Plan-C

Και αν η "παιδική χαρά" βγάζει καλύτερους μαθητές/τριες;

Μπορεί ένα παιδί να μαθαίνει βαθιά χωρίς να χάνει τη ζωντάνια, το παιχνίδι, τη φαντασία και την παρουσία του στο παρόν;

Στο Ataxia School πειραματιζόμαστε με κάθε τι που σχετίζεται με τη μάθηση σε όλες της τις εκφάνσεις. Σήμερα, δοκιμάσαμε να εφαρμόσουμε πιλοτικά δραστηριότητες αξιολόγησης τύπου PISA/γλωσσικών δεξιοτήτων, σχεδιασμένες για μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες, σε παιδιά Δ’ και Ε’ Δημοτικού.

Παρότι η διαδικασία δεν αποτελεί τυποποιημένη επιστημονική έρευνα μεγάλης κλίμακας και δεν επιτρέπει αυστηρές διεθνείς συγκρίσεις, τα αποτελέσματα παρουσίασαν ιδιαίτερο παιδαγωγικό ενδιαφέρον, μιας και η πλειονότητα των παιδιών ανταποκρίθηκε με επιτυχία σε απαιτητικές ασκήσεις κατανόησης, εφαρμογής γνώσης και επίλυσης, ενώ μάλιστα ορισμένες επιδόσεις κινήθηκαν σε ιδιαίτερα υψηλά επίπεδα για την ηλικιακή ομάδα.

Το στοιχείο αυτό δεν αντιμετωπίζεται από εμάς ως «απόδειξη υπεροχής», αλλά ως ένδειξη ότι ένα μαθησιακό περιβάλλον που δίνει χώρο στη διερεύνηση, στον διάλογο, στη βιωματική μάθηση,στη συνεργασία και στην ανάπτυξη αυτενέργειας,μπορεί να ενισχύσει ουσιαστικές γνωστικές δεξιότητες ήδη από μικρές ηλικίες.

Τα άτυπα αυτά αποτέλεσματα που παράγονται σε ένα ελευθεριακό πλαίσιο έχουν μεγάλη σημάσια και απάντούν στο άγχος πολλών γονιών, που ενώ αναγνωρίζουν το κομμάτι της ψυχοσυναισθηματικής ανάπτυξης και υγείας ως ήσσονος σημασίας θέμα, αναρωτιούνται την ίδια στιγμή αν ευχαρίστηση και γνωστική μάθηση συνδυάζονται.

Σε μια εποχή όπου η παιδική ηλικία συχνά μετατρέπεται σε αδιάκοπη προετοιμασία για το μέλλον, σε μια κοινώνια η οποία κινδυνεύει να παράγει ανθρώπους εξαιρετικά “λειτουργικούς”, αλλά βαθιά εξαντλημένους εσωτερικά οι 'απαντήσεις' αυτές έχουν ιδιαίτερη σημασία. Τα παιδιά μπορούν να μαθαίνουν χωρίς να χάνουν τη ζωντάνια τους, να σκέφτονται χωρίς να συνθλίβονται, να παίζουν χωρίς να αισθάνονται ενοχή. Να δοκιμάζουν, να αμφισβητούν, να αποτυγχάνουν, να ξαναρχίζουν. Γιατί η ζωή είναι τέχνη που τη μαθαίνεις από μικρός/η.

ataxiaschool,
Δημοκρατικό σχολείο του Βουνού,
www.ataxiaschool.com

Όταν η κίνηση χάνεται: Τι συμβαίνει στην ανάπτυξη των παιδιών μας;

Γράφει η λογοθεραπεύτρια Hulya Mehmet

Τα τελευταία 25 χρόνια, έχω γίνει μάρτυρας πολλών αλλαγών στον τρόπο με τον οποίο τα παιδιά αναπτύσσονται και αλληλεπιδρούν με τον κόσμο. Όμως ίσως καμία δεν είναι τόσο ανησυχητική όσο αυτό που παρατηρώ σήμερα: μια σημαντική μείωση στις λεπτές και αδρές κινητικές δεξιότητες των παιδιών.

