Αντιδικτατορικός Αγώνας 1967-1974. Ιστορία και μνήμη

🔴Μια συζήτηση με τον ιστορικό Κωνσταντίνο Γ. Στράτο για το Κίνημα στο Ναυτικό

//Με αφορμή την 53η επέτειο του Κινήματος του Ναυτικού, αναδημοσιεύουμε σήμερα τη συνέντευξη που μας είχε παραχωρήσει, πέρυσι, ο ιστορικός Κωνσταντίνος Γ. Στράτος σχετικά με την ιστορία και τη μνήμη του Κινήματος. Τον ευχαριστούμε εκ νέου για τις ενδιαφέρουσες σκέψεις και παρατηρήσεις που είχε μοιραστεί μαζί μας.

//"Αναμφίβολα, η ανταρσία του «Βέλους» είναι το σπουδαιότερο γεγονός σε αυτή την ιστορία. (...) Η πράξη αυτή, επηρέασε και το αντιδικτατορικό κίνημα στο εξωτερικό, αλλά και την ίδια τη χούντα, πυροδοτώντας τη φυγή προς τα εμπρός του Παπαδόπουλου με την ελεγχόμενη «φιλελευθεροποίηση».
Εξίσου σημαντική όμως ήταν και η συμβολή των κινηματιών στη Μεταπολίτευση, μια ιστορία που δεν είχε λάβει αρκετή προσοχή.."

//"Αν και έκφραση του συντηρητικού χώρου, το Κίνημα του Ναυτικού χρησιμοποιήθηκε τόσο από τη Δεξιά, όσο και από τον αντίπαλό πολιτικό πόλο των πρώτων μεταπολιτευτικών δεκαετιών, την Αντιδεξιά. Η μεν Δεξιά το χρησιμοποίησε για να δείξει ότι συμμετείχε και εκείνη στον αντιδικτατορικό αγώνα, και άρα είχε κάθε λόγο να συμμετέχει στη διαμόρφωση του μεταπολιτευτικού πολιτικού σκηνικού. Η δε Αντιδεξιά το χρησιμοποίησε για να δείξει ότι δεν ήταν όλες οι ένοπλες δυνάμεις υπέρ της δικτατορίας, και ταυτόχρονα για να στερήσει από τη Δεξιά τους τίτλους ιδιοκτησίας, θα μπορούσαμε να πούμε, του Κινήματος, και κατ’ επέκταση την πολιτική νομιμοποίηση στη διαμόρφωση του μεταπολιτευτικού πολιτικού συστήματος. Το πιο ενδιαφέρον σε αυτή την ιστορία είναι ότι και οι δύο πλευρές αποσιωπούσαν τις ίδιες πτυχές του Κινήματος. Ο δυτικός, βασιλικός και αντικομμουνιστικός προσανατολισμός ήταν στον πυρήνα του πολιτικού στίγματος της συνωμοσίας, αλλά αποσιωπούνταν στο σύνολό του και από τους δύο πόλους."

Ολόκληρη η συνέντευξη εδώ: https://antidiktatorikos.uoa.gr/mia-syzitisi-me-ton-konstantino-strato-gia-to-kinima-tou-naytikoy/

🔴Αφηγήσεις από την περίοδο της δικτατορίας: Αλέκος Αλαβάνος

//Με ιδιαίτερη χαρά παρουσιάζουμε σήμερα τη συνέντευξη του Αλέκου Αλαβάνου, μιας προσωπικότητας με ενεργή παρουσία στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα και στη συνέχεια με μακρά πολιτική διαδρομή στον χώρο της Αριστεράς. Η μαρτυρία του αποτελεί μία ακόμη πολύτιμη συμβολή στη μελέτη και κατανόηση του αγώνα κατά της χούντας, προσφέροντας εμπειρίες και οπτικές που φωτίζουν ποικίλες πτυχές της πολιτικής και κοινωνικής πραγματικότητας της περιόδου. Τον ευχαριστούμε θερμά για την εμπιστοσύνη του και την αποδοχή της πρότασής μας.

