Dam Słowo

🟢 PRACOWNIA ROZMOWY 5
📗 Elegia

☝️ W naszej ostrowskiej podróży przez kluczowe gatunki poetyckie przyszedł czas na elegię.

👉 Narodziła się w antycznej Grecji, jako środek wyrazu dla utraty, żałoby, podziwu i zadumy.

✍️ Te cztery elementy rozstrzygają jej specyfikę.

👉 Z czasem elegia rozproszyła się i rozrzedziła: jej kluczowe własności zasiliły rozmaite gatunki i konwencje liryczne.

🫴 Elegijność pozostanie stałym dopływem poezji i literatury. Ucieleśnia potrzebę pożegnania, upamiętnienia i metafizycznej skargi.

📃📃 Wybrałem do naszych dyskusji i ćwiczeń elegie autorów znanych, ale utwory mniej znane. Jeśli więc Rilke, to nie "Elegie duinejskie", jeśli Baczyński, to nie "Elegia o chłopcu polskim".

✍️ Pisaliśmy swoje elegie do czegoś lub kogoś, co lub kogo poddałem losowaniu: uczucie, miejsce, przedmiot, osoba.

⏳️ Nikt nie miał problemu z dostępną pulą swoich utrat.

☝️ Tak zakończyliśmy podróż przez gatunki liryczne, a w czerwcu popracujemy z tekstami od A do Z.

Forum Synagoga
Ostrowskie Centrum Kultury
Obserwujący

🟢 CZERWIEC I LIPIEC w Dam Słowo

🤘 Drogie i Drodzy, oto krótkie kalendarium wydarzeń na najbliższe miesiące.

☝️ Każde z wydarzeń otrzyma osobne miejsce na stronie, ale tu i teraz zanotujcie sobie terminy zapisów, aby łatwiej zaplanować swój letni kalendarz.

⛺️ 27.06 godz. 17:00-19:00
💥 Bitwa na wiersze drużynowe (gra literacka)
Baza, Kalisz (ul. Targowa 2-12)
Moderatorzy gry: Adam Buszek, Izabela Fietkiewicz-Paszek
Zapisy: Fb Dam Słowo lub 606 703 234

⛺️ 11-13.07
💥 Słowa nad jeziorem (letni obóz pisarski)
Międzybrodzie Bialskie k. Bielska-Białej
Prowadzący: Adam Buszek
Wolne miejsca: 2
Zapisy: do 15.06 Fb Dam Słowo lub 606 703 234

⛺️ 17-19.07
💥 Kolonia Literacka (letni obóz pisarski)
Przesieka k. Jeleniej Góry
Prowadzący: Ka Klakla, Adam Buszek
Wolne miejsca: 3
Zapisy: klakla.ka.autor+[email protected] lub profile Fb/IG Ka Klakla

🤝 Zapraszamy!
Obserwujący

🟢 CO BYŁO PIERWSZE: CZYTANIE CZY PISANIE?
👥 spotkanie dyskusyjne z Ka Klakla w Efemeria

🗣️ Zdecydowanie pierwsze było mówienie. No i śpiewanie.

👀 A potem czytanie: znaków rzeczywistości. I malowanie w jaskiniach, grotach, na drzewach, kamieniach.

👉 Wczoraj w Efemeria pogadaliśmy z Ka Klakla o pisaniu, które jest na końcu. Także w tym znaczeniu, że swoje doświadczenia, emocje i stany trzeba przetwarzać przed i w trakcie zapisywania. Bez tego nie ma wartościowego tekstu literackiego.

👉 Było o "trzech jeźdźcach apokalipsy" (Patos, Banał, Kicz), o nożyczkach do cięcia słów (żeby potem nie kusiło do cięcia papieru!), o głębi i sile redakcji tekstu, trochę o rynku prasy literackiej, o "kursach mistrzowskich", o społecznościowych "kołach adoracyjnych", destrukcyjnym kumoterstwie i "żebrolajkach" (termin własny autorki).

