Πέπη Ρηγοπούλου

Τα νησιά της Ελλάδας
Αρχιπέλαγος έρωτα και ελευθερίας
στο Μουσείο της Πόλεως των Αθηνών

Πολιτισμική δράση για τα ελληνικά νησιά με έκθεση ζωγραφικής, φωτογραφία, μουσική, προβολές, performance, συζήτηση για «το κόψιμο» των καϊκιών, εργαστήριο για παιδιά με θέμα το Αιγαίο

Δευτέρα 5 Μαίου έως Δευτέρα 12 Μαϊου

Ο τίτλος της δράσης «Τα νησιά της Ελλάδας: αρχιπέλαγος έρωτα και ελευθερίας» είναι φόρος τιμής στον Μπάιρον και τον Παπαδιαμάντη. Ο πρώτος με το ομότιτλο ποίημά του, το οποίο περιέλαβε στο έργο του Δον Ζουάν (1819-1824), καλεί τους Έλληνες να ξεκινήσουν την Επανάσταση της Ανεξαρτησίας στην οποία ο ίδιος επρόκειτο να χαρίσει την φήμη, την περιουσία και την ζωή του. Ο δεύτερος -συγγραφέας και του έργου
Οι έμποροι των εθνών- μετέφρασε το ποίημα του Βύρωνα
υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για αγωνιστικό μήνυμα ελευθερίας και ανεξαρτησίας από κάθε δυνάστη. Και οι δύο ανέδειξαν με το έργο τους τα νησιά της Ελλάδας ως την σκηνή όπου παίζεται αέναα το δράμα της ελευθερίας, του έρωτα και του θανάτου.

ΗΜΕΡΟΛΟΓΙΟ ΕΚΔΗΛΩΣΕΩΝ
Δευτέρα 5 Μαίου
6μ.μ.:Εγκαίνια
Χαιρετισμοί: από τον Πρόεδρο του Δ.Σ. του Μουσείου της Πόλεως των Αθηνών Αντώνη Βογιατζή και από τον συγγραφέα, σκηνοθέτη και εικαστικό Γιάγκο Ανδρεάδη, ο οποίος θα παρουσιάσει και την εκδήλωση.

Προβολή βίντεο (Παπαχαραλάμπους /Ρηγοπούλου)

Ο συνθέτης, ερμηνευτής και στιχουργός Σταμάτης Χατζηευσταθίου παρουσιάζει και ερμηνεύει στο πιάνο μελοποιημένο το ποίημα του Μπάυρον Τhe Isles of
Greece. Ανάγνωση της μετάφρασης του ποιήματος από τον Γιάγκο Ανδρεάδη. Συνοδεύει στο πιάνο ο Σταμάτης Χατζηευσταθίου.

Εγκαίνια της έκθεσης ζωγραφικής και φωτογραφίας των Γιάγκου Ανδρεάδη, Μαρίας Μαύρου και Πέπης Ρηγοπούλου. Επιμέλεια: Γιώργος Μαστρογιάννης.
Τετάρτη 7 Μαίου
6-6.30 μ.μ.

Με τις λέξεις, με τους σπόρους, με την πέτρα, με το χώμα/ Μνήμες γυναικών της Σίφνου (στον χώρο της έκθεσης μία σε εξέλιξη performance από την αρχιτέκτονα/εικαστικό Ελένη Τζιρτζιλάκη και την επικοινωνιολόγο Αρχοντούλα
Βαρβάκη. Συντονίζει η ιστορικός τέχνης Πέπη Ρηγοπούλου.
Πέμπτη 8 Μαίου
6-7.30μμ.

Συζήτηση για το «κόψιμο» των ξύλινων καϊκιών. Συμμετέχουν: η ιστορικός τέχνης Φαίη
Τζανετουλάκου, (που διοργάνωσε σε συνεργασία με τον Ορίζοντα γεγονότων την έκθεση Τα καίκια που πληγώναμε.) ο αρχιτέκτων Κώστας Δαμιανίδης, ο σκηνοθέτης/συγγραφέας Νίκος
Καρακώστας. Συντονίζει η δημοσιογράφος Λένα Κυριακίδη.
8.30-9.30 μ.μ.

Αποχαιρετισμοί: Performance/Διάλεξη της ιστορικού τέχνης/ διευθύντριας του Φεστιβάλ ΜΙR Χριστιάνας Γαλανοπούλου . Παραγωγή: ΜΙR AΜKE Συνεργάτες/τριες: Ελεάννα Γιασεμή,
Ιωάννα Καραγιαννοπούλου, Βασίλης Λιάκος, Αντώνης Νικηφόρος, Τάσος, Παλαιορούτας.
«Ακολουθώντας την Κοιμωμένη του Χαλεπά στα μυστικά μονοπάτια του ύπνου της η Χριστιάνα Γαλανοπούλου μας προσκαλεί σ’ένα ταξίδι σε έργα τέχνης διαφορετικών εποχών
κείμενα, τόπους, αρχαιολογικούς χώρους, στιγμές της σύγχρονης πραγματικότητας και ιστορίες ανθρώπων(..) Σε αυτήν την performance-lecture που ξεκίνησε το ταξίδι της στην
Κίμωλο «η ιχνηλάτηση του εικονογραφικού στοιχείου της κοιμωμένης νέας γυναίκας δίνει την θέση της σε ένα λόγο για τον αποχαιρετισμό, τον πολιτισμό, την ζωή (..)»