//Στη συζήτηση με τους Δημήτρι Γαρρή και Βαγγέλη Καραμανωλάκη, ο Αλαβάνος αναφέρεται στη μετάβασή του από τη μαθητική στη φοιτητική ζωή και στη δράση του στην Αντι-ΕΦΕΕ, αναδεικνύοντας βασικά χαρακτηριστικά, πρακτικές και μορφές οργάνωσης του φοιτητικού κινήματος. Παράλληλα, μιλά για την εμπειρία της αναγκαστικής στράτευσής του από το καθεστώς, για τη φυλάκιση και τα βασανιστήρια που υπέστη στα κρατητήρια της ΕΣΑ καθώς και για τα γεγονότα της εξέγερσης του Πολυτεχνείου. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν επίσης οι αναφορές του στην περίοδο της παρανομίας μετά τη 17η Νοεμβρίου, στις απόπειρες εξόδου από τη χώρα, αλλά και στα πρώτα χρόνια της Μεταπολίτευσης, μέσα από έναν συνολικό και στοχαστικό απολογισμό της εποχής.

//Η συνέντευξη είναι διαθέσιμη στο κανάλι του Ιστορικού Αρχείου ΕΚΠΑ, στο youtube.

Αφηγήσεις από την περίοδο της δικτατορίας - Αλέκος Αλαβάνος Ο Αλέκος Αλαβάνος είναι Έλληνας πολιτικός. Γεννήθηκε το 1950. Μετά ...

🔴Αφηγήσεις από την περίοδο της δικτατορίας: Ιωάννα Καρυστιάνη

//Με μεγάλη μας χαρά παρουσιάζουμε σήμερα τη συνέντευξη της Ιωάννας Καρυστιάνη στο antidiktatorikos.uoa.gr. Η εμπιστοσύνη της σε εμάς και η συνέντευξη που δέχθηκε να μας δώσει για τη συμμετοχή της στον αντιδικτατορικό αγώνα αποτελεί ιδιαίτερη τιμή και ευθύνη. Και παράλληλα, μια μοναδική συμβολή στην κατανόηση των γεγονότων που συνέβησαν στο φοιτητικό κίνημα αλλά και στην ανάδειξη της σημασίας της συλλογικής δράσης και της ιστορικής μνήμης. Θα θέλαμε να της εκφράσουμε τις θερμές μας ευχαριστίες και από εδώ.

//Στην πλούσια συζήτηση με τον Βαγγέλη Καραμανωλάκη, η Καρυστιάνη ανατρέχει στα φοιτητικά της χρόνια και τη συμμετοχή της στο αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα, ανακαλώντας μία πορεία με σημαντικούς σταθμούς όπως την ένταξη στην Αντι-ΕΦΕΕ, την εκλογή ως προέδρου στη Φοιτητική Ένωση Κρητών και την καθοριστική συμβολή στα γεγονότα της Νομικής και του Πολυτεχνείου. Παράλληλα, αναφέρεται στις συνθήκες κράτησης και τα βασανιστήρια στην ΕΑΤ-ΕΣΑ, στην εμπειρία της παρανομίας μετά την εξέγερση του Νοέμβρη καθώς και γενικότερα στις δυσκολίες της καθημερινότητας κατά τη διάρκεια της χούντας. Η αφήγησή της εκτείνεται μέχρι και την περίοδο της Μεταπολίτευσης, όπου μεταξύ άλλων προσπαθεί να συνδέσει τη λογοτεχνική δημιουργία με τα βιώματα τής Επταετίας.

