კავკასიური სახლის სახალხო უნივერსიტეტი

ბის ნაცვლად ერთმანეთის გაუტანლობის, შუღლის, უნდობლობის ატმოსფერომ დაისადგურა. ხელისუფლების სათავეში მოსული ლიდერების პოლიტიკურმა სიბეცემ, გარეძალების მიერ ინპირირებულმა ეთნიკურმა დაპირისპირებებმა და სისხლისმღვრელმა ომებმა კავკასიელი ხალხები დაქსაქსა და დააშორა ერთმანეთს.

რეგიონში შექმნილი უმწვავესი პოლიტიკური კრიზისის მიუხედავად, საქრთველოში და კავკასიის სხვა რეგიონებში თანდათან ძალას იკრებდნენ არასამთავრობო ორგანიზაციებში გაერთიანებული ადამიანთა ჯგუფები, რომლებიც მოუწოდებდნენ თავიანთი ქვეყნების ლიდერებს მისხდომოდნენ მოლაპარაკებების მაგიდას და მშვიდობიანი გზებით გადაეწყვიტათ ის კონფლიქტები, რომელთაც ადამიანებისათვის მოჰქონდათ მსხვერპლი, სიდუხჭირე, ეკონომიკური კრიზისი და სულ უფრო და უფრო მზარდი ეკოლოგიური კატასტროფა.

კულტურულ ურთიერთობათა ცენტრი -”კავკასიური სახლი”გახლდათ ის ორგანიზაცია, რომელიც დაარსების დღიდანვე შეუდგა ისეთი პროექტების განხორციელებას, რომელიც კულტურათა დიალოგის, სახალხო დიპლომატიისა და საგანმანათლებლო საქმიანობით წაახალისებდა კავკასიაში სამშვიდობო მოძრაობას, კავკასიელ ხალხებს შორის ტოლერანტობის დამკვიდრებასა და ურთიერთნდობის აღდგენას, რაც ნაყოფიერ ნიადაგს შექმნიდა სამშვიდობო წასრიგის დასამყარებლად კავკასიაში.

”კავკასიურმა სახლმა” დაეწყო სამშვიდობო ხასიათის პროექტების განხორციელება, რომელებიც ხელს შეუწყობდა კავაკსიელ ხალხებს შორის კულტურული და სამეცნიერო დიალოგის დაწყებას, ნდობისა და შეწყვეტილი თანამრომლობის აღდგენასა და განმტკიცებას.

1998 წლიდან კავკასიური სახლი იწყებს ხანგრძლივ და მეტად ნაყოფიერი პროექტის განხორციელებას ჰაინრიხ ბიოლის ფონდის (გერმანია) ფინანსური ხელშეწყობით, რომელიც გულისხმობდა მრგვალი მაგიდების, სემინარების, სახალხო დიპლომატიის გამოყენებით დისკუსია-დებატების დაწყებას კონფლიქტების მშვიდობიანი გზით მოგვარებისათვის, კავკასიელ ხალხთა შორის ურთიერთშემწყნარებლობის და მშვიდობიანი თანაცხოვრების წესის დასამკვიდრებლად.

მაგრამ ეს არ იყო საკმარისი. მიმდინარე აქტივობების პარალელურად საჭირო იყო საგანმანათლებლო პროექტების განხორციელება. სწორედ ერთერთი ასეთი , მეტად მნიშვნელოვანი პროექტი გახლდათ კავკასიური ენის შემსწავლელი კურსები, რომლის დაფინანსებაც ევროპულმა ფონდმა ”ჰორიზონტმა”ითავა.

ამ პროექტის ფარგლებში ისწავლებოდა კავკასიური - ჩერქეზული, ჩეჩნური, ოსური, აფხაზური, აზერბაიჯანური ენები, რომელთაც აასწავლიდნენ კვალიფიციური პედაგოგები, რომლებიც თვითონ იყვნენა ამ ენებისა და კუტურის მატარებლები. ამ კურსებმა, რომელიც ერთ წელს გაგრძელდა, დიდი ინტერსი გამოიწვია საზოგადოების სხვადასხვა ფენებში, უმეტესად კი ახალგაზრდებში, რომლებიც შესაშური გულმოდგინებით სწავლობდნენ ამ ენებს.

