Τμήμα Φυσικής Καβάλας, Δημοκρίτειο Πανεπιστήμιο Θράκης

Σας προσκαλούμε στο σεμινάριο με τίτλο "Θεωρία και πείραμα στις φυσικές επιστήμες - μια αμφίδρομη σχέση" με ομιλητή τον Χάρη Βάρβογλη, Ομότιμο Καθηγητή ΑΠΘ την Τετάρτη 27/5/2026 στις 18:00 μέσω Microsoft Teams https://tinyurl.com/3hrw65ua.

ΠΕΡΙΛΗΨΗ: Από την εποχή του Γαλιλαίου οι φυσικές επιστήμες, και ιδίως η φυσική, στηρίζονται στην αρχή της αποδείξιμης αλήθειας, δηλαδή στον πειραματικό έλεγχο των θεωριών. Αλλά και οι θεωρίες πολλές φορές στηρίζονται στα αποτελέσματα των πειραμάτων γενικά, είτε δηλαδή εργαστηριακών διατάξεων, είτε παρατηρήσεων είτε προσομοιώσεων. Αυτό έχει δημιουργήσει μια στενή σχέση εξάρτησης μεταξύ θεωρίας και πειράματος, η οποία έχει οδηγήσει κατά καιρούς σε μεγάλες ανατροπές της αποδεκτής εικόνας που είχαμε για τη φύση. Στην ομιλία θα παρουσιάσω μερικά χαρακτηριστικά παραδείγματα αυτής της αλληλοεξάρτησης, ξεκινώντας από την επανάσταση της σύγχρονης φυσικής και συνεχίζοντας με την περίπτωση των ψευδοεπιστημών, οι θεωρίες των οποίων δεν επιβεβαιώνοντα με το πείραμα. Θα τελειώσω παρουσιάζοντας ένα παράδειγμα θεωρητικής ερμηνείας παρατηρήσεων στην Ουράνια Μηχανική.

Ο Χάρης Βάρβογλης αποφοίτησε από το Πειραματικό Σχολείο του Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης το 1967. Πήρε πτυχίο φυσικής και διδακτορικό από το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης (ΑΠΘ) και στη συνέχεια εργάστηκε ερευνητικά στο Πανεπιστήμιο του Maryland. Έχει ασχοληθεί ερευνητικά με τις εφαρμογές της Θεωρίας του Χάους στη Γενική Θεωρία Σχετικότητας και στη Μηχανική, καθώς και με την Πλανητολογία. Έχει δημοσιεύσει δεκάδες ερευνητικές εργασίες σε διεθνή περιοδικά με κριτές και έχει εκατοντάδες αναφορές στο έργο του. Έχει πάρει μέρος σε πολλά διεθνή συνέδρια και σχολεία. Έχει διδάξει ως προσκεκλημένος ή επισκέπτης καθηγητής στα πανεπιστήμια Paris. Έχει γράψει και μεταφράσει πολλά διδακτικά βιβλία πανεπιστημιακού επιπέδου. Έχει γράψει επίσης δύ βιβλία εκλαϊκευμένης επιστήμης: Η αστρονομία στην καθημερινή ζωή (Πανεπιστημιακές Εκδόσεις Κύπρου) και Οι φυσικές επιστήμες στην καθημερινή ζωή -φυσική, χημεία, μαθηματικά (Κλειδάριθμος, υπό έκδοση).

Αγαπητοί συνάδελφοι,

σας προσκαλούμε στο 4ο σεμινάριο του Τμήματος Φυσικής που θα γίνει την Τετάρτη 13/5 στις 18:00 με ομιλητή τον Δρ. Κωνσταντίνο Νικολόπουλο και θέμα "Αναζητώντας την προέλευση της μάζας".

Το σεμινάριο θα γίνει μέσω Microsoft Teams στην διεύθυνηση https://tinyurl.com/3hrw65ua

Περίληψη:
Από πού προέρχεται η μάζα των στοιχειωδών σωματιδίων; Ξεκινώντας από το Καθιερωμένο Πρότυπο της σωματιδιακής φυσικής, θα δούμε πώς ο μηχανισμός Higgs πρόσφερε μια κομψή λύση στο αίνιγμα της μάζας των μποζονίων W και Z, και κατ' επέκταση πώς το πεδίο Higgs δίνει μάζα στα σωματίδια της ύλης. Στη συνέχεια, θα συζητήσουμε τα πειράματα στον Μεγάλο Επιταχυντή Αδρονίων του CERN, όπου ανακαλύφθηκε το 2012 το σωματίδιο Higgs, και θα κλείσουμε με μια ματιά στα ερωτήματα που παραμένουν ανοιχτά, όπως η φύση της σκοτεινής ύλης και οι πειραματικές προσεγγίσεις για την αναζήτησή της.