Έπειτα από δύο δεκαετίες παρατήρησης παιδιών στα θεραπευτικά μου κέντρα στο Orpington και στη Harley Street, μπορώ να πω με βεβαιότητα ότι τα σημερινά παιδιά παρουσιάζουν τις χειρότερες δεξιότητες κινητικού συντονισμού που έχω δει ποτέ. Αυτό δεν αποτελεί απλώς προσωπική επαγγελματική άποψη — είναι μια αυξανόμενη κρίση που επιβεβαιώνεται από έρευνες και παρατηρείται από εκπαιδευτικούς, επαγγελματίες υγείας και ερευνητές σε ολόκληρο το Ηνωμένο Βασίλειο.

Η κρίση σε αριθμούς: Τι δείχνει η έρευνα

Πρόσφατες μελέτες σκιαγραφούν μια ανησυχητική εικόνα για τη σωματική ανάπτυξη των παιδιών στο Ηνωμένο Βασίλειο:

* Ένα σοκαριστικό 77% των δασκάλων δημοτικού στο Ηνωμένο Βασίλειο έχουν παρατηρήσει επιδείνωση στις λεπτές κινητικές δεξιότητες των μαθητών — όπως το κράτημα του μολυβιού, η ζωγραφική, η γραφή και η χρήση ψαλιδιού — από τις αρχές του 2020.
* Λιγότερο από το 20% των παιδιών ηλικίας 6-9 ετών έχουν κατακτήσει τις τέσσερις βασικές κινητικές δεξιότητες που προβλέπονται από το Εθνικό Πρόγραμμα Φυσικής Αγωγής: τρέξιμο, άλμα, ρίψη και υποδοχή μπάλας.
* Μόνο το 47,8% των παιδιών πληρούν την οδηγία των Αρχιάτρων του Ηνωμένου Βασιλείου για τουλάχιστον 60 λεπτά σωματικής δραστηριότητας ημερησίως.
* Τα επίπεδα δραστηριότητας είναι ιδιαίτερα χαμηλά στα παιδιά της Γ’ και Δ’ Δημοτικού (7-9 ετών), με μόλις το 41% να θεωρούνται «δραστήρια» — ένα ποσοστό που παραμένει στάσιμο τα τελευταία χρόνια.

Ο καθηγητής Mike Duncan από το Ερευνητικό Κέντρο Αθλητισμού, Άσκησης και Επιστημών Ζωής του Πανεπιστημίου Coventry έχει προειδοποιήσει ότι το Ηνωμένο Βασίλειο αντιμετωπίζει ένα «τσουνάμι προβλημάτων υγείας» εάν δεν αντιμετωπιστεί αυτή η ανησυχητική πτώση. Χωρίς παρέμβαση, θα δούμε αυξημένα ποσοστά παχυσαρκίας, διαβήτη και δυσκολιών ψυχικής υγείας.

Γιατί μειώνονται οι κινητικές δεξιότητες των παιδιών;

Στο κέντρο μου, αξιολογώ συστηματικά τη λεπτή και αδρή κινητική ανάπτυξη των παιδιών ως μέρος μιας ολοκληρωμένης εκτίμησης. Οι αλλαγές που έχω παρατηρήσει τα τελευταία χρόνια έχουν αρκετές σαφείς αιτίες:

1. Αυξημένος χρόνος οθόνης και μειωμένο σωματικό παιχνίδι

Τα παιδιά σήμερα περνούν πρωτοφανείς ώρες μπροστά σε tablets, κινητά τηλέφωνα και υπολογιστές. Παρότι η τεχνολογία προσφέρει πολλά οφέλη, η υπερβολική χρήση οθονών σημαίνει λιγότερος χρόνος σε δραστηριότητες που αναπτύσσουν βασικές κινητικές δεξιότητες.

Οι επαναλαμβανόμενες κινήσεις αφής και ολίσθησης στις οθόνες αφής δεν αναπτύσσουν τον ίδιο λεπτό κινητικό έλεγχο με δραστηριότητες όπως το χτίσιμο με τουβλάκια, το πέρασμα χαντρών ή το παιχνίδι με πλαστελίνη. Αντίστοιχα, το καθιστικό gaming δεν καλλιεργεί τις αδρές κινητικές δεξιότητες που αναπτύσσονται μέσα από το σκαρφάλωμα, το τρέξιμο και τα άλματα.