ინტერსი კავკასიური ენებისა და კულტურის შესწავლისადმი იმდენად დიდი აღმოჩნდა, რომ დღის წესრიგში დადგა გაცილებით მასშტაბური პროექტის განხორციელება. ამ მიზნით ”კავკასიური სახლის” ხელმძღვანელმა, მწერალმა ნაირა გელაშვილმა ევროპულ ფონდ ‘”ჰორიზონტს” შესთავაზა ერთობლივად განეხორციელებინათ ოთხწლიანი საგანმანათლებლო პროექტი ”კავკასიოლოგიური უნივერსიტეტი’, რომლიც მოამზადებდა ფართო პროფილის - კავკასიათმცოდნეებს, რომლებიც მიიღებდნენ სერიოზულ ცოდნას კავკასიის შესახებ, შეისწავლიდნენ კავკასიურ კულტურას, ტრადიციებს, ასევე ისეთ მნიშვნელოვან საგნებს, როგორიცაა ეთნოფსიქოლოგია, პოლიტოლოგია, კონფლიქტოლოგია, სავალდებულო იყო ერთერთი კავკასიიური ენის, ასევე ინგლისური და რუსული ენების შეწავლა.

პროექტი 2003 წელს დაიწყო და 4 წელი გაგრძელადა. 2007 წელს კავკასიოლოგიური უნივერსიტეტი 30 ახალგაზრდამ წარმატებით დაამთავრა, რომელთაც შესაბამისი დიპლომები მიიღეს. ბევრი მათგანმა შემდგომში თავისი საქმიანობა წარმატებით გააგრძელა სხვადასხვა ორგანიზაცაში, მათ მიერვე იქნა დაარსებული არასამთავრობო ორგანიზაცია `ახალგაზრდა კავკასიელი”, ორი მათგანი კი - გიორგი კანაშვილი და გიორგი შაიშმელაშვილი დღეს წარმატებით აგრძელებენ თავიანთ საქმიანობას ”კავკასიური სახლში”.

2008 წლიდან კავკასიური სახლი აგრძელებს ამ მიმართულებით მუშაობას და კვლავ ევროპული ფონდი ”ჰორიზონტის” ფინანსური თანადგომით ახორციელებს ნაკლებად მასშტაბურ, მაგრამ თავისი მნიშვნელობით მეტად საჭირო პროექტს ’’საუბრები კავკასიაზე -კავკასიური სახალხო უნივერსიტეტი”. პროექტი საგანმანათლებლო ხასიათისაა და მისი მიზანი გახლავთ საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფებისთვის, უფრო კი ახალგაზრდობისათვის ინფორმაციის მიწოდება კავკასიელი ხალხების ისტორიის, კულტურის, ადათ-წესების, ასევე ბოლო ათწლეულებში კავკასიაში მიმდინარე უკიდურესად გართულებული საზოგადოებრივ-პოლიტიკური პროცესების შესახებ.

2011 წლის იანვრიდან პროექტი ”კავკასიოლოგიური სახალხო უნივერსიტი” გრძელდება ახალი, გაფართოებული ფორმატით. (იხ. სტატია ”პროექტის შესახებ”)


"კავკასიური სახლის" პროექტი - "კავკასიოლოგიური სახალხო უნივერსიტეტი".

ფონდი ღია საზოგადოება - საქართველოსა და ევროპული ფონდი "ჰორიზონტის" მხარდაჭერით "კავკასიური სახლი" ახორციელებს პროექტს `კავკასიოლოგიური სახალხო უნივერსიტეტი”. პროექტი მიზნად ისახავს საზოგადოების სხვადასხვა ჯგუფებისათვის, განსაკუთრებით კი ახალგაზრდებისათვის ინფორმაციის მიწოდებას კავკასიის კულტურის, ეკონომიკური სივრცის, ისტორიის, ეთნოგრაფიის, გეოგრაფიის, დემოგრაფიის საკითხებზე. ციკლებად წარმოდგენილი სემინარების რიგი ეძღვნება ჩერქეზებს, ჩეჩნებს, დაღესტნის ხალხებს, ინგუშებს, აფხაზებს, ოსებს, ქართველებს, სომხებს, აზერბაიჯანელებს... სემინარებზე მოხსენებებს კითხულობენ კვალიფიციური ექსპერტები _ პოლიტოლოგები, კონფლიქტოლოგები, ფსიქოლოგები და ეთნოფსიქოლოგები, რომლებიც მსმენელებს აცნობენ კავკასიაში მიმდინარე ურთულეს საზოგადოებრივ- პოლიტიკურ პროცესებს. "სახალხო უნივერსიტეტში" ფუნქციონირებს ორი - ქართული და რუსული სექტორი. რუსულ სექტორში გაერთიანებულნი არიან როგორც საქართველოში მცხოვრები ეროვნული უმცირესობების წარმომადგენლები, ისე კავკასიიდან სასწავლებლად ჩამოსული ახალგაზრდები.