Ο Δρ. Κωνσταντίνος Νικολόπουλος είναι πειραματικός φυσικός σωματιδίων, με αντικείμενο έρευνας την προέλευση της μάζας μέσω του σπασίματος της ηλεκτρασθενούς συμμετρίας και τη σκοτεινή ύλη. Έλαβε το διδακτορικό του από το Πανεπιστήμιο Αθηνών το 2010, για το οποίο τιμήθηκε με το Βραβείο Marc Virchaux. Στη συνέχεια εντάχθηκε στο Brookhaven National Laboratory (ΗΠΑ) ως μεταδιδακτορικός ερευνητής και το 2013 μετακινήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Birmingham στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπου το 2015 διορίστηκε Λέκτορας Φυσικής. Από το 2023 είναι Καθηγητής Πειραματικής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Αμβούργου. Το έργο του έχει αναγνωριστεί με το Βραβείο Dubravić για Νέους Επιστήμονες στις Φυσικές Επιστήμες και τη Μηχανική το 2019, καθώς και με το πρώτο βραβείο ERC για τη Δημόσια Εμπλοκή με την Έρευνα το 2020, στην κατηγορία Δημόσιας Επικοινωνίας της Επιστήμης.
--
-------------------------------------------------
Dr. Jamal-Odysseas Maaita
Assistant Professor
Department of Physics
Faculty of Sciences
Democritus University of Thrace

http://jomaaita.wordpress.com/

https://www.researchgate.net/profile/Jamal-Odysseas-Maaita

Σας προσκαλούμε στο 3ο σεμινάριο του Τμήματος Φυσικής την Πέμπτη 30/4/2026 στις 18:00 με θέμα "Αποτελεσματικές αριθμητικές μέθοδοι ανίχνευσης χάους" και ομιλητή τον Χάρη Σκόκο, Καθηγητής στο University of Cape Town, South Africa.

Το σεμινάριο γίνεται μέσω Microsoft Teams στην διεύθυνηση https://tinyurl.com/3hrw65ua

Περίληψη:
Ο προσδιορισμός της χαοτικής ή κανονικής φύσης των τροχιών των δυναμικών συστημάτων είναι ένα θεμελιώδες πρόβλημα της μη γραμμικής δυναμικής, με εφαρμογές σε διάφορους επιστημονικούς τομείς. Η πιο συχνά χρησιμοποιούμενη μέθοδος για τη διάκριση μεταξύ κανονικής και χαοτικής συμπεριφοράς είναι ο υπολογισμός του μέγιστου εκθέτη Lyapunov (MLE). Το κύριο πρόβλημα της χρήσης αυτού του δείκτη χάους είναι ότι ο αριθμητικός του υπολογισμός μπορεί να χρειαστεί πολύ -και άγνωστο εκ των προτέρων- χρόνο για να παρέχει μια αξιόπιστη εκτίμηση της πραγματικής τιμής του MLE.
Σε αυτήν την ομιλία θα εστιάσουμε την προσοχή μας σε δύο πολύ αποτελεσματικές μεθόδους ανίχνευσης χάους: τις τεχνικές του Μικρότερου (SALI) και του Γενικευμένου (GALI) Δείκτη Ευθυγράμμισης. Αρχικά, θα υπενθυμίσουμε τους ορισμούς του SALI και του GALI και θα συζητήσουμε εν συντομία τη συμπεριφορά αυτών των δεικτών για συντηρητικά Χαμιλτονιανα συστήματα και συμπλεκτικές απεικονιίσεις. Στη συνέχεια, θα εξηγήσουμε πώς μπορεί κανείς να χρησιμοποιήσει αυτές τις μεθόδους για να διερευνήσει τη δυναμική των χρονικά εξαρτώμενων δυναμικών συστημάτων και θα συζητήσουμε επίσης την εφαρμογή αυτών των δεικτών σε μη συντηρητικά συστήματα.