2. Μείωση του υπαίθριου παιχνιδιού και της ανάληψης ρίσκου

Τα σημερινά παιδιά έχουν λιγότερες ευκαιρίες για ελεύθερο παιχνίδι σε εξωτερικούς χώρους σε σχέση με προηγούμενες γενιές. Οι ανησυχίες για την ασφάλεια, τα πιεσμένα οικογενειακά προγράμματα και η μειωμένη πρόσβαση σε πράσινους χώρους έχουν περιορίσει τις ευκαιρίες των παιδιών να σκαρφαλώσουν σε δέντρα, να ισορροπήσουν σε τοίχους ή να εμπλακούν σε έντονο σωματικό παιχνίδι — δραστηριότητες που ενισχύουν τον συντονισμό, τη δύναμη και τη χωρική αντίληψη.

3. Αλλαγές στο σχολικό πρόγραμμα και στις προτεραιότητες

Με την αυξανόμενη ακαδημαϊκή πίεση, πολλά σχολεία έχουν μειώσει τον χρόνο για φυσική αγωγή, τέχνη και πρακτικές δραστηριότητες. Όπως δείχνει η έρευνα, το 76% των εκπαιδευτικών δηλώνουν ότι η τέχνη δεν αποτελεί προτεραιότητα, ενώ σχεδόν ένας στους πέντε αναφέρει ότι δεν αφιερώνει καθόλου χρόνο στη διδασκαλία της κάθε εβδομάδα — παρότι αυτές οι δραστηριότητες είναι καθοριστικές για την ανάπτυξη του λεπτού κινητικού ελέγχου.

4. Υπερβολική οργάνωση του χρόνου των παιδιών

Πολλά παιδιά μετακινούνται από τη μία δραστηριότητα που καθοδηγείται από ενήλικες στην άλλη, χωρίς αρκετό χρόνο για ελεύθερο παιχνίδι και εξερεύνηση. Αν και τα οργανωμένα αθλήματα και οι δραστηριότητες έχουν οφέλη, συχνά δεν προσφέρουν την ποικιλία κινητικών εμπειριών που χρειάζονται τα παιδιά για μια ολοκληρωμένη κινητική ανάπτυξη.

Γιατί οι κινητικές δεξιότητες είναι σημαντικές για την επικοινωνία και τη μάθηση

Ως λογοθεραπεύτρια, με ανησυχεί ιδιαίτερα η επίδραση των φτωχών κινητικών δεξιοτήτων στη συνολική ανάπτυξη των παιδιών. Οι κινητικές δεξιότητες δεν αφορούν μόνο τις σωματικές ικανότητες — συνδέονται άμεσα με την ανάπτυξη του λόγου, της γλώσσας και της σκέψης.

Η σύνδεση μεταξύ κινητικών δεξιοτήτων και ομιλίας

Τα ίδια νευρωνικά μονοπάτια και οι ίδιες ικανότητες κινητικού σχεδιασμού που χρησιμοποιούνται για τον συντονισμό των σωματικών κινήσεων είναι επίσης απαραίτητα για την παραγωγή λόγου. Όταν ένα παιδί δυσκολεύεται στον αδρό και λεπτό κινητικό συντονισμό, συχνά αντιμετωπίζει δυσκολίες και στις ακριβείς κινήσεις που απαιτούνται για καθαρή ομιλία.

Στην κλινική μου πράξη, παρατηρώ συχνά ότι τα παιδιά με δυσκολίες κινητικού συντονισμού παρουσιάζουν επίσης:

* Δυσκολία στην αλληλουχία και τον συντονισμό των κινήσεων που απαιτούνται για την ομιλία
* Δυσκολίες στις στοματοκινητικές δεξιότητες (έλεγχος χειλιών, γλώσσας και γνάθου)
* Προβλήματα στον ρυθμό και το χρονισμό της ομιλίας

Κινητικές δεξιότητες και ακαδημαϊκή επιτυχία

Οι λεπτές κινητικές δεξιότητες είναι απαραίτητες για την επιτυχία στην τάξη. Τα παιδιά χρειάζονται αυτές τις δεξιότητες για:

