ფსიქოლოგია დღეს - Psychology Today

კოგნიტური დატვირთვა: უხილავი შრომა, რომელიც გვფიტავს

🫧როდესაც ოჯახურ დატვირთვაზე ვსაუბრობთ, როგორც წესი, თვალწინ წარმოგვიდგება დალაგება, საჭმლის მომზადება, სარეცხი, მაღაზიებში სიარული, საქმეებზე სირბილი და დაუსრულებელი საყოფაცხოვრებო რუტინა.

მაგრამ არსებობს კიდევ ერთი სამუშაო, რომელიც გარედან თითქმის არ ჩანს.
არ ღლის ხელებს, მაგრამ იკავებს სრულ გონებას

ეს არის კოგნიტური დატვირთვა.

კოგნიტური დატვირთვა აუცილებლობაა - მუდმივად გახსოვდეს, გაითვალისწინო, დაგეგმო, კორდინირდბა გაუწიო, წინასწარ იფიქრო და აკონტროლო ყველაფერი, რაც ოჯახის ცხოვრებას უკავშირდება.

- გახსოვდეს, როდის არის ბავშვი ექიმთან მისაყვანი;
- თვალყური ადევნო სასკოლო ჩატებს;
- იცოდე, როდის იწურება დაზღვევის ან აბონემენტის ვადა;
- შეამჩნიო, რომელ ბავშვს სჭირდება ახალი, სეზონური ფეხსაცმელი.

თავში გქონდეს განრიგები, დამატებითი აქტივობები, დაბადების დღეები, ოჯახური შეხვედრები, გადასახადები, შვებულებები და კიდევ ასობით წვრილმანი, რომელთა გარეშეც ოჯახის ცხოვრება რიტმიდან ვარდება.

ფაქტობრივად, ეს არის ოჯახის ცხოვრების ერთგვარი შიდა რუკა, რომელიც ხშირად მხოლოდ ერთ ადამიანს აქვს თავში.

სწორედ ამიტომ, დაღლილობა ხშირად მუდმივი ფიქრითაა გამოწვეული, და არა , საქმის რაოდენობით

შეიძლება ფიზიკურად სხვებზე ნაკლებსაც აკეთებდე, მაგრამ გაცილებით მეტად იყო გამოფიტული, თუ მთელი ამ სისტემის გამართულ მუშაობაზე პასუხისმგებლობა შენზეა.

ხშირად სწორედ ეს, უხილავი დატვირთვა ხდება ოჯახში ემოციური გადაწვის ერთ-ერთი მთავარი მიზეზი.

ჩემი აზრით საქმე მხოლოდ მოვალეობების გადანაწილებაში არ არის. ამ ამბავს გაცილებით ღრმა ფესვები აქვს. იმიტომ, რომ კოგნიტური დატვირთვა მხოლოდ შრომას არ ეხება.

აქ ერთმანეთში ირევა პასუხისმგებლობა, კონტროლი, შფოთვა და ის როლები, რომლებსაც ოჯახში ვიკავებთ.

ხშირად სწორედ ის ადამიანი, ვისზეც კოგნიტური დატვირთვის დიდი ნაწილი მოდის, ოჯახის უხილავ ორგანიზატორად იქცევა.

მან იცის:

✨რა არის მნიშვნელოვანი;
✨რა არის სასწრაფო;
✨რაში უნდა დაიხარჯოს ფული;
