Aristides Hatzis (Αριστείδης Χατζής)

24/08/2026

Γιατί δεν έχουμε φιλελεύθερο κόμμα στην Ελλάδα;

Με αφορμή τον θάνατο του Στέφανου Μάνου αλλά και την επικείμενη αποφυλάκιση και συμμετοχή στις εκλογές του Ηλία Κασιδιάρη, ας καθίσουμε να σκεφτούμε όλοι οι δημοκρατικοί πολίτες, από την Αριστερά έως τη Δεξιά, τα βασικά, τα πολύ βασικά.

Ένα από αυτά είναι και η απουσία ενός γνήσια φιλελεύθερου κόμματος στην Ελλάδα, ενός κόμματος που να εκπροσωπεί τις φιλελεύθερες αρχές με συνέπεια, με ακεραιότητα και χωρίς εκπτώσεις.

Εγώ ξεκινώ τη συζήτηση και ελπίζω αυτή να συνεχιστεί και να καρποφορήσει.

Ο θάνατος του Στέφανου Μάνου συνέπεσε με τη δημοσίευση πληροφοριών για τα μελλοντικά πολιτικά σχέδια του Ηλία Κασιδιάρη, που φαίνεται πως θα αποφυλακιστεί στις αρ....

19/08/2026

Αλλοίμονο στους νέους

Το Politico δημοσίευσε χθες ρεπορτάζ της Νεκταρίας Σταμούλη για την εξωφρενική ιστορία του Trust Your Stars. Έχει διάφορα παραθέματα μέσα από συνεντεύξεις που έδωσα εγώ και άλλοι ομοιοπαθείς συνάδελφοι. Η βασική ιδέα είναι αυτή:

“All this ‘brain gain’ talk isn’t just a joke; it’s a massive step backward,” Aristides Hatzis, a professor at the University of Athens, said. “During the financial crisis, there was only one area where there was money invested: research, as the EU prioritized this. Now there’s nothing; it’s at the very bottom of the list of priorities — a complete abandonment.”

Όποιος είναι ενεργός στην έρευνα και συνεργάζεται με νέους ανθρώπους γνωρίζει πως δεν υπερβάλλω καθόλου.

Θυμίζω επίσης πως μέχρι και σήμερα, δηλαδή 13 μήνες μετά την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων ΚΑΝΕΙΣ, ΚΑΝΕΙΣ, απολύτως ΚΑΝΕΙΣ, δεν είχε την ευαισθησία να επικοινωνήσει. Να ζητήσει ένα συγγνώμη, να προσπαθήσει να αποκαταστήσει την εμπιστοσύνη στο ελληνικό κράτος, να κάνει τον κόπο να αναζητήσει μια λύση. Δηλαδή κανείς δεν αισθάνθηκε την ανάγκη να ακολουθήσει βασικές αρχές δεοντολογίας, ευγένειας, υποκριτικής πολιτικής ευπρέπειας έστω.

Θα μου πείτε ότι είμαι αιθεροβάμων και ότι ζω στον κόσμο μου και από ό,τι φαίνεται δεν έχετε άδικο.

Εγώ θα συνεχίσω την έρευνα, όχι με τη βοήθεια αλλά παρά την υπονόμευση από το ελληνικό κράτος. Αλλά αλλοίμονο στους νέους...

Διαβάστε το ρεπορτάζ εδώ: https://www.politico.eu/article/greece-brain-drain-sabotages-plans-lure-iscientists-back/

19/08/2026

Πώς ο Τζορτζ Κάνινγκ ενορχήστρωσε το Ναβαρίνο

Στο άρθρο μου για την Καθημερινή του Δεκαπενταύγουστου αναδεικνύω ένα σημαντικό αρχειακό τεκμήριο που βρήκα πρόσφατα και το οποίο (μαζί με άλλα σχετικά ευρήματα) μας υποχρεώνουν να ξαναδούμε τη Ναυμαχία του Ναβαρίνου από ένα διαφορετικό και ενημερωμένο πρίσμα.