* Γραφή και ζωγραφική
* Χρήση ψαλιδιού, χάρακα και άλλων σχολικών εργαλείων
* Οργάνωση των εργασιών τους στα τετράδια
* Χειρισμό αντικειμένων για δραστηριότητες φυσικών επιστημών, μαθηματικών και τέχνης

Οι φτωχές κινητικές δεξιότητες μπορούν να οδηγήσουν σε απογοήτευση, μειωμένη αυτοπεποίθηση και αποφυγή σχολικών δραστηριοτήτων, δημιουργώντας ενδεχομένως μια αρνητική σχέση με τη μάθηση.

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς: Πρακτικές στρατηγικές

Τα καλά νέα είναι ότι οι κινητικές δεξιότητες μπορούν να βελτιωθούν σημαντικά με τη σωστή υποστήριξη και τις κατάλληλες δραστηριότητες. Ακολουθούν μερικές αποτελεσματικές στρατηγικές που προτείνω στους γονείς στην κλινική μου πράξη:

1. Δώστε προτεραιότητα στη σωματική δραστηριότητα κάθε μέρα

Φροντίστε να υπάρχει τουλάχιστον 60 λεπτά σωματικής δραστηριότητας καθημερινά. Δεν χρειάζεται να γίνονται συνεχόμενα — μπορούν να χωριστούν σε μικρότερα διαστήματα μέσα στη μέρα.

2. Δημιουργήστε ένα σπίτι πλούσιο σε κίνηση

Μικρές αλλαγές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά:

* Κρατήστε μπάλες, σχοινάκια και άλλα ενεργητικά παιχνίδια εύκολα προσβάσιμα
* Δημιουργήστε έναν εσωτερικό χώρο κίνησης με μαξιλάρια για άλματα, τούνελ για μπουσούλημα και χώρο για χορό
* Περιορίστε τον χρόνο οθόνης και εξισορροπήστε τον με σωματικές δραστηριότητες

3. Εστιάστε στην ανάπτυξη της λεπτής κινητικότητας

Εντάξτε καθημερινές δραστηριότητες που ενδυναμώνουν τους μύες των χεριών και βελτιώνουν τη δεξιότητα:

* Πλαστελίνη και πηλός
* Πέρασμα χαντρών ή μακαρονιών
* Χρήση λαβίδας για το πιάσιμο μικρών αντικειμένων
* Ζωγραφική, χρωμάτισμα και δραστηριότητες κοψίματος
* Κατασκευές με δομικά παιχνίδια

4. Κάντε την κίνηση διασκεδαστική, όχι αγγαρεία

Τα παιδιά είναι πιο πιθανό να συμμετέχουν σε σωματικές δραστηριότητες όταν αυτές είναι ευχάριστες:

* Ακολουθήστε τα ενδιαφέροντά τους — αν αγαπούν τα ζώα, δοκιμάστε παιχνίδια μίμησης κινήσεων ζώων
* Χρησιμοποιήστε μουσική και χορό για διαλείμματα κίνησης
* Μετατρέψτε τις βόλτες στη φύση σε περιπέτειες με παιχνίδια αναζήτησης ή παρατήρησης

5. Αγκαλιάστε το «λερωμένο» παιχνίδι

Το αισθητηριακό και «άτακτο» παιχνίδι είναι εξαιρετικό για την ανάπτυξη τόσο των λεπτών κινητικών δεξιοτήτων όσο και της αισθητηριακής επεξεργασίας:

* Παιχνίδι με νερό: γέμισμα, άδειασμα, πιτσίλισμα
* Παιχνίδι με άμμο: σκάψιμο, χτίσιμο, μεταφορά
* Δαχτυλομπογιές και δραστηριότητες τέχνης με τα χέρια

6. Υποστηρίξτε την ανάπτυξη όλου του σώματος

Εστιάστε σε δραστηριότητες που αναπτύσσουν συντονισμό, ισορροπία και δύναμη:

