12ο Δημοτικο Σχολειο Δραμας (ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ) Ετος Ιδρυσεως 1908
-------------------------------------------------------
Ιστορια των Εκπαιδευτηριων Δραμας
Στη συμβολή των δρόμων Περδίκα και Βενιζέλου, προβάλλουν μπροστά μας τα Εκπαιδευτήρια Δράμας που χτίστηκαν το 1907-1908 με την οικονομική συνδρομή των Ελλήνων της Δράμας και με δωρεά 100 χρυσων Λιρων της οικογένειας του Μακεδονομάχου Παύλου Μελά και την υποστήριξη του Εθνομάρτυρα Μητροπολίτη Δράμας και μετέπειτα Σμύρνης Χρυσοστόμου
Η ανέγερση του διδακτηρίου υπό το όνομα ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΗΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΚΟΙΝΟΤΗΤΟΣ ΔΡΑΜΑΣ, άρχισε το έτος 1907, με πρωτοβουλία του αείμνηστου Εθνομάρτυρα Μητροπολίτη Δράμας Χρυσόστομου και περατώθηκε το έτος 1909.
Η μελέτη και τα σχέδια ανεγέρσεως των « Εκπαιδευτηρίων », έγιναν με την επίβλεψη του Έλληνα μηχανικού από την Αθήνα Γ. Χατζημιχαήλ, δόθηκε δε στο κτίριο το σχήμα Π .
Το κτίριο αποτελείται από υπόγεια και δύο ορόφους. Έχει δε δύο εισόδους.
Μετά την αποπεράτωσή του στεγάστηκαν και λειτούργησαν στο δεύτερο όροφο η Αστική Σχολή Αρρένων ( αρρεναγωγείο), ενώ στον πρώτο όροφο η Αστική Σχολή Θηλέων (παρθεναγωγείο) με σύνολο 200 περίπου μαθητών και μαθητριών.
Πρώτος διευθυντής διετέλεσε ο Αναστάσιος Γαρδέμης από την Ήπειρο. Το 1910 προστέθηκαν στους 370 μαθητές των Αστικών Σχολών και 289 μαθητές του Ημιγυμνασίου" (α' και β' τάξεις), το οποίο άρχισε να λειτουργεί στον κάτω όροφο.
Το 1922, με την εγκατάσταση των προσφύγων στη Δράμα, το σχολείο μετονομάστηκε σε « Α΄ Δημοτικό Σχολείο Αρρένων και Θηλέων» αλλά μόνο το 1929 έγινε μικτό
Κατά τη βουλγαρική κατοχή του 1941- 44 σταμάτησε η λειτουργία όλων των ελληνικών σχολείων . Τότε λεηλατήθηκαν τα Εκπαιδευτήρια και το κτίσμα υπέστη σοβαρές ζημιές(2).
Τα Εκπαιδευτήρια ξαναλειτούργησαν με τη συνδρομή των γονέων το 1945. Ονομαζόταν Δ΄ Δημοτικόν Σχολείον Δράμας , και Α΄ Δημοτικόν Σχολείον Δράμας .
Το 1953 μετονομάσθηκαν σε 12ον Δημοτικόν Σχολείον Δράμας και 9ο Δημοτικόν Σχολείον Δράμας και λειτουργούσαν συστεγαζόμενα μέχρι και το σχολικον έτος 1999-2000, οπότε το 9ο απέκτησε δικό του κτίριο.
Στο ιστορικό αυτό κτίριο φιλοξενήθηκαν κατά καιρούς κι άλλα σχολεία, όπως για παράδειγμα το 13ο Δημοτικό Σχολείο Δράμας, το οποίο συστεγάστηκε με τα άλλα δύο, κατά τα έτη 1981-1989.
Το κτίριο των Εκπαιδευτηρίων αναπαλαιώθηκε τα έτη 1989-92 και έχει χαρακτηριστεί Ιστορικό Διατηρητέο μνημείο από το Υπουργείο Πολιτισμού το 1979. (ΦΕΚ 1138/Β΄/27-12-79)
Η αρχιτεκτονική του Κτιριου
Τα «Εκπαιδευτήρια» Δράμας είναι ένα διώροφο λιθόκτιστο κτίριο, σχήματος Π, όπως το υπαγόρευε η Ελληνική αρχιτεκτονική παράδοση, αλλά και η ανάγκη να ανταποκρίνεται το κτίριο στις απαιτήσεις για φως, ήλιο και αερισμό. Κατά μία άλλη άποψη, προς τιμή και ανάμνηση του Εθνομάρτυρα Παύλου Μελά.
Αποτελεί ιστορικό μνημείο της πόλης στο οποίο καλλιεργήθηκε η Ελληνική παιδεία τα τελευταία χρόνια της τουρκοκρατίας. Το κτίριο είναι έργο του τότε Μητροπολίτη Δράμας, Αγίου Χρυσοστόμου, ο οποίος αργότερα ως Μητροπολίτης Σμύρνης μαρτύρησε κατά τη διάρκεια της Μικρασιατικής Καταστροφής.
Τα Εκπαιδευτήρια» διέθεταν στον πρώτο όροφο 6 αίθουσες διδασκαλίας, μία μεγάλη αίθουσα τελετών και γραφείο. Στο δεύτερο όροφο διέθεταν οκτώ αίθουσες διδασκαλίας και δύο γραφεία. Ως βοηθητικά κτίρια χρησιμοποιούνταν α)το οίκημα της Εστίας Μαθητικών Συσσιτίων, το οποίο είχε ανεγερθεί μεταπολεμικά με κρατική αρωγή και περιελάμβανε 2 διαμερίσματα (αποθήκη και εστίες) και β)το θυρωρείο στην είσοδο της αυλής, το οποίο χτίστηκε το έτος 1954 με δαπάνη 15.000 δρχ. και χρησίμευε ως μαθητικό πρατήριο. Παρόμοιο μαθητικό πρατήριο υπήρχε και στη νότια είσοδο των Εκπαιδευτηρίων. Το υπόγειο χρησίμευε ως αποθήκη..