პროექტის კიდევ ერთი მიზანია კავკასიელ ხალხებს შორის საერთო კავკასიური ერთობის _ ერთიანი კულტურულ-მეცნიერული და ეკონომიკური სივრცის შექმნის იდეის დამკვიდრება და პოპულარიზაცია, კავკასიელ ხალხებს შორის ნდობის, ტრადიციული კეთილმეზობლური ურთიერთობების აღდგენა და განმტკიცება, რაც ხელს შეუწყობს კავკასიაში მყარი ნიადაგის შექმნას სამშვიდობო მოძრაობის ასაღორძინებლად მოლაპარაკებების, კულტურათა დიალოგის, სახალხო დიპლომატიის გზით.

ჩვენ მიგვაჩნია, რომ ასეთი ცოდნით აღჭურვილი ახალგაზრდები შემდგომში თვითონ იქნებიან მულტიპლიკატორები საერთო კავკასიური სახლის იდეისა, რაც თავის მხრივ ხელს შეუწყობს ნოყიერი ნიადაგის შექმნას რეგიონში სამშვიდობო მოლაპარაკებების გააქტიურებას და სტაბილურობის შექმნას.


Краткая история проекта

В конце 80гг. XX века в истории модернизированной Российской империи в Советском Союзе произошёл глубокий кризис. Появились признаки его распада, ставшего необратимым, и в 1991 году этот процесс завершился. Бывшие советские республики, в том числе Армения, Грузия и Азербайджан получили независимость, хотя эйфория вскоре прошла, и на Кавказе, вместо мира, установилась атмосфера нетерпимости и всеобщей вражды и недоверия. Недальновидность политических лидеров, оказавшихся во главе новообразовавшихся государств, инспирированные извне противостояния, этноконфликты и кровопролитные войны раздразнили и отдалили кавказские народы друг от друга.

Несмотря на сложившуюся в регионе обострённую обстановку и кризис, в Грузии и в других регионах Кавказа набирали силу различные неправительственные организации и общественные объединения, призывавшие лидеров своих государств к диалогу за столом переговоров для мирного урегулирования конфликтов, всегда сопровождаемых жертвами и разрушениями, экономическим кризисом, близостью экологической катастрофы.

Центр культурных взаимосвязей «Кавказский дом» представляет собой организацию, которая с момента своего основания приступила к осуществлению проектов, способствовавших мирному движению, развитию толерантности среди кавказских народов, восстановлению отношений и доверия путём культурного диалога, народной дипломатии и просветительской деятельности, что создавало благодатную почву для установления мирного правопорядка на Кавказе.

Так, «Кавказский дом» начал работу над проектами миротворческого характера, которые были направлены на возникновение и укрепление культурного и научного диалога, восстановление доверия и прерванного сотрудничества.

В 1998 году «Кавказский дом» начинает работу над долгосрочным и плодотворным проектом при финансовой поддержке Генриха Бёлля(Германия), который предполагал организацию круглых столов, семинаров, дискуссий-семинаров по народной дипломатии и мирному урегулированию конфликтов, взаимотерпимости кавказских народов и порядков мирного сосуществования.

Но всего этого было недостаточно. Параллельно осуществляемой работе существовала необходимость просветительской деятельности. Именно таким важнейшим проектом были курсы по изучению кавказских языков, финансирование которых взял на себя Европейский фонд «Горизонт».