* Χρόνος στην παιδική χαρά με σκαρφάλωμα, κούνιες και ισορροπία
* Κολύμβηση — μια εξαιρετική δραστηριότητα για όλο το σώμα
* Διαδρομές εμποδίων στο σπίτι ή στον κήπο
* Έντονο σωματικό παιχνίδι σε ασφαλή περιβάλλοντα

Πότε να αναζητήσετε επαγγελματική βοήθεια

Παρότι κάθε παιδί αναπτύσσεται με τον δικό του ρυθμό, ορισμένα σημάδια μπορεί να υποδηλώνουν ανάγκη για επαγγελματική υποστήριξη:

* Αν το παιδί δυσκολεύεται σημαντικά περισσότερο από τους συνομηλίκους του σε δραστηριότητες που απαιτούν συντονισμό
* Αν οι δυσκολίες λεπτής κινητικότητας επηρεάζουν τη συμμετοχή του σε δραστηριότητες κατάλληλες για την ηλικία του
* Αν αποφεύγει σωματικές δραστηριότητες λόγω απογοήτευσης ή δυσκολίας
* Αν οι κινητικές δυσκολίες συνοδεύονται από δυσκολίες λόγου ή γλώσσας

Η έγκαιρη παρέμβαση είναι καθοριστικής σημασίας. Ως θεραπεύτρια, διαπιστώνω ότι όταν οι κινητικές δυσκολίες αντιμετωπίζονται νωρίς, τα αποτελέσματα είναι συχνά καλύτερα και προλαμβάνεται η ανάπτυξη αρνητικής στάσης απέναντι στη σωματική δραστηριότητα.

Ο δρόμος μπροστά: Ένα κάλεσμα για δράση

Η μείωση των κινητικών δεξιοτήτων των παιδιών αποτελεί σοβαρή ανησυχία, αλλά είναι κάτι που μπορούμε να αντιμετωπίσουμε μαζί — γονείς, εκπαιδευτικοί και θεραπευτές σε συνεργασία.

Στην κλινική μου πράξη, έχω δει εντυπωσιακή πρόοδο όταν τα παιδιά λαμβάνουν σταθερή υποστήριξη τόσο στη θεραπεία όσο και στο σπίτι. Ακόμη και μικρές αλλαγές στην καθημερινή ρουτίνα μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά με την πάροδο του χρόνου.

Ας δεσμευτούμε να προσφέρουμε στα παιδιά μας τις κινητικές εμπειρίες που χρειάζονται ώστε να αναπτύξουν δυνατά σώματα, επικοινωνιακή αυτοπεποίθηση και τις σωματικές δεξιότητες που θα τα στηρίξουν σε όλη τους τη ζωή. Η μελλοντική υγεία και ευημερία τους εξαρτώνται από τα θεμέλια που θα τα βοηθήσουμε να χτίσουν σήμερα.

Η Hulya Mehmet είναι Σύμβουλος Λογοθεραπεύτρια με περισσότερα από 25 χρόνια εμπειρίας, εξειδικευμένη στις επικοινωνιακές και αναπτυξιακές ανάγκες των παιδιών. Παρέχει αξιολογήσεις και θεραπευτικές υπηρεσίες στα κέντρα της στο Orpington και στη Harley Street του Λονδίνου και είναι συγγραφέας του βιβλίου «Is it Autism? Or Late Talking?», ενός οδηγού που βοηθά τους γονείς να κατανοήσουν τη διάκριση ανάμεσα στις επικοινωνιακές καθυστερήσεις και στη διαταραχή αυτιστικού φάσματος.

Ένα σχολείο. Αμέτρητες εμπειρίες. Οι εγγραφές άνοιξαν στο Ataxia School — Εξασφαλίστε τη θέση σας τώρα!

Μία παιδομελιτεία πέρα από τη μάθηση ως απόδοση, στη μάθηση ως άνοιγμα στον κόσμο - Aυτολεξεί Κείμενο: Γιώργος Λούκας Τι σημαίνει να μαθαίνει κανείς και γιατί είναι σημαντικό το ερώτημα αυτό να το απλώσουμε σήμερα; Αν ξεκινήσουμε από την παραδοχή ότι η μάθησ...

