Nederlandssprekende Privé Gids Boedapest / Budapest in Dutch

Armand Duplantis, de Zweedse wereldrecordhouder polsstokhoogspringen, bewijst niet alleen zijn talent op de atletiekbaan, maar ook in de muziekwereld. 🎶

Zijn nummer ‘Gold’ wordt een van de bepalende sfeermakers tijdens de eerste editie van de World Athletics Ultimate Championship, die in Budapest wordt gehouden. De videoclip werd eveneens in Budapest opgenomen en toont verschillende iconische plekken in de Hongaarse hoofdstad, waaronder het Heldenplein en het Vissersbastion.

Er is ook een andere bekende plek in Budapest… maar herken jij ’m? 👀
Laat het mij weten!

Van 11 tot en met 13 september 2026 brengt dit driedaagse evenement de beste atleten ter wereld samen in de Hongaarse hoofdstad. 🇭🇺🏃‍♂️

Mondo - Gold (Official Ultimate Anthem) The official anthem for the World Athletics Ultimate Championship b...

🪫🔌 Door de uitzonderlijke hitte en het aanhoudende gebrek aan neerslag ontstond er een moeilijke situatie rond de energievoorziening van Hongarije.
Daarom werd de sierverlichting van Budapest tijdelijk uitgeschakeld.
Deze maatregel maakte deel uit van het eerder aangekondigde energiebesparingsprogramma en had betrekking op meer dan 300 belangrijke gebouwen, culturele instellingen, historische locaties en bruggen.
In totaal werden ongeveer 10.000 lampen tijdelijk uitgeschakeld.
Door de sierverlichting tijdens de uren met het hoogste energieverbruik uit te schakelen, kon het elektriciteitsverbruik van Budapest 's avonds met 1,3 MW worden verminderd. Zo werd bijgedragen aan de zekerheid van de energievoorziening en aan een zuiniger energiegebruik. (Alleen de sierverlichting werd uitgeschakeld. De normale straatverlichting bleef gewoon functioneren.)
Gelukkig kon dankzij uitzonderlijk intensief werk rond de kerncentrale van Paks – waarbij het waterpeil van de Donau werd gereguleerd tot een niveau dat hoog genoeg was voor de koeling van de turbines – de sierverlichting van Budapest na ongeveer een week weer worden ingeschakeld.
Zo baadde Budapest ook dit jaar op 20 augustus weer in feestelijke verlichting, ter gelegenheid van de nationale feestdag van Hongarije: de viering van de stichting van de Hongaarse staat. 🇭🇺✨

1 juli – sinds 1992 – is in Hongarije de Dag van de Gezondheid, ook wel Semmelweisdag genoemd, ter nagedachtenis aan de geboorte van Ignác Semmelweis, de "redder van moeders", op 1 juli 1818.

Semmelweis werd door zijn eigen generatie niet gemakkelijk (en) begrepen.
Hij hield vol zijn ideeën, zelfs toen veel mensen verbaasd, sceptisch of afwijzend waren.Toch erkenning vereiste niet alleen moed en intuïtie, maar ook statistieken. Hij vergeleek gegevens van twee Weense verloskundige klinieken en zag in de cijfers wat anderen niet wilden zien: in de ene kliniek, waar artsen en geneeskundestudenten werkten, stierven veel meer moeders aan kraamvrouwenkoorts dan in de andere.
De doorslaggevende conclusie was dat na de autopsie de artsen en geneeskundestudenten die de vrouwen tijdens de bevalling hadden onderzocht of de bevalling hadden begeleid, het besmettelijke materiaal met hun handen konden overdragen.
Semmelweis had het niet over bacteriën in de hedendaagse moderne betekenis van het woord, aangezien de algemene acceptatie van de rol van ziekteverwekkers pas later kwam. Maar hij zag al wel dat onzichtbaar besmettelijk materiaal van de ene persoon op de andere kon worden overgedragen, en dat dit voorkomen kon worden.

