Το Τμήμα Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής και του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ.) ιδρύθηκε το 1987 και επιδιώκει την επιστημονική, τεχνολογική και επαγγελματική κατάρτιση των φοιτητών/τριών σε υψηλό επίπεδο, ώστε να γίνουν ικανο/ές ί να σχεδιάζουν, να υλοποιούν και να αξιολογούν εκπαιδευτικές δράσεις, υπηρεσίες και προϊόντα για την προσχολική ηλικία αλλά και για άλλους ειδικούς πληθυσμούς, εμπλουτίζοντας την εκπαίδευση με συστηματική γνώση, εμπειρίες, κοινωνική ευαισθησία και προοπτική. Οι σύγχρονες εξελικτικές τάσεις επιβάλλουν τη συνεχή επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, την εξοικείωσή τους με τη την πολυδύναμη χρήση των νέων τεχνολογιών στην εκπαίδευση και τη δεκτικότητα και ευαισθητοποίησή τους απέναντι σε μαθητικούς πληθυσμούς που προέρχονται από διαφορετικά πολιτισμικά πλαίσια. Η επιμόρφωση των εκπαιδευτικών οργανώνεται στη βάση των βασικών αλλά και νέων γνωστικών περιοχών των Επιστημών της Αγωγής, νέων διδακτικών και μεθοδολογικών προσεγγίσεων, έτσι ώστε να είναι σε θέση να επιτελέσουν το πολύπλευρο έργο τους, ανταποκρινόμενοι/ες στις απαιτήσεις που θέτει η κρίσιμη εποχή που διανύουμε. Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στη διδασκαλία καινοτόμων γνωστικών αντικειμένων και προσεγγίσεων που επιτρέπουν την συνεχή αναπλαισίωση των εκπαιδευτικών και παιδαγωγικών ζητημάτων θεμελιώνοντας και αναπτύσσοντας την κριτική και δημιουργική σκέψη του/της εκπαιδευτικού, αλλά και τη συνειδητή πράξη του/της. Η προσφορά πολλαπλών επιμορφωτικών ενεργειών και δράσεων που απευθύνονται σε όλα τα επίπεδα της εκπαιδευτικής πραγματικότητας, οργανώνουν συστηματικά και εντατικά την ικανότητα πρόσβασης στην κατανόηση και τη διαχείριση της πραγματικότητας αυτής. Σταθερή πρόθεσή του Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ. ως ερευνητικού εκπαιδευτικού φορέα, είναι να μελετώνται οι τελευταίες εξελίξεις σε ό,τι αφορά στις θεωρίες και στις ερμηνείες που συγκροτούν την εικόνα τόσο του παιδιού της νηπιακής ηλικίας σε έναν κόσμο που αναθεωρεί συνεχώς τη θέση του απέναντι στο παιδί και την παιδική ηλικία αλλά και του/της εκπαιδευτικού σε έναν κόσμο που αναθεωρεί συνεχώς την αντίληψή του για την παιδεία και την εκπαίδευση αλλά και για το ρόλο του/της εκπαιδευτικού. Προωθείται, με αυτό τον τρόπο, η μορφή ενός σύγχρονου Παιδαγωγικού Τμήματος, με έμφαση στις ερευνητικές διαδικασίες και διεργασίες, με πλούσια δραστηριότητα και παραγωγή επιστημονικών εργασιών και εκπαιδευτικού υλικού, έτσι ώστε να είναι σε θέση να αναδεικνύεται σε παράγοντα, του οποίου η παρέμβαση στα κοινωνικά και εκπαιδευτικά πράγματα γίνεται ολοένα και περισσότερο δυναμική και δημιουργική.
Μέσα από το πλέγμα αυτό, το Τ.Ε.Π.Α.Ε.Σ. φιλοδοξεί να αποτελέσει τη γέφυρα ανάμεσα στα νέα επιστημονικά δεδομένα, τη θεωρία και τη καθημερινή διδακτική και παιδαγωγική πρακτική, και μάλιστα σε μια νευραλγική περιοχή, όπως αυτή της νησιωτικής περιφέρειας, όπου αυτή η γεφύρωση δεν μπορεί παρά να περνά από μία οξεία αντίληψη των τοπικών ζητημάτων στη σύνδεσή τους με την εθνική και παγκόσμια πραγματικότητα.