Παρασκευή 9 Μαίου

6-7 μμ
Προβολή τριών ντοκυμαντέρ μικρού μήκους από την δράση του Δικτύου Αρχιπέλαγος με θέμα τις Ναυτικές Τέχνες των Κυκλάδων. Συζήτηση με τον ιδρυτή του Δικτύου και συνιδρυτή του Διεθνούς Φεστιβάλ Ντοκυμαντέρ Σύρου Τζέικομπ
Μο. Συντονίζει η Λένα Κυριακίδη
Οι Κυκλάδες αποτελούν κοιτίδα πληθώρας ναυτικών τεχνών και επαγγελμάτων, τα οποία άνθισαν στην Ελλάδα από την αρχαιότητα μέχρι σήμερα. Η προβολή αυτή
ανιχνεύει το αποτύπωμα τριών αλληλένδετων πρακτικών – της ξυλοναυπηγικής, της αλιείας και της ναυσιπλοΐας – μέσα από τρία ντοκιμαντέρ μικρού μήκους σε σκηνοθεσία του Jacob Moe. Οι ταινίες εστιάζουν στον ξυλοναυπηγό Θανάση Βλάμη
από τη Σύρο, τον καπετάνιο Ιωάννη Καρρά από τη Σαντορίνη και τον ιστορικό Γιάννη Βασιλιόπουλο από την Πάρο, φωτίζοντας διαφορετικές πτυχές της ναυτικής κληρονομιάς του Αιγαίου.

8.30-9.30 μ.μ.
Αποχαιρετισμοί : Performance-Διάλεξη (επανάληψη)

Σάββατο 10 Μαίου
12-2 μμ
Εργαστήριο ζωγραφικής για παιδιά με θέμα τα νησιά της Ελλάδας από την εικαστικό Άντζι Καρατζά.

Κυριάκη 11 Μαίου
Επίσκεψη της έκθεσης

Δευτέρα 12 Μαίου
6- 7.30
Τα νησιά του Αιγαίου στο θεατρικό και κινηματογραφικό έργο του Δήμου Αβδελιώδη. Ο σκηνοθέτης συζητά με τον θεωρητικό του κινηματογράφου και συγγραφέα Δημήτρη Παπαχαραλάμπους και τον Γιάγκο Ανδρεάδη.

Πληροφορίες για την έκθεση
Η έκθεση με θέμα «Τα νησιά του Αιγαίου: αρχιπέλαγος έρωτας και ελευθερίας» αποτελείται από τα ζωγραφικά έργα του Γιάγκου Ανδρεάδη που εμπνέεται από την ομορφιά και τους
αγώνες του Αιγαίου και της Κύπρου. Πρόκειται για ζωγραφιές από την Σκιάθο του Παπαδιαμάντη, από νησιά των Κυκλάδων, της Δωδεκανήσου, από τα καίκια που μας λευτέρωσαν το 1821 και από εκείνα που μας υπέδειξαν να τα «κόψουμε» στην εποχή μας.
Επίσης, από τις φωτογραφίες της σκηνοθέτιδας Μαρίας Μαύρου που παρουσιάζουν στιγμές της Κάσου το 2024, 200 χρόνια μετά την καταστροφή.
Τέλος, από λεπτομέρειες της πέτρας, της άμμου, των λειχήνων, των φυτών της θάλασσας και της στεριάς, στα μονοπάτια της Σίφνου που φωτογραφίζει με το κινητό κατά την διάρκεια της
πανδημίας η Πέπη Ρηγοπούλου. Οι εικόνες αυτές, τις οποίες καδράρει ανά δωδεκάδες, ανάλογα με το μονοπάτι, γίνονται το ερέθισμα για μία ζωγραφική τους μεταμόρφωση σε άνθη της πέτρας και της αλμύρας.

Χορηγός Επικοινωνίας
Η Εφημερίδα των Συντακτών

Με το βραβείο «Ζωή» τιμάται η Πέπη Ρηγοπούλου στα Χανιά Το βραβείο «Ζωή» του «Χώρου Τέχνης Χανίων» θα απονεμηθεί αύριο (8μ.μ.) στην ομότιμη καθηγήτρια του Πανεπιστημίου Αθηνών, ιστορικό Τέχνης και συγγραφέα, Πέπη Ρηγοπού....

ΠΡΩΤΟΒΟΥΛΙΑ ΓΥΝΑΙΚΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ
ΑΝΤΙΠΟΛΕΜΙΚΗ ΕΚΔΗΛΩΣΗ
ΤΡΙΑΝΟΝ
ΚΟΔΡΙΓΚΤΩΝΟΣ 21(στάση Αγγελοπούλου επί της οδού Πατησίων)
Στις 16 Δεκεμβρίου στις 7μμ. στον κινηματογράφο Τριανόν,
Κοδριγκτώνος 21, σας καλούμε στην εκδήλωση με κείμενα, εικόνες και τραγούδια που οργανώνει η Πρωτοβουλία Γυναικών για την Ειρήνη για να πούμε: ΝΑΙ στη ζωή, την αγάπη, την ειρήνη, ΌΧΙ στον πόλεμο: Επειδή μας λένε ότι ο κόσμος μας απειλείται από την καταστροφή του περιβάλλοντος, την εξάντληση των πόρων, τις οικονομικές κρίσεις, τα ολοκληρωτικά καθεστώτα, τα κύματα των προσφύγων. Αλλά ξεχνούν να μας πουν ότι στην ρίζα όλων αυτών είναι οι πόλεμοι.
Επειδή μας λένε ότι η παγκοσμιοποίηση μπορεί να καταπιέζει και να παραμορφώνει την ζωή του πλανήτη, όμως το «παγκόσμιο χωριό» εξασφαλίζει τον διάλογο των πολιτισμών και άρα την επιβίωση και την ειρήνη. Αλλά ξεχνούν να μας πουν ότι τα συμφέροντα που προωθούν αυτήν την παγκοσμιοποίηση τρέφονται κυρίως με πολέμους.
Επειδή οι Πόλεμοι αυτοί που μπορούν να φέρουν την παγκόσμια
καταστροφή χτυπούν κάθε τόσο την πόρτα μας και οι γυναίκες, τα παιδιά, οι άμαχοι είναι προνομιακοί στόχοι τους.
Να γιατί εμείς, γυναίκες από την Ελλάδα, την Κύπρο, την Αρμενία, την Σερβία, απ’ όλο τον κόσμο, ξεκινούμε μια προσπάθεια εντός και εκτός συνόρων να πούμε όχι στον πόλεμο. Αυτόν που σαρώνει σήμερα την Ουκρανία, αυτόν με τον οποίο ο πρόεδρος Ερντογάν απειλεί μονότονα την Ελλάδα, και όχι μόνον, όλους τους πολέμους που φυτρώνουν όπου γης για να δηλητηριάσουν την ζωή των λαών πριν την αφαιρέσουν.
Καλούμε όσες γυναίκες υπέγραψαν και όσες δεν υπέγραψαν το κείμενό μας, καλούμε ανθρώπους κάθε φύλου, γλώσσας και φυλής, θρησκευόμενους και άθεους, στο πλευρό όσων αγωνίζονται για ειρήνη, για δημοκρατία, για ελευθερία, στην αντιπολεμική μας εκδήλωση, ένα πρώτο βήμα στον κοινό μας αγώνα.

