10/08/2026
╭──────────────────────────────────────────────╮
🎓 ΚΑΤΑΤΑΚΤΗΡΙΕΣ ΕΞΕΤΑΣΕΙΣ ΑΕΙ
ΣΗΜΑΝΤΙΚΗ ΘΕΣΜΙΚΗ ΕΞΕΛΙΞΗ
Παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη
╰──────────────────────────────────────────────╯
Το Κέντρο Ακαδημαϊκής Υποστήριξης In Studies, παρακολουθώντας συστηματικά τις εξελίξεις γύρω από τις κατατακτήριες εξετάσεις των ελληνικών Πανεπιστημίων και τις αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο που τις διέπει, ενημερώνει για μία ιδιαίτερα σημαντική εξέλιξη.
Η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη προς το Υπουργείο Παιδείας φέρνει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που ξεπερνά τις μεμονωμένες περιπτώσεις υποψηφίων και αφορά συνολικά την ενιαία εφαρμογή των κανόνων των κατατακτηρίων εξετάσεων.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ένα βασικό ερώτημα: μπορούν υποψήφιοι που συμμετέχουν στην ίδια θεσμικά διαδικασία να αντιμετωπίζονται διαφορετικά, ανάλογα με την ερμηνεία που υιοθετεί το κάθε Πανεπιστημιακό Τμήμα;
Η υπόθεση αφορά τις κατατακτήριες εξετάσεις του ακαδημαϊκού έτους 2025–2026 και ειδικότερα τον τρόπο κάλυψης κενών θέσεων από υποψηφίους οι οποίοι είχαν συγκεντρώσει τουλάχιστον 30 μονάδες συνολικά, χωρίς όμως να έχουν επιτύχει βαθμολογία τουλάχιστον 10 μονάδων σε καθένα από τα τρία εξεταζόμενα μαθήματα.
Τι συνέβη στις κατατακτήριες
Σύμφωνα με τα στοιχεία που εξετάζει ο Συνήγορος του Πολίτη, κατά τη διεξαγωγή των συγκεκριμένων κατατακτηρίων δεν ακολουθήθηκε ενιαία πρακτική από όλα τα Πανεπιστημιακά Τμήματα.
Σε ορισμένες περιπτώσεις, υποψήφιοι που είχαν συγκεντρώσει την απαιτούμενη συνολική βαθμολογία κατατάχθηκαν για την κάλυψη διαθέσιμων θέσεων, ακόμη και όταν η βαθμολογία τους σε ένα επιμέρους μάθημα ήταν χαμηλότερη από 10.
Σε άλλες περιπτώσεις, όμως, υποψήφιοι με αντίστοιχα βαθμολογικά δεδομένα δεν κατατάχθηκαν, με αποτέλεσμα διαθέσιμες θέσεις να παραμείνουν κενές.
Ιδιαίτερη σημασία έχει ότι διαφορετικές ερμηνείες φαίνεται να καταγράφηκαν ακόμη και μεταξύ Τμημάτων του ίδιου Πανεπιστημίου. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα υποψήφιοι που βρίσκονταν σε παρόμοια βαθμολογική κατάσταση να μπορούν να έχουν διαφορετική αντιμετώπιση ανάλογα με το Τμήμα στο οποίο συμμετείχαν στις εξετάσεις.
Παράλληλα, αναφέρονται περιπτώσεις υποψηφίων που αρχικά εμφανίστηκαν στους πίνακες επιτυχόντων και στη συνέχεια αφαιρέθηκαν, καθώς η αρχική κατάταξή τους θεωρήθηκε ότι είχε πραγματοποιηθεί εκ παραδρομής.
Το ζήτημα του θεσμικού πλαισίου
Το κρίσιμο σημείο της υπόθεσης βρίσκεται στο θεσμικό πλαίσιο που ίσχυε κατά τον χρόνο διεξαγωγής των εξετάσεων.
Σύμφωνα με την παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη, το νομοθετικό πλαίσιο δεν περιλάμβανε τότε ρητή ρύθμιση τόσο για την ελάχιστη απαιτούμενη επίδοση ανά εξεταζόμενο μάθημα όσο και για τον ακριβή τρόπο κάλυψης των κενών θέσεων.
Παράλληλα, η προβλεπόμενη Υπουργική Απόφαση που θα εξειδίκευε τα συγκεκριμένα ζητήματα δεν είχε ακόμη εκδοθεί, ενώ δεν είχαν δοθεί σχετικές εγκύκλιες οδηγίες προς τα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα.
Η κατάσταση αυτή φαίνεται ότι άφησε περιθώριο για διαφορετικές ερμηνείες και, τελικά, για διαφορετική εφαρμογή των κανόνων από τα Πανεπιστημιακά Τμήματα.
