03/07/2021
🔥Πόσο κυρίαρχες είναι τελικά οι γυναίκες στα Ελληνικά χωριά; 🔥
👨Στο παρελθόν πολλοί ανθρωπολόγοι που μελετούσαν την Ελλάδα στα πλαίσια της ανθρωπολογίας των μεσογειακών χωρών έτειναν να μελετούν τα πράγματα ανδροκεντρικά. Οι μελέτες τους επικεντρώνονταν στους άντρες και οι γυναίκες δεν ήταν η κυρίαρχη αναφορά σε αυτές.
👀Η θέση τους μελετάται κυρίως από την σκοπιά της σχέσης τους με τους άντρες. Μια γυναίκα είναι κόρη ενός άντρα, σύζυγος ενός άλλου και μητέρα των γιών. Οι γυναίκες προσλαμβάνονται λοιπόν πιο παθητικές από τους άντρες, καταπιασμένες, περιορισμένες στην ιδιωτική σφαίρα του σπιτιού, χωρίς ιδιαίτερες δυνατότητες επιρροής και σίγουρα δεν αναγνωρίζονται εξίσου ως κινητήριες δυνάμεις της κοινωνικής ζωής
💪Στα τέλη της δεκαετίας του 60 όμως πολλές φεμινίστριες ανθρωπολόγοι στρέφουν το βλέμμα τους στον ενεργητικό ρόλο των γυναικών και τις θέτουν ως επίκεντρο των ερευνών τους
Αναγνωρίζουν τις ατομικές στρατηγικές τους και τους στόχους τους, συλλογικούς (πχ η προαγωγή της οικογένειας) ή ατομικούς ( πχ η εδραίωση μιας φιλίας)
🗣Η Jill Dubisch που έκανε την έρευνα της το 1969 σε ένα χωρίο της Τήνου λέει " Δεν άργησα να αντιληφθώ ότι οι περισσότερες γυναίκες που συνάντησα δεν ήταν καθόλου τα σεμνά και απόμακρα πλάσματα που με προετοίμαζαν να συναντήσω ορισμένα από τα κείμενα που είχα διαβάσει, αλλά αντίθετα ήταν δυνατές, ζωντανές, και τολμηρές. Μάλωναν και γκρίνιαζαν με τους άντρες τους, αστειεύονταν για σεξουαλικά ζητήματα και αναλάμβαναν με αυτοπεποίθηση τις υποθέσεις του νοικοκυριού"
👩🏫Η ίδια ανθρωπολόγος υποστηρίζει ότι ο λόγος που δεν αντιμετωπίζουμε σοβαρά τις γυναίκες ως κέντρα και οργανώτριες της κοινωνικής δομής είναι ότι ο δημόσιος χώρος είναι η πηγή της εξουσίας στην κοινωνική ζωή.
👩🏫Στις δυτικές κοινωνίες υπάρχει η τάση να υποτιμάται η οικιακή ζωή και να διαχωρίζεται ο κόσμος του σπιτιού από τον "αληθινό" δημόσιο χώρο. Έτσι δεν γίνεται αντιληπτή η σημασία των "οικιακών" ρόλων των γυναικών για την κοινωνία συνολικά
💥Αυτή η οικιακότητα, μπαίνει σε εισαγωγικά γιατί οι γυναίκες δεν έμεναν αποκλειστικά μέσα στο σπίτι και δεν είχαν επιρροή μόνο στην ιδιωτική σφαίρα. Αυτή η διάκριση δημόσιου- αντρικού και ιδιωτικού -γυναικείου δεν αναδεικνύει την πραγματικότητα.
⛪Οι γυναίκες στην Τήνο για παράδειγμα είχαν σημαντικά θρησκευτικά καθήκοντα. Φρόντιζαν τις εκκλησίες και τα μνήματα, προσεύχονταν για τα παιδιά τους, συνέδεαν τις οικογένειες τους με τον κόσμο των πνευμάτων. Στην εκκλησία της Παναγιάς της Τήνου όπου βρισκόταν μια θαυματουργή εικόνα της παναγίας το μεγαλύτερο μέρος των προσκυνητών ήταν γυναίκες
🕯Αυτές έκαναν τάματα, πρόσφεραν κεριά, λουλούδια, εικόνες, αντικείμενα που είχαν κεντήσει
❗Ενώ λοιπόν, η εκκλησιαστική ιεραρχία αποτελούταν αποκλειστικά από άντρες, οι οποίοι τελούσαν τις επίσημες τελετουργίες, το μεγαλύτερο μέρος της θρησκευτικής δραστηριότητας έξω από την εκκλησία, όπως και κάποιες δραστηριότητες μέσα σε αυτήν, εκτελούνταν από γυναίκες
🤔Εύλογα λοιπόν αναρωτιέται η Dubisch " γιατί ενώ οι άντρες που συγκεντρώνεται στο καφενείο είναι "δημόσιοι", οι γυναίκες που πηγαίνουν μαζί να προσκυνήσουν ή συγκεντρώνονται στην εκκλησία δεν είναι;"
✨✊Η σκοπιά της φεμινιστικής ανθρωπολογίας βοήθησε στο να θεωρούμε εξίσου σημαντικό από την μια να εντοπίζουμε τις εξουσιαστικές θέσεις των αντρών που καταπιέζουν τις γυναίκες όσο και από την άλλη να μην εγκλωβιζόμαστε μόνο σε τέτοιες οπτικές που καταπιέζουν ακόμα περισσότερο τις γυναίκες και δεν αναγνωρίζουν την δυναμικότητα τους, τις αντιστάσεις τους και τις καθοριστικές δράσεις τους
Πηγή: "Κοινωνικό φύλο, συγγένεια και θρησκεία: Αναπλάθοντας την ανθρωπολογία της Ελλάδας", Jill Dubisch
Φώτο από την εκκλησία της Τήνου
Πηγή: Εν ανδρω