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες: Μάνος Αβαράκης, Νένα Βενετσάνου,
Κάτια Γέρου, Βασίλης Γισδάκης, Αννίτα Δεκαβάλλα, Αρετή Κοκκίνου,
Πένυ Ξενάκη, Νατάσα Παπαδοπούλου.
Το έργο της αφίσας είναι λεπτομέρεια από το Απογευματινό όνειρο στην
Αθήνα (1997) του Κυριάκου Κατζουράκη

Οι μέχρι σήμερα υπογραφές είναι 100. Ο κατάλογος είναι ανοιχτός σε κάθε ανθρώπινο πλάσμα που θέλει να αντισταθεί στην απειλή των πολέμων.
[email protected]

Το στοίχημα
Ευχαριστώ τις φίλες και τους φίλους που μου δίνουν κουράγιο για την δύσκολη απόφαση μου να δεχθώ την τιμητική πρόταση του ΜέΡΑ25 για τις εκλογές της 7ης Ιουλίου. Αλλά κατανοώ και κάποιους άλλους φίλους και φίλες που διατυπώνουν την επιφύλαξη τους για την απόφαση μου. Διευκρινίζοντας ότι η απόφαση αυτή είναι κατ’ αρχήν προσωπική και επομένως οι συνέπειες της θα με βαρύνουν, ξέρω ωστόσο ότι οι συνέπειες της θα βαρύνουν στον μικρό βαθμό που μου αναλογεί και όλους και όλες που θα ψηφίσουν το ΜέΡΑ και όχι μόνο. Όποια απόφαση παίρνουμε σήμερα έχει συνέπειες για μας και για τους άλλους σε βάθος χρόνου. Ακόμα και αυτές που τις θεωρούμε ασήμαντες, ακόμα και εκείνες που μέσα σε ένα κλίμα, μια μόδα, μια γενική αντίληψη αποφασίζονται σχεδόν μηχανικά, χωρίς να φανταζόμαστε ότι θα έχουν κάποιες συνέπειες για το μέλλον το δικό μας ή των άλλων. Μεγάλες αποφάσεις στη ζωή ενός ανθρώπου θεωρώ την απόφαση για την ζωή ή τον θάνατο τον δικό του ή κάποιου άλλου, εχθρού ή και φίλου, ακόμα και αγέννητου, την απόφαση για τον σύντροφο ή την σύντροφο που θα διαλέξει να ζήσει μαζί ή που θα αποφασίσει να χωρίσει , τον χώρο που θα κατοικήσει ή θα εγκαταλείψει – με την θέλησή του ή και βίαια καταναγκασμένος, όταν τον κυνηγούν και επομένως δεν έχει άλλη επιλογή- και πάνω από όλες την απόφαση να ζήσει ή να μη ζήσει ελεύθερος.
Η λέξη ελευθερία, τόσο συχνά παράφωνη στα χείλη της ολιγαρχίας των αγορών, όταν αυτές καλλιεργώντας τον ψυχαναγκασμό προσπαθούν να ωθήσουν την επιθυμία του δήθεν ελεύθερου ατόμου στην «ελεύθερη»
κατανάλωση άχρηστων ή βλαβερών προϊόντων ή και πολιτικών, αποκτά κάθε φορά το αληθινό νόημά της όταν χαρακτηρίζει μια υπεύθυνη αυτόνομη ανθρώπινη πράξη, σε ένα συγκεκριμένο περιβάλλον, σε μία συγκεκριμένη κοινωνική και ιστορική συνθήκη. Η ελευθερία είναι και μια μόνιμη τάση του κάθε ανθρώπου που αναζητά λίγο δικό του χώρο για να ανασάνει και έναν δικό του χρόνο για να μετρά την ζωή, την δική του και των άλλων, όπως αυτοί είναι και όχι όπως τους παρουσιάζουν εξιδανικευμένους ή δαιμονοποιημένους τα φθαρμένα στερεότυπα. Ο άλλος, ο ξένος, που φτάνει από μακριά ή ακόμα τόσο συχνά από μέσα μας, ως ένας αναπάντεχος εαυτός, μπορεί να είναι
ανησυχαστικός, επίφοβος, να διαταράσσει τα αποδεκτά πολιτισμικά όρια του καθενός και γι αυτό η συνάντηση μαζί του μπορεί να είναι, πέραν της θεωρίας, ένα βίωμα και μία αποκάλυψη, ένας ακόμα δρόμος ελευθερίας. Αλλά αυτό που η παρουσία είτε η απουσία του βιώνεται ως σύνθεση όλων των άλλων είναι η ουσιαστική πολιτική ελευθερία, πράγμα που κάνει τον αγώνα γι αυτήν στόχο και δρόμο ζωής. Στην λέξη αυτήν, την λέξη ελευθερία, επιχειρώ να βρω τις ρίζες και
αυτής της απόφασης μου: Νιώθοντας παγιδευμένη στο ΝΑΙ της δανειακής σύμβασης από το 2010, και στο ΌΧΙ του 62% του δημοψηφίσματος του 2015 που κατέληξε σε ένα ακόμα ΝΑΙ, με 450 «πολιτικές» και «προαπαιτούμενα» που ρημάζουν την χώρα. Ζώντας σε μια αποικία τιμωρημένων, όπου, όπως σε κάθε τέτοια ανάλογη επί της γης, επιχειρείται η ταπείνωση των έγκλειστων που πιέζονται να δουν την καταδίκη τους ως κανονικότητα και ευεργεσία.
Αποπροσανατολισμένοι και φτωχοποιημένοι πιεζόμαστε να
καταφύγουμε σε διάφορες τεχνικές επιβίωσης που μας οδηγούν στον αντίποδα της ζωής και στην κατάφαση του θανάτου. Κάποιοι θεωρούν ότι δεν υπάρχει τίποτα που να μπορούν να κάνουν οι ίδιοι, αφού όλα έχουν κανονιστεί για τον τρέχοντα και τους επερχόμενους αιώνες από τους δανειστές και τους εκάστοτε τοπικούς εκπροσώπους τους.