Έχοντας πλέον μελετήσει πολλές δημοσιευμένες (αλλά ανεκμετάλλευτες) και πολύ περισσότερες αδημοσίευτες πηγές, καταλήγω στο συμπέρασμα πως ο Τζορτζ Κάνινγκ ενορχήστρωσε την στρατιωτική επέμβαση με τρόπο που θα οδηγούσε στην ελληνική ανεξαρτησία καθώς θεωρούσε πως μόνο αυτή ήταν συμβατή με τα βρετανικά συμφέροντα στην Ανατολική Μεσόγειο. Θεωρούσε και αυτός πως μια λύση αυτονομίας θα έφερνε το νέο κρατίδιο κάτω από την επιρροή της Ρωσίας – γι’ αυτό και ενθουσιάστηκε τόσο όταν η ελληνική κυβέρνηση απέρριψε το ρωσικό σχέδιο των τριών τμημάτων το 1824.

Στη διάρκεια του 1826 ο Τζορτζ Κάνινγκ αρχίζει να σχεδιάζει μια στρατιωτική επέμβαση και όπως θα δείτε στο άρθρο, στην αρχή προτιμά αυτή να είναι μονομερής. Θα διαβάσετε τις λεπτομέρειες στο άρθρο μου στην Καθημερινή αλλά να προσθέσω κάτι ακόμα.

Η ιδέα της μονομερούς βρετανικής επέμβασης δεν ήταν νέα. Οι δύο Κάνινγκ και ο Ουέλιγκτον τη συζητούν από το 1824, διαπιστώνουν τα προβλήματα, προσπαθούν να βρουν νομικά παραθυράκια που δεν θα παραβιάζουν διεθνείς συνθήκες και ποτέ δεν την απορρίπτουν τελεσίδικα – οι Βρετανοί πλοίαρχοι, μάλιστα, απειλούν ρητά τον Ιμπραήμ λίγες ημέρες πριν πέσει το Μεσολόγγι.

Θυμίζω, όμως, πως στις οδηγίες που θα δώσει στους εκπροσώπους της Ελληνικής κυβέρνησης στο Λονδίνο ο Αλέξανδρος Μαυροκορδάτος το καλοκαίρι του 1823, τους ζητά να απορρίψουν κάθε πρόταση βρετανικής στρατιωτικής βοήθειας – για ευνόητους λόγους (φοβάται προσάρτηση της Πελοποννήσου από τη Βρετανική Αυτοκρατορία αλλά και την αντίδραση των τριών άλλων μεγάλων ευρωπαϊκών δυνάμεων στο ενδεχόμενο μονομερούς επέμβασης των Βρετανών). Αλλά το 1826-7 τα πράγματα είναι απελπιστικά για τους Έλληνες και βέβαια ο Κάνινγκ σχεδιάζει χωρίς να τους συμβουλευθεί (ή τουλάχιστον εγώ δεν έχω βρει ακόμα κάποια ένδειξη συνεννόησης). Ο τρόπος που εξελίχθηκαν τα γεγονότα, όμως, ήταν θετικός για τα ελληνικά συμφέροντα.

Είναι ενδιαφέρον να σημειώσω πως οι Βρετανοί φιλελεύθεροι στη Βουλή των Κοινοτήτων και τη Βουλή των Λόρδων άσκησαν αυστηρή κριτική στη Βρετανική κυβέρνηση μετά το Ναβαρίνο γιατί δεν επέτρεψε στον Κόδρινγγκτον να εφαρμόσει πλήρως το σχέδιο Κάνινγκ και δεν απέκλεισε τα Δαρδανέλια, αμέσως μετά τη ναυμαχία.

Οι μυστικές προετοιμασίες του Βρετανού πρωθυπουργού και οι επαφές του με το υπουργείο Ναυτικών που οδήγησαν στη ναυμαχία.