Ο Χάρης Σκόκος απέκτησε πτυχίο Φυσικής (1990), πτυχίο Μαθηματικών (2005) και διδακτορικό στη Μη Γραμμική Δυναμική (1997) από το Πανεπιστήμιο Αθηνών. Έχει εργαστεί σε διάφορα ιδρύματα, όπως το Πανεπιστήμιο Αθηνών, την Ακαδημία Αθηνών, το Πανεπιστήμιο Πατρών, το Αστεροσκοπείο του Παρισιού, το Ινστιτούτο Max Planck για τη Φυσική Σύνθετων Συστημάτων στη Δρέσδη και το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Σήμερα, είναι Καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κέιπ Τάουν (UCT) στη Νότια Αφρική, όπου ηγείται της ερευνητικής ομάδας «Μη Γραμμικής Δυναμικής και Χάος».
Η έρευνά του επικεντρώνεται σε μη γραμμικά δυναμικά συστήματα και χαοτική δυναμική, συνδυάζοντας μεθοδολογικές εξελίξεις με διεπιστημονικές εφαρμογές. Έχει σχεδιάσει προηγμένα εργαλεία για την ανάλυση του χάους και τα έχει εφαρμόσει σε προβλήματα φυσικής στερεάς κατάστασης, στατιστικής φυσικής, αστρονομίας, βιολογίας, δυναμικής επιταχυντών και μαθηματικών μοντέλων συστημάτων. Είναι ο δημιουργός μιας νέας κατηγορίας τεχνικών ανίχνευσης χάους (οι μέθοδοι SALI και GALI), έχει συμβάλει στην ανάπτυξη αποτελεσματικών τεχνικών αριθμητικής ολοκλήρωσης και έχει κάνει σημαντικές συνεισφορές στη μελέτη της χαοτικής δυναμικής σε μη γραμμικά πλέγματα.
Έχει συγγράψει 90 άρθρα σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά (peer reviewed), 46 άρθρα σε πρακτικά συνεδρίων και 3 κεφάλαια βιβλίων, και έχει συν-συγγράψει το βιβλίο «Complex Hamiltonian Dynamics» (Springer). Ο h δείκτης του είναι 27 (Web of Science), 28 (Scopus) και 37 (Google Scholar). Έχει συν-επιμεληθεί δύο ειδικά τεύχη του «International Journal of Bifurcation and Chaos», ένα focus τεύχος του «Chaos» και έναν τόμο «Lecture Notes in Physics» με θέμα «Methods of Chaos Detection and Predictability». Έχει επίσης οργανώσει πολλά διεθνή συνέδρια και συμμετέχει σε συντακτικές επιτροπές και επιτροπές αξιολόγησης περιοδικών. Από το 2022 έως το 2024, διετέλεσε Αναπληρωτής Κοσμήτορας Μεταπτυχιακών Σπουδών και Έρευνας στη Σχολή Θετικών Επιστημών του UCT. Είναι μέλος του Κολλεγίου Ερευνητών του UCT και της Ακαδημίας Επιστημών της Νότιας Αφρικής (ASSAf), καθώς και μέλος της Βασιλικής Εταιρείας της Νότιας Αφρικής.

Την Πέμπτη 07/05/2026 και ώρα 10:00–14:00, στην Αίθουσα Max Plank του Τμήματος Φυσικής, θα πραγματοποιηθούν δύο σεμινάρια:

Σύνταξη Βιογραφικού Σημειώματος και
Προετοιμασία για Συνέντευξη,
από την κα Στέλλα Γεωργιάδου (Γραφείο Επαγγελματικής Συμβουλευτικής και Ανάπτυξης Δεξιοτήτων, ΔΠΘ), με σκοπό την προετοιμασία των φοιτητών/τριών που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στην Ημέρα Καριέρας του Τμήματος. Μπορούν να το παρακολουθήσουν και όσοι πτυχιούχοι του Τμήματος επιθυμούν

Το 5o τεύχος tου περιοδικού του Τμήματος Φυσικής "Αλληλεπίδραση" είναι αφιερωμένο στις διαστημικές αποστολές (με αφορμή το Artemis 2) και τις γυναίκες στην επιστήμη.
To link για το περιοδικό https://physics.duth.gr/?page_id=7878

Μπορείτε να διαβάσετε τα εξής άρθρα:

Ημέρες καριέρας
Τα νέα του Τμήματος
Συνέντευξη με την πρόεδρο του Ομίλου Φίλων Αστρονομίας
ARTEMIS II
Ο πρώτος περίπατος του ανθρώπου στο διάστημα
Οι γυναίκες στην επιστήμη
Από την Noether στη Wu
Η στήλη της ποίησης
Ιστορία και εξέλιξη της Jazz
Σειρές και ταινίες

Ο κύκλος σεμιναρίων του Τμήματος Φυσικής ΔΠΘ ξεκινά με την ομιλία του Δρ. Σπύρου Τσέρκη με θέμα "Το Αποτύπωμα της Πραγματικότητας στη Δομή" την Τρίτη 24/03 στις 18:00 μέσω Microsoft Teams" https://tinyurl.com/3kjvhvhy

Με χαρά ανακοινώνουμε ότι το Τμήμα Φυσικής του ΔΠΘ είναι μέλος του πειράματος CMS στο CERN

Το 4ο τέυχος του περιοδικού Αλληλεπίδραση έχει εκδοθεί και μπορείτε να το βρείτε εδώ:

Περιοδικό Αλληλεπίδραση - Τεύχος 4 - ΤΜΗΜΑ ΦΥΣΙΚΗΣ - ΣΧΟΛΗ ΘΕΤΙΚΩΝ ΕΠΙΣΤΗΜΩΝ- ΔΗΜΟΚΡΙΤΕΙΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΘΡΑΚΗΣ Το 4ο τέυχος του περιοδικού Αλληλεπίδραση έχει εκδοθεί. Μπορείτε να το βρείτε και εδώ.

Η νέα έκδοση του περιοδικού "Αλληλεπίδραση" του Τμήματος μας

physics.duth.gr