09/09/2026
«Τα θεμέλια μου στα βουνά»- Ο Δημήτρης Καλιαμπάκος στο Δεύτερο Πρόγραμμα, σε ένα δίπτυχο για την ορεινή Ελλάδα
Δύο Κυριακές, δύο ώρες, δεκάδες τραγούδια — και μια χώρα που τη βλέπουμε μόνο από τη μεριά της θάλασσας. Ο καθηγητής του ΕΜΠ Δημήτρης Καλιαμπάκος, Διευθυντής του Μετσόβιου Κέντρου Διεπιστημονικής Έρευνας (ΜΕ.Κ.Δ.Ε.), ήταν καλεσμένος της Λίνας Νικολακοπούλου και της Αλεξάνδρας Χριστακάκη στην εκπομπή του Δευτέρου Προγράμματος «Με τα πόδια μέχρι την αλήθεια», στις 30 Αυγούστου και στις 6 Σεπτεμβρίου 2026, με αφορμή το βιβλίο «TA BOYNA - φυσικό περιβάλλον και κοινωνίες, η Ορεινή Ελλάδα» των Δ. Καλιαμπάκου, Σ. Γιαννακοπούλου, Ν.. Κατσουλάκου.
Η Ελλάδα είναι κατά τα δύο τρίτα ορεινή, από τις ορεινότερες χώρες της Ευρωπαϊκής Ένωσης, «και όμως αυτή η Ελλάδα είναι μια δεύτερη χώρα, μια παραπεταμένη χώρα». Ο Καλιαμπάκος μετρά την εγκατάλειψη σε κύματα. Ο πόλεμος, που «δεν έγινε γενικά στην Ελλάδα, έγινε στην Πίνδο και στις βουνοκορφές της», ο εμφύλιος, η αστυφιλία, η μετανάστευση. «Κάθε ένα από αυτά τα τσουνάμι αφαιρούσε ένα 20% από τον πληθυσμό των ορεινών περιοχών.» Υπάρχει, λέει, και πέμπτο κύμα, σημερινό, η ενεργειακή φτώχεια, αφού ένας άνθρωπος στο Μέτσοβο θέλει τρεις φορές το κόστος ενός ανθρώπου που ζει στην Κέρκυρα για να βγάλει το χειμώνα.
Τα νούμερα γίνονται τόπος όταν η κουβέντα φτάνει στην Αργιθέα, τον πιο απομονωμένο ορεινό Δήμο της χώρας, που το μεταπτυχιακό πρόγραμμα του ΕΜΠ «Περιβάλλον και Ανάπτυξη των Ορεινών Περιοχών» υιοθέτησε τη φετινή χρονιά. Ο Δήμος δεν έχει γυμνάσιο και λύκειο, το τελευταίο δημοτικό έκλεισε φέτος, δεν έχει φαρμακείο, βενζινάδικο ή σούπερ μάρκετ, και το πλησιέστερο αστικό κέντρο βρίσκεται πίσω από ένα πέρασμα στα 1.600 μέτρα, που χειμώνα καιρό θέλει αλυσίδες. Στα διπλανά Άγραφα, ένα ασθενοφόρο χρειάζεται επτά ώρες για να πάει και να γυρίσει στο τελευταίο χωριό, όταν το κρίσιμο περιθώριο για τη ζωή ενός ανθρώπου σε ένα επείγον περιστατικό είναι μια ώρα.
Στις δύο εκπομπές ακούγονται τραγούδια από όλο τον κόσμο για τα βουνά, αλλά και ηπειρώτικα πολυφωνικά, δημοτικά και λαϊκά- και βέβαια το «Θα ανέβω και θα τραγουδήσω στο πιο ψηλότερο βουνό». Όσο το ελληνικό τραγούδι ύμνησε τις θάλασσες και το κύμα, άλλο τόσο έχτισε και μια ολόκληρη μυθολογία γύρω από το βουνό. Και κάπου εκεί, πίσω από τη μουσική, μένει η πρόταση που δίνει στο δίπτυχο το πολιτικό του βάρος. «Δεν συζητάμε απλώς για ένα θέμα χωροταξικής ανισότητας και αδικίας. Συζητάμε για μια κακομεταχείριση της ταυτότητας της χώρας.»
Τις εκπομπές μπορείτε να ακούσετε στους συνδέσμους:
• Α΄ Μέρος — Κυριακή 30.08.2026: https://www.ertecho.gr/radio/deftero/show/me-ta-podia-mexri-tin-alitheia/ondemand/1357796/dimitris-kaliampakos-me-ta-podia-mexri-tin-alitheia-30-08-2026/
• Β΄ Μέρος — Κυριακή 06.09.2026: https://www.ertecho.gr/radio/deftero/show/me-ta-podia-mexri-tin-alitheia/ondemand/1357825/dimitris-kaliampakos-me-ta-podia-mexri-tin-alitheia-06-09-2026/
Το βιβλίο μπορείτε να βρείτε στον σύνδεσμο: https://repository.kallipos.gr/handle/11419/13732