07/07/2026

Τις τελευταίες ημέρες στη Θεσσαλονίκη, σχεδόν ταυτόχρονα, δύο ομάδες συγγενικές ιδεολογικά μεταξύ τους, επιχείρησαν να εκφοβίσουν αυτούς που μισούν. Από τη μία, μέλη του «Ρουβίκωνα» πραγματοποίησαν «αντισιωνιστικές περιπολίες» απειλώντας Εβραίους. Από την άλλη, επιθέσεις με γκαζάκια εναντίον κατοικιών πολιτικών αντιπάλων κατέληξαν στον θάνατο μιας γυναίκας.

Κάποιοι θα προσπαθήσουν να σας πείσουν ότι πρόκειται για διαφορετικές υποθέσεις. Δεν είναι. Τις ενώνει η ίδια μέθοδος: ο εκφοβισμός. Η προσπάθεια να τρομοκρατήσουν αυτούς που θεωρούν εχθρούς τους. Γι’ αυτές τις ομάδες και την ιδεολογία που τις ενώνει, ο εκφοβισμός των αντιπάλων, η κατατρομοκράτησή τους, αποτελεί πολιτικό εργαλείο.

Η ουσία της τρομοκρατίας δεν είναι η βία αυτή καθαυτή, αλλά η παραγωγή φόβου. Ο σκοπός της είναι να φοβηθούν και να μεταβάλουν τη συμπεριφορά τους τα θύματα: να μη μιλήσουν. Να μη γράψουν. Να μη συμμετάσχουν. Να κρύψουν ποιοι είναι, τι θέλουν, σε τι πιστεύουν.

Τις τελευταίες ημέρες στη Θεσσαλονίκη, σχεδόν ταυτόχρονα, δύο ομάδες συγγενικές ιδεολογικά μεταξύ τους, επιχείρησαν να εκφοβίσουν αυτούς που μισούν. Από τη μία, μέ....

06/07/2026

Στις 4 Ιουλίου 1826, στην επέτειο για τα 50 χρόνια της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, στα κύρια άρθρα των αμερικανικών εφημερίδων, σε ολόκληρη τη χώρα, οι πατριωτικές κορώνες μετριάστηκαν από τον θρήνο – κυριολεκτικά θρήνο – για την πτώση του Μεσολογγίου που κυριαρχούσε στον αμερικανικό Τύπο... Εκείνη την ημέρα, δύο πρώην πρόεδροι των ΗΠΑ, πέθαναν θεωρώντας σχεδόν βέβαιο πως ο αγώνας των Ελλήνων είχε αποτύχει...

Διαβάστε το άρθρο μου στο Protagon. Θα είναι το πιο ενδιαφέρον που θα διαβάσετε σχετικά με την επέτειο, όχι βέβαια γιατί το γράφω εγώ αλλά γιατί παρουσιάζω στοιχεία από τη μεγάλη έρευνα που έκανα σε πέντε μεγάλα αρχεία στις Η.Π.Α.

Στις 4 Ιουλίου 1826, στην επέτειο για τα 50 χρόνια της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, στα κύρια άρθρα των αμερικανικών εφημερίδων, σε ολόκληρη τη χώρα, οι πατριωτικές κορ....

30/06/2026

Ανοιχτή πρόσκληση εκδήλωσης ενδιαφέροντος για μελλοντικές συνεργασίες

Αυτήν την περίοδο δημιουργώ ένα pool συνεργάτιδων/τών για τις επόμενες ερευνητικές, εκπαιδευτικές και επαγγελματικές δράσεις του Εργαστηρίου.

Ο σκοπός μου είναι, μέσα από τις δηλώσεις ενδιαφέροντος, να γνωρίσω άτομα με διαφορετικά επιστημονικά και επαγγελματικά προφίλ (αλλά κυρίως Ιστορικούς). Ανάλογα με τις ανάγκες κάθε δράσης, θα επιλέγω εκείνες και εκείνους που θεωρώ ότι ταιριάζουν περισσότερο και πληρούν τις σχετικές προϋποθέσεις.