Daarom introduceerde hij het handen wassen met bleekmiddel. Een ogenschijnlijk eenvoudige, maar revolutionaire ingreep.Het betrof geen nieuw gebouw, een duur apparaat of een spectaculair gebaar, maar discipline, consistentie en hygiëne. En deze verandering heeft het leven van duizenden moeders gered.
De nalatenschap van Semmelweis is daarom nog steeds uiterst relevant.
Het leert ons dat het in de gezondheidszorg niet genoeg is om alleen maar goed te willen doen. We moeten het ook meten.

(Deze zinnen zijn uit de toespraak van dr. Zsolt Hegedüs, minister van Gezondheidszorg van Hongarije, tijdens de uitreiking van de Semmelweis-prijs.)

weerbericht Budapest 21 juni 2026 16:15u
Het is niet koud! 😎
Er kwamen paar druppels...Helaas lang niet voldoende

Dag van de met Gele Sterren Gemarkeerde Huizen
Op 21 juni 1944 trad het decreet van de burgemeester van Budapest in werking, waardoor de Joden van Budapest gedwongen werden om te gaan wonen in de met een gele ster gemarkeerde huizen.
Hoewel het decreet oorspronkelijk meer dan 2600 huizen trof, bleven er na de wijzigingen van juni 1944 zo'n 1944 huizen over. Deze gebouwen fungeerden als voorportaal van het latere Grote Getto van Pest (dat in november 1944 werd opgericht).
Ongeveer 200.000 Joden uit Budapest werden gedwongen hun voormalige huizen te verlaten en te verhuizen naar deze overvolle gebouwen. Bewoners mochten de hun toegewezen huizen slechts enkele uren per dag verlaten (meestal tussen 14.00 en 17.00 uur) om boodschappen te doen en eerste levensbehoeften te halen.
De woonsituatie was verschrikkelijk krap; gezinnen hadden vaak maar één kamer en het was niet ongebruikelijk dat er twintig mensen in één kamer gepropt zaten. Ze hadden nauwelijks te eten.
Joden mochten geen gasten in hun appartementen ontvangen, noch mochten ze een radio of telefoon hebben. De bewoners van de sterrenhuizen probeerden desondanks hun menselijke waardigheid te bewaren: ze lazen, luisterden naar muziek, zongen en studeerden.
Nadat de Hongaarse Pijlkruiserspartij op 15/16 oktober 1944 de macht had gegrepen, konden zij hen op elk moment aanvallen.

Het OSA-archief lanceerde in januari 2014 een programma om dit tragische hoofdstuk in de geschiedenis van Budapest te herdenken aan de hand van het verhaal van de sterrenhuizen.
Meer informatie is beschikbaar op: https://www.yellowstarhouses.org/
Yellow Star Houses Project
Op een interactieve kaart is te zien welke sterhuizen nog altijd overeind staan (1.445 gebouwen) en welke inmiddels zijn verdwenen. De kaart bevat tevens een databank met verzoekschriften, documenten en herinneringen uit die tijd.

Een technisch wonder: Budapests unieke ondergrondse spoorlijn 🚋✨
Op 2 mei 1896, tegelijkertijd met de opening van de Nationale Millenniumtentoonstelling in het Stadspark, werd Budapests nieuwe wonder, de ondergrondse spoorlijn, in gebruik genomen.
Het is vandaag de dag bijna ongelooflijk dat de bijna 4 kilometer lange ondergrondse spoorlijn, de kisföldalatti – zoals we die nu noemen – in minder dan twee jaar tijd werd gebouwd, vanaf de eerste spadesteek onder de Andrássylaan, die dit jaar haar 150-jarig jubileum viert.
De eerste ondergrondse spoorlijn van het continent – aangezien de enige vergelijkbare spoorlijn in Europa passagiers vervoerde in het veel verder ontwikkelde Londen – is de afgelopen 130 jaar een symbool geworden van de gouden eeuw en de kosmopolitische ambities van Boedapest. Gyula Andrássy en Mór Balázs hadden een langetermijnvisie, want de ondergrondse spoorlijn is nog steeds een belangrijk en integraal onderdeel van Boedapests duurzame openbaarvervoernetwerk.

