ენტროპია

ვისაუბროთ თქვენთვის საინტერესო თემებზე, შემოგვიერთდით დისქორდსერვერზე.

Discord - Free voice and text chat for gamers Step up your game with a modern voice & text chat app. Crystal clear voice, multiple server and channel support, mobile apps, and more. Get your free server now!

მარკუს ავრელიუსი

საკურთხეველზე გუნდრუკის უთვალავი მარცვალი ძევს.
ზოგი უფრო ადრე ცვივა სამსხვერპლო ცეცხლში,
ზოგი კი – უფრო გვიან,
მაგრამ რა მნიშვნელობა აქვს ამას!

რაოდენ დღემოკლეა ყოველი:
ისიც, ვისაც ახსოვს,
და მისი ხსოვნის საგანიც.

ათენელთა ლოცვა:
„წვიმად გარდმოვედ, წვიმად გარდმოვედ,
ო, დიდო ზევეს,
ათენელთა ყანებსა და მდელოებს ზედა!“
ან საერთოდ არ უნდა ილოცო,
ან, თუ ილოცავ,
ისე უბრალოდ, როგორც ლოცულობდნენ ეს თავისუფალი მოქალაქენი.

შლეგია ის,
ვინც მიელტვის შეუძლებელს,
შეუძლებელი კი ისაა,
რომ ავკაცნი ავკაცურად არ იქცეოდნენ.

დაე,
ქვეყნისთვის სასარგებლო ერთი საქმიდან მეორეზე გადასვლა იყოს შენი სიხარულისა და სიმშვიდის წყარო.
დაე, ამასთან, მუდამ გახსოვდეს ღმერთი.

ის,
რაც არ რგებს სკას,
არც ფუტკარს რგებს.

გვაქვს ბევრი სასწაული და თანაც მაგარი, ნანახი, გაგონილი, მაგრამ არა მართალი.
#თომასმური

"ეს არ ხდება აქ მაგრამ ეს ხდება ახლა"

არისტოტელე (იდეები ჩემი ინტერპრეტაციით)

„დესპოტური სახელმწიფო ისეთი სახელმწიფოა,სადაც ყველა მონაა და მხოლოდ ერთია თავისუფალი.“ - გვითხრა არისტოტელემ და მიუხედავად იმისა,რომ ეს ადამიანი ძვ.წ. მეოთხე საუკუნეში მოღვაწეობდა და ამ საუკუიდან დაწყებული მეოცეთი დამთავრებული უამრავი ასეთი სახელმწიფო მახოსვს,მაინც საბჭოეთი და ნაცისტური გერმანია გამახსენდა. ბერძენმა ფილოსოფოსმა ძალიან კარგად აღგვიწერა ტოტალიტარისტული,დიქტატურილი სახელმწიფოს სახე,სადაც, მართლაც მხოლოდ პირველი პირი თუა თავისუფალი.

როცა არისტოტელეზე ვსაუბრობ,აუცილებლად უნდა ვახსენო მისი ნათქვამი,რომელიც გატრენდულობით შეირყვნა - „ყველას მეგობარი არავის მეგობარი არ არის.“ მე თუ მკიტავთ, ვიტყვი რომ ეს ნათქვამი უფრო გათვლაა იმაზე, რომ კარგად ჟღერდეს, ვიდრე ჭეშმარიტება, ვინაიდან, ვფიქრობ, არ არსებობს „ყველას მეგობარი.“

ძველად სიქველე,ყოველივე კარგის სიმბოლო იყო,მართალია დღეს სიმამაცის შესატყვისია,თუმცა ადრე სიმამაცე უფრო მეტს ნიშნავდა ვიდრე დღეს,ამიტომ არისტოტელეს ამ ნათქვამის კონცეფციაც არ უნდა გაგვიჭრდეს - „სიქველის ფლობისთვის ცოდნა ცოტას ან სულაც არაფერს ნიშნავს.“

არისტოტელე როგორც ძალიან კარგი ფილოსოფოსი,ისე ძალიან კარგი ჰუმანისტიც იყო,ის ფიქრობდა რომ გონიერება და სიბრძნე სისწორობაში გამოითველებოდა,სწორის მისეული დეფინიცია კი მოიცავს კეთილი საქმის კეთებას. რაც სიკეთისაკენ არის მიმართლული,ის სწორია.

ფილოსოფოსს ერთობ კოსმოპოლიტური ნათქვამიც აქვს,რომელიც ცოტა არ იყოს ცუდად ჟღერს: „სამშობლო იქაა,სადაც კარგად ვართ.“ ამ ნათქვამით წინ არის წამოწეული ყოფა და უკან დაწეული პატრიოტიზმი,რამდენად სწორია არ ვიცი,მაგრამ,ვფიქრობ,სამშობლო რომ კარგი გახდეს ჩვენი ყოფისთვის,ტოველივემ უნდა ვიმოქმედოთ რაღაც და ამის შემდეგ სამშობლო იქ იქნება სადაც დავიბადეთ და კარგად ვართ.

არისტოტელეს საკმაოდ სპეციფიური დამოკიდებულება აქვს თავდაჯერებულობასთან და ქედმაღლობასთან დაკავშირებით,ვინაიდან მისი აზრით თავდაჯერებული ადამიანი ავანტიურისტია,რომელიც მხოლოდ კარგს ხედავს,მე კი ვფიქრობ,რომ თავდაჯერებული ადამიანი არის ის ვინც შესაძლებლობებს და აქტს,რომლის განხორციელებასაც აპირებს რაციონალურად აანალიზებს. რაც შეეხება თავდაჯერებულობას -„ქედმაღალი–კაცი, სიდიადის ნიმუშად რომ მოაქვს თავი.“

აუცილებლად უნდა ვთქვა კიდევ ერთი რამ ამ ადამიანზე. მისი აზრით,იცით როგორ უნდა აიცილოთ თავიდან კრიტიციზმი ?! რა მნიშვნელობა აქვს,მაინც ვიტყვი - არაფრის კეთებით.

საბოლოოდ კი ამ ნათქვამით დავასრულებ - „სინიდისი– კეთილი ადამიანის მართალი მსჯავრი.“

ავტირი : Luka Bakuradze

გოეთე - "ფაუსტი"

"ამაოა რჯა და შრომა, ეძებოთ და ვერა ნახოთ!
ვისაც ფიქრად არა ჰქონდეს, უძებნელად მიუწონდეს, უძებნ-უშრომ-უვაგლახოდ."

ნეტარი ავგუსტინეს იდეები. (ჩემი ინტერპრეტაციით)

ნეტარი ავგუსტინე.

ნეტარი ავგუსტინე წერს - ,, ღმერთი ყველა განსაზღვრულობაზე უზენაესია. ,, ამით გვეუბნება,რომ ღმერთი არის უზენაესი,შესაბამისად შეგვიძლია,ვივარაუდოთ,რომ კეთილი და ბოროტი მის განსჯისას არ გამოგვადგება,ვინაიდან ის ყველა ცნებაე მაღლა დგას.

ავგუსტინე თვლიდა რომ სულის კონსტრუქცია მკაფიოდ იყო კავშირში აზროვნებასთან და სხეულის უგულებელყოფა იწვევდა სწორ აზროვნებას,ეს არც არის გასაკვირი,როგორც ნიცშე იტყოდა - ნიჰილისტური რელიგიის მიმდევარისაგან.

,,რწმენა იმაში მდგომარეობს,რომ ჩვენ გვწამს ყველაფერი,
რასაც ვერ ვხედავთ,რწმენის ჯილდოდ კი გვევლინება იმისი დანახვის შესაძლებლობა,
რაც გვწამს.,, ამით ის გვაძლევს ღრმა ფსიქოლოგიურ აზრს და ემიჯნება თეოლოგიურ ღვთს არსებობის მტკიცებას,მას სწამს და ეს საკმარისია მისთვის.

მისი აზრით ადამიანის სიამაყე საკუთარი თავსი ფლობაში გამოიხატება. მისი აზრებიდან ძალიან მომწონს ეს - ,,სრულქმნილება ადამიანის მიერ თავისი არასრულქმნილების ცოდნაა.,, ვფიქრობ,უნდოდა ეთქვა,რომ თვითკრიტიციზმი წინაპირობაა განვითარებისთვის.

,,ფილოსოფია საკუთრივ სიბრძნეს კი არა,სიბრძნის სიყვარულს ჰქვია.,, კიდევ ერთი ძალიან კარგი იდეა.

მაგრამ ახლა ვისაუბროთ ცოტა კრიტიკულად. ,, დროულობის სიყვარულს განგვაცდევინებს მხოლოდ უტკბესი მარადისობის შეგრძნება.,, მისი ეს ნათქვამი საიქიო ცხოვრების ლოდინში სააქაოს დაკარგვის ,,პროპაგანდაა,, ასევე ავგუსტინეს ფილოსოფიას წერტილი ესმება ამ ნათქვამითაც - ,, ეკლესიის გარეშე არ არის ხსნა. ,, მე არ მახსოვს იესოს ეს ეთქვას და ექადაგოს. აქ ირიბად მეხუთე საუკუნის მარკეტინგული გათვლის გარდა ვერაფერს ვხედავ.

,, ვის სძულს სამყარო? ვინც ნაფლეთებად აქცია ჭეშმარიტება. ,, კიდევ ერთი რადიკალური ნათქვამი,ჭეშმარიტება,რა თქმა უნდა, ქრისტიანობაა და სხვა არაფერი,შესაძლოა აქ მწვალებლობაც იყოს ნახსენები,თუმცა მაინც რადიკალიზმთან მივდივართ.

,, აკეთე სიკეთე,მაგრამ შენი კი არა,არამედ მისი დიდებისათვის,ვისი წყალობითაც შეგიძლია სიკეთის ქმნა.შენდა თავად კი მხოლოდ ბოროტის ქმნა ძალგიძს.შენს მიერ ქმნილი სიკეთე ღვთისმიერია. ,, ამ ნათქვამზე არ გავაკეთებ კომენტარს,თავად გამოიტანეთ აზრი.

,, რაკიღა ჭეშმარიტისა და მცდარის გარჩევა ძალიან ძნელი საქმეა,ნუ მრისხანებ მასზე,ვინც ცდება. ,, ავგუსტინე ჰუმანიზმსაც ქადაგებს როგორც ვხედავთ ანუ ის არ მოგვიწოდებს რამდენიმე საუკუნეში ჯვაროსნული ლაშქრობები დავიწყოთ და ვხოცოთ ყველა, შეძახილით - deus valt .

გინდათ დიდი ქრისტიანი ფილოსოფოსის აღიარების ციტირება მოვახდინო ?! დარწმუნებული ვარ გინდათ - ,, ყველაზე უკეთ ღმერთი არცოდნის მეშვეობით შეიმეცნება. ,,

,,სიცოცხლე თვით სიცოცხლისთვის კი არ გვიყვარს,არამედ შემეცნების გულისთვის. ,, - როგორც ვხედავთ აუგუსტინეს კარგი აზრებიც აქვს და ცუდიც,ჩვენც ვცადოთ და კარგები ავიღოთ :
,, ადამიანი დაბადებისთანავე იწყებს კვდომას...
უფრო სწორად, ის ერთდროულად ცოცხლობს და კვდება. ,,

,,როგორც სიჩუმეა ხმაურის უარყოფა,
სიშიშვლე – შემოსილობის,
ავადმყოფობა – ჯანმრთელობის,
სიბნელე – სინათლის,
ასე ბოროტებაც სიკეთის უარყოფაა და არა რაღაც თავისთავად არსებული. ,,

ავტორი : Luka Bakuradze

ზიგმუნდ ფროიდი

ადამიანის "თავმოყვარეობას" დიდი ზიანი მიაყენა კოპერნიკმა, რომელმაც დედამიწა ცენტრად კი არა კოსმოსის ნაწილად წარმოაჩინა, აგრეთვე დარვინმა, რომელმაც გვითხრა, რომ ევოლუცია გამოვლილი ცხოველები ვართ. ამ ორზე ნაკლები არ გაუკეთებია ფროიდს, რომელმაც ადამიანური სენტიმენტები გააქარწყლა - "ფსიქოანალიზით".

ფროიდს შემოაქვს სამი ცნება : იგი, ეგო და სუპერ ეგო.
იგი არის საწყისი ეგოსი და სუპერ ეგოსი.
ეგო არის იგივე - მე, მაგალითად ეგო პასუხისმგებელია ძალაუფლებისა და ათვისების სურვილზე, აგრეთვე ეგოს უნდა ვუმადლოდეთ საფრთხის შეცნობასა და შეფასებას.
სუპერ ეგო არის მორალისა და წესებისაგან შთაგონებული შეგრძნება, რომელიც იდეალიზმისაკენ ლტოლვად შეგვიძლია ჩავთვალოთ.

ფროიდმა სიყვარული სექსუალურ ლტოლვას დაუკავშირა : " მამრს გაუჩნდა მდედრის, ან უფრო ზოგადად, სექსუალური ობიექტის თავისთან
ყოლის მოტივაცია. მდედრი კი, რომელსაც არ სურდა თავის უსუსურ ჩვილებთან
განშორება, მათი ინტერესებიდან გამომდინარე, იძულებული იყო მასზე ძლიერ
მამრთან დარჩენილიყო. " ისევე როგორც სიყვარულის სუბსტანციის ძიება დაიწყო წარსულში, აგრეთვე ოჯახის ხატი დაუკავშირა იმას, რომ ვაჟებმა ოდიდგანვე იგრძნეს ძალის ერთიანობის უმჯობესობა, ამ ევოლუციამ კი შექმნა კულტურა .

ფროიდმა გვითხრა რომ ადამიანი არ არის კარგი, ის არის ძალისაკენ და ბატინობისაკენ მიმართული სუბიექტი . აქ ნიცშეს და ფროიდის შეხედულება იკვეთება, თუმცა მრავალი დისონანსიცაა მათ ხედვებში. მაგალითად ფროიდი პოზიტიურად უყურებდა თანასწორობის იდეას, როცა ნიცშე თავგამოდებოთ "ლანძღავდა" ლიბერალ დემოკრატებსა და სოციალისტებს. ფროიდი როგორც უკვე ვთქვი მხარს უჭერდა კლასიკურ ლიბერალურ ღირებულებებს, რომელიც მოიცავს თანასწორობას, მაგრამ არ აღიარებდა და გმობდა კომუნისტურ თანასწორობას , რომლის ფინდამენტიც კაპიტალიზმის რღვევა იყო. ფროიდი აბობს, რომ კერძო საკუთრების განადგურების იდეა გრძნობანარევმა იდეალიზმა სშობა, თუმცა ამას არ უწერია დიდი დრო, რადგან მისსავე თქმით ბუნების კანონია უთანასწორობა ...

ბატონი ზიგმუნდი სიყრმიდანვე ათეისტი იყო და ცდილობდა რელიგიის წარმოშობა როგორც სხვა ყველაფერი ადამიანის შინაგან გინებრივ გამოძახილად წარმოეჩინა.
როცა რელიგიას და ამ ადამიანს ვახსენებ, უნდა ვთქვამისი მისი თეზისიც ქრისტიანულ მრწამსთან დაკავშირებით, რადგან რამდენიმე თვის წინ, სანამ წავიკითხავდი ფროიდის ნაშრომებს, დავწერე, რომ ყველას სიყვარული სულელური და შეუძლებელი, რის შემდეგაც ღრმა ფსიქოლოგიური ანალიზით ათასი სისულელე დაწერეს კომენტარებში, ხოდა ახლა დავიმოწმებ ზიგმუნდს : "საქმე ის არის, რომ განურჩევლად ყველაფრის სიყვარული უსამართლოა ობიექტთან მიმართებაში და ის თავისი ღირებულების
გარკვეულ ნაწილს კარგავს – უფრო მეტიც, ყველა ადამიანი ხომ არც არის სიყვარულის ღირსი. "
ქრისტიანობაზე საუბრისას იგი ამობობს, რომ სახარებიდან ამოღებული ეს ფრაზა უფრო ძველია, ვიდრე თავად ქრისტიანობა : „გიყვარდეს მოყვასი შენი, ვითარცა თავი შენი“

ფროიდი ბევრს საუბრობს კულტურაზე. მისი წარმოშობის საფუძვლები ზემოთ ვახსენე და აღარ გავაგრძელებ. კულტურაზე საუბრისას იგი აღნიშნავს, რომ კონვენციონალურ მორალად ქცეული კულტურა დოგმად იქცა სექსუალურ ურთიერთიბებთან მიმართებაში და ის გმობს სხვის ცხოვრებაში სექსუალურ ჩარევას, ასევე ამბობს, რომ ძლიერი ნატურა არ დაემორჩილება ამ მარწუხებს. ასევე ფროიდი ემიჯნება ჰომოფობიას და აუგად მოიხსენიებს მსგავსი სექსუალური აქტის ამორალურად შერაცხვას .

ფროიდი იგიზე, ეგოზე და სუპერ ეგოზე მსჯელობისას, გვეუბნება, რომ უდიდეს როლს პიროვნების ჩამოყალიბებაში თამაშობს გარემო . პარალელის გავლება შეიძლება ნიცშეს - "ecce homo-სთან" ანუ "როგორ ხდება ადამიანი ის რაც არისთან " .

ავტორი : Luka Bakuradze

#ალბერკამიუ #ფილოსოფია

ალბერ კამიუს იდეები(ჩემი ინტერპრეტაციით)

„აბსურდი–ესაა ნათელი გონება,რომელმაც შეიცნო თავისი ზღვარი.“ გვეუბნება ბატონი ალბერტი. ვფიქრობ,აბსურდის დეფინიცია უნდა გაგაცნოთ,რათა კონცეფცია გაგიადვილოთ. აბსურდის თეორია უარყოფს თანდაყოლილ საზრისებს,თუ გუშინ ლატარიაში მილიონი მოიგეთ,დღეს კი თავში აგური დაგეცათ და მოკვდით - განგებას ნუ დააბრალებთ - ეს უბრალოდ ცხოვრებაა,ცხოვრება კი აბსურდულია. შეგვიძლია ვთქვათ,რომ აბსურდი ეგზისტენციალური კრიზისის შემდგომი პერიოდია,თუმცა სხვა ალტერნატივებიც არსებობს,მაგალითად რელიგიურობა,სიყვარულის ან ოჯახის გაფეტიშება და ა.შ. აბსურდი გვხვდება კამიუს ნაშრომში - „სიზიფეს მითი“ , სადაც მთავარმა პერსონაჟმა იცის,რომ ქვა მუდამ ჩამოგორდება,მაგრამ მაინც არ წყვეტს ამ ქვის ზემოთ თრევას - სწორედ ეს არის ხსნა. სწორი ხედვაა,როცა იცი ცხოვრების აბსურდულობა,მაგრამ აგრძელებ ქვის თრევას, ანუ სუნთქავდე და რუტინას ეგუებოდე. ზემოთ ხსენებულ ნათქვამს დავუბრუნდები და გამოკვეთით აღვნიშნავ სიტყვა - ,, ზღვარს,, ,ცხადია,აქ გონებრივ ზღვარზეა საუბარი და შემიძლია,ვივარაუდო,რომ ეს ამყარებს ჩემ შეხედულებას ჩეშმარიტებაზე - ჭეშმარიტება მხოლოდ იმაზე გვაქვს,რასაც ჩვენი ცნობიერება წვდება,ანუ რაც მარტივია,დანარჩენ შემთხვევებში კი ჰიპოთეზებზე შეყვარებული ,,ბავშვები,, ვართ. ამ თეორიის მიხედვით,რა თქმა უნდა,ირიბად ვემიჯნებით ბედსა და განგებას,ამას ვწერ იმიტომ,რომ ვინმემ ზემოთხსენებული ქვის დაგორებაც კანონზომიერებასა და ბედს არ დაუკავშიროს - „ადამიანის გულისთვის ნიშნეულია ერთი სავალალო მიდრეკილება:ბედს უწოდებს ყველაფერს,რაც მას მუსრავს.“

ზემოთ დაწერილი,ალბათ,ცხადყოფს კამიუს შეხედულებას რელიგიაზე. რა თქმა უნდა,ათისტი გახლდათ,როგორც სარტრი,თუმცა მათ შორის არსებობდა განსხვავებები,რომელიც სარტრის ნაშრომში - ,, ეგზისტენციალიზმი ჰუმანიზმია-ში“ ჩანს.

ალბერ კამიუს სახელმწიფოსთან მიმართებაში სპეციფიური დამოკიდებულება ჰქონდა,ამიტომ ანარქისტობასაც მიაწერენ ხოლმე,მაგრამ ახლა გაჩვენებთ მის ნათქვამეს ამ თემასთან დაკავშირებით,ვინაიდან გავფანტო ილუზიური ბურუსი : ,, ხელისუფლება განუყოფელია უსამართლობისაგან.კარგი ხელისუფლება – ესაა უსამართლობის ჯანსაღი და ფრთხილი მართვა. „ , „დემოკრატია უმრავლესობის ძალაუფლება კი არ არის,
არამედ უმცირესობის დაცვა. „ , „ყველა რევოლუციონერი თავის კარიერას ამთავრებს როგორც ჯალათი ან ერეტიკოსი.“ , „მსოფლიოში ყველაზე დიდი რევოლუციის ძირითადი შინაგანი წინააღმდეგობანი ის იყო,რომ მას სურდა სამართლიანობისათვის მიეღწია დაუსრულებელი ძალადობისა და უკანონობის გზით.“

კამიუ როგორც უკვე ვთქვი ეგზისტენციალისტი იყო და შესაბამისად თვლიდა,რომ პიროვნება კი არ იბადება,არამედ ყალიბდება,ანუ ის ხდება ის რაც არის - ,, ბუნებრიობა დაბადებითვე როდი გვეძლევა.„.

ამ ადამიანზე საუბრისას აუცილებლად უნდა ვახსენო ფრაზა,რომელიც სენტიმენტალური გოგო-ბიჭების საყვარელ ნათქვამად იქცა და გატრენდულობით სახელი შეულახა -,,არ უყვარდეთ– მხოლოდ ხელის მოცარვაა,არ გიყვარდეს – უბედურება,, . ეს ერთადერთი ნათქვამია კამიუსი,მგონი,რომელშიც არ ვეთანხმები,მაგრამ გამართლებაც აქვს,თუ ცხოვრებას მიზანი არ აქვს,შეგვიძლია მიზნად მას სიყვარული მივცეთ ანუ სიტკბოებით თავბრუდახვეულმა დავივიწყოთ,რომ ნავში ვზივართ,რომელსაც ნელნელა წყალი ავსებს და ერთ არცისე მშვენიერ დღეს ჩავიძირებით.

ახლა კარგი იქნება ვისაუბრო კამიუს შეხედულებაზე ღმერთთან დაკავშირებით: „ჩვენ ღმერთს მივმართავთ მხოლოდ იმისთვის,რომ შეუძლებელი მივიღოთ.“ ციტატას დავწერდი,მაგრამ აღარ მახსოვს,ამიტომ ასე გეტყვით,ჩემი სიტყვებით,იმ აზრს რაც,მის ნაწარმოებ - ,,კალიგულაში“,ერთერთი მთავარი ლაიტმოტივია-იცით როგორ უნდა გახდეს ადამიანი ღმერთი?! ის უნდა გაუტოლდეს ღმერთს სისასტიკით!

კამიუ ხსნას ჰპოვებდა შემოქმედებაში - „შემოქმედება – აი, მოთმინებისა და სიცხადის ყველაზე ეფექტური სკალა: ის არის ადამიანის ერთადერთი ღირსების – თავისი ხვედრის წინააღმდეგ შეუპოვარი ჭიდილისა და უნაყოფო ძალისხმევის გამაოგნებელი მოწმე. შემოქმედება ყოველდღიურ შრომას, თვითფლობას, ჭეშმარიტების საზღვრების ზუსტ შეფასებას, ზომასა და ძალას მოითხოვს, შემოქმედება ასკეზის ერთი სახეა“. ვფიქრობ,შემოქმედება ადამიანს ღმერთად აქცევს და თუ არსებობს ღმერთი,მაშინ მან შექმნა ის რაც თავისთავზე იღებს ღმერთობას.

სხვა დროს ვაპირებ კამიუს ერთერთ მთავარი ნაშრომის - „უცხოს“ განხილვის დაწერას,ამიტომ ან ნაწარმოებს არ ვეხები და ასე დავამთავრებ პოსტს.

ავტორი : Luka Bakuradze