Πόσα σχολεία λειτούργησαν στο κτίριο των Εκπαιδευτηρίων.
Αρχικά, το 1909, τα σχολεία ήταν δύο, στον κάτω όροφο το θηλέων και στον πάνω το αρρένων.
Την επόμενη σχολική χρονιά, λειτούργησε στον κάτω όροφο ημιγυμνάσιο με 2 τάξεις, παρόλες τις αντιδράσεις της τοπικής κοινωνίας, διότι μέσα στο θηλέων θα «κυκλοφορούσαν» και τα αγόρια του ημιγυμνασίου.
Η λειτουργία τους ανεστάλη κατά τη βουλγαρική κατοχή του 1916-18, συνέχισαν όμως να λειτουργούν ως αρρένων και θηλέων μέχρι το 1929 οπότε τα σχολεία έγιναν μεικτά. Στη φάση αυτή δημιουργείται άλλο ένα σχολείο μικρό το οποίο στεγάζεται στον πάνω όροφο. Έτσι έχουμε ένα σχολείο κάτω και δύο επάνω. Στον κάτω όροφο λειτουργούσε και νηπιαγωγείο από το 1926 με πάνω από 100 νήπια.Μέχρι τον πόλεμο και τη νέα βουλγαρική κατοχή (1941-44) που για άλλη μια φορά σταματά η λειτουργία των σχολείων.
Μετά την απελευθέρωση τα σχολεία μας αποκτούν και νέα ονόματα. Ανήκουν τώρα πια όλα στη Β΄ Εκπ/κή περιφέρεια Δράμας και το σχολείο του κάτω ορόφου ονομάζεται 6/τάξιο Α΄ Δημ. Σχ. Δράμας,με Δ/ντή τον Ιωάννη Μυρώδη, ενώ του πάνω ορόφου 6/τάξιο Δ΄ Δημ. Σχ. Δράμας με Δ/ντή τον Νικόλαο Γεωργιάδη και 3/τάξιο Ε΄ Δημ. Σχ. Δράμας με Δ/ντρια τη Δωροθέα Μακροπούλου. Το απόγευμα αρχίζουν να λειτουργούν στους ίδιους χώρους και 2 νυχτερινά σχολεία με σκοπό την καταπολέμηση του αναλφαβητισμού, εξαιτίας κυρίως του πολέμου. Ήταν το 3ο και 4ο Νυχτερινό Σχολείο Δράμας.
Η περιπέτεια των ονομάτων τους σταματά το 1953 οπότε το Α΄ Δημ. Σχ. Δράμας μετονομάζεται σε 9ο Δημ. Σχ. Δράμας, το Δ΄ Δημ. Σχ. Δράμας σε 12ο Δημ. Σχ. Δράμας και το Ε΄ σε 13ο Δημ. Σχ. Δράμας.
Όλα μαζί φτάνουν τους 778 μαθητές.
Το 1956 άλλο ένα σχολείο το 16ο , μονοθέσιο αυτή τη φορά ιδρύεται και λειτουργεί στους χώρους του επάνω ορόφου μαζί με το 12ο και το 13ο. Πρώτος δάσκαλος και διευθυντής του ο αείμνηστος Ιωάννης Παπαδόπουλος, ο κυρ Γιάννης για όσους τον προλάβαμε στη δεκαετία του ’70 ως διευθυντή του 12ου.
Το 1961 το 13ο και το 16ο συγχωνεύονται, αλλάζουν όνομα και αποκτούν μετά από λίγο (το 1965) δικό τους κτίριο. Είναι το γνωστό 6ο Δημ. Σχ. Δράμας.
Επειδή όμως οι ανάγκες σε σχολεία ήταν πάντα μεγάλες και κτίρια δεν υπήρχαν, γι αυτό ένα νέο σχολείο που σίγουρα το θυμούνται όλοι, το 13ο (το υπάρχον) ιδρύθηκε το 1972 και συστεγάστηκε με τα άλλα δύο για πολύ λίγο. Μετακόμισε και στεγάστηκε στους χώρους του σημερινού 17ου νηπιαγωγείου αλλά και στον πάνω όροφο μαζί με το 12ο από το 1981 μέχρι το 1989 οπότε και μεταφέρθηκε στο δικό του κτίριο.
Ανακεφαλαιώνοντας και αν αφαιρέσουμε το αρρεναγωγείο, το παρθεναγωγείο και το ημιγυμνάσιο των πρώτων χρόνων, από την απελευθέρωση και μετά στα Ελληνικά Εκπαιδευτήρια, όπως αποκαλούσε ο Αγ. Χρυσόστομος το σχολείο μας, στεγάστηκαν συνολικά 7 σχολεία, (9ο, 12ο, 13ο και 16ο , 3ο και 4ο Νυχτερινά, 13ο . ) και ένα νηπιαγωγείο (1ο)
Το 2000 τα συστεγαζόμενα –ή μήπως τα δίδυμα στην περίπτωσή μας- σχολεία χώρισαν. Το 9ο απέκτησε δικό του κτίριο και το 12ο έμεινε μόνο του στο κτίριο των Εκπαιδευτηρίων της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητος Δράμας μετά από 92 χρόνια συλλειτουργίας.