Τα παιδιά δεν βαριούνται τη μάθηση – βαριούνται να μην τη δημιουργούν - InfoKids.gr Παράλληλα, θέτει ένα ουσιαστικό ερώτημα: μήπως τα παιδιά δεν βαριούνται τη γνώση, αλλά τον τρόπο με τον οποίο τους προσφέρεται;

ΥΠΑΡΧΕΙ ΣΧΟΛΕΙΟ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ;

Κάθε μέλλον έχει ιστορία.Κανένα μέλλον δεν διαμορφώνεται ex nihilo. Παρόλα αυτά ο δημόσιος λόγος επιμένει να μιλά για «το σχολείο του μέλλοντος» σαν να πρόκειται για έναν τόπο ήδη χαρτογραφημένο, που μας περιμένει. Συνέδρια, πολιτικές στρατηγικές, τεχνολογικές πλατφόρμες καινοτομίας παρουσιάζουν το μέλλον ως επόμενο στάδιο μιας γραμμικής εξέλιξης. Το σχολείο του μέλλοντος, - τεχνοκρατικό ή και new age ολιστικό- μέσα σε αυτή τη φαντασίωση, μοιάζει έτσι περισσότερο με τεχνική αναβάθμιση του παρόντος η οποία περιλαμβάνει περισσότερη ταχύτητα, περισσότερα δεδομένα, περισσότερη εξατομίκευση, περισσότερη πρόβλεψη, προσαρμογή στα υπάρχοντα δεδομένα αλλά και ευχαρίστηση( π.χ. gamification κτλ) και πολλές επιλογές ( κάτι σαν super market δραστηριοτήτων).

Το κρίσιμο εδώ είναι ότι υπονοείται ένα μέλλον που ήδη είναι εκεί (κλειστό, σταθερό, διαθέσιμο για σχεδιασμό) και ότι αρκεί να βρούμε τα σωστά εργαλεία και τις κατάλληλες μεθόδους για να μπορέσουμε περισσότερο να το ακολουθήσουμε, λιγότερο όμως να το διαμορφώσουμε ή να το φανταστούμε διαφορετικό.

Το μέλλον, όμως, δεν είναι ένα βάζο που μπορούμε να αποκτήσουμε και να του βάλουμε λουλούδια της αρεσκείας μας.Ούτε βρίσκεται μπροστά μας ως έτοιμη γεωγραφία για να την αποικίσουμε με βεβαιότητα. Μπορούμε να κινηθούμε κατά φαντασίαν στη σαθρή γη του, να σχεδιάσουμε σενάρια, να προτείνουμε υποθέσεις· αλλά κανείς δεν μας εγγυάται ότι το έδαφος θα ανταποκριθεί στις προβολές μας.

Γι’ αυτό κάθε σχολείο που μιλά για το μέλλον οφείλει πρώτα να αναγνωρίσει τη γενεαλογία του.Το σχολείο δεν υπήρξε ποτέ ουδέτερος χώρος, αλλά μια ιστορική κατασκευή η οποία φέρει μέσα της μορφές εξουσίας, αντιστάσεις, μετασχηματισμούς και ρήξεις. Διαμόρφωσε πολίτες, παρήγαγε κανονικότητες, υπηρέτησε ιδεολογίες, αλλά και άνοιξε ρωγμές ελευθερίας. Δεν υπάρχει «αθώο» σχολείο δηλαδή. Υπάρχει σχολείο ενταγμένο σε ιστορικά συμφραζόμενα.
Τότε λοιπόν, ίσως το ερώτημα να πρέπει να επαναδιατυπωθεί και από το «πώς θα είναι κι αν υπάρχει το σχολείο του μέλλοντος;», να ρωτήσουμε ποια παράδοση επιθυμούμε να συνεχίζουμε και ποια μετασχηματίζουμε;

Στην προσπάθεια αυτή συχνά παγιδευόμαστε σε ένα απλουστευτικό δίπολο. Από τη μία έχουμε το «παραδοσιακό» σχολείο, που θεωρείται παρωχημένο, και από την άλλη το «σύγχρονο», που εμφανίζεται ως αναπόφευκτο και ευκταίο.Και οι δύο όροι, όμως, είναι ιστορικοί. Δεν είναι ουσίες· είναι στιγμές μέσα στη ροή. Υπάρχει άραγε κάτι πέρα από αυτό το δίπολο; Μπορούμε να μιλήσουμε πέρα από το σύγχρονο ως γραμμική και ελεγχόμενη πρόοδο και το παραδοσιακό ως ανελαστική πειθαρχία ,για το διαχρονικό χωρίς να μεταπέσουμε σε ουσιοκρατία;