Εκατοντάδες χιλιάδες νέων ανθρώπων συνεχίζουν να φεύγουν στο εξωτερικό με κίνδυνο να χαθούν για πάντα για τον τόπο τους. Κάποιοι, πολύ λιγότεροι τελικά από όσο θα ήθελαν να μας πείσουν οι κρατούντες στην αποικία, ταυτίζονται από πλέγμα κατωτερότητας, ολιγωρία ή και σύγχυση με τους δανειστές καταφάσκοντας τον εξευτελισμό και την συστηματική λεηλασία του τόπου. Άλλοι δεν αντέχουν να υποστούν έναν ακόμα άγονο αγώνα. Ωστόσο, όλα αυτά τα δεδομένα δεν μπορούν να μας εμποδίσουν να δούμε ένα κεφαλαιώδες και με μια έννοια αναπάντεχο δεδομένο: Η εξοντωτική λιτότητα, οι ταπεινώσεις, οι διαψεύσεις των ελπίδων, η παραπληροφόρηση, οι απειλές και οι
εκβιασμοί των επικυριάρχων και των εντολοδόχων τους, δεν έχουν τσακίσει το φρόνημα αυτού του λαού. Και αυτό επιβεβαιώθηκε από την ένταση και την ποιότητα των αγώνων κατά των μνημονίων, από το συγκλονιστικό αν και ακυρωμένο ΟΧΙ του δημοψηφίσματος και από τα πρόσφατα αποτελέσματα των ευρωεκλογών.
Το καθοριστικό χαρακτηριστικό του αποτελέσματος αυτού δεν είναι η στροφή του εκλογικού σώματος προς τα δεξιά. Είναι η πολύμορφη ανυπακοή των ελλήνων πολιτών στις εντολές των επικυριάρχων και η άρνησή τους να μιμηθούν τυφλά τις εξελίξεις σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες, όπως η Γαλλία όπου η άκρα Δεξιά κατέγραψε σημαντικές επιτυχίες. Ένα από τα αποτελέσματα που ορίζουν θετικά τη θέση της Ελλάδας στον ευρωπαϊκό χώρο είναι η εντυπωσιακή συρρίκνωση των νεοναζιστών της Χρυσής Αυγής. Γεγονός που έκανε να πέσει στο κενό η προσπάθεια της κυβέρνησης να επιπλεύσει επισείοντας το φόβητρο του
φασισμού, «ξεχνώντας» ότι η άνοδός του , στην Ελλάδα και αλλού, υπήρξε ο καρπός των εξοντωτικών πολιτικών λιτότητας στις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ έχει συναινέσει.
Είναι κοινή πεποίθηση ότι το γεγονός ότι το ΜέΡΑ άγγιξε στις
Ευρωεκλογές το 3% αποτέλεσε μια έκπληξη που υπερβαίνει τα ποσοτικά δεδομένα. Μια έκπληξη και μια ελπίδα γεννημένη από την διαπίστωση ότι στον χώρο της Αριστεράς που αρνείται την υποτέλεια κάτι αποδείχθηκε εφικτό. Το εκλογικό αποτέλεσμα θα ήταν ακόμη πιο καθοριστικό αν οι υπόλοιπες δυνάμεις που τίμησαν το όχι που είχαν πει ,
και ως σύνολο πέτυχαν και ένα υψηλό ποσοστό που ξεπερνά το 5 % είχαν καταφέρει, όπως ήλπιζα, να αξιοποιήσουν μακροχρόνιες σχετικές προσπάθειες ώστε να συνεργαστούν. Κάτι τέτοιο δεν έγινε ούτε πριν τις
ευρωπαϊκές εκλογές αλλά ούτε και στην τρέχουσα περίοδο. Στο συγκεκριμένο λοιπόν αυτό τοπίο πήρα την απόφαση στήριξης του ΜέΡΑ 25. Κεντρικό στοιχείο που πρέπει να κατανοήσουμε είναι ότι το 3% των πολιτών που ψήφισαν το ΜέΡΑ πιστεύουν ότι ο δρόμος για την κατάργηση της αποικίας χρέους στην Ελλάδα είναι η ρεαλιστική ανυπακοή: δρόμος σύγκρουσης με το ευρωπαϊκό κατεστημένο, που όμως δεν θα ξεκινήσει με προειλημμένες αποφάσεις περί εξόδου από το ΕΥΡΩ κλπ. Δεύτερο σημαντικό στοιχείο είναι η ευρωπαϊκή διάσταση του ΜέΡΑ, συνδεδεμένη με την πεποίθηση ότι μέρος των προβλημάτων της Ελλάδας, που δεν συνδέονται με ιδιαίτερες συνθήκες της χώρας, πρέπει να βρουν μια ευρωπαϊκή λύση. Και τρίτο το πολύ σημαντικό στοίχημα μιας κινηματικού χαρακτήρα οργάνωσης όπου οι διαφορές συζητούνται όχι για να οδηγήσουν σε ευκαιριακούς συμβιβασμούς αλλά σε συνθέσεις. Με κάποιους από τους ανθρώπους που συνυπάρχω αναγνωρίζω κοινές ιδέες και δράσεις. Με κάποιους άλλους έχουμε βρεθεί στο παρελθόν σε
διαμετρικά αντίθετες θέσεις και μάλιστα σε ζητήματα κρίσιμα όπως π.χ. οι νατοϊκοί βομβαρδισμοί στην Γιουγκοσλαβία. Και είμαι και σήμερα έτοιμη να συζητήσω όσες διαφορές έχω ελπίζοντας να πείσω και πρόθυμη να πεισθώ. Η ιδέα ενός τέτοιου σχήματος που συλλαμβάνεται ως ο τόπος μιας ανοιχτής στην κοινωνία αντιπαράθεσης με επιχειρήματα και αντεπιχειρήματα, είναι μια εκδοχή του συνελευσιακού μοντέλου στο οποίο πίστεψα και λειτούργησα στη ζωή μου. Υπάρχει η πραγματικότητα και η δράση για να την αλλάξουμε, που είναι το μέτρο για το σωστό και το λανθασμένο. Αλλά για να ακούσουμε το επιχείρημα και για να δούμε την πραγματικότητα απαιτείται η υπέρβαση των εγωισμών, που τόσο συχνά έχει τυραννήσει τον πολιτικό βίο της Ελλάδας και τόσων άλλων χωρών σε όλο το πολιτικό φάσμα που περιέχει και την Αριστερά. Χωρίς αυτή την υπέρβαση κανένας πατριωτισμός και κανένας διεθνισμός δεν μπορεί να ορθοποδήσει. Το στοίχημα είναι ριψοκίνδυνο. Αποφάσισα να το τολμήσω πιστεύοντας ότι στον δύσκολο δρόμο που μας περιμένει πρόκειται να συναντηθούν όσοι σήμερα συμμερίζονται τις απόψεις αυτές με πολύ περισσότερους που ακολουθώντας διαφορετικές διαδρομές έχουν τον ίδιο στόχο.
Πέπη Ρηγοπούλου
26 Ιουνίου 2019