В рамках этого проекта изучались такие кавказские языки, как: черкесский, чеченский, осетинский, абхазский, преподаваемые квалифицированными педагогами – носителями языка. Эти курсы, которые проводились в течение одного года, вызвали широкий интерес в различных слоях общества, большей частью – среди молодёжи, которая с завидным упорством изучала эти языки.

Интерес к кавказским языкам и культуре оказался настолько глубоким, что на повестку дня стала необходимость более масштабного проекта. По этой причине руководитель «Кавказского дома» писательница Наира Гелашвили предложила Европейскому фонду «Горизонт» совместную работу над четырёхлетним проектом «Кавкасиологический университет», который готовил учёных-кавказоведов широкого профиля, получивших серьёзные знания о Кавказе, изучивших его культуру, традиции, также такие важнейшие предметы, как этнопсихология, политология, конфликтология. Также обязательным являлось изучение одного из кавказских, английского и русского языков.

Проект начал работу в 2003 году и продлился 4 года. В 2007 году Кавкасиологический университет успешно закончили 30 студентов, получив соответствующие дипломы. Многие из них впоследствии продолжили свою работу в различных организациях. Ими же была основана неправительственная организация «Молодой кавказец», двое из них – Георгий Канашвили и Георгий Шаишмелашвили и сегодня успешно работают в «Кавказском доме».

С 2008 года организация продолжает работу в этом направлении и вновь при финансовой поддержке Европейского фонда «Горизонт» осуществляет менее масштабный, но по своему значению очень значительный проект «Беседы о Кавказе – Кавкасиологический народный университет». Проект носит просветительский характер и целью его является предоставить молодёжи разных слоёв общества самые широкие знания об истории, культуре, традициям Кавказа, а также об осложнившихся общественно-политических процессах, имеющих место на Кавказе в последнее десятилетие.

С января 2011 года «Кавкасиологический народный университет» продолжается в ином расширенном варианте(см. статью «О проекте»)


Проект «Кавказского дома» - «Кавкасиологический народный университет».

При поддержке Фонда «Открытое общество – Грузия» и Европейского фонда «Горизонт» «Кавказский дом» осуществляет проект «Кавкасиологический народный университет». Целью проекта является предоставление информации по вопросам кавказской культуры, экономического пространства, истории, этнографии, географии, демографии представителям различных слоёв общества, в особенности - молодёжи.

Циклично представленные семинары посвящены черкесам, чеченцам, дагестанцам, ингушам, абхазам, осетинам, грузинам, армянам, азербайджанцам… Квалифицированные историки, эксперты, политологи, конфликтологи, психологи и этнопсихологи выступают с докладами, ознакамливающими аудиторию с историей кавказских народов и с происходящими на Кавказе сложнейшими общественно-политическими процессами.

В «Народном университете» работают грузинский и русский сектора. В русском секторе участвуют как проживающие в Грузии представители национальных меньшинств, так и студенты, приехавшие из различных республик Кавказа.

Ещё одной целью проекта является популяризация идеи создания единого культурного, научного и экономического пространства на Кавказе, восстановление и укрепление доверия и традиционно добрососедских взаимоотношений между кавказскими народами, что будет способствовать прочной основе для возрождения миротворческого движения путём переговоров, диалога культур и народной дипломатии.

Мы думаем, что молодёжь, получившая подобные знания, в будущем будет играть роль мультипликаторов идеи единого кавказского дома, что создаст благоприятную почву для мирных переговоров и стабилизации обстановки в регионе. The short history of the project

