07/04/2026
"လကမ္ဘာပတ်ယာဥ်ပေါ်ကမီနူး - Artemis II Crew Menu"
ခေတ်ကာလအာကာသစဉ်များအတွင်း အစားအသောက်တွေကိုမည်သို့စားသောက်သည်ကိုလေ့လာကြည့်ကြရအောင်ပါ။
▪️မီနူး - Menu
ပျံသန်းနေတဲ့Artemis II ပေါ်မှ Menu အစားအစာစာရင်းဟာ လပတ်ခရီးစဉ်အတွင်း အာကာသယာဉ်မှူးများ၏ ကျန်းမာရေးနှင့် စွမ်းဆောင်ရည်ကို ပံ့ပိုးပေးရန် ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသည်။
အစားအစာများအား ထပ်မံဖြည့်တင်းနိုင်ခြင်း၊ အအေးခန်းများထဲ့သို့ ထည့်၍သိုမှီးထားနိုင်ခြင်း သို့မဟုတ် မှာယူနိုင်ခြင်း မရှိသောကြောင့်၊ အစားအစာအားလုံးကို ဘေးကင်းလုံခြုံစွာနဲ့ အနံ့အရသာမပျက်အလွယ်တကူ ပြင်ဆင်စားသုံးနိုင်ရန်အတွက် သေချာစွာရွေးချယ်စီမံထားတာဖြစ်တယ်။
▪️အစားအစာရွေးချယ်ခြင်းနှင့်ထုပ်ပိုးခြင်း - Selecting & Packaging
အာကာသအစားအစာကျွမ်းကျင်သူ (space food experts) တွေနဲ့ အာကာသယာဉ်မှူးတွေညှိနှိုင်း၍ အစားအသောက်ရွေးချယ်တီထွင်ခြင်း၌ နေ့စဉ်ကယ်လိုရီလိုအပ်ချက်ကိုမျှတစေရန်၊ တစ်ဦးချင်းစီနှစ်သက်သောအရသာများနဲ့ လိုက်လျောညီထွေဖြစ်စေရန်၊ ရေဓာတ်ပြည့်ဝစေဖို့နဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေကြွယ်ဝစွာပါဝင်စေရန်တို့အပေါ်အခြေခံထား၏။
အစားအစာအမျိုးအစားရွေးချယ်မှုတွင်လည်း သိုလှောင်မှုသက်တမ်း (shelf life)၊ အစားအစာဘေးကင်းရေး (food safety)၊ အာဟာရတန်ဖိုး၊ အာကာသအတွင်းရှိဒြပ်ထု၊ ထုထည်နှင့် စွမ်းအင်လိုအပ်ချက်များနဲ့ ကိုက်ညီမှု ( Orion’s mass) တို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားတွက်ချက်ခြင်းများကမပါမဖြစ်ပင်။
▪️မီနူးဖွဲ့စည်းတည်ဆောက်ထားပုံ - menu items structured
အာကာသယာဉ်မှူးတွေဟာ မနက်စာ၊ နေ့လည်စာနဲ့ ညစာအတွက် အချိန်တွေကို သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အာကာသယာဉ်မှူးတိုင်းဟာ တစ်နေ့ကိုအရည်အမျိုးမျိုး / အဖျော်ယမကာ နှစ်ခွက်သောက်ခွင့်ရပါတယ်။ ကော်ဖီပါဝင်နိုင်ပါတယ်။ သို့ပေမဲ့ အစားအသောက်နှင့် အချိုရည်မည်မျှသယ်ဆောင်နိုင်သည်ကို ကန့်သတ်ထားသည့် ကန့်သတ်ချက်များကြောင့် အဖျော်ယမကာရွေးချယ်ခွင့်များကို ကန့်သတ်ထားပါတယ်။
အအေးခန်းစနစ်နှင့် လတ်ဆတ်သောအစားအစာများအတွက် လိုအပ်သောသိုလှောင်စနစ်မရှိတာကြောင့် လတ်ဆတ်စားဖွယ် (fresh food) မရနိုင်ပါ။
ကျစ်လစ်သိပ်သည်းစွာချိန်ညှိစီမံအစားအစာများက ရည်ရွယ်ထားသော သိုလှောင်မှုသက်တမ်းတစ်လျှောက်လုံး အစားအစာဘေးကင်းရေးနှင့် အရည်အသွေးကိုစီမံခန့်ခွဲမှုမှန်ကန်ရေးအတွက်သာ ဦးစားပေးစီမံတည်ဆောက်ထားကြ၏။