Hebt u al eens een ritje gemaakt met deze historische lijn? (Als ooit mijn gast, met mij op lange wandeling door Budapest - zeker!)

16 april herdenken we de slachtoffers van de Holocaust in Hongarije.

Op 16 april 1944, precies 82 jaar geleden, begon bij zonsopgang de gettoïsering in Noordoost-Hongarije en Transkarpatië. De eerste getto’s werden opgericht in onder andere de volgende plaatsen: Beregszász (Berehove – nu in Oekraïne), Felsővisó (Vișeu de Sus – nu in Roemenië), Huszt (Choest – nu in Oekraïne), Kassa (Košice – nu in Slowakije), Kisvárda, Máramarossziget (Sighetu Marmației – nu in Roemenië), Mátészalka, Munkács (Moekatsjevo – nu in Oekraïne), Nagyszőllős, Nyíregyháza, Sátoraljaújhely, Técső (Tjatsjiv – nu in Oekraïne) en Ungvár (Oezjhorod – nu in Oekraïne).

Binnen enkele weken werd deze maatregel over het hele land uitgebreid. In Boedapest moesten mensen die als Joods werden geclassificeerd in gemarkeerde huizen gaan wonen. In dorpen werden families in de vroege ochtend samengedreven, vaak naar de synagoge gebracht, en enkele dagen later afgevoerd naar verzamelplaatsen zoals steenfabrieken of fabrieksterreinen. Ook de Joodse bevolking van de steden moest zich daar verzamelen, waarna voor velen deportatie volgde.

Volgens de volkstelling van 1941 woonden er 725.000 Joden in Hongarije. Meer dan een half miljoen van hen kwamen om door dwangarbeid, deportaties en genocide.

Vandaag staan we stil bij hun levens, hun namen en hun onherstelbare verlies.

Het beroemde Twaalfpuntenprogramma van 15 maart 1848 (paar ervan - helaas - weer/nog steeds zeer actueel)
De revolutionairen eisten:
1. Persvrijheid – afschaffing van censuur.
2. Een verantwoordelijke Hongaarse regering in Buda-Pest.
3. Een jaarlijks parlement in Pest.
4. Gelijkheid voor de wet en burgerrechten voor iedereen.
5. Een nationale garde.
6. Algemene en gelijke belastingplicht.
7. Afschaffing van de feodale lasten (herendiensten).
8. Juryrechtspraak en gelijkheid voor de rechtbank.
9. Een nationale bank.
10. Het leger moet zweren op de Hongaarse grondwet; Hongaarse soldaten mogen niet naar het buitenland worden gestuurd en buitenlandse troepen moeten vertrekken.
11. Vrijlating van politieke gevangenen.
12. Unie met Transsylvanië.

De Kettingbrug in Budapest straalt vandaag al in de kleuren van de Hongaarse vlag, ter ere van de feestdag morgen. 🇭🇺✨

In de nacht van 13 maart 1838 veranderde de Donau Buda en Pest in een kolkende rivierstad.

Zes dagen lang raasde het water door de stad. Het waterpeil bereikte een hoogte van 829 centimeter (volgens de huidige meetmethode).
De ramp eiste 153 levens. Meer dan 2200 van de 4254 huizen stortten in en ongeveer 50.000 tot 60.000 mensen raakten dakloos. 22.000 mensen verloren al hun bezittingen.

Maar in deze donkere dagen ontstonden ook verhalen van moed.
Baron Miklós Wesselényi (1796–1850), erelid van de Hongaarse Academie van Wetenschappen, redde met zijn boot vele mensen uit de overstroomde straten van Pest. Daarom werd hij later bekend als de “held van de overstroming”.

Tot op de dag van vandaag herinnert een plaquette op de muur van de Franciscaanse kerk aan zijn dappere daden. Deze werd op 15 maart 1905 ingewijd.
👀 Heeft u deze plaquette al gezien tijdens een wandeling door het centrum van Boedapest?
Er zijn meerdere gedenkplaten van de overstroming van 1838 – ooit deze gezien?