👉 A do rozmowy dorzuciłem 📜wiersze: dwojga znanych polskich nazwisk i dwojga (bardzo) mało znanych z Jamajki i Irlandii. I głosy o nich były świetne, bo pokazywały, czego oczekujemy od dobrego wiersza. Pewne oczekiwania są powtarzalne, kolejne już nie. Jedne i drugie są niezbywalne w czytaniu (i pisaniu).

🙏 Chrońmy drzewa! 🌳

👀 PS. Na trzecim zdjęciu zobaczcie, jakież to tytuły sąsiadowały w kawiarni, do której zaszliśmy na nieoficjalną część dyskusji. Mocne zestawienie!

🤝 Serdeczne dzięki dla Efemeria za dziś i za wszystkie wspólne spotkania!

👋

🟢 KLUB KSIĄŻKI 7: HALKIONIA ☕️📚

📘 "Czytamy dużo tego lata".
Od takiego zdania rozpoczyna swój tomik Maciej Papierski w wierszu "Prolog" ("Halkionia", Państwowy Instytut Wydawniczy 2025).

📘 I rzeczywiście, wrażenie obfitości w tych wierszach towarzyszyło nam często. Obrazy, toposy, metafory i porównania są tu w gwałtownym ruchu i natarczywej intensywności.

📘 Okej, można oznaczyć trzy węzłowe punkty: śmierć, wspomnienie po miłości i pierwsza burza. Niemniej pomiędzy nimi rozciąga się wiele stref ciemnych lub nieprzejrzystych, meandrujących lub zacierających tropy. Już sam tytuł książki wymaga śledztwa z wykorzystaniem antycznych radarów i mimo kuszącego komentarza Anny Piwkowskiej na tylnej okładce pozostawia nas z poczuciem zamglenia. Albo właśnie: pozostawia z przeczuciem.

📘 Paradoksalnie wiersz tytułowy wzbudził w Was najwięcej zaufania i akceptacji. Nie tylko dlatego, że otwiera się jak dłonie prowadzące ku czemuś ukochanemu z melancholijną zgodą na czas. Równie ważne jest to, że kiedy w tych wierszach adresat "ty" zmienia się w "my", słowa rozjaśniają krajobraz i odsłaniają wspólne drogi. "Ty" najczęściej rozprasza się w osoby, egzystencjalne żywioły czy instancje metafizyczne (kobieta, matka, alter ego, miłość, śmierć, Jezus Nazarejczyk, "życie pośmiertne"). "My" koncentruje nas wokół osobistych wspólnot i osobnych, a zarazem powszechnie odnawialnych stanów sensualnych, emocjonalnych czy duchowych.

"(...) przeciwko tej chwili staję w tym miejscu okręgu,
w równoczesności spotkania i rozłąki (...)".

☝️ Być może to one - równoczesności - najbardziej intensyfikują każde indywidualne życie. I zarazem to w nich możemy rozpoznać coś, co nie jest "z tego życia".

_________________

👉 To było ostatnie spotkanie Klubu Książki w legendarnej Efemeria🫖

👏 Serdecznie dziękuję opiekunce kawiarni Kasi Marszałek, z którą od 2023 roku współpracuję. Oprócz trwającego od listopada Klubu Książki mamy za sobą Noc Poezji 2025, spotkanie autorskie Bartosza Dłubały oraz cykl warsztatów poetyckich Działaj Wierszem.

👏 To dziesiątki nowych znajomości, dziesiątki omówionych książek i setki rozmów, a sama kawiarnia od pięciu lat gościła rozmaite inicjatywy kulturalne, artystyczne, rozwojowe, psychologiczne i popularnonaukowe. Efemeria stała się rozpoznawalną marką kulturalną na mapie krakowskiej starówki. Ale i czymś więcej niż lokalem gastronomicznym.

