04/08/2026
Παραλίες: Από τη Συλλογική Μνήμη στο Κοινό Όραμα
Τι αξίζει να μεταφέρουμε από τις παραλίες του χθες στις παραλίες του αύριο;
Με αυτό το ερώτημα πραγματοποιήθηκε στις 23 Ιουλίου 2026 το τρίτο βιωματικό εργαστήριο του ευρωπαϊκού προγράμματος Guardians of the Coasts, που οργάνωσαν και υλοποίησαν οι Ασπασία Πρωτογέρου και Γιάννης Σουρέλης για τη ΦΩΤΟΕΣΣΑ – Κέντρο Εκπαίδευσης, Έρευνας και Δράσης, στο πλαίσιο του προγράμματος ανάπτυξης ικανοτήτων για ενήλικες.
Το εργαστήριο αξιοποίησε τη συλλογική μνήμη ως αφετηρία για τη συνδιαμόρφωση ενός κοινού οράματος για το μέλλον των ακτών.
Τρεις εισηγήσεις παρουσίασαν τις παραλίες μέσα από διαφορετικές ιστορικές και πολιτιστικές διαδρομές. Ο Νίκος Μωραϊτάκης, αρχαιολόγος και ερευνητής, μίλησε για τις ακτές ως τόπους επικοινωνίας από την αρχαιότητα έως σήμερα. Η Ζαχαρώ Φρατζέσκου, ερευνήτρια της ιστορίας της Παλαιάς Φώκαιας, ανέδειξε τις παραλίες ως τόπους καταφυγής και δημιουργίας μέσα από την εμπειρία των Μικρασιατών προσφύγων. Η Γιώτα Δράκου, ερευνήτρια τοπικής λαογραφίας, παρουσίασε τις παραλίες ως τόπους αναψυχής, κοινωνικής ζωής και συλλογικών καλοκαιρινών εμπειριών.
Από τις εισηγήσεις προέκυψαν τέσσερις βασικές έννοιες:
Επικοινωνία – Καταφυγή – Δημιουργία – Αναψυχή.
Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες εργάστηκαν σε μικτές ομάδες, εξετάζοντας τι αξίζει να διατηρηθεί από το παρελθόν, τι χρειάζεται να αφήσουμε πίσω, ποια στοιχεία του παρόντος παραμένουν πολύτιμα και τι πρέπει να αλλάξει.
Παρότι κάθε ομάδα επεξεργάστηκε διαφορετική έννοια, τα αποτελέσματα παρουσίασαν σημαντική σύγκλιση. Αναδείχθηκαν κοινές αξίες όπως η ελευθερία, η συνεργασία, η αλληλεγγύη, η ανθρώπινη επικοινωνία, η δημιουργικότητα, η απλότητα, η παιδεία, η συλλογική συνείδηση και η ευθύνη απέναντι στο κοινό καλό.
Παράλληλα, προτάθηκαν πρακτικές όπως η εθελοντική προσωπική συνεισφορά, η προστασία των φυσικών πόρων, η κυκλική και ανταλλακτική οικονομία, η βιωματική μάθηση και το παιχνίδι, καθώς και η διατήρηση της ιστορικής μνήμης και του πολιτιστικού πλούτου.
Το εργαστήριο ανέδειξε ότι οι παραλίες δεν είναι μόνο φυσικοί ή τουριστικοί χώροι. Είναι τόποι όπου οικοδομούνται κοινότητες, διαμορφώνονται ανθρώπινες σχέσεις και μεταδίδονται πολιτιστικές αξίες.
Η συλλογική μνήμη δεν αφορά μόνο όσα θυμόμαστε από το παρελθόν. Αφορά κυρίως όσα επιλέγουμε να μεταφέρουμε στο μέλλον.
🌊
Οι παραλίες μας.
Ένα κοινό αγαθό.
Μια κοινή ευθύνη.
Ένα κοινό μέλλον.
🇪🇺 Με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, οι απόψεις και οι γνώμες που διατυπώνονται εκφράζουν αποκλειστικά τις απόψεις των συντακτών και δεν αντιπροσωπεύουν κατ’ ανάγκη τις απόψεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ιδρύματος Κρατικών Υποτροφιών (ΙΚΥ). Ούτε η Ευρωπαϊκή Ένωση ούτε η χορηγούσα αρχή μπορούν να θεωρηθούν υπεύθυνες γι’ αυτές.
#ΦΩΤΟΕΣΣΑ #ΦύλακεςΤωνΑκτών #ΣυλλογικήΜνήμη #ΚοινόΌραμα #ΕνεργόςΠολιτειότητα
________________________________________
🇬🇧
Beaches: From Collective Memory to Shared Vision
What is worth carrying forward from the beaches of yesterday to the beaches of tomorrow?
This question guided the third experiential workshop of the Erasmus+ project Guardians of the Coasts, organised by FOTOESSA – Centre for Education, Research and Action on 23 July 2026 as part of the project’s adult capacity-building programme.
The workshop used collective memory as a starting point for co-creating a shared vision for the future of coastal areas.
Three presentations explored beaches through different historical and cultural perspectives. Nikos Moraitakis, archaeologist and researcher, presented coastal areas as places of communication from antiquity to the present day. Zacharo Fratzeskou, researcher of the history of Palaia Fokaia, explored beaches as places of refuge and creation through the experiences of the Asia Minor refugees. Giota Drakou, researcher of local folklore, presented beaches as places of recreation, community life and shared summer experiences.
Together, the presentations introduced four key concepts:
Communication – Refuge – Creation – Recreation.
Participants then worked in mixed groups, considering what should be preserved from the past, what should be left behind, which aspects of the present remain valuable and what needs to change.
Although each group explored a different concept, their conclusions revealed significant convergence. Shared values repeatedly emerged, including freedom, cooperation, solidarity, human communication, creativity, simplicity, education, collective awareness and responsibility for the common good.
Participants also highlighted practical approaches such as voluntary personal contribution, protection of natural resources, circular and sharing economy practices, experiential learning and play, and the preservation of historical memory and cultural heritage.
The workshop demonstrated that beaches are not simply natural environments or tourist destinations. They are places where communities are built, human relationships are formed and cultural values are transmitted.
Collective memory is not only about remembering the past. It is, above all, about choosing what we wish to carry into the future.
🌊
Our Beaches.
A Common Good.
A Shared Responsibility.
A Common Future.
🇪🇺 Co-funded by the European Union. Views and opinions expressed are, however, those of the author(s) only and do not necessarily reflect those of the European Union or the State Scholarships Foundation (IKY). Neither the European Union nor the granting authority can be held responsible for them.