//Η συνέντευξη, η πρώτη από μια σειρά στελεχών του αντιδικτατορικού κινήματος που θα ακολουθήσουν, είναι διαθέσιμη στο κανάλι του Ιστορικού Αρχείου ΕΚΠΑ, στο youtube.

www.youtube.com/watch?v=GsDMzisAm6k

Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ / Historical Archive NKUA 1 comment. "Αφηγήσεις από την περίοδο της δικτατορίας - Ιωάννα Καρυστιάνη"

❗Αναρτήθηκε η ψηφιακή μορφή της έκθεσης: «Στο όνομα της Ελευθερίας: Η κατάληψη της Νομικής και το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα»

Σήμερα συμπληρώνονται 53 χρόνια από την κατάληψη της Νομικής, ένα γεγονός-ορόσημο για το αντιδικτατορικό φοιτητικό και νεολαιίστικο κίνημα της περιόδου. Με αφορμή την επέτειο, αναρτήθηκε στην ιστοσελίδα estories.uoa.gr η ψηφιακή έκθεση «Στο όνομα της Ελευθερίας: Η κατάληψη της Νομικής και το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα», η οποία αντλεί το περιεχόμενο, τη δομή και τον βασικό τεκμηριωτικό της κορμό από την αντίστοιχη επετειακή έκθεση που διοργάνωσε το Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ και η Νομική Σχολή το 2023 για τη συμπλήρωση 50 χρόνων από τα γεγονότα. Η ψηφιακή εκδοχή αξιοποιεί και αναπτύσσει το υλικό εκείνης της διοργάνωσης, προσαρμόζοντάς το σε ένα δυναμικό περιβάλλον περιήγησης και ευρύτερης πρόσβασης.

Η έκθεση περιλαμβάνει τέσσερις ενότητες μέσα από τις οποίες ο θεατής θα περιηγηθεί σε μια σειρά τεκμήρια, φωτογραφίες και εφημερίδες, από την πρώτη μέρα της επιβολής του δικτατορικού καθεστώτος έως τη μετάβαση στη Δημοκρατία. Όπως είναι αναμενόμενο, ο κύριος όγκος του υλικού επικεντρώνεται στα γεγονότα των δύο καταλήψεων της Νομικής Σχολής· παράλληλα ωστόσο, κύριος σκοπός είναι να αναδειχθεί και το γενικότερο πλαίσιο που οδήγησε το φοιτητικό κίνημα να επαναδραστηριοποιηθεί, με αποκορύφωμα τα γεγονότα του Πολυτεχνείου έως και την κατάρρευση του αυταρχικού καθεστώτος.

Η έκθεση στηρίχτηκε σε μεγάλο βαθμό στα τεκμήρια που διαθέτει το ΙΑ ΕΚΠΑ από τη συγκεκριμένη περίοδο, ενώ συνεισέφεραν σημαντικά και άλλοι αρχειακοί φορείς (παρουσιάζονται στην ενότητα «Συντελεστές). Ένα μεγάλο μέρος της έκθεσης στηρίχτηκε επίσης σε υλικό που διέθεσαν στο Ιστορικό Αρχείο κάποιοι και κάποιες από τους πρωταγωνιστές και πρωταγωνίστριες του φοιτητικού κινήματος, τους/τις οποίους/ες ευχαριστούμε θερμά

Το λινκ της ψηφιακής έκθεσης εδώ: https://estories.uoa.gr/el/sto_onoma_ths_eleutherias

🔴Από την εξέγερση της ταράτσας της Νομικής στην αφήγηση της εμπειρίας: Μαρτυρίες και λογοτεχνικές αναπαραστάσεις

📌Με αφορμή τη συμπλήρωση 53 χρόνων από την ιστορική κατάληψη της Νομικής που έγινε στις 21/2/1973, το Ιστορικό Αρχείο ΕΚΠΑ και η Βιβλιοθήκη της Νομικής Σχολής της Β.Κ.Π. ΕΚΠΑ συνδιοργανώνουν εκδήλωση με θέμα: «Από την εξέγερση της ταράτσας της Νομικής στην αφήγηση της εμπειρίας: Μαρτυρίες και λογοτεχνικές αναπαραστάσεις».

📝Η εκδήλωση θα διεξαχθεί την Τρίτη 17 Φεβρουαρίου 2026 και ώρα 17:30 στο Μεγάλο Αμφιθέατρο (ΜΑΜΦ) στο κτήριο του Παλαιού Χημείου ΕΚΠΑ (Σόλωνος 104).

