21/04/2020
Βλάσης Κανιάρης , «Γύψοι», γύψος, ύφασμα, ξύλο, συρματόπλεγμα ρούχα,1969.
Τον Μάιο του 1969, ο Βλάσης Κανιάρης παρουσίασε στη «Νέα Γκαλερί» της Αθήνας, την έκθεση «Γύψοι». Στην έκθεση παρουσιάστηκαν δεκαπέντε έργα – κατασκευές στα οποία παρουσιάζονταν,ανθρώπινα μέλη εγκλωβισμένα, συρματόπλεγμα, υφάσματα, ρούχα και διάφορα αντικείμενα, όλα, καλυμμένα με γύψο και φέροντα ένα κόκκινο γαρίφαλο.
Στόχος του Κανιάρη ήταν η διαμαρτυρία και η αφύπνιση του λαού, το μήνυμα της έκθεσης ήταν αντιδικτατορικό και αντιστασιακό. Η Ελλάδα από την 21η Απριλίου 1967 σύμφωνα με την έκφραση του δικτάτορα Παπαδόπουλου και για 7 χρόνια είχε μπει στον «γύψο». Η κατάλυση της Δημοκρατίας, τα εγκλήματα του στρατιωτικού καθεστώτος, η βάρβαρη καταστολή και η αδιανόητη τρομοκρατία ενέπνευσαν τον Κανιάρη, που θέλησε να κινητοποιήσει τους πολίτες ενάντια στην χούντα των συνταγματαρχών.
Η χούντα στόχευε στο μυαλό, στον τρόπο έκφρασης, στην παθητικότητα, τον φόβο και την σιωπηλή συναίνεση του λαού και ο Κανιάρης με την έκθεση αυτή ήθελε να προκαλέσει κοινωνική αντίδραση, τάραξε τα νερά, έφερε τους επισκέπτες αντιμέτωπους τις ευθύνες τους, αλλά και με το αληθινό πρόσωπο των χουντικών. Σε όσους επισκέπτονταν την έκθεση ο Κανιάρης προσέφερε ένα γύψινο πλακάκι με ένα γαρίφαλο, για να το πάρουν μαζί τους, στο σπίτι, στην οικογένεια, στους φίλους τους, στην κοινωνία, καθιστώντας τους έτσι κομιστές αλλά και πολλαπλασιαστές του αντιδικτατορικού μηνύματος.
Ο Κανιάρης υποχρεώθηκε να εκπατριστεί στο Παρίσι και τον επόμενο χρόνο η έκθεσή του «Γύψοι» φιλοξενήθηκε στο Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης της Γαλλικής πρωτεύουσας .
Η ιδέα των πιασμένων σε γύψο ανθρώπων χρονολογείται στη δουλειά μου από το 1963. Τα έργα που έγιναν το 1969 εκφράζουν ένα συγκεκριμένο γύψωμα, το οποίο υφίστανται όλοι στην Ελλάδα από τότε που έγινε το στρατιωτικό πραξικόπημα του 1967. Με πρόθεση έβαλα σαν λουλούδι το γαρύφαλλο, θέλοντας να τονίσω, με τον συμβολικό χαρακτήρα που εμπεριείχε το νόημα της έκθεσης και έτσι να κάνω σαφέστερη και ευκολότερη την πρόσβαση και την κατανόησή της.
Β. Κανιάρης
Ο Βλάσης Κανιάρης υπήρξε, κορυφαίος καλλιτέχνης του ελληνικού μοντερνισμού, δημιούργησε το δικό του προσωπικό ύφος με κατασκευές από απλά, πραγματικά υλικά. Πηγή έμπνευσης για τα έργα του αποτέλεσαν οι κοινωνικοπολιτικές συνθήκες της εποχής του, και ο ίδιος ο λαός.
Ταγάρα Ιωάννα