🤝 Serdeczne dzięki za ten piękny czas i powodzenia w Twoim nowym rozdziale! 🎊
____________

🤲 A my spotykamy się 13 czerwca już w nowym miejscu.

🖐️ Do zobaczenia!
👀

Efemeria

🟢 KOLONIA LITERACKA z Dam Słowo i Ka Klakla

🎊 Zapraszamy na pierwszy z dwóch letnich obozów pisarskich!

🏕️ To trzydniowe, intensywne pobyty twórcze w wygodnych domkach wypoczynkowych, w pięknym podgórskim krajobrazie.

👀 Dziś zapraszamy na KOLONIĘ LITERACKĄ 17-19 lipca (piątek-niedziela) w sercu Karkonoszy (Przesieka blisko Jeleniej Góry) ⛺️

👉 Do współprowadzenia zaprosiłem Ka Klakla, która od kilku lat organizuje podobne wyjazdy i działa na rzecz kultury słowa literackiego (mówiąc górnolotnie i prawdziwie). Właśnie wydała ironiczny poradnik pisarski punktujący grafomanię: "Twój wiersz, nasza udręka. Czyli jak ocalić świat przed twoją poezją", Kraków 2025). Wprawdzie świata przed grafomanią nie ocalimy, ale niech każdy i każda zacznie.... od siebie.

✍️📇 Nasza KOLONIA LITERACKA jest dla tych, którzy swoje pisanie traktują serio, to znaczy: z szacunkiem dla siebie i czytających, drzew naszej planety, bibliotek, hurtowni książkowych, muz i dajmonionów.

👉 Jeśli chcesz poszerzyć swoje literackie horyzonty i zainspirować się do fascynującej pracy z językiem, ten obóz jest dla Ciebie.

❗️ Wszystkie niezbędne informacje praktyczne znajdziecie na plakatach poniżej 👇

📩 Zapisy przyjmuje Ka Klakla (piszcie śmiało, ale prosimy o odpowiedzialne deklaracje udziału, bo lipiec to szczyt sezonu).

🌅 Zabieramy w tę przygodę maksymalnie 6 osób. Ka dysponuje busem, więc możemy Was podwieźć prosto do celu. Oprócz pracy literackiej nie zabraknie czasu wolnego, swobodnej integracji i rozrywki 🎊

🙌 Do zobaczenia!

🟢 PRACOWNIA LITERACKA 4: HAIKU I WIERSZ MINIATUROWY

✍️ W Pracowni przyszedł czas na kieszonkowe formy poetyckie.

👉 Nie chodzi tylko o to, że w poezji mniej znaczy więcej (tak, najczęściej znaczy).

👉 Chodzi o otwarcie się na inny sposób odczuwania i werbalizowania rzeczywistości.

👉 Haiku wyrasta z japońskiej uważności i "teraźniejszego" odczucia czasu. Więcej niż odczucia: egzystencjalnej strategii teraźniejszości. Współczesna, najbardziej rozpowszechniona forma haiku to tylko jedna z jego odmian. Splot detalu, drobiny, fragmentu z czymś panoramicznym, ogromnym, holistycznym.

👀 Zobaczcie:

Nagły chłód -
W naszym pokoju stąpnąłem
Na grzebień mojej nieżyjącej żony.

📗 Buson (przekład: Cz. Miłosz, Kraków 1992)

🌗⭐️ Esencja poezji.

👉 Oczywiście: różnimy się kulturami, kodami języka i świadomości. Możemy się wzajemnie przekładać i nie możemy się wzajemnie identyfikować. Dlatego przekład jest tym, co w naszym zasięgu najlepsze.

🤝 Do opowieści o haiku zaprosiłem zadomowioną w tym gatunku Aleksandrę Kiełb-Szawułę, która właśnie wydała swój najnowszy tomik haiku "Prześwity" (👀na zdjęciu) i od wielu lat uprawia trzywersowe miniatury w rozmaitych cyklach. 9 lipca o 19:00 w Forum Synagoga opowie nam o tej przygodzie podczas spotkania autorskiego, na które już teraz serdecznie zapraszam.