Ανεξάρτητα από το ποια ερμηνεία θα κριθεί τελικά ως ορθή, μια εξεταστική διαδικασία αυτού του χαρακτήρα είναι σημαντικό να βασίζεται σε σαφείς, προβλέψιμους και ενιαίους κανόνες.
╭──────────────────────────────────────╮
📌 ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ ΖΗΤΗΜΑ
Δεν είναι ποιος κανόνας είναι ευνοϊκότερος.
Το βασικό ζήτημα είναι εάν όλοι οι υποψήφιοι κρίνονται με τους ίδιους, σαφείς και εκ των προτέρων γνωστούς κανόνες.
╰──────────────────────────────────────╯
Τι επισημαίνει ο Συνήγορος του Πολίτη
Η παρέμβαση της Ανεξάρτητης Αρχής αποκτά ιδιαίτερη θεσμική σημασία, καθώς συνδέει το ζήτημα με την ίση μεταχείριση των υποψηφίων, την ασφάλεια δικαίου και την προβλεψιμότητα μιας ανταγωνιστικής εξεταστικής διαδικασίας.
Ο Συνήγορος του Πολίτη επισημαίνει ότι η διαφορετική αντιμετώπιση υποψηφίων που βρίσκονται σε ουσιαστικά αντίστοιχη κατάσταση δημιουργεί προβληματισμούς ως προς τη διασφάλιση της ισότιμης πρόσβασης στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση.
Παράλληλα, γίνεται αναφορά στη νομολογία του Συμβουλίου της Επικρατείας, σύμφωνα με την οποία οι ουσιώδεις ρυθμίσεις που αφορούν τη διεξαγωγή των κατατακτηρίων εξετάσεων πρέπει να καθορίζονται εγκαίρως, πριν από την προκήρυξη των εξετάσεων και κατά τρόπο που να μην αιφνιδιάζει τους ενδιαφερομένους.
Η συγκεκριμένη αρχή είναι ουσιαστική για κάθε υποψήφιο. Όποιος προετοιμάζεται για κατατακτήριες εξετάσεις πρέπει να γνωρίζει εκ των προτέρων όχι μόνο τα εξεταζόμενα μαθήματα και την ύλη, αλλά και με ποιους ακριβώς όρους θα αξιολογηθεί και θα πραγματοποιηθεί η τελική κατάταξη.
Τι ζητείται από το Υπουργείο Παιδείας
Ο Συνήγορος του Πολίτη έχει απευθυνθεί στον αρμόδιο Υφυπουργό Παιδείας ζητώντας τις απόψεις του Υπουργείου σχετικά με την ανομοιόμορφη εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου κατά τις κατατακτήριες εξετάσεις του ακαδημαϊκού έτους 2025–2026.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην περίπτωση των υποψηφίων που συγκέντρωσαν τουλάχιστον 30 μονάδες συνολικά, αλλά δεν είχαν βαθμό τουλάχιστον 10 σε κάθε εξεταζόμενο μάθημα, καθώς και στο ζήτημα της δυνατότητας κάλυψης κενών θέσεων με βάση τη σειρά της συνολικής βαθμολογίας.
Από την πλευρά τους, υποψήφιοι που θεωρούν ότι επηρεάστηκαν από τη διαφορετική εφαρμογή των κανόνων ζητούν να υπάρξει ενιαία διοικητική αντιμετώπιση για το συγκεκριμένο ακαδημαϊκό έτος. Μεταξύ των αιτημάτων που έχουν διατυπωθεί βρίσκεται η δυνατότητα κάλυψης των κενών θέσεων σύμφωνα με τη βαθμολογική σειρά των υποψηφίων που συγκέντρωσαν τουλάχιστον 30 μονάδες συνολικά.
Χρειάζεται, ωστόσο, να γίνεται μία σαφής διάκριση: το συγκεκριμένο αποτελεί αίτημα των ενδιαφερόμενων υποψηφίων και όχι τελική απόφαση ή δεσμευτική εντολή του Συνηγόρου του Πολίτη.
Γιατί η υπόθεση αφορά συνολικά τον θεσμό των κατατακτηρίων
Η συγκεκριμένη υπόθεση δεν αφορά αποκλειστικά όσους συμμετείχαν στις κατατακτήριες εξετάσεις του 2025–2026. Αφορά συνολικά τον τρόπο με τον οποίο οργανώνεται και εφαρμόζεται ο θεσμός των κατατακτηρίων εξετάσεων στα ελληνικά Πανεπιστήμια.
Πρόκειται για μία ανταγωνιστική διαδικασία μέσω της οποίας πτυχιούχοι διεκδικούν συγκεκριμένο αριθμό θέσεων για την εισαγωγή τους σε διαφορετικό πρόγραμμα σπουδών. Επομένως, η σαφήνεια των προϋποθέσεων και η ενιαία εφαρμογή τους αποτελούν βασικά στοιχεία της αξιοπιστίας της διαδικασίας.