Αυτό εξαρτάται από το πώς θα ορίσουμε το διαχρονικό.Αν διαχρονικό σημαίνει κάτι αμετάβλητο, μια καθαρή ουσία που παραμένει ίδια μέσα στον χρόνο, τότε πιθανόν όχι. Αν όμως σημαίνει κάτι που διαρκεί μεταμορφούμενο, τότε το ερώτημα αποκτά βάθος. Το διαχρονικό στο σχολείο δεν στέκεται στη μορφή του, ούτε στη διάταξη των θρανίων, ούτε στο αναλυτικό πρόγραμμα, όπως και ούτε στην τεχνολογική του υποδομή, αλλά στη σ υ ν ά ν τ η σ η.

Στη συνάντηση γενεών γύρω από τον κόσμο. Στο πώς το παλιό, συνδέεται με το νέο. Η ένταση αυτής της συνάντησης μπορεί να αναδείξει ή να σκεπάσει δυνατότητες. Στην κοινή παραμονή σε ερωτήματα που δεν έχουν έτοιμες απαντήσεις. Στην πράξη του να μαθαίνουμε μαζί, όχι ως μετάδοση βεβαιότητας, αλλά ως κοινή εξερεύνηση. Το σχολείο έτσι ( ως χώρος ανοιχτός συναντήσεων: με τους άλλους, το οικείο, το ανοίκειο, με γνώσεις κτλ) γίνεται πεδίο γίγνεσθαι ριζωματικό, οριζόντιο και στοχαστικό μέσα σε μια πολλαπλότητα αφηγήσεων και εσωτερικών ρυθμίσεων.

Αν υπάρχει λοιπόν ένα σχολείο που αξίζει να ονομαστεί «του μέλλοντος», δεν θα είναι εκείνο που προβλέπει καλύτερα. Θα είναι εκείνο που αντέχει το απρόβλεπτο και δεν φοβάται την ελευθερία – η οποία είναι η ύψιστη μορφή πειθαρχίας-. Μια μορφή πειθαρχίας που δεν επιβάλλεται εξωτερικά, αλλά συγκροτείται μέσα από τη συμμετοχή και από τη συναπόφαση, γιατί απλά προϋποθέτει συνείδηση ορίων και ευθύνης απέναντι στον άλλον.

Ένα σχολείο, τόπο πειραματισμού και εξερεύνησης. Ένα σχολείο όπου ο χρόνος δεν τεμαχίζεται αποκλειστικά σε μετρήσιμες μονάδες απόδοσης, αλλά οργανώνεται με βάση την επιθυμία και την περιέργεια. Όπου ανοίγονται διαρκώς πεδία ανεξερεύνητων σκέψεων . Μήπως αυτό είναι το διαχρονικό; Η συνοδεία δηλαδή της πηγαίας τάσης για μάθηση και εξερεύνηση που χαρακτηρίζει το πλαστικό είδος μας;

Γιατί όταν το σχολείο περιορίζεται σε εργαλείο προσαρμογής σε μια ήδη αποφασισμένη πραγματικότητα, τότε παύει να είναι χώρος γίγνεσθαι, όσο σύγχρονο και εντυπωσιακό και να φαίνεται και μετατρέπεται σε έναν ακόμη μηχανισμό αναπαραγωγής, που στόχο έχει να εκπαιδεύει για να ανταποκριθεί κανείς σε ένα σύστημα και όχι για να το σκεφτεί, να το μετασχηματίσει και να το επανανοηματοδοτήσει. Δηλαδή δεν διαφέρει και τόσο από το παραδοσιακό .