Η Πέπη Ρηγοπούλου επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας του Γιάνη Βαρουφάκη Η Πέπη Ρηγοπούλου επικεφαλής του ψηφοδελτίου Επικρατείας του Γιάνη Βαρουφάκη

Ένας Οιδίποδας στο Πεκίνο Με επιτυχία ολοκληρώθηκε στο Πεκίνο, θεατρικό εργαστήριο με θέμα τον τραγικό κύκλο του Οιδίποδα.

Σας περιμένουμε με χαρά

Λύγισε για να μείνεις ίσιος ~ Άδειασε για να μείνεις γεμάτος ~ Φρόντισε να φθαρείς ~ Για να μείνεις νέος | Λάο Τσε

Ταξιδεύοντας στην Κίνα Ταξιδεύοντας στη χώρα του Λάο Τσε και του Κομφούκιου, του Μάο και του κομμουνισμού, που συνδυάζει την οικονομική ανάπτυξη και καθοριστική διεθνή επιρροή. Προσκεκλημένοι από την Κεντρική Ακαδημία Δράματος του Πεκίνου, τη σημαντικότερη δραματική σχολή στη χώρα. Με στόχο ένα θεατρικό εργαστήριο εμπνευσ...

Οι άθλιοι Η ουρά στο ΙΚΑ μεγάλη. Τα νούμερα για την αναμονή έχουν τελειώσει από τις 10.30 π.μ. Πρέπει να έρθετε στις 7, συμβουλεύει τη χλιαρά διαμαρτυρόμενη κυρία ένας κύριος. Οι αντιδράσεις κουρασμένες. Δεν υπάρχει η ένταση να βρεις το δίκιο σου. Σκυμμένα κεφάλια σε μια ύστατη προσπάθεια να μην τα παρατήσουν...