At the end of the 80s in the 20th century the modernized empire of Russia – The Soviet Union had to face the acute crisis. There appeared the signs of its decomposition, which gradually became irreversible and in 1991 the end result was its complete collapse. The former Soviet republics - Armenia, Georgia and Azerbaijan among them - gained the independency, though the euphoria created by this fact soon had passed and instead of peace there was widespread the atmosphere of hatred, envy and rivalry among the peoples in Caucasus. The political ignorance and blindness of the leaders having come to the head of the government, the ethnic confrontation being inspired by the outer forces and the bloody wars made the Caucasian people be disintegrated and estranged from each other. In spite of the most acute political crisis having been created in the region, in Georgia and other regions of Caucasus the groups of people having united in the non- governmental organizations were gradually summoning their strength and appealing the leaders of their countries for conducting negotiations and solving those conflicts in a peaceful way – the conflicts which brought victims, poverty, economic crisis and more and more growing ecological catastrophe to people. The centre of the cultural relationship – “ Caucasian House” was the very organization, which from the day of its establishment started realizing such kind of projects, which would encourage the peace movement in Caucasus through the cultural dialogues, public diplomacy and educational activities, which would provide establishing tolerance and restore the relationship among the Caucasian people, that would create the fertile grounds for establishing the peace order in Caucasus. That’s why Caucasian House” decided to begin carrying out the projects of peaceful nature, which would provide the start of the cultural and scientific dialogues, the restoration and strengthening the trust and collaboration among the Caucasian people that had been stopped before. Since 1998 “Caucasian House” has begun carrying out the long and very fertile project with the financial support of Heinrich Boell Foundation( Germany), which meant using the round tables, seminars, public diplomacy to begin the discussion- debates for peaceful resolution of the conflicts, for establishing the rule of mutual tolerance and peaceful co-existence among the Caucasian people. One of exactly this kind and very important projects was the courses of learning the Caucasian languages, which was financed by European “Horizon” Foundation. Within this project there were taught the Caucasian – Circassian, Chechen, Ossetian, Abkhazian languages, which were taught by the qualified teachers, who themselves were the native speakers and representatives of those cultures. These courses which had been continued for a year were of great interest for the different public classes, mostly for the young people, who studied these languages with the enviable diligence. The interest of studying the Caucasian languages and culture turned out to be so great, that it became urgent to realize the project of far larger scale. For this purpose the head of “Caucasian House”, the writer Naira Gelashvili, suggested the European “ Horizon” Foundation that they
should carry out the four-year educational project - “ The University of Caucasiology” which would prepare the scientist of Caucasus studies who would gain the deep knowledge about
Caucasus, study Caucasian culture and traditions and also very important subjects such as ethno-psychology, political science and conflicts. It is obligatory to study one of the Caucasian languages and the English and Russian languages as well. The project began in 2003 and it had been continued for 4 years. In 2007 thirty young people graduated from the University of Caucasiology successfully, who received the conformable diplomas. Many of them continued with their activities in different organizations, the non- governmental organization – “The young Caucasian” was also founded by them, and two of them – Giorgi Kanashvili and Giorgi Shaishmelashvili are making a success of their work in “Caucasian House”

Since 2008 Caucasian House has continued with its work in this direction and again with the financial support of European “Horizon” Foundation is carrying out the project of less scale but a very necessary one with its significance - “Talks about Caucasus – People’s University of Caucasiology”. The project is of the educational character and its aim is informing the different groups of people, mostly the young people about the history, culture, customs and traditions of the Caucasian peoples, also about extremely complicated social- political processes going on in Caucasus during the last decades

Since January in 2011 the project “ The people’s University of Caucasiology” has been continued in a new, broader format. ( see the article “About the project”)


The project of “Caucasian House” - “ People’s University of Caucasiology”. Caucasian House with the support of “Open Society” – Georgia Foundation and European “Horizon” Foundation carries out the project – “People’s University of Caucasiology” The project is targeted at the different groups of society, especially at informing the young people of the issues about the culture, economic area, history, ethnography, geography, demography of Caucasus. The set of the seminars presented in cycles is dedicated to the Circassian, Chechen, the peoples of Dagestan, Ingush, Abkhazian, Ossetian, Georgian, Armenian, Azeri… At the seminars the talks are given by the qualified experts- political scientists, conflict experts, psychologists, ethno-psychologists, who let the listeners know the most complicated social-political processes going on in Caucasus. There function two- Georgian and Russian sectors in the “ People’s University”. In the Russian sector there are united the representatives of the national minorities living in Georgia and the young people having come from Caucasus to get education as well. One more aim of the project is to establish and popularize the idea of creating the common Caucasian unity – the united cultural-political and economic space- among the peoples of Caucasus, to restore and strengthen the trust and traditional neighborly relations between the Caucasian people that will promote the creation of the steady grounds for restoring the peace movement through the negotiations, cultural dialogues and public diplomacy. We think that the young people having gained such knowledge will themselves be the multipliers of the idea of the common Caucasian House, which on the other hand will help the creation of the fertile grounds for making the peace negotiations more active in the region and creating the stability in Caucasus.