Αν ενδιαφέρεσαι να συνεργαστούμε, μπορείς να συμπληρώσεις τη φόρμα εκδήλωσης ενδιαφέροντος που θα βρείτε στα σχόλια.

Αν γνωρίζεις άτομα που πιστεύεις ότι θα ενδιαφέρονταν, θα εκτιμούσα ιδιαίτερα αν κοινοποιούσες την πρόσκληση. Η διάδοσή της θα με βοηθήσει να γνωρίσω περισσότερες/ους αξιόλογες/ους υποψήφιες/ους συνεργάτιδες/ες.

22/06/2026

Ο Ανδρέας Μιαούλης, μέχρι και σήμερα, καταδικάζεται με προχειρότητα από την κακής ποιότητας δημαγωγική ιστοριογραφία για τα γεγονότα του Πόρου, δηλαδή για το κάψιμο δύο ελληνικών πολεμικών πλοίων. Για να κατανοήσουμε αυτή την πράξη του θα πρέπει να δούμε τα γεγονότα στο ιστορικό τους πλαίσιο. Μόνο έτσι θα καταλάβουμε γιατί ο Μιαούλης, ο θρυλικός ναύαρχος της Επανάστασης, πήρε αυτήν την απόφαση. Αυτήν τη λανθασμένη (δεν υπάρχει καμία αμφιβολία), φοβερή απόφαση. Αλλά μια απόφαση που θα πρέπει, για να την εκτιμήσουμε σωστά, να χρησιμοποιήσουμε τα πολλά τεκμήρια που έχουμε πλέον στη διάθεσή μας. Η έρευνά μου σε βρετανικά αρχεία για την περίοδο Καποδίστρια μου επέτρεψε να κατανοήσω πολύ καλύτερα τα τραγικά γεγονότα στον Πόρο το 1831, τα οποία συνήθως διαστρεβλώνει η δημαγωγική ιστοριογραφία – που ποτέ δεν βασίζεται σε καλή αρχειακή έρευνα αλλά σε ανόητα απλοϊκά σχήματα. Στο άρθρο που έγραψα για το Protagon αξιοποιώ εκθέσεις που συγκέντρωσαν οι Βρετανοί στα Ιόνια για να ενημερωθεί το Λονδίνο για τα συμβάντα από διαφορετικές πηγές. Βασισμένος σ’ αυτές τις εκθέσεις περιγράφω τα γεγονότα με λεπτομέρειες που δεν ήταν μέχρι σήμερα γνωστές. Με την ευκαιρία αυτή παρουσιάζω κι ένα πολύ σημαντικό ντοκουμέντο, αποκαλυπτικό για τον τρόπο που αντιμετωπίζουν οι Βρετανοί τον Καποδίστρια στις αρχές του 1831 – και που πάλι διαψεύδει όσες ανοησίες ακούμε, διαβάζουμε και βλέπουμε από τσαρλατάνους κάθε είδους.

Στα φετινά Μιαούλεια 2026, που άρχισαν στις 13 Ιουνίου και ολοκληρώνονται στις 28 του μήνα, η Υδρα φιλοξενεί πλήθος εκδηλώσεων. Με αυτή την αφορμή, και καθώς συμπληρώνον...

18/06/2026

Μετά από κάθε Pride έχουμε δύο ειδών αντιδράσεις: αυτών που δεν «ανέχονται» τις υπερβολές στο Pride, δηλαδή δεν αντέχουν κυρίως τα άτομα που ντύνονται και φέρονται «έξαλλα», «προκλητικά», «χυδαία» κλπ. και αυτών που υπερασπίζονται το Pride ισχυριζόμενοι ότι είναι μικρή μειοψηφία όσοι είναι κάπως πιο τολμηροί στο ντύσιμο και τη συμπεριφορά τους.