41η επέτειος για την αποκατάσταση της Δημοκρατίας
Βουλή των Ελλήνων | 24.07.2015

Πέπη Ρηγοπούλου, Από τον Άγνωστο στον Κανένα

Θέλω να ευχαριστήσω την κυρία Ζωή Κωνσταντοπούλου , την Πρόεδρο της Βουλής των Ελλήνων, για την τιμή που μου έκανε να με καλέσει σήμερα εδώ. Θέλω να πω ότι είναι η πρώτη φορά που βρίσκομαι σε αυτήν και σε όποιαν άλλη επέτειο. Και δεν είναι τυχαίο. Ένιωσα την υποχρέωση να είμαι σήμερα εδώ λόγω των κρίσιμων στιγμών που περνάμε. Λόγω της ήττας που έχουμε υποστεί και που δεν πρέπει να την απωθήσουμε.
23 Ιουλίου 1974: Είχαμε φτάσει εδώ, στο Σύνταγμα, τέτοια ώρα περίπου, στην κάτω πλευρά. Πολύς κόσμος. Είχαμε μάθει ότι έπεσε η Χούντα. Ότι τέλειωσε μετά την συντριβή στην Κύπρο ένα καθεστώς που στην ρητορική του παρουσιαζότανε ως εγγυητής των πατρώων εδαφών. Τα ξύλινα σπαθιά και οι αρχαίες στολές που παρήλαυναν στο Παναθηναϊκό στάδιο στις εορτές της «Πολεμικής αρετής των Ελλήνων» δεν είχαν σταθεί ικανά να αποτρέψουν την εθνική καταστροφή. Ειπώθηκε ότι οι αποθήκες του στρατού ήταν άδειες, ότι υποβρύχια που ξεκίνησαν πήραν εντολή να γυρίσουν πίσω, ότι κάποιοι πολέμησαν μέχρις εσχάτων και ότι κάποιων άλλων που πιάστηκαν αιχμάλωτοι χάθηκαν τα ίχνη . Χωρίς μια ταφή αντίστοιχη με αυτήν των αφανών που περιγράφει ο Θουκυδίδης στον Επιτάφιο. Η ανακούφιση για την πτώση των δικτατόρων την ημέρα εκείνη, συγκάλυπτε, απωθούσε το τραύμα.
24 Ιουλίου 2015: Είμαστε πάλι σήμερα εδώ, στο Σύνταγμα, 41 χρόνια και μία ημέρα μετά. Η αλλαγή καθυστέρησε μια μέρα λόγω τη αργοπορημένης άφιξης του αεροπλάνου που μετέφερε από την Γαλλία τον Κ. Καραμανλή. Είμαστε λοιπόν πάλι εδώ, για να θυμηθούμε την ημέρα εκείνη αλλά και για να μιλήσουμε για σήμερα. Σήμερα που ζούμε και πάλι ένα νέο τραύμα. Ο τόπος στον οποίο βρισκόμαστε, είναι φορτισμένος από συμβολισμούς. Τόπος μεταξύ δύο πόλων: Από την μια, του Κοινοβουλίου, που από την ίδρυσή του, δυνάμεις κατοχής και δικτατορίες δοκιμάζουν να το υποβαθμίσουν, να το φιμώσουν, να το καταργήσουν. Χώρου όπου λειτουργούν διαδικασίες, διαδραματίζονται αντιπαραθέσεις και λαμβάνονται αποφάσεις που είναι όλο και πιο δύσκολο σήμερα, την εποχή των δανειακών συμβάσεων και των μνημονίων, να έχουν δημοκρατική νομιμοποίηση. Και από την άλλη, της πλατείας Συντάγματος, συμβόλου αντίστασης, όπου ξανά και ξανά χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν, συσκέφθηκαν, κάποιοι από αυτούς τραυματίστηκαν ή έδωσαν και την ίδια την ζωή τους, ας θυμηθούμε τον Δ. Χριστούλα, υπερασπίζοντας την τιμή και την ίδια την ύπαρξη αυτού του χώρου. Οι δύο αυτοί πολύτιμοι και εξ ίσου σημαντικοί χώροι συνυπάρχουν δίπλα -δίπλα: Η οργανωμένη πολιτική συναπόφαση των αιρετών εκπροσώπων της Βουλής, και η άμεση και αυθόρμητη σε μεγάλο βαθμό έκφραση της πλατείας, που καταγράφει τον παλμό του κάθε πολίτη είναι- ή τουλάχιστον πρέπει να είναι- συμπληρωματικές. Πρέπει να γίνουν η βάση για μια σύνθεση σε ένα ανώτερο πολιτικά και πολιτισμικά επίπεδο. Σύνθεση που σήμερα, όταν οι εξουσιαστές πασχίζουν να τσακίσουν θεσμούς, σχέσεις, ψυχές, είναι πιο αναγκαία παρά ποτέ.
Το πρόβλημα της απόστασης μεταξύ κυβερνήσεων και λαών, μεταξύ κοινωνιών και της οργανωμένης εκπροσώπησής τους, πρόβλημα που οδηγεί και τους δύο αυτούς πόλους στην αλλοτρίωση, δεν είναι βέβαια μόνον ελληνικό. Είναι ευρωπαϊκό και παγκόσμιο και επίσης διαχρονικό. Το πρόβλημα ωστόσο δεν παραμένει ίδιο στην ιστορική διαδρομή. Άλλοτε βρίσκει ευρηματικές και θετικές απαντήσεις. Άλλοτε, όπως πολλές φορές σήμερα, απειλεί να μας οδηγήσει σε τέλμα και αδιέξοδο. Και αυτό διότι με την παγκόσμια επέλαση του νεοφιλελευθερισμού η κατάσταση γίνεται όλο και πιο δραματική: Το παγκόσμιο χωριό μας πάσχει από την νόσο της αποπροσωποποίησης. Αξίες και συμπεριφορές, δοξασίες και εκπαίδευση, μορφές παραγωγής και συναπόφασης πλήττονται. Οι κοινοβουλευτικοί θεσμοί, όσο και όπως λειτουργούν σε όλο τον κόσμο, τείνουν να απογυμνώνονται όλο και πιο πολύ από την ουσία τους και από την ικανότητά τους να λαμβάνουν ουσιαστικές αποφάσεις, η δυσκίνητη γραφειοκρατία γίνεται όλο και πιο άσκημη, ας θυμηθούμε τα κτίρια των Βρυξελλών με τους ατέλειωτους διαδρόμους μια σύγχρονη εκδοχή του Πύργου της Βαβέλ, κτίρια καταθλιπτικά, που συγκεντρώνουν ανθρώπους από τις πιο ωραίες πόλεις του κόσμου, το Παρίσι, την Ρώμη, την Πράγα, το Βερολίνο, ενώ τα πραγματικά κέντρα αποφάσεων μετακινούνται όλο και περισσότερο εκτός των πολιτικών θεσμών και των ίδιων των κρατών. Στο κενό που δημιουργείται ανθίζουν εξωθεσμικές ομάδες συμφερόντων που λυμαίνονται τον πλανήτη. Με δυο λόγια. Οι κοινοβουλευτικές δημοκρατίες μεταλλάσσονται σε φιλελεύθερες ή ακριβέστερα σε νεοφιλελεύθερες ολιγαρχίες. Με έντονο το στοιχείο του ναρκισσισμού: Αν δεν επιβεβαιώσω στον άλλο την εικόνα μου, θα τον εξαφανίσω.

