Επίσημη σελίδα του Τμήματος Γεωλογίας του Α.Π.Θ. Στην π?
Μεταξύ των πρώτων Εργαστηρίων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το οποίο ιδρύθηκε το 1926 υπήρξαν τα Εργαστήρια Γεωλογίας, Πετρολογίας και Ορυκτολογίας και Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας, τα οποία άρχισαν τη λειτουργία τους το ακαδημαϊκό έτος 1928-1929, στα πλαίσια της τότε Σχολής των Φυσικών και Μαθηματικών Επιστημών. Με τη διαμόρφωση των Τμημάτων της Σχολής, το Εργαστήριο Γεωλογίας,
Πετρολογίας και Ορυκτολογίας διαχωρίστηκε στα Εργαστήρια Γεωλογίας και Παλαιοντολογίας και Ορυκτολογίας και Πετρογραφίας, τα οποία και εντάχθηκαν στο Φυσιογνωστικό Τμήμα το οποίο λειτούργησε το 1943-1944. Το Εργαστήριο Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας εντάχθηκε στο Τμήμα Φυσικής. Αργότερα, με την ίδρυση του Τμήματος Γεωλογίας, εντάχθηκε σ΄ αυτό.
Το Φυσιογνωστικό Τμήμα, του οποίου τα βασικά αντικείμενα ήταν οι γεωλογικές και οι βιολογικές επιστήμες, αναπτύχθηκε τα επόμενα τριάντα χρόνια και ενσωμάτωσε στους κόλπους του και άλλα Εργαστήρια όπως το Εργαστήριο της Φυσικής Γεωγραφίας, το Εργαστήριο της Γεωφυσικής και το Εργαστήριο της Συστηματικής Ορυκτολογίας-Πετρογραφίας. Στη συνέχεια, το 1973, το Φυσιογνωστικό Τμήμα διασπάται και δημιουργούνται τα Τμήματα Γεωλογίας και Βιολογίας.
Το Τμήμα Γεωλογίας ιδρύθηκε με το Β. Διάταγμα 290/5-4-1973 και στελεχωμένο κατά μεγάλο μέρος με πτυχιούχους του Φυσιογνωστικού Τμήματος, άρχισε να λειτουργεί από το ακαδημαϊκό έτος 1973-1974.
Το 1983 το Τμήμα Γεωλογίας, ενταγμένο πλέον στη Σχολή Θετικών Επιστημών, συγκροτήθηκε σε Τομείς, οι οποίοι αντιπροσωπεύουν ομοειδή εκπαιδευτικά και ερευνητικά πεδία. Οι πρώτοι Τομείς που ιδρύθηκαν προέκυψαν είτε από τη συγχώνευση συγγενών Εργαστηρίων ή από τη μετεξέλιξη Εργαστηρίων σε Τομείς, και ήταν οι εξής: Γεωλογίας και Φυσικής Γεωγραφίας, Ορυκτολογίας-Κοιτασματολογίας, Γεωφυσικής και Γεωτεκτονικής και Μετεωρολογίας. Το 1984 οι τρεις τελευταίοι μετονομάσθηκαν σε Τομείς Ορυκτολογίας-Πετρολογίας-Κοιτασματολογίας, Γεωφυσικής και Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας αντίστοιχα. Στους παραπάνω τέσσερις Τομείς προστέθηκε το 2001 και ο Τομέας Φυσικής και Περιβαλλοντικής Γεωγραφίας ο οποίος προέκυψε από τον Τομέα Γεωλογίας και Φυσικής Γεωγραφίας που μετονομάσθηκε σε Τομέα Γεωλογίας.
Το Τμήμα αναπτύχθηκε με την εισαγωγή νέων μαθημάτων και νέων πεδίων έρευνας και με την ίδρυση νέων εργαστηρίων όπως το Εργαστήριο Τεχνικής Γεωλογίας και Υδρογεωλογίας, το Εργαστήριο Κοιτασματολογίας, το Εργαστήριο Γεωχημείας (σε αντικατάσταση του Εργαστηρίου της Συστηματικής Ορυκτολογίας-Πετρογραφίας), το Εργαστήριο Εφαρμογών της Τηλεπισκόπησης και Γεωγραφικών Συστημάτων Πληροφοριών και το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Γεωφυσικής.
