02/06/2026
Γιάννης Παπαμιχαήλ Μαλεσίνα 26 Μαΐου 2026
ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ στον ΚΩΣΤΑ ΜΠΑΚΙΡΤΖΗ
Σύντροφέ μου, μοναδικέ μου φίλε, αδερφέ μου
Ήταν ο πρώτος αγώνας που έχασες στη ζωή σου. Η προσπάθεια να σου απευθύνω τον τελευταίο χαιρετισμό είναι δυσανάλογη με τις δυνάμεις μου, πως να φωτίσω το έργο ενός γνήσιου επαναστάτη, ενός κυριολεκτικά χαρισματικού ανθρώπου. Σου ζητώ να μου δώσεις το κουράγιο να σταθώ μπροστά σου. Δεν έχω το δικαίωμα να λυγίσω, θα μαζέψω τα κομμάτια μου για να σε ξεπροβοδίσω στο μεγάλο ταξίδι σου.
Προέρχεσαι από γνήσια λαϊκή οικογένεια. Ο μικρασιάτης κυρ-Απόστολος, ο πατέρας σου, μηχανοδηγός στους ΣΕΚ, έστησε με την κυρα-Αντιγόνη, την Πόντια μάνα σου, το κονάκι τους στα προσφυγικά της Κοκκινιάς και γεννήθηκες πρώτος εσύ μέσα στην Κατοχή, μετά ακολούθησε ο Χάρης και τελευταία η Μαρία. Μάζεψες ότι πιο ατίθασο από τα γονίδια των προγόνων σου. Η ζωή σου ήταν μέχρι τέλους ένας διαρκής αγώνας. Ήσουν γεμάτος πάθος για ότι ωραίο και δίκαιο, ένα πρότυπο ήθους, ειλικρίνειας, ανιδιοτέλειας και προσφοράς. Ο λόγος σου ήταν κοφτερός σαν ατσάλι. Κατάφερνες πάντα να μπαίνεις στην ουσία. Είχες ένα σπάνιο χάρισμα να τοποθετείς τα πιο σύνθετα ζητήματα με εκπληκτική αμεσότητα και να κλονίζεις με τις απόψεις σου ακόμα και όσους είχαν πολιτικές αποστάσεις από σένα. Υπερασπιζόσουν με αστείρευτη δύναμη τις αρχές και τις αξίες σου, χωρίς ούτε μια στιγμή να χάσεις την ανθρωπιά σου. Σε διέκρινε πάντα ένα τεράστιο απόθεμα ψυχής, ξεχείλιζες από αγάπη και τρυφερότητα που ζέσταινε τις καρδιές μας.
Από τα φοιτητικά σου χρόνια που είχες εισαχθεί στους Πολιτικούς Μηχανικούς του Πολυτεχνείου Θεσσαλονίκης, πρωτοστάστησες στο Φοιτητικό Κίνημα μέσα από τη Νεολαία της ΕΔΑ και αργότερα τη Νεολαία Λαμπράκη. Με τη Χούντα ήρθανε τη νύχτα 21/4 να σε αρπάξουνε στον ύπνο αλλά ατυχήσανε. Βγήκες αμέσως στην παρανομία και δόθηκες στον αντιδικτατορικό αγώνα. Για ολοκλήρωση των σπουδών σου ούτε λόγος. Ήσουν όλο τον καιρό καταζητούμενος χωρίς να καταφέρουν να σε συλλάβουν.
Τελικά η Χούντα κατέρρευσε το 1974 παίρνοντας στο λαιμό της τη μισή Κύπρο. Μετά τη νομιμοποίηση όλων των κομμάτων και κομματιδίων της πολυδιασπασμένης Αριστεράς, υποθέτω πως βρέθηκες κι εσύ στο μεγάλο δίλημμα επιλογής Πολιτικού Φορέα για να συνεχίσεις τον αγώνα σου. Εγώ προσωπικά επέλεξα σαν προσωρινή λύση την «Ενωμένη Αριστερά», έχοντας προβληματιστεί από το καινούργιο κόμμα που ανέτειλε στον πολιτικό ορίζοντα, το ΠΑΣΟΚ, κρατώντας το για κατοπινή επιλογή εφόσον θα επαληθεύονταν οι προσδοκίες μου.
Τότε δεν γνώριζα τους δικούς σου προσανατολισμούς. Το 1982 που σε πρωτοσυνάντησα για πρώτη φορά στη ΓΣΕΕ ξαφνιάστηκα όταν η Νανά, συντρόφισσα και αργότερα συνοδοιπόρος της ζωής σου, με πληροφόρησε πως από το 1979 δουλεύατε εργάτες στην κλωστουφαντουργία ΠΕΤΑΛΛΟΥΔΑ του Μουζάκη και ήσουν πρόεδρος του σωματείου. Θαύμασα την απίθανη διέξοδο στις πολιτικές σου αναζητήσεις που μόνο το δικό σου «θηλυκό» μυαλό μπορούσε να γεννήσει. Τα εργοστασιακά σωματεία ήταν η πρόταση του ΠΑΣΟΚ και της ΠΑΣΚΕ για τη μαζικοποίηση του συνδικαλιστικού κινήματος, απένατι στην επιλογή του ΚΚΕ για κλαδικά σωματεία που παρείχε ευχέρεια κομματικού ελέγχου λόγω πενιχρότερης μαζικοποίησης. Στο Συνέδριο της ΟΒΕΣ εκλέχτηκες στη Διοίκησή της και ανέλαβες το νευραλγικό αξίωμα του Γενικού Γραμματέα της. Παράλληλα εντάχθηκες στο ΠΑΣΟΚ και στην ΠΑΣΚΕ, όπου η προσωπική σου ακτινοβολία έλαμψε με τον κοφτερό σου λόγο, τις γόνιμες ιδέες σου και τις απίστευτες γνώσεις σου.
