08/09/2026
8 Σεπτεμβρίου | Διεθνής Ημέρα Βιομηχανικής Κληρονομιάς
Η 8η Σεπτεμβρίου έχει συνδεθεί με τον διεθνή εορτασμό της Βιομηχανικής Κληρονομιάς, με αφορμή την έγκριση, το 2003, της "Χάρτας του Nizhny Tagil για τη Βιομηχανική Κληρονομιά" από το "TICCIH – The International Committee for the Conservation of the Industrial Heritage".
Η βιομηχανική κληρονομιά περιλαμβάνει κτήρια και εγκαταστάσεις, μηχανήματα και υποδομές, βιομηχανικά τοπία, τεχνολογίες και παραγωγικές διαδικασίες, καθώς και τα τεκμήρια της κοινωνικής και εργασιακής ιστορίας που συνδέονται με αυτά.
Η Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής (Ε.ΜΕ.Λ.), η οποία ίδρυσε και λειτουργεί το Ορυκτολογικό Μουσείο Λαυρίου (Ο.Μ.Λ.) από το 1986, είναι μέλος του Ελληνικού Τμήματος του TICCIH.
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, παρουσιάζουμε το ίδιο το κτήριο που στεγάζει το Ορυκτολογικό Μουσείο Λαυρίου.
Πρόκειται για διατηρητέο βιομηχανικό κτήριο, ένα από τα σωζόμενα τμήματα του «Μεταλλοπλυσίου» της «Εταιρείας των Μεταλλουργείων Λαυρίου» («Ελληνικής Εταιρείας», 1873–1927), το οποίο είχε ανεγερθεί το 1875. Αποτελεί χαρακτηριστικό δείγμα της βιομηχανικής αρχιτεκτονικής του Λαυρίου του 19ου αιώνα.
Το 1984, όταν η Ε.ΜΕ.Λ. αναζητούσε χώρο για τη στέγαση της ορυκτολογικής συλλογής της, το κτήριο βρισκόταν σε κατάσταση ερειπίου. Επιλέχθηκε, λοιπόν, για την ίδρυση του μουσείου, αποκαταστάθηκε από τον Δήμο Λαυρεωτικής και παραχωρήθηκε στην Ε.ΜΕ.Λ., όπου και διαμορφώθηκε κατάλληλα για να φιλοξενήσει τον ορυκτό πλούτο της Λαυρεωτικής γης.
Το Μουσείο είναι αφιερωμένο στη μνήμη του μεταλλειολόγου Ανδρέα Κορδέλλα (1836-1909), η επιστημονική εργασία του οποίου συνέβαλε στην επανεκμετάλλευση των αρχαίων μεταλλούχων καταλοίπων (σκωρίες, εκβολάδες κ.α.) και των αρχαίων μεταλλείων του Λαυρίου στα νεότερα χρόνια.
Στον περίβολο του Μουσείου, η Ε.ΜΕ.Λ. ανήγειρε το μνημείο του με ανάγλυφη τη μορφή του, φιλοτεχνημένο από το μέλος της, γλύπτρια Ειρήνη Χαριάτη (1918-2009), τα αποκαλυπτήρια του οποίου έγιναν στις 20 Μαΐου 1990.
Σήμερα, το κτήριο και οι συλλογές του ΟΜΛ αποτελούν μέρος της βιομηχανικής και μεταλλευτικής κληρονομιάς του Λαυρίου και γεώτοπο του Παγκοσμίου Γεωπάρκου Λαυρεωτικής UNESCO (2023). Από το 2024, το Μουσείο αποτελεί επίσης μέλος της European Route of Industrial Heritage (ERIH), του ευρωπαϊκού δικτύου βιομηχανικής κληρονομιάς.
Πηγές:
- TICCIH, The Nizhny Tagil Charter for the Industrial Heritage (2003).
- Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής (ΕΜΕΛ), Ορυκτολογικό Μουσείο Λαυρίου - https://emel.gr/oryktologiko-mouseio/
- Δερμάτης, Γ. Ν. (1994), Τοπία και Μνημεία της Λαυρεωτικής, Λαύρειο
- Μάνθος, Κ. Γ. (2017), γενική επιμέλεια του φωτογραφικού αρχειακού υλικού και της δίγλωσσης έκδοσης, ελληνικά-αγγλικά και Δερμάτης Γ.Ν., επιστημονική επιμέλεια και συγγραφή των κειμένων, Λαύριο, η Βοή του Χρόνου. Το Νεότερο Λαύριο της Μεταλλείας και Μεταλλουργίας, έκδ. Εταιρείας Μελετών Λαυρεωτικής.
- ERIH – Mineralogical Museum of Lavrion - https://www.erih.net/i-want-to-go-there/site/mineralogical-museum-of-lavrion
- ΒΙΔΟγραφίες, Τεύχος 5, Σεπτέμβριος 2026.
Φωτογραφίες:
- Αρχείο Εταιρείας Μελετών Λαυρεωτικής Εταιρεία Μελετών Λαυρεωτικής - ΕΜΕΛ
- Αρχείο Κωνσταντίνου Γ. Μάνθου ΚΩΣΤΑΣ ΜΑΝΘΟΣ
- Stathis Doublecash
- George Kafantaris