Επί πλέον υπάρχουν τα Μουσεία Παλαιοντολογίας και Ορυκτολογίας-Πετρολογίας. Τέλος στο Τμήμα συμπεριλαμβάνονται ο Σεισμολογικός Σταθμός και το Επιστημονικό Κέντρο Ολύμπου (Κλιματολογικός Σταθμός).
Έτσι, σήμερα το Τμήμα παρέχει ένα ευρύ φάσμα γνώσεων στους φοιτητές του και εργάζεται ερευνητικά σε όλους σχεδόν τους τομείς των γεωεπιστημών. Τα κυριότερα γνωστικά αντικείμενα του Τμήματος περιλαμβάνουν: Βιομηχανικά Ορυκτά και Πετρώματα, Γεωγραφικά Συστήματα Πληροφοριών, Γεωθερμία, Γεωφυσική, Γεωχημεία, Εφαρμοσμένη Γεωλογία, Ιζηματολογία, Κλιματολογία και Μετεωρολογία, Κοιτασματολογία, Οικονομική Γεωλογία, Ορυκτά Καύσιμα, Ορυκτολογία, Παλαιομαγνητισμός, Παλαιοντολογία, Περιβαλλοντική Γεωλογία, Περιβαλλοντική Γεωχημεία, Πετρολογία, Σεισμολογία, Στρωματογραφία, Τεκτονική Γεωλογία, Τεχνική Γεωλογία, Υδρογεωλογία, Φυσική Γεωγραφία, Ωκεανογραφία. Τα αντικείμενα αυτά πλαισιώνονται από διάφορα αντικείμενα πληροφορικής.
Η βιβλιοθήκη «ΘΕΟΦΡΑΣΤΟΣ», με δικό της αναγνωστήριο και με σωρεία βιβλίων και περιοδικών αποτελεί αναπόσπαστο μέρος του Τμήματος και μαζί με τη νησίδα Η/Υ παρέχουν υψηλής ποιότητας υπηρεσίες τόσο στους φοιτητές όσο και στο λοιπό προσωπικό του Τμήματος.
Η ανάπτυξη του Τμήματος δεν μπορούσε παρά να οδηγήσει στις κατευθύνσεις (σύνολο μαθημάτων που οδηγούν σε συγκεκριμένη ειδίκευση) στο προπτυχιακό επίπεδο και στη συνέχεια στις μεταπτυχιακές σπουδές. Την απόκτηση Διδακτορικού Διπλώματος, η οποία ήταν δυνατή από της ιδρύσεως του Φυσιογνωστικού Τμήματος, ακολούθησε και η απόκτηση Μεταπτυχιακού Διπλώματος Ειδίκευσης μέσα από θεσμοθετημένα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών. Στο Τμήμα Γεωλογίας λειτουργούν από το 1995 δύο Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών, της Γεωλογίας με έξι ειδικεύσεις και της Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας, τα οποία χορηγούν Μεταπτυχιακό Δίπλωμα Ειδίκευσης και Διδακτορικό Δίπλωμα.
Το Τμήμα είναι στελεχωμένο με έμπειρο και καταρτισμένο Διδακτικό και Ερευνητικό Προσωπικό, το οποίο πέραν της διδασκαλίας ασχολείται με την έρευνα σε ένα ευρύτατο φάσμα ερευνητικών πεδίων. Πηγή χρηματοδότησης της έρευνας αυτής, πέραν της κρατικής επιχορήγησης, είναι κυρίως τα διάφορα ερευνητικά προγράμματα τα οποία εκπονούνται είτε αποκλειστικά στο Τμήμα είτε σε συνεργασία με άλλα ομοειδή ιδρύματα του εσωτερικού και του εξωτερικού. Αξιοσημείωτο είναι το γεγονός ότι από άποψη εισροής πόρων από ερευνητικά προγράμματα το Τμήμα Γεωλογίας βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα των Τμημάτων του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
Τα αποτελέσματα της ερευνητικής προσπάθειας του Τμήματος δημοσιεύονται υπό μορφή πρωτότυπων επιστημονικών εργασιών σε έγκυρα ελληνικά και διεθνή περιοδικά του κλάδου. Μέσα από την ερευνητική αυτή δραστηριότητα εκπονούνται τόσο οι Διατριβές Ειδίκευσης όσο και οι Διδακτορικές Διατριβές.