Δεν αρκεί απλώς να υπάρχουν κανόνες. Οι κανόνες πρέπει να είναι σαφείς, γνωστοί εγκαίρως και ίδιοι για όλους.
Εάν δύο υποψήφιοι με αντίστοιχα βαθμολογικά δεδομένα μπορούν να έχουν διαφορετική αντιμετώπιση εξαιτίας διαφορετικής ερμηνείας του θεσμικού πλαισίου, τότε προκύπτει ένα ζήτημα που χρειάζεται σαφή θεσμική απάντηση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει εκ των προτέρων να θεωρηθεί σωστή η αυστηρότερη ή η ευνοϊκότερη ερμηνεία. Σημαίνει ότι απαιτείται ένα επαρκώς αποσαφηνισμένο πλαίσιο, ώστε να περιορίζεται η δυνατότητα διαφορετικών εφαρμογών σε ουσιαστικά όμοιες περιπτώσεις.
Ίσες ευκαιρίες σημαίνει κοινούς κανόνες
Η έννοια των ίσων ευκαιριών στις κατατακτήριες εξετάσεις δεν σημαίνει ότι πρέπει να μειωθούν οι ακαδημαϊκές απαιτήσεις ή να υπάρξει ευνοϊκή μεταχείριση συγκεκριμένων υποψηφίων.
Σημαίνει ότι κάθε υποψήφιος πρέπει να γνωρίζει πριν από τις εξετάσεις τις προϋποθέσεις με τις οποίες θα κριθεί και ότι οι ίδιες προϋποθέσεις πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια σε αντίστοιχες περιπτώσεις.
Η ασφάλεια δικαίου, η διαφάνεια και η ίση μεταχείριση δεν λειτουργούν ανταγωνιστικά προς την αξιοκρατία. Αντίθετα, αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την ομαλή λειτουργία μιας εξεταστικής διαδικασίας.
╭──────────────────────────────────────╮
🎓 Η ΟΥΣΙΑ ΤΗΣ ΣΥΖΗΤΗΣΗΣ
Ίσες ευκαιρίες δεν σημαίνει ευνοϊκότερη μεταχείριση.
Σημαίνει:
ΣΑΦΕΙΣ ΚΑΝΟΝΕΣ
ΕΓΚΑΙΡΗ ΕΝΗΜΕΡΩΣΗ
ΕΝΙΑΙΑ ΕΦΑΡΜΟΓΗ
ΙΣΗ ΑΝΤΙΜΕΤΩΠΙΣΗ
╰──────────────────────────────────────╯
Τι αναμένεται από εδώ και πέρα
Το ενδιαφέρον στρέφεται πλέον στην επίσημη τοποθέτηση του Υπουργείου Παιδείας και στον τρόπο με τον οποίο θα αντιμετωπιστούν τόσο οι περιπτώσεις του ακαδημαϊκού έτους 2025–2026 όσο και η εφαρμογή του θεσμικού πλαισίου στις επόμενες κατατακτήριες εξετάσεις.
Μία σαφής απάντηση είναι σημαντική πρωτίστως για τους υποψηφίους που επηρεάστηκαν από τις διαφορετικές πρακτικές, αλλά ταυτόχρονα και για όσους προετοιμάζονται για τις επόμενες εξεταστικές περιόδους.
Οι μελλοντικοί υποψήφιοι πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως ποια είναι τα κριτήρια επιτυχίας, πώς διαμορφώνεται η σειρά κατάταξης και με ποιον τρόπο αντιμετωπίζονται οι κενές θέσεις.
Η παρέμβαση του Συνηγόρου του Πολίτη επαναφέρει, επομένως, στο επίκεντρο μία βασική αρχή: οι ίδιοι κανόνες πρέπει να εφαρμόζονται με συνέπεια σε όλους όσοι βρίσκονται υπό τις ίδιες συνθήκες.
Η εξέλιξη της υπόθεσης αναμένεται με ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς οποιαδήποτε επίσημη αποσαφήνιση από το Υπουργείο Παιδείας μπορεί να επηρεάσει όχι μόνο τις περιπτώσεις που έχουν ήδη προκύψει, αλλά και τον τρόπο εφαρμογής του θεσμικού πλαισίου στις επόμενες κατατακτήριες εξετάσεις.
IN STUDIES
Ενημέρωση • Προετοιμασία • Ακαδημαϊκή Υποστήριξη
Κατατακτήριες εξετάσεις με δια ζώσης και διαδικτυακή προετοιμασία
📍 Λυκούργου 9, Ομόνοια – Μέγαρο Δεβερίκου, 1ος & 4ος όροφος
☎ 211 412 7288
✉ [email protected]
🌐www.instudies.edu.gr