📚Χαιρετισμοί - Ομιλίες
Κωνσταντίνος Χριστοδούλου, Καθηγητής, Κοσμήτορας Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ
Σπύρος Βλαχόπουλος, Καθηγητής, Μέλος του Συμβουλίου Διοίκησης ΕΚΠΑ

📌Ένας διάλογος ανάμεσα στη μαρτυρία και τη λογοτεχνική αναπαράσταση.
Βαγγέλης Καραμανωλάκης, Καθηγητής και Πρόεδρος του Ιστορικού Αρχείου ΕΚΠΑ: «Σχόλια πάνω σε ένα διάλογο».

📌Μαρτυρίες
Ελισάβετ Κοτζιά, Συγγραφέας, Κριτικός Λογοτεχνίας
Χρήστος Λάζος, Συγγραφέας, Μεταφραστής
Βασίλης Τζαφάς, Συνταξιούχος Καθηγητής Μέσης Εκπαίδευσης
Νίκη Κουκουνάκη - Τρουλλινού, Συγγραφέας

📌Αφηγήσεις Λογοτεχνικών Κειμένων
Συμμετέχουν οι ηθοποιοί:
Άρης Λάσκος, Ελένη Zαραφίδου, Βασιλική Στρακαντούνα
και τα μέλη της ομάδας Δίκαιο και Τέχνη, φοιτητές Νομικής Σχολής: Χρύσα Γιαννακάκου, Γιώργος Γκολοβράντζας, Ελένη Μπαλτζή, Ηλιάνα Παναγοπούλου, Χριστιάννα Τσιγιάννη, Κωνσταντίνος Πρίμπας
Σκηνοθεσία: Άρης Λάσκος, Σκηνοθέτης - Ηθοποιός, Απόφοιτος Νομικής Σχολής

Σχεδιασμός - Επιμέλεια εκδήλωσης: Βασιλική Στρακαντούνα, Προϊσταμένη Βιβλιοθήκης Νομικής Σχολής ΕΚΠΑ.
Σχεδιασμός αφίσας και πρόσκλησης: Άρτεμις Λυκιαρδοπούλου

//Μία συζήτηση με τη Μαριάννα Τζιαντζή για το βιβλίο της «Ιστορίες του Νοέμβρη»//

Η Μαριάννα Τζιαντζή ανήκει σε εκείνη τη γενιά που βίωσε τον αντιδικτατορικό αγώνα όχι μόνο ως πολιτικό γεγονός, αλλά και ως εμπειρία ζωής, η οποία αποτυπώθηκε και επανήλθε στη γραφή της στις δεκαετίες που ακολούθησαν. Δημοσιογράφος και συγγραφέας, με μακρά παρουσία στον ελληνικό Τύπο, κινήθηκε συστηματικά ανάμεσα στη λογοτεχνία και το άρθρο γνώμης, καλλιεργώντας ένα είδος γραφής όπου η μνήμη και η επικαιρότητα συνδιαλέγονται με οργανικό τρόπο.

Στο πρόσφατο βιβλίο της "Ιστορίες του Νοέμβρη" (εκδ. Καστανιώτη), η Τζιαντζή συγκεντρώνει λογοτεχνικά κείμενα και άρθρα που γράφτηκαν από τη δεκαετία του 1980 έως σήμερα, φωτίζοντας το Πολυτεχνείο ως πεδίο διαρκούς νοηματοδότησης.
Στην παρούσα συνέντευξη, οι Βαγγέλης Ζιώγας και Δημήτρις Γαρρής επιχειρούν να ανιχνεύσουν αυτόν τον μακρόχρονο στοχασμό, τη σχέση παρόντος και μνήμης, καθώς και τον ρόλο της γραφής στη διατήρηση ενός ζωντανού, κριτικού βλέμματος.