Στοιχείο της μετάλλαξης αυτής είναι και ο τρόπος με τον οποίο οι νεοφιλελεύθερες εξουσίες της πολιτικής και των Μέσων κυρίως στην Ευρωπαϊκή Ένωση βλέπουν την σημερινή Ελλάδα και φέρονται απέναντί της. Όπως έδειξε διεξοδικά και έρευνα που πραγματοποιήσαμε στο ΕΚΠΑ, η διαστρέβλωση της εικόνας της χώρας μας που έγινε και γίνεται συστηματικά όλα αυτά τα πέντε χρόνια, περιλαμβάνει όχι μόνον την πολιτική και την οικονομία αλλά και ολόκληρο τον πολιτισμό μας, από τις αξίες και τις συμπεριφορές μέχρι την σεξουαλικότητα και την μαγειρική. Στους σημερινούς Έλληνες επιφυλάσσεται συχνά μια ρητορική αντιμετώπιση στο πλαίσιο της «εξαίρεσης» αν όχι της «ανωμαλίας», σε ένα βαθμό αντίστοιχη προς αυτή που γνώρισαν οι Εβραίοι με τις γνωστές τραγικές συνέπειες, στον 20ο αι. Η διαστρέβλωση αυτή της εικόνας της σύγχρονης Ελλάδας και οι λόγοι για τους οποίους προωθείται συνιστούν κατ’ αρχήν απειλή για την δημοκρατία, για τα όποια ψήγματα της, στην ήπειρό μας. Όσο η μήνις των Μέσων και της πολιτικής ρητορικής εξελίσσεται και αναπτύσσεται στο οικονομικό, το πολιτικό αλλά και το πολιτισμικό επίπεδο, τόσο στην Ευρωπαϊκή Ένωση και όχι μόνον, η δημοκρατία και οι κοινοβουλευτικές διαδικασίες καταντούν όλο και πιο πολύ ένα κενό κέλυφος. Που πρέπει να τονίσω ότι οφείλουμε ακόμα και έτσι να μην το αποδιαρθρώσουμε περαιτέρω, αλλά να το ξανακτίσουμε. Στις πολιτικές της καταστροφής που κάποιοι προωθούν οφείλουμε να απαντήσουμε με πράξεις δημιουργίας. Αλλά θα προσθέσω κάτι ακόμη: Ότι όσοι λοιδορούν και συκοφαντούν τους σημερινούς Έλληνες σε πολιτικό, οικονομικό και πολιτισμικό επίπεδο υποσκάπτουν επίσης συνειδητά ή ασύνειδα και το μοντέλο, ή μάλλον πιο σωστά, το σπέρμα δημοκρατίας όπως το ονομάζει ο Κ. Καστοριάδης, που άνθησε στην αρχαία Ελλάδα, με την οποία μας αρνούνται κάθε σχέση, ακόμα και αυτήν την έμμεση, την μέσα από ρωγμές, που μπορεί να τροφοδοτήσει δημιουργικά το φαντασιακό ατόμων και λαών και συγχρόνως στο δικό τους φαντασιακό επίπεδο συνεχίζουν να μας συγκρίνουν μαζί τους .
Τι είναι αυτό που αμφισβητείται σήμερα μέσα από την χρήση αυτών των στερεοτύπων; Ας δώσουμε, χωρίς διαθέσεις νοσταλγίας, λίγη προσοχή στο αρχαίο ελληνικό αυτό σπέρμα δημοκρατίας που συνεχίζει να εμπνέει – άλλοτε απλώς ρητορικά αλλά κάποτε και ουσιαστικά- τις σύγχρονες δημοκρατίες σε ολόκληρο τον κόσμο. Γνωρίζουμε όλες και όλοι – τουλάχιστον σε γενικές γραμμές - σχετικά με τους θεσμούς π.χ. της αθηναϊκής δημοκρατίας. Την εκκλησία του δήμου, την βουλή, τα δικαστήρια, τους άρχοντες και τους στρατηγούς. Αποτελεί- και όχι λανθασμένα- κοινό τόπο ότι η αρχαία δημοκρατία διοικούνταν κατά την έκφραση του Περικλή όχι από τους ολίγους, τους ολιγάρχες όπως θα λέγαμε, αλλά τους πολλούς. Αλλά αυτό είναι μέρος μόνον της αλήθειας. Στην πόλη μετρούσαν επίσης και οι επιλεγμένοι με κλήρο άρχοντες, αλλά κυρίως οι εκλεγμένοι πολιτικο-στρατιωτικοί ηγέτες, οι στρατηγοί. Με άλλα λόγια αν θα έπρεπε να αναζητήσουμε το μυστικό των καλών στιγμών της αθηναϊκής δημοκρατίας- διότι υπήρξαν και κακές- θα το βρούμε στην σύνθεση τριών στοιχείων. Της άμεσης δημοκρατίας που σε δεδομένες στιγμές μπορούσε να αποφασίσει απολύτως ελεύθερα για τα έργα των ανθρώπων ή και για τους χρησμούς των θεών, όπως έγινε στα Περσικά με τον χρησμό για τα ξύλινα τείχη του οποίου η ερμηνεία ετέθη σε ψηφοφορία. Του σχεδιασμού των εκλεγμένων ηγετών δεύτερον, που για να χρησιμοποιήσω την έκφραση του Θουκυδίδη διάβαζαν την συγκυρία όταν ακόμα ήταν για τους περισσότερους στο σκοτάδι- έτι εν τω αφανεί- και, χωρίς να γελαστούν από τα επιφαινόμενα, πρότειναν τα αναγκαία. Και τέλος του προσώπου. Όχι μόνον του ηγέτη, του Περικλή, που δεν πρέπει να λησμονούμε ότι πάντα ήταν αιρετός και ανακλητός. Αλλά και του οποιουδήποτε πολίτη, που όπως ο Διόδοτος στον Πελοποννησιακό, τόλμησε να αντιπαρατεθεί στον παντοδύναμο δημαγωγό Κλέωνα και να σώσει τους Μυτιληναίους.