Η εκπαιδευτική και η ερευνητική συνεργασία του Τμήματος με αντίστοιχα Τμήματα ξένων Πανεπιστημίων, μέσω διαφόρων δραστηριοτήτων του προγράμματος ΣΩΚΡΑΤΗΣ ή διαπανεπιστημιακών και διακρατικών ανταλλαγών αποτελεί παράδοση για το Τμήμα και έχει ευεργετικά αποτελέσματα στην εκπαιδευτική και ερευνητική διαδικασία.
Η τριαντάχρονη πορεία του Τμήματος αποδεικνύεται κατά γενική ομολογία επιτυχής. Οι στόχοι και οι επιδιώξεις επιτυγχάνονται αλλά ταυτόχρονα διευρύνονται. Η αναζήτηση του νέου και της ποιότητας είναι προϋποθέσεις ανάπτυξης και ευημερίας και το Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, ταγμένο στη υπηρεσία του λαού μας, δεν έχει άλλες επιλογές.
Το Τμήμα Γεωλογίας έχει σημαντική δραστηριότητα και κοινωνική συμβολή. Εκπονεί δεκάδες ερευνητικά προγράμματα αυτοδύναμα ή σε συνεργασία με άλλα ομοειδή ιδρύματα του εσωτερικού ή του εξωτερικού. Βρίσκεται στην πρώτη δεκάδα των τμημάτων του Α.Π.Θ. από πλευράς εισροής ερευνητικών πόρων από προγράμματα. Από τα μέλη του δημοσιεύονται κάθε χρόνο δεκάδες πρωτότυπες ερευνητικές εργασίες στα μεγαλύτερα διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά. Έχει ερευνητική και εκπαιδευτική συνεργασία με ομοειδή τμήματα του εξωτερικού. Έχει διοργανώσει με επιτυχία πολλά διεθνή και εθνικά συνέδρια και ημερίδες.
22/05/2026
Οι φοιτητές του 4ου έτους επισκέφθηκαν και φέτος το υπό κατασκευή έργο της Υπερυψωμένης Ταχείας Λεωφόρου Θεσσαλονίκης (Flyover) στα πλαίσια της άσκησης υπαίθρου του μαθήματος Γεωλογικές Μελέτες Τεχνικών Έργων. Ευχαριστούμε τις εταιρείες ΑΒΑΞ και ΜΕΤΚΑ και ιδιαίτερα την Πολιτικό Μηχανικό κ. Ευτέρπη Δέλλιου για τη φιλοξενία και την πλήρη και ενδιαφέρουσα ενημέρωση.
Σας προσκαλούμε στο "ΑΠΘ την Κυριακή" όπου το Τμήμα Γεωλογίας συμμετέχει με 4 δράσεις:
1) Σεισμοί: Γνώση & Προστασία (17/5/2026 και 24/5/2026)
Γνωριμία παιδιών 5 - 9 ετών με το φαινόμενο του σεισμού μέσα από δραστηριότητες φιλικές προς τα παιδιά (παιχνίδια, ζωγραφιές, βίντεο κλπ.).
Σεισμολογικός Σταθμός
Διάρκεια: 60’, 11:00 / 12:30
Από 5 έως 9 ετών
2) Σεισμοί: Γνώση & Προστασία (17/5/2026 και 24/5/2026)
Γνωριμία και ενημέρωση για το φαινόμενο των σεισμών, επίδειξη ανάλυσης σεισμού και ξενάγηση στις εγκαταστάσεις του Σεισμολογικού Σταθμού.
Εργαστήριο Γεωφυσικής, Τμήμα Γεωλογίας | Καθηγητής Μανώλης Σκορδύλης
Σεισμολογικός Σταθμός
Διάρκεια: 60’, 11:00 / 12:30
Από 10 ετών και άνω
3) Παρατήρηση του Καιρού και Διερεύνηση των Μετεωρολογικών Οργάνων (17/5/2026)
Γνωρίζουμε τον καιρό, το κλίμα και τα μετεωρολογικά όργανα. Επισκεπτόμαστε τον Μετεωρολογικό Σταθμό του ΑΠΘ και ζωγραφίζουμε καιρικά φαινόμενα.