Η πρωτοτυπία του Τμήματος βασίζεται σε δύο δομικές διαπιστώσεις:
ότι τα γνωστικά αντικείμενα και μαθήματα είναι ταυτόσημα με τα φαινόμενα και τα προβλήματα που αντιμετωπίζονται στην εκπαιδευτική πράξη και όχι με τους παραδοσιακούς επιστημονικούς κλάδους. Προωθείται η λειτουργική και κριτική ανάπτυξη καινοτομικών πεδίων και διαστάσεων, οι οποίες εντάσσονται σε όλα τα μαθήματα, τις έρευνες, τον διοικητικό σχεδιασμό και την πρακτική των σχέσεων: όπως οι διαστάσεις του φύλου- ισότητας, του περιβάλλοντος – αειφορίας, της ψηφιακής και δικτυακής τεχνολογίας, της φιλοσοφίας, της διαπολιτισμικότητας.
ότι, από τη μελέτη της διεθνούς πραγματικότητας και των τάσεων που αναπτύσσονται στο χώρο των Τμημάτων Εκπαίδευσης, και ιδιαίτερα της Προσχολικής Εκπαίδευσης, οι σπουδές που παρέχονται στο Τμήμα συμβαδίζουν αφενός με τις σύγχρονες κατευθύνσεις των Επιστημών της Προσχολικής Αγωγής (νοητικές δομές και ανάπτυξη, ψυχολογικές δομές και επικοινωνία, κοινωνικές δομές και προσωπικότητα, πολιτισμικό περιβάλλον και γνωστική ανάπτυξη, μαθησιακές δραστηριότητες και παιδαγωγική διαχείριση, κριτική λειτουργία και εκπαιδευτική πράξη) αφετέρου με την ανάπτυξη των Επιστημών του Εκπαιδευτικού Σχεδιασμού (ανάλυση και σχεδιασμός διδακτικών δραστηριοτήτων σε ειδικούς πληθυσμούς, ανάλυση και σχεδιασμός νέων ευέλικτων μορφών εκπαίδευσης, ανάλυση και σχεδιασμός εκπαιδευτικού υλικού, έννοια και μέθοδοι της αξιολόγησης).
Ο Εκπαιδευτικός Σχεδιασμός ως βασικός άξονας ανάπτυξης του Προγράμματος Σπουδών του Τμήματος, αποτελεί μια συστηματική διαδικασία για την επεξεργασία και ανάπτυξη εκπαιδευτικών συστημάτων και καινοτόμων προσεγγίσεων και προϊόντων. Περιλαμβάνοντας διαδικασίες ανάλυσης των μαθησιακών αναγκών και στόχων καθώς και την ανάπτυξη συστημάτων που να τις αντιμετωπίζουν μέσα από τη δημιουργία, τη δοκιμή και την αξιολόγηση εκπαιδευτικού υλικού και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων, δίνει έμφαση στην εξασφάλιση της ολικής ποιότητας της εκπαίδευσης. Στο βαθμό ιδιαίτερα όπου αυξάνονται οι παράμετροι πολυπλοκοποίησης της πραγματικότητας, ο εκπαιδευτικός σχεδιασμός οφείλει εξίσου να περιλάβει την οργανωμένη προ-αντίληψη του μέλλοντος, την πρόβλεψη και τον οραματισμό, μέσα στα οποία ενσωματώνει κριτικά τις δυνατότητες των Νέων Τεχνολογιών. Προωθείται επομένως, μια οικο -συστημική προσέγγιση της μάθησης, της διδασκαλίας, της παιδαγωγικής και της κοινωνικοποίησης, με αντίστοιχη ανάπτυξη της κουλτούρας και των επιστημών του εκπαιδευτικού σχεδιασμού σε δύο επίπεδα: Τμήματος και Σχολικής μονάδας.