Υπάρχει, τελικά, σχολείο του μέλλοντος; Ναι.Ένα σχολείο εν κινήσει και εν δυνάμει. Ένα σχολείο που δεν παγώνει σε ταυτότητα. Που αναγνωρίζει την ιστορικότητά του. Που δεν διεκδικεί ουδετερότητα. Που δεν υπόσχεται βεβαιότητες ούτε διαφημίζει λύσεις. Αν κάτι μπορεί να χαρακτηριστεί τότε διαχρονικό, ίσως να είναι η ανθρώπινη ανάγκη να μαθαίνουμε μαζί. Να αναστοχαζόμαστε , να στεκόμαστε μπροστά σε έναν κόσμο που δεν κατέχουμε ολοκληρωτικά και να τον προσεγγίζουμε με ευθύνη και δημιουργική τόλμη.

Το μέλλον τότε δεν γίνεται κατεύθυνση ως αναγκαιότητα, αλλά κατεύθυνση ως πρόταγμα, με τη δημοκρατία και τα δημοκρατικά σχολεία ως «σκαλιστήρια» που δεν επιδιώκουν ένα κλειστό τέλος, αλλά ποιούν συνεχώς το νέο. Ποιο το νόημα να μιλάμε για μέλλον ειδαλλώς, αν δεν μπορούμε να δοκιμάσουμε, να δημιουργήσουμε και αν δεν τολμάμε να το πράξουμε στο τώρα;

Απαντάμε λοιπόν στο ερώτημα στο που και πώς κατευθυνόμαστε: «Με διαρκή ανοιχτότητα και αμφισβήτηση της ίδιας της εξουσίας. Με βάθεμα και άνοιγμα της Δημοκρατίας».

Το σχολείο του μέλλοντος, λοιπόν, δεν είναι μια νέα τεχνολογία. Δεν είναι εφαρμογή, μοντέλο, ή ένα πιο αποδοτικό σύστημα, ούτε αφορά την τεχνολογία καθαυτή, αλλά τη φαντασίωση ότι η τεχνική αρκεί για να υποκαταστήσει το πολιτικό και το παιδαγωγικό.

Απαιτεί να δώσουμε χρόνο στον άνθρωπο να μπορέσει να υπάρξει και αλλιώς. Ως μονάδα; Όχι! Δεν γίνεται εξάλλου, αλλά ως πρόσωπο που μπορεί να μάθει, να ξεμάθει, να αγαπήσει και να αγαπηθεί. Μιλάμε για μια βαθύτερη συνείδηση της σχέσης. Αυτή η συνείδηση δεν ανήκει, ούτε αποκλειστικά στο παρελθόν ,ούτε αποκλειστικά στο μέλλον. Ανήκει στη ροή. Εκεί όπου η ιστορία και η δυνατότητα συναντώνται. Το διαχρονικό με αυτόν τον λογισμό λοιπόν συνίσταται στην ικανότητα μιας κοινότητας να θεσμίζει ξανά και ξανά το νόημά της. Έτσι, αν η ιστορία μας διδάσκει ότι τίποτα δεν είναι δεδομένο, τότε το μέλλον μάλλον δεν μπορεί να είναι υπόσχεση προόδου, αλλά συναπόφαση και συνευθυνη .

Ataxia school,
Δημοκρατικό σχολείο του Βουνού,
Για τη ζωή, τη γη, τον πολιτισμό.

Άποψη: Εθνικό Απολυτήριο - Μεταρρύθμιση ή νέο εξεταστικό εργοστάσιο; - InfoKids.gr η συζήτηση για το Εθνικό Απολυτήριο δεν αφορά μόνο την εισαγωγή στο Πανεπιστήμιο, αλλά το τι θεωρούμε γνώση, μάθηση και επιτυχία.

To Plan-C συμμετέχει ως εγκεκριμένος πάροχος για το πρόγραμμα Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης που υλοποιείται στο πλαίσιο του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας «Ελλάδα 2.0» με τη χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης – NextGenerationEU.

Το πρόγραμμα διαρκεί έως και 31/03/2026.

Αιτήσεις: 215 550 8228, 210 2914 212.

Για περισσότερες πληροφορίες στο https://proimi.eetaa.gr
https://www.eetaa.gr/category/ypoergo-2a-proimi-paidiki-paremvasi-pilotiko-programma/