Εργαστήριο Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας, Εργαστήριο Διδακτικής της Φυσικής και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας. Τμήμα Γεωλογίας, Τμήμα Φυσικής | Καθηγητής Ιωάννης Πυθαρούλης,
ΕΔΙΠ Ελένη Πετρίδου, ΕΔΙΠ Δημήτριος Μπαμπζέλης
Μετεωροσκοπείο
Διάρκεια: 30’, 11:00/ 11:30/ 12:00/ 12:30
Από 6 έως 18 ετών
4) Περιήγηση στο Μουσείο Ορυκτών και Πετρωμάτων (17/5/2026 και 24/5/2026)
Το νέο Μουσείο Ορυκτών και Πετρωμάτων του ΑΠΘ υποδέχεται το κοινό, προσφέροντας την ευκαιρία να ανακαλύψει τα εντυπωσιακά χρώματα και σχήματα των θησαυρών της Γης. Οι επισκέπτες θα μπορούν να τα παρατηρήσουν με μικροσκόπια, να εξερευνήσουν τις ιδιότητές τους, να ενημερωθούν για τις χρήσεις τους, αλλά και να φέρουν δικά τους δείγματα για αναγνώριση.
Τομέας Ορυκτολογίας, Πετρολογίας, Κοιτασματολογίας, Τμήμα Γεωλογίας | Καθηγητής Βασίλης
Μέλφος, ΕΔΙΠ Δημήτρης Βογιατζή
Μουσείο Ορυκτών και Πετρωμάτων (ΣΘΕ)
Διάρκεια: Συνεχής, 10:00 - 13:00
Όλες οι ηλικίες
Το Εργαστήριο Μετεωρολογίας και Κλιματολογίας του Τμήματος Γεωλογίας και το Εργαστήριο Διδακτικής της Φυσικής και Εκπαιδευτικής Τεχνολογίας του Τμήματος Φυσικής σας προσκαλούν στη δράση «Παρατήρηση του Καιρού και Διερεύνηση των Μετεωρολογικών Οργάνων» που συνδιοργανώνουν στις 17 Μαΐου στην εκδήλωση «ΑΠΘ την Κυριακή».
Θα σας ξεναγήσουμε στον Μετεωρολογικό Σταθμό και θα μιλήσουμε για τον καιρό, το κλίμα και τα μετεωρολογικά όργανα. Οι μικροί μας φίλοι και οι μικρές μας φίλες θα μπορέσουν να ζωγραφίσουν τα καιρικά φαινόμενα.
Θα χαρούμε να σας δούμε στη δράση μας!
Θα μας βρείτε στο Μετεωροσκοπείο από τις 11:00 έως τις 13:00.
Η επίσημη αφίσα της φετινής διοργάνωσης του Θερινού Σχολείου του Παγκόσμιου Γεωπάρκου UNESCO Βίκου-Αώου.
Σε πρώτο πλάνο παρουσιάζεται ο Γεώτοπος 46 του Γεωπάρκου Βίκου-Αώου, ένα οροπέδιο σε υψόμετρο περίπου 1.800 μ., ανάμεσα στις κορυφές Αστράκα, Πλόσκος, Δρακόλιμνη και Τσούκα-Λάπατος. Στην αφίσα αποτυπώνεται χαρακτηριστικά η αντίθεση του τοπίου μεταξύ των αρχών της άνοιξης και το τέλος του καλοκαιριού, αναδεικνύοντας τη δυναμική και την εποχικότητα του ορεινού περιβάλλοντος.
Ο γεώτοπος παρουσιάζει ιδιαίτερο γεωλογικό, υδρολογικό και περιβαλλοντικό ενδιαφέρον. Στο οροπέδιο εμφανίζονται πηγαία ύδατα, μόνιμες και παροδικές συγκεντρώσεις νερού, καθώς και σημαντικές υδροχαρείς θέσεις, όπως ο βάλτος της Ριζίνας. Παλυνολογικές έρευνες στην περιοχή έχουν δώσει πολύτιμα στοιχεία για την εξέλιξη και τις μεταβολές της βλάστησης κατά τη διάρκεια των τελευταίων χιλιετιών.
Στο ίδιο τοπίο διατηρούνται επίσης εμφανή υπολείμματα της τελευταίας παγετώδους περιόδου, ενώ τα νερά του οροπεδίου αποστραγγίζονται προς τον ποταμό Αώο, μέσω του περάσματος της Νταβάλιστας.
Το Θερινό Σχολείο του Γεωπάρκου Βίκου-Αώου πραγματοποιείται για 5η συνεχόμενη χρονιά, ξεκινώντας από το 2022. Την επιστημονική διοργάνωση έχει το Τμήμα Γεωλογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, με συνδιοργανωτές την Αναπτυξιακή Ηπείρου Α.Ε. και τον Δήμο Κόνιτσας. Η φετινή διοργάνωση τελεί υπό την αιγίδα της Σχολής Θετικών Επιστημών του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης.