📜 Pod kierunkiem Aleksandry pisaliśmy własne haiku i wiersze haikupodobne, snując sylaby wokół wybranych tradycyjnych japońskich motywów lub motywów nadwiślańskich i osobistych.

👉 Jestem fanem małych form, zatem na potrzeby Pracowni wykułem (wprawdzie nie ze spiżu) autorski gatunek nazwany wierszem miniaturowym. Ten wynalazek może liczyć od tylko 1 do aż 6-7 wersów. Kondensacja, synteza i pozorna paradoksalność to jego trzy filary. Oczywiście pisaliśmy takie miniaturowe wiersze, do których inspirowania posłużyłem się wybranymi miniaturami Piotra Matywieckiego (duży zbiór "Cykle", wydany przez Państwowy Instytut Wydawniczy w 2024).

👉 Ola przyniosła też Stanisława Grochowiaka: prekursora XX-wiecznej fascynacji haiku w Polsce, a ja nie mogę nie polecić Wam jego znakomitego zbioru "Perłopław na piasku. Haiku-images" (również PIW, 2019 i 👀okładka na zdjęciu), przy którym miałem okazję popracować. To awantury wyobraźni w przewrotnym klimacie zen, bezlitosne i czułe zarazem.

👏 Jak widzicie, dzieje się!

🤝 Za zdjęcia i pomoc promocyjną serdecznie dziękuję menedżerce Forum Synagoga Magdalenie Frąszczak.

👉 Nasze plany w Pracowni:

✅ 30.05: ELEGIA
✅ 27.06: REDAKCJA WIERSZY
✅ 7-9.08: LETNI OBÓZ Schronisko PTTK na Przełęczy Przegibek

🎊 Do zobaczenia!



Państwowy Instytut Wydawniczy

🔵 Z CYKLU Dam Słowo POLECA

⭐️ Niespieszna lektura.
⭐️ Klasyczna wiara w odpowiedniość słowa i rzeczy.
⭐️ Nokturnowa uważność.

🤲 Te trzy filary budują podcast literacki 🌕Pełnia Literatury, który od kilku lat tworzy Radosław Romaniuk.

👉 Właśnie ukazał się setny odcinek tego cyklu.
Oto on, sygnowany dziełem Hanny Krall:
https://www.youtube.com/watch?v=ps-579QvfPs

👉 W tych stu kameralnych interpretacjach znajdziecie książki autorek i autorów przeważnie dobrze znanych. Pochodzą z "bezczasu literatury": zarówno z naszego stulecia, jak sprzed wielu wieków. Radosław Romaniuk odnajduje w nich swoją autorską kategorię "pełni", która odsłania się w rytmach, sekwencjach i analogiach motywów, archetypów, uniwersaliów naszego życia. Czasem wyraźnie (choćby w pasmach książek Stasiuka, Knausgarda czy Fossego), częściej migotliwie: między gatunkami, narracjami, poetykami pozornie od siebie odległymi.

⭐️ To jeden z kilku powodów, dla których najzwyczajniej dobrze mi się słucha Pełni Literatury.

⭐️ Ot, posłuchajcie na przykład dwóch odcinków szczególnie mi bliskich:

☝️ https://open.spotify.com/episode/2IqXbilE2wX996q8ALr6jQ?si=vtM970SRTSG4K47AIQTJXQ (O "Białości" Jona Fossego)

☝️ https://open.spotify.com/episode/7fXW8ImcgeELEnQ1RLOzWj?si=lMtfFyVmTJ2xmotbjPCkXw (O "Zapiskach dla zabicia czasu" Kenko)

🌗 Pełnia ukazuje się w prześwitach, cieniach, pasażach, mgnieniach.

🌙 W wiecznych chwilach nocy i dnia.☀️

🤝 Serdeczne gratulacje i pozdrowienia Radosław Romaniuk!