Θεωρώ τη συζήτηση αυτή περιττή και ανόητη.

Θα σας πω πως βλέπω εγώ τα πράγματα (που είμαι straight, cis, πείτε με όπως θέλετε):

Μα αυτό είναι το ωραίο στο Pride, η εξαλλοσύνη, η τρέλα, η υπερβολή, το ακραίο, το φοβερά προκλητικό, το σοκαριστικό, το απεριόριστο, το τολμηρό, τα ασεβές, το βλάσφημο, το εξωφρενικό!

Εμένα τουλάχιστον αυτό μου φαίνεται ενδιαφέρον. Όχι οι ομάδες κλαψιάρηδων αριστερών που πρόσθεσαν λίγο πορτοκαλί δίπλα στην καφίγια και διαδηλώνουν την υποκρισία τους.

Υπάρχουν, λοιπόν, δύο ειδών άτομα: (α) αυτά που βλέπουν αυτό το υπερθέαμα ως μια έκφραση ελευθερίας και (β) αυτά που το βλέπουν ως μια έκρηξη ανήθικης ασυδοσίας ή ως απολιτίκ προβοκάτσια που κάνει κακό στους «μαζικούς αγώνες».

Εγώ, ευτυχώς, ανήκω στους πρώτους. Και λυπάμαι πολύ τους δεύτερους.

Τα γράφω αυτά με την ευκαιρία ενός ακόμα κειμένου μου στο Substack στο οποίο εξηγώ κάποια απλά πράγματα – πολύ γνωστά στις φοιτήτριες και τους φοιτητές μου αλλά που δεν έχουν ειπωθεί καθαρά στον ελληνικό δημόσιο διάλογο. Και τώρα είναι μια καλή ευκαιρία.

Ξεκινώ με μια προσωπική εμπειρία που με έκανε να δω το Pride με έναν τρόπο που καθόρισε την οπτική μου.

15/06/2026

Αν θέλετε να διαβάζετε όσα γράφω για το διεθνές κοινό, μπορείτε να εγγραφείτε στη σελίδα μου στο Substack.

Το Substack είναι σήμερα ένας από τους σημαντικότερους χώρους δημόσιου διαλόγου και φιλοξενεί μερικούς από τους κορυφαίους διανοουμένους παγκοσμίως.

Η δική μου σελίδα αριθμεί σήμερα περίπου 7.000 συνδρομητές και 8.000 followers από 84 χώρες.

Η εγγραφή είναι δωρεάν, όπως και η πρόσβαση σε όλα τα κείμενά μου. Η πληρωμένη συνδρομή απευθύνεται αποκλειστικά σε όσες και όσους επιθυμούν να στηρίξουν το έργο μου και αντιστοιχεί σε ένα συμβολικό ετήσιο ποσό.

[Δεν επιτρέπω την πληρωμένη συνδρομή σε φοιτήτριες και φοιτητές μου, ούτε σε συνεργάτιδες και συνεργάτες μου.]

Υ.Γ. Φυσικά, θα πρέπει να γνωρίζετε αγγλικά.

Occasional essays on history, philosophy, politics, law, economics, literature, and the arts, from a liberal perspective. Click to read Liberal Illusions, by Aristides Hatzis, a Substack publication with thousands of subscribers.

11/06/2026

Το νέο αυτό πρόγραμμα απευθύνεται σε νομικούς και οικονομολόγους και έχει ήδη εξασφαλίσει σημαντικές συνεργασίες και προγραμματικές συμφωνίες. Στο νέο αυτό πρόγραμμα συμμετέχω κι εγώ με ένα μάθημα θεωρίας αποφάσεων και στρατηγικής σκέψης - λεπτομέρειες σύντομα. Προσοχή! Προθεσμία για τις αιτήσεις 30.6.2026.