To λινκ για τη συνέντευξη εδώ: https://antidiktatorikos.uoa.gr/mia-sizitisi-me-ti-marianna-tziantzi/

// Ολύμπιος Δαφέρμος, Ζέλα Φυκούρα, Δημήτρης Χατζησωκράτης: Μια ζωντανή συζήτηση στο σήμερα για την εξέγερση του Πολυτεχνείου //

Με μεγάλη χαρά και τιμή συζητήσαμε για την εξέγερση του Πολυτεχνείου, τις μνήμες και τα βιώματα από το αντιδικτατορικό φοιτητικό κίνημα με τρεις σημαντικούς ανθρώπους που το έζησαν από πρώτο χέρι και το συνδιαμόρφωσαν. Ο κύριος Ολύμπιος Δαφέρμος, φοιτητής των Μηχανολόγων Μηχανικών του ΕΜΠ, η κυρία Ζέλα Φυκούρα, φοιτήτρια στο Οικονομικό Τμήμα της Νομικής Σχολής του ΕΚΠΑ και ο κύριος Δημήτρης Χατζησωκράτης, φοιτητής στους Πολιτικούς Μηχανικούς του ΕΜΠ κατά τη διάρκεια της χούντας, συζήτησαν μαζί μας, με ζέση και ζωντάνια, γύρω από μια σειρά ζητήματα της εξεγερσιακής νεότητάς του, η οποία σημαδεύτηκε από την αντιδικτατορική αντίσταση.

Η ουτοπία που πυροδότησε το Πολυτεχνείο έχει κάτι ακόμα να πει. Ο λόγος στις πρωταγωνίστριες και στους πρωταγωνιστές του αντιδικτατορικού φοιτητικού κινήματος.

Ολόκληρη η πλούσια συζήτηση εδώ: https://antidiktatorikos.uoa.gr/dafermos-fykoura-xatzisokratis-syzitisi/

🗞Μελετώντας την εκτός Ελλάδας αντιδικτατορική αντίσταση: Ο αγώνας κατά της χούντας στο εξωτερικό, μέσα από τις εφημερίδες Ελεύθερη Πατρίδα και Ελεύθερη Ελλάδα.

📰Η αντιδικτατορική δράση των Ελλήνων του εξωτερικού αποτέλεσε ένα δυναμικό και πολυδιάστατο κομμάτι του αγώνα απέναντι στη χούντα. Από φοιτητικές οργανώσεις και συλλόγους της ομογένειας μέχρι καμπάνιες ενημέρωσης, διαδηλώσεις και παρεμβάσεις σε διεθνείς φορείς, οι κοινότητες σε Ευρώπη, Αμερική και Αυστραλία προσπάθησαν με κάθε διαθέσιμο μέσο να ασκήσουν πίεση στο καθεστώς. Κεντρικό ρόλο σε αυτή την προσπάθεια είχε ο αντιστασιακός Τύπος, που λειτουργούσε ταυτόχρονα ως δίκτυο ενημέρωσης, εργαλείο κινητοποίησης και χώρος σύνδεσης με τα διεθνή κινήματα αλληλεγγύης. Δύο από τα σημαντικότερα έντυπα εκείνης της εποχής ήταν η Ελεύθερη Πατρίδα και η Ελεύθερη Ελλάδα, εφημερίδες προσκείμενες στο ΚΚΕ και το ΚΚΕ Εσωτερικού αντίστοιχα.

📰Το περασμένο καλοκαίρι, οι φοιτητές του τμήματος Ιστορίας – Αρχαιολογίας ΕΚΠΑ, Δημήτρης Κουβαράς και Γιάννης Ρηγόπουλος, στο πλαίσιο της πρακτικής τους άσκησης στο Ιστορικό Αρχείο του Πανεπιστημίου Αθηνών, πραγματοποιήσαν μία εκτεταμένη αποδελτίωση στο σύνολο των φύλλων των εντύπων, δίνοντας έμφαση στα άρθρα που κάλυπταν τις δράσεις της ομογένειας στο εξωτερικό και τον ρόλο της στη διεθνή πίεση κατά του καθεστώτος. Με μεγάλη μας χαρά, φιλοξενούμε στον κόμβο μας κείμενά τους στα οποία καταγράφουν τις εντυπώσεις και τα πρώτα συμπεράσματα της έρευνάς του.