Τον Οκτώβρη του 1985 δεν υπέκυψες στις κομματικές πιέσεις για στήριξη των σκληρών μέτρων λιτότητας της Κυβέρνησής μας. Πιστός στις αρχές σου βρέθηκες στο επίκεντρο της ενδοπαραταξιακής σύγκρουσης. Οι διαγραφές και ο αποκεφαλισμός της μισής ΠΑΣΚΕ με το διαβόητο «έθεσαν εαυτούς εκτός Κινήματος» δεν σε έστειλαν στο σπίτι σου. Με την αποφασιστική συμβολή σου συγκροτήσαμε τη ΣΣΕΚ, τη Σοσιαλιστική Συνδικαλιστική Εργατουπαλληλική Κίνηση και καταφέραμε να σταθούμε στις οργανώσεις μας χωρίς κομματική κάλυψη. Οι συνάδελφοι μάς τίμησαν με την εμπιστοσύνη τους για την τίμια επιλογή μας και έτσι παραμείναμε στο προσκήνιο. Το 1989 η ΣΣΕΚ έλαβε μέρος στο συνέδριο της ΓΣΕΕ και εκλέξαμε δύο μέλη στην 45μελή Διοίκησή της. Εσύ ανέλαβες την αναδιοργάνωση του Ινστιτούτου Εργασίας της ΓΣΕΕ, θεσμού τεκμηρίωσης, έρευνας και στήριξης των θέσεων του συνδικαλιστικού κινήματος. Θα βρίσκαμε συνέχεια μπροστά μας το ποσοστό 4,44% που πήραμε. Ήταν άραγε πολιτικό ποσοστό;
Η επιβίωση της ΣΣΕΚ επί μια οχταετία σε τελείως εχθρικό περιβάλλον, οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στη δική σου καθοδήγηση, με τις ιστορικές εισηγήσεις σου στα συνέδριά μας, που ψηφίζονταν σχεδόν ομόφωνα και αποτελούσαν βάση συσπείρωσης για τη δράση των μελών μας. Είμαι βέβαιος πως στα επόμενα χρόνια θα αποτελέσουν πολύτιμο υλικό μελέτης για τους ιστορικούς του εργατικού κινήματος.
Από την αρχή της λειτουργίας της ΣΣΕΚ αναπτύξαμε στενές πολιτικές σχέσεις με ξεχωριστές προσωπικότητες, όπως το Μανώλη Γλέζο, το Μιχάλη Ράπτη (PABLO) και το Μιχάλη Παπαγιαννάκη, που είχαν εντυπωσιαστεί από το όχι ευκαταφρόνητο ποσοστό που παίρναμε σε όλες τις συνδικαλιστικές αναμετρήσεις. Ο προβληματισμός για το που πάμε χωρίς κομματική κάλυψη, μάς οδήγησε στην απόφαση δημιουργίας Εργατικού Κόμματος. Με σένα πάντα άξιο εκπρόσωπό μας, προχωρήσαμε σε πολιτικές συζητήσεις με το Μανώλη Γλέζο και τελικά αποφασίσαμε κοινή κάθοδο στις Εθνικές Εκλογές υιοθετώντας την πρότασή του για το σχήμα που θα κατεβάζαμε. ΑΜΕΣΗ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ ήταν το όνομα, αλλά πέσαμε έξω στις εκτιμήσεις μας για το αποτέλεσμα. Πιάσαμε μόλις 1%. Υπερτιμήσαμε τις δυνάμεις μας πιστεύοντας πως θα κάναμε αξιοπρεπή εμφάνιση με επικεφαλής το Μανώλη, αλλά η ζωή απόδειξε πως ο κόσμος μας πολιτικά δεν είχε πάψει να αλοιθωρίζει προς το ΠΑΣΟΚ. Προσγειωθήκαμε γρήγορα στην πραγματικότητα και από το 1989 μέχρι το 1993 αγωνιστήκαμε παράλληλα με τους παλιούς συντρόφους μας της ΠΑΣΚΕ για την αποτροπή των αντιλαϊκών μέτρων της συγκυβέρνησης Τζανετάκη και της κυβέρνησης Μητσοτάκη. Το 1993 ξαναγυρίσαμε στο ΠΑΣΟΚ και επανενταχθήκαμε στην ΠΑΣΚΕ. Εσύ μετείχες ενεργά στα συνέδρια του ΠΑΣΟΚ και εκλέχτηκες μέλος της Κεντρικής Επιτροπής του. Η δράση σου ήταν πάντα πρότυπο, όχι μόνο για τους φίλους και συντρόφους, αλλά και για τους αντιπάλους σου, που κέρδισες τον απόλυτο σεβασμό τους. Η Νανά, η συντρόφισσα και συνοδοιπόρος της ζωής σου είναι περήφανη για σένα. Το ίδιο κι η αδερφή σου η Μαρία, αλλά και τα ανίψια σου από το Χάρη. Τους αφήνεις το όνομά σου, που αξίζει περισσότερο απ’ όλο το χρυσάφι του κόσμου.
Η ζωή μας θα φτωχύνει χωρίς εσένα.
Δε θα σε ξεχάσουμε, θα ζεις πάντα στις καρδιές μας.