Ας πω δυο ακόμη λόγια για τον Διόδοτο. Ο Διόδοτος που δεν ξανακούμε ποτέ το όνομά του, ήταν ένας απλός πολίτης, ή καλύτερα, κατά την ρήση του Κορνήλιου Καστοριάδη, ο mister nobody. Ο κύριος ούτις, ο τίποτας Ωστόσο θα κερδίσουμε πολλά αν σκεφτούμε πώς, αυτός, ο «μη αναγνωρίσιμος», όπως θα χαρακτηριζόταν κομψά σήμερα στην κοινωνία του θεάματος που ζούμε, είχε παραχθεί: Είχε ενδεχομένως πολεμήσει στη Σαλαμίνα ή και σε άλλες μάχες. Είχε μάθει γράμματα απαγγέλλοντας Όμηρο. Ήταν θεατής του Αισχύλου και του Αριστοφάνη. Είχε περπατήσει στην Ακρόπολη και στην Αγορά, κάτω από τα αγάλματα των τυραννοκτόνων, και είχε ψηφίσει στην Εκκλησία και στην Ηλιαία. Με άλλα λόγια ο «άνθρωπος αυτός της βάσης», όπως θα τον λέγαμε σήμερα, ήταν προϊόν παιδείας, δηλαδή πολιτισμού. Αυτός ο κεντρικός ρόλος του πολιτισμού στην δημοκρατία και όχι κάποια αδιέξοδη νοσταλγία είναι ο λόγος που σας κούρασα με την αναφορά μου αυτή.
Το γεγονός ότι σήμερα βάλλεται από ισχυρές και βεβαίως όχι ανεξάρτητες από εξουσιαστικά κέντρα δυνάμεις ο πολιτισμός της σύγχρονης Ελλάδας δεν είναι βέβαια ανεξάρτητο, όπως είπα, από το ότι βάλλεται από πολλές πλευρές η δημοκρατία μας. Και εννοείται ότι πρέπει να βρούμε τα μέσα, τις φόρμες, τις ρητορικές για να αντιμετωπίσουμε, μέσα και έξω από την Ελλάδα, την επίθεση αυτή που απειλεί να αφανίσει τον τόπο. Αλλά δεν θα μπορέσουμε να αντισταθούμε αποτελεσματικά αν δεν κατορθώσουμε, βασισμένοι και στην εμπειρία αντίστασης που έχει αποθησαυρίσει η κοινωνία μας αυτά τα δίσεκτα χρόνια, να δημιουργήσουμε παιδεία ικανή να διαμορφώσει πολίτες που να πιστεύουν στον εαυτό τους, στον τόπο τους, στον άνθρωπο απανταχού γης και άρα στον πολίτη, ικανό να αντισταθεί. Παιδεία δεν είναι όμως μόνον η εκπαίδευση. Παιδεία είναι η επικοινωνία που σήμερα νοσεί δραματικά, είναι η θρησκεία ή αν θέλετε οι θρησκείες και τα δόγματα, είναι η δημοκρατική στον λόγο και στην πράξη πολιτική, είναι ακόμη μια καθημερινότητά ευθύνης και αλληλεγγύης. Χρειαζόμαστε επειγόντως μια δημοκρατική επανάσταση παιδείας μέσα μας και γύρω μας. Χρειαζόμαστε την παιδεία εκείνη, που ασκείται στις σχολές, στο κοινοβούλιο, στον δρόμο, που θα πείσει τον κάθε mister ή misses nobody, ότι μπορεί να είναι ο σύγχρονος Διόδοτος που θα υψώσει το ανάστημά του ή το ανάστημα της απέναντι στην αδικία που πνίγει σήμερα έναν ολόκληρο λαό, που είτε ψήφισε όχι είτε ναι, είτε απείχε γιατί δεν κατάλαβε τι ήταν αυτό το δημοψήφισμα, δεν μπορεί παρά να νιώθει κάθε μέρα και πιο πολύ την ταπείνωση, τον εμπαιγμό που του επιφύλαξαν οι επικυρίαρχοι και την καταστροφή που τον απειλεί. Απέναντι σε αυτή την απειλή αντιστεκόμαστε για την ψυχή μας, την χώρα μας, την Ευρώπη, τον κόσμο. Και η αντίσταση αυτή είναι το θεμέλιο για κάθε άλλο βήμα.
Κυρίες και κύριοι, αγαπητές φίλες και φίλοι,
Βρισκόμαστε πολύ κοντά στο μνημείο του Αγνώστου, του μνημείου αυτού που θεωρώ ότι συμβολίζει όσους προσέφεραν τη ζωή τους όχι μόνο σε πολέμους αλλά και σε κάθε δίκαιο αγώνα. Όλους τους αγνοούμενους, τους αφανείς, αυτούς που δεν έχουν ακόμα και στον θάνατο πού την κεφαλή κλίναι. Η μνήμη της απώλειάς τους, της εκμηδένισης τους, τα προσωπικά και τα συλλογικά τραύματα δεν πρέπει να μας φοβίζουν. Γιατί μόνον όταν δούμε το τραύμα και την νόσο του σώματος και της πόλεως, έχουμε ελπίδα να κατακτήσουμε την ίαση. Μολαταύτα θα ήθελα να κλείσω όχι με μια αναφορά στο παρελθόν και τους αγαπημένους νεκρούς αλλά στο σήμερα και στους ζωντανούς. Τα λίγα λόγια που δύσκολα και αδέξια προσπάθησα να ταιριάξω για να σας μιλήσω, ας θεωρηθούν ένας χαιρετισμός σε όσες και όσους σήμερα , από διαφορετικά σημεία του πολιτικού ορίζοντα, με τον λόγο και την πράξη τους, από διαφορετικά σημεία εκκίνησης και με διαφορετικούς τρόπους προσπάθησαν και προσπαθούν να ενώσουν δημιουργικά θεσμούς και κίνημα της βάσης, ήθος, λογισμό και όνειρο. Για μια δημοκρατία που θα τιμά το όνομα της και που μόνοι και μετά πολλών θα υπερασπίζουμε. Δεν υπάρχει ασώματος λόγο. Μιλάμε σήμερα εδώ με την αναπνοή, τα νεύρα, τα τραύματα μας με το σώμα και την ψυχή μας για το σώμα και την ψυχή της χώρας μας. Τότε και τώρα.