❗Tο λινκ του άρθρου, στο πρώτο σχόλιο

🎙Μια συζήτηση με τον συγγραφέα Ιερώνυμο Λύκαρη

🔶Πενήντα δύο χρόνια μετά την εξέγερση του Πολυτεχνείου, η συζήτηση γύρω από τα γεγονότα του Νοεμβρίου 1973 παραμένει ανοιχτή τόσο στο επίπεδο της ιστορικής έρευνας όσο και της συλλογικής μνήμης. Σε αυτό το πλαίσιο, έχουμε σήμερα τη χαρά να φιλοξενούμε στον κόμβο μας τον Ιερώνυμο Λύκαρη, με σκοπό να μιλήσουμε για το βιβλίο του "Πολυτεχνείο 1973 – Το αίμα το αδικαίωτο ποτέ δεν ησυχάζει". Η συμβολή του Λύκαρη στην ιστοριογραφική συζήτηση γύρω από τον αντιδικτατορικό αγώνα αποκτά ιδιαίτερο ενδιαφέρον, καθώς συνδυάζει αφενός τη βιωματική εμπλοκή και αφετέρου τη συστηματική αξιοποίηση πρωτογενών πηγών.

🔶" (...)Διαπίστωσα ότι σε όλες σχεδόν τις καταθέσεις των συγγενών των νεκρών, των τραυματιών και των αυτοπτών μαρτύρων των δολοφονιών και των τραυματισμών υπήρχαν λεπτομέρειες και περιγραφές στιγμιότυπων που αναδεικνύουν σημαντικές ψηφίδες της εξέγερσης. Όλες τους συγκροτούσαν μια μοναδική πολυφωνική αφήγηση προσωπικών βιωμάτων, όλες τους απέπνεαν μια καθηλωτική συναισθηματική και ηθική δύναμη (...)"

🔶 "(...)Κυρίως με εξέπληξε το πόσο περιορισμένα είχα συνειδητοποιήσει και τότε και τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης την έκταση της ανθρωποκτόνου πρόθεσης των δυνάμεων καταστολής από τη μια και, από την άλλη, τον άδολο ηρωισμό και τη συντροφική αυταπάρνηση των ανθρώπων που βρέθηκαν μέσα στη φωτιά των φραγμάτων πυρός να διαδηλώνουν δίπλα δίπλα, χωρίς να ξέρει ο ένας το όνομα του άλλου"

🔶"Έχω την αίσθηση, για να μην πω ακόμα βεβαιότητα, ότι η πραγματική αντίσταση (...) κινδυνεύει να ακολουθήσει στην ιστορική συνείδηση της ελληνικής κοινωνίας μια φθίνουσα πορεία. Αν η υπεράσπισή της αφεθεί στην τύχη της, όσο περνάνε τα χρόνια θα γίνονται όλο και θολά στη συλλογική μνήμη τα βασανιστήρια, οι φυλακίσεις και οι εξορίες που υπέστησαν όσοι σήκωσαν αυτή την αντίσταση στην πλάτη τους. (...)"

🟧Ευχαριστούμε θερμά τον κύριο Λύκαρη για την πολύ ενδιαφέρουσα συζήτηση.

❗Για ολόκληρη τη συνέντευξη, λινκ στο πρώτο σχόλιο.

// Το καλάθι της Κοκκινοσκουφίτσας – απόσπασμα από το βιβλίο της Μαριάννας Τζιαντζή “Ιστορίες του Νοέμβρη” //

Με την φετινή 52η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου να πλησιάζει, δημοσιεύουμε σήμερα ένα απόσπασμα από το άρτι εκδοθέν βιβλίο της Μαριάννας Τζιαντζή για το Πολυτεχνείο.