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΕΞΕΤΑΣΕΩΝ ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑΣ τρέχοντος και προηγούμενων ετών
Ενημερώνουμε τους φοιτητές/τριες του τμήματος ότι
1. Οι φοιτητές του Β' εξαμήνου εξετάζονται στο Μάθημα ΓΕΝΙΚΗ ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ στις 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 11.15 σύμφωνα με το πρόγραμμα του Τμήματος
2. Οι φοιτητές/τριες που χρωστούν το μάθημα ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ εξετάζονται στις 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 11.15
3. Οι φοιτητές/τριες επί πτυχίω που χρωστούν το μάθημα ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΑΣΠΟΝΔΥΛΩΝ εξετάζονται στις 2 ΙΟΥΝΙΟΥ 11.15
4. Οι φοιτητές/τριες επί πτυχίω που χρωστούν το μάθημα ΠΑΛΑΙΟΝΤΟΛΟΓΙΑ ΣΠΟΝΔΥΛΩΤΩΝ εξετάζονται στις 25 ΙΟΥΝΙΟΥ 11.15
από το εργαστήριο
11/05/2026
Aristotle Innovation Forum
Το Aristotle Innovation Forum αποτελεί μια σημαντική πρωτοβουλία του ΑΠΘ κατά το χρονικό διάστημα από τις 18 έως τις 22 Μαΐου 2026, που προάγει την καινοτομία, την επιχειρηματικότητα, τη συνεργασία μεταξύ ακαδημαϊκής κοινότητας και αγοράς εργασίας, ενώ η ενεργός συμμετοχή των φοιτητών/τριών σε τέτοιου είδους δράσεις ενισχύει τη σύνδεση της θεωρητικής γνώσης με την πράξη και συμβάλλει ουσιαστικά στη συνολική εκπαιδευτική εμπειρία.
Παροτρύνουμε τους φοιτητές / τις φοιτήτριες να συμμετάσχουν και να ενημερωθούν σχετικά με το πρόγραμμα του Forum στο website
Aristotle Innovation Forum
Rooted in the academic excellence of Aristotle University of Thessaloniki (AUTH), the Aristotle Innovation Forum (AIF) is a high-impact international conference dedicated to innovation, technology, and artificial intelligence, fostering meaningful connections between academia, industry, entrepreneur...
21/04/2026
Προκήρυξη Δι-ιδρυματικό Πρόγραμμα Μεταπτυχιακών Σπουδών «Φυσικοί Κίνδυνοι και Αντιμετώπιση Καταστροφών»
Δημοσιεύθηκε η νέα προκήρυξη του Δι-ιδρυματικού Προγράμματος Μεταπτυχιακών Σπουδών «Φυσικοί Κίνδυνοι και Αντιμετώπιση Καταστροφών» για την εισαγωγή Μεταπτυχιακών Φοιτητών το Ακαδημαικό Ετος 2026-2027.
Λύνοντας το σεισμολογικό "παζλ" των σεισμών του 2023 στο Kahramanmaraş της Τουρκίας.
Γιατί η σεισμική ακολουθία του 2023 στο Kahramanmaraş της Τουρκίας ήταν τόσο μοναδικά περίπλοκη;
H τελευταία μας έρευνα, που μόλις δημοσιεύτηκε στο ESS Open Archive, με την ανάλυση των μηχανισμών γένεσης της σεισμικής ακολουθίας με τη μέθοδο Tensor Ratio Method (TRM), προσδιορίζει μια συναρπαστική «μνήμη τάσης» (stress memory) στην συμπεριφορά του φλοιού της Γης που σχετίζεται με το προ-σεισμικό στάδιο. Μάλιστα για να ενεργοποιηθεί ο δεύτερος καταστροφικός σεισμός, η μέγιστη τάση έπρεπε να περιστραφεί κατά περίπου 25 μοίρες δεξιόστροφα!
Γιατί αυτό είναι σημαντικό;
Η έρευνα αυτή δεν αφορά μόνο το παρελθόν, αλλά και κυρίως το μέλλον, αφού φαίνεται ότι οι μηχανισμοί γένεσης μπορούν να προσφέρουν ένα πολύ πιο ισχυρό πλαίσιο για την πρόγνωση μελλοντικών σεισμών κατά μήκος μεγάλων ρηγμάτων οριζόντιας μετατόπισης σε όλο τον κόσμο.