စားဖွယ်များစီမံထားပုံမှာ ရေဖြည့်တဲ့စားအစာ (rehydratable food)၊ အပူချိန်တည်ငြိမ်စွာထိန်းထားပေးတဲ့အစာ(thermostabilized food)၊ အေးခဲခြောက်သွေ့အစာများ (freeze-dried meals) နှင့်
အသင့်စား (ready-to-eat) တွေပါ။
▪️အခြားအာကာသခရီးမီနူးများနဲ့ခြားနားချက် - Menu differs from other space missions
Artemis II ပေါ်ကမီနူးသည် Apollo၊ အခြားအာကာသလွန်းပျံယာဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာအာကာသစခန်း (International Space Station - ISS) မစ်ရှင်များတွင် အသုံးပြုသည့်မီနူးများနဲ့ ကွာခြားသွားပါပြီ။
Artemis II မီနူးသည် အာကာသအစားအစာစနစ်၏ဆယ်စုနှစ်များစွာအတွင်းက တိုးတက်မှုကို ထင်ဟပ်စေပါတယ်။ Apollo မစ်ရှင်များက အကန့်အသတ်ရှိတဲ့ အစားအစာနည်းပညာများကို အစောပိုင်းတွင်အားကိုးအားထားပြုပြီး၊ အစားအစာစာရင်းကိုယာဉ်ပေါ်ပြင်ဆင်တိုးချဲ့ပေးနိုင်မှု၌သာအခြေခံပါတယ်။
နိုင်ငံတကာအာကာသစခန်း (ISS) သည် ၎င်းရဲ့မီနူးအား ပုံမှန်အစားအစာပြန်လည်ထောက်ပံ့ရရှိခြင်းနှင့် ရံဖန်ရံခါ အားလျော်စွာရရှိကြတဲ့ လတ်ဆတ်စားဖွယ် (fresh food) များအပေါ်အခြေပြုပြီးမီနူးပြောင်းလဲကြရပါတယ်။
ဆန့်ကျင်ဘက်အားဖြင့် Artemis II သည် ပြန်လည်ထောက်ပံ့ပေးခြင်းမရှိဘဲ၊ သူ့ဘာသာရပ်တည်တဲ့ အာကာသယာဉ်တစ်စင်းအတွက် ကြိုတင်ရွေးချယ် သတ်မှတ်ပုံစံထုတ်ထားတဲ့ဟင်းလျာစာရင်း (fixed, pre-selected menu designed) ကိုသုံးထားပါတယ်။
▪️ယနေ့စားဖွယ် - What’s on the Menu
မီနူးမှာ အစားအသောက်အမျိုးအစား ၁၈၉ မျိုးပါဝင်ပါတယ်။
- ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်အပါအဝင် ဖျော်ရည်များ ၁၀ မျိုး
- အသားကင်၊ ပေါင်မုန့်များ၊ ဝက်အူချောင်းများ၊ ဒိန်ခဲများ၊ အသုပ်အချို့ပါဝင် ၁၅ မျိုး
- အစပ်ဆော့စ် ၅ မျိုး
- ကိတ်မုန့်၊ သကြားလုံး၊ အချိုပွဲ အမျိုးမျိုး တို့ပါဝင်ပါတယ်။
▪️စီမံပေးကြတဲ့စားဖိုမှူးများ (The Chefs)
အဆိုပါ Menuများအားစီမံပြင်ဆင်ပေးနေကြသူတွေကတော့ကမ္ဘာကျော် စားဖိုမှူးများကတော့ -
David Skinner
José Andrés
Anne-Sophie Pic နှင့်
အစားအသောက်သိပ္ပံပညာရှင် Xulei Wu တို့ပါ။
အစားအသောက်တွေကောင်းလွန်းတာကြောင့် Artemis II ရဲ့အိမ်သာအလုပ်မလုပ်ချို့ယွင်းမှုကိုအာကာသယာဉ်မှူးတွေ စိုးရိမ်သွားကြတာနေမှာပေါ့။
Zaw Zaw
[ NASA ၏ Artemis II: What’s on the Menu? မှ]