Τίτλος βιβλίου: Ιστορίες του Νοέμβρη, εκδ. Καστανιώτη, 2025

Αφορμή για τις "Ιστορίες του Νοέμβρη" δεν ήταν μόνο η εξέγερση του Πολυτεχνείου αλλά και ο απόηχός της στα χρόνια που ακολούθησαν. Το σήμερα και όχι απλώς η αναπόληση των ένδοξων καιρών ορίζει και μεταβάλλει τον τρόπο που βλέπουμε το χθες. Αλλάζει ο κόσμος μας, αλλάζει και το βλέμμα μας. Κάτι από όσα έζησα, είτε από πρώτο είτε από δεύτερο χέρι, κάποια παιχνίδια της φαντασίας, κάτι από όσα συλλογίστηκα, κάτι από όσα συνέβησαν ή θα μπορούσαν να συμβούν αποτυπώνεται εδώ. Και ένας από τους λόγους που σήμερα συγκέντρωσα παλιές και νεότερες ιστορίες του Νοέμβρη, είναι επειδή θέλησα να δώσω φωνή και σ’ εκείνους που δεν μίλησαν, που έφυγαν νέοι, όμως θα υπάρχουνε πάντα «και την ωραία νιότη τους θα ζηλεύει η ιστορία».

Στο εξώφυλλο: Πολυτεχνείο ’73. Λαδοπαστέλ σε χαρτί, έργο του Τάση Παπαϊωάννου

Το καλάθι της Κοκκινοσκουφίτσας (απόσπασμα)

Η Νιόβη ήταν ερωτευμένη με τον Μάκη, που την περνούσε δύο χρόνια και ενάμισι κεφάλι. Ο Μάκης ήταν ο ωραίος του γυμνασίου, ψηλόλιγνος, καστανόξανθα μαλλιά, μάτια μελιά, πυκνές βλεφαρίδες. Άρεσε σε όλα τα κορίτσια ενώ οι φήμες έλεγαν ότι τα είχε φτιάξει με την κόρη μιας διάσημης χορεύτριας. Μιας χορεύτριας πιο σπουδαίας και από τη Νάντια Φοντάνα και από την Ελένη Προκοπίου και από τη Λίντα Άλμα, όλες γνωστές από το ελληνικό σινεμά, αν και κανείς δεν ήξερε το όνομά της. Ίσως το όνομα Μάκης να μην ήταν τόσο ποιητικό, όμως άκρως ποιητική ήταν η θωριά του και ας μην τον έλεγαν ούτε Φοίβο, ούτε Ιάσονα, ούτε Ορέστη.

Καλός μαθητής αλλά ζωηρός και πνεύμα αντιλογίας ο Μάκης-Γεράσιμος, με αρκετές αποβολές στο ενεργητικό του. Οι καθηγήτριες τον λάτρευαν κρυφά, συχνά τον σήκωναν στον πίνακα μόνο και μόνο για να τον βλέπουν και να τον θαυμάζουν από κοντά και πάντα του έβαζαν μεγαλύτερο βαθμό από ό,τι του άξιζε.

Η δεκαεξάχρονη Νιόβη, μαθήτρια της τετάρτης τάξης, ήταν όμορφη σαν ζωγραφιά βγαλμένη από παιδικό παραμύθι. Ήταν η Χιονάτη και η Κοκκινοσκουφίτσα μαζί, σγουρά μαλλιά μαύρα σαν τον έβενο, μάγουλα στο χρώμα του ροδάκινου και χείλη κερασένια σαν τη «Μικρή χωριατοπούλα» του τραγουδιού. Όμως ποτέ δεν ήταν τόσο όμορφη όπως εκείνο το πρωινό της δεκάτης έκτης Νοεμβρίου του 1973 όταν έκανε κοπάνα από το σχολείο και ξεκίνησε από το σπίτι της, χαμηλά στην οδό Σκουφά, με προορισμό το Πολυτεχνείο. Όχι τόσο από αντιδικτατορική διάθεση αλλά κυρίως με την ελπίδα πως θα συναντούσε τον Μάκη που, όπως έλεγαν οι φήμες, την προηγούμενη μέρα είχε ξεσηκώσει καμιά δεκαριά συμμαθητές του και άλλους τόσους από το φροντιστήριο της Κάνιγγος–μόνο αγόρια– και όλοι μαζί είχαν κατέβει στην Πατησίων να συμπαρασταθούν στους φοιτητές.

(...)

Ολόκληρο το απόσπασμα εδώ: https://antidiktatorikos.uoa.gr/to-kalathi-tis-kokkinoskoufitsas-istories-toy-noemvri-tziantzi/