20/09/2026
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი და ჟურნალისტიკის და მასობრივი კომუნიკაციის მიმართულება ღრმა მწუხარებით იუწყება, რომ ქართული ჟურნალისტიკის დიდ ოჯახს გამოაკლდა პაატა ნაცვლიშვილი - პუბლიცისტი, მწერალი, პოეტი, მხატვარი და უბრალოდ, დიდი ადამიანი.
პაატა ნაცვლიშვილმა 1974 წელს დაამთავრა თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ფილოლოგიის ფაკულტეტი ჟურნალისტიკის განხრით, მოგვიანებით კი - 1976 წელს, ხელოვნების ფაკულტეტი.
1974-76 წლებში იგი მუშაობდა გაზეთ „თბილისის უნივერსიტეტის“ ლიტმუშაკად, 1976-78 წლებში – გაზეთ „ახალგაზრდა კომუნისტის“ კორესპონდენტად, 1978-84 წლებში ჟურნალ „მართვეს“ ლიტმუშაკად; სხვადასხვა დროს – საქართველოს რადიოს ახალგაზრდული პროგრამების მთავარი რედაქციის მთავარ რედაქტორად, „ახალგაზრდა კომუნისტისა“ და გაზეთ „სამშობლოს“ რედაქტორად, „ნატვრისთვალის“, „ახალი ქართული გაზეთისა“ და ტელევიზიის შემოქმედებითი გაერთიანება „სხივის“ მთავარ რედაქტორად.
მშრალი ბიოგრაფიული მონაცემები ვერ ასახავს პაატა ნაცვლიშვილის შემოქმედების მკაფიო სურათს. მის სახელს უკავშირდება საქართველოში გაზეთის პირველი კომპიუტერული დაკაბადონება, პირველი ფერადი გაზეთის გამოცემა; მან 1997 წელს ბუენოს-აირესში აღმოაჩინა გრიგოლ რობაქიძის მანამდე უცნობი ნოველა და იმავე წელს თბილისში გამოსცა, რაც ქართული კულტურისთვის განსაკუთრებით მნიშვნელოვანი აღმოჩენა იყო. მის სახელს უკავშირდება უცხოეთში დაცული ქართული სიძველეების მოძიება, შესწავლა და საქართველოში ჩამოტანა.
პაატა ნაცვლიშვილი მონაწილეობდა ტიმ სევერინის ცნობილ ექსპედიციაში – „იაზონის ნაკვალევზე“, იყო დაუცხრომელი მოგზაური, ფოტორეპორტიორი და საინტერესო მთხრობელი, მოიარა ასზე მეტი ქვეყანა როგორც მეზღვაურმა და ჟურნალისტმა, მიღებული შთაბეჭდილებები კი რამდენიმე წიგნის სახით გაუზიარა ქართველ მკითხველს. მისი სამეცნიერო ნაშრომები იბეჭდებოდა ქართულ და უცხოურ სამეცნიერო ჟურნალებში.
1993 წელს დააარსა „პაატა ნაცვლიშვილის გამომცემლობა“, თუმცა მისი საქმიანობა მხოლოდ წიგნების გამოცემით არ შემოიფარგლებოდა, იგი ხშირად თავად იყო ავტორი, შემდგენელი, რედაქტორი და დიზაინერი.
ის ასევე მნიშვნელოვანი ფიგურა იყო ქართული ფილატელიის სფეროში – მას ეკუთვნის დაახლოებით 50 ქართული საფოსტო მარკის დიზაინი, მათ შორის, აღდგენილი საქართველოს რესპუბლიკის პირველი საფოსტო მარკის დიზაინი.
1999 წელს მისი თაოსნობით დაფუძნდა კულტურული ოლიმპიადის საქართველოს ეროვნული კომიტეტი. იგი საქართველოს ეროვნული ოლიმპიური კომიტეტის ვიცე-პრეზიდენტიც იყო და ოლიმპიზმისა და სპორტის განვითარების საქმეში შეტანილი წვლილისთვის ღირსების ორდენით დაჯილდოვდა.
განსაკუთრებული მნიშვნელობა ჰქონდა პაატა ნაცვლიშვილის პედაგოგიურ საქმიანობასაც. იგი, როგორც მეცნიერებათა დოქტორი, საკუთარ ცოდნასა და გამოცდილებას ახალგაზრდა ჟურნალისტებს გადასცემდა და ჟურნალისტთა ახალი თაობების პროფესიულ აღზრდაში აქტიურად მონაწილეობდა.
პაატა ნაცვლიშვილი დაჯილდოებული იყო საქართველოს ღირსების ორდენით, ოლიმპიური ორდენით, ოლიმპიური მედლით, იყო „ოქროს კალმის“ ლაურეატი, კავკასიის რეკლამის საერთაშორისო ფესტივალის გრან-პრის მფლობელი, არაერთი ჟურნალისტური კონკურსის გამარჯვებული.
როგორც თსუ-ის ჟურნალისტიკის სკოლის კურსდამთავრებულს, განსაკუთრებული პატივისცემით ვემშვიდობებით მრავალმხრივი და უნიკალური შესაძლებლობებით დაჯილდოებულ ადამიანს, რომელმაც თავისი პროფესიული ცხოვრების დიდი ნაწილი სიტყვის, ჟურნალისტიკისა და ქართული კულტურის სამსახურს მიუძღვნა.
თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის სოციალურ და პოლიტიკურ მეცნიერებათა ფაკულტეტი და ჟურნალისტიკის და მასობრივი კომუნიკაციის მიმართულება თანადგომას უცხადებს პაატა ნაცვლიშვილის ოჯახს, კოლეგებს, მეგობრებს და ყველას, ვისთვისაც ეს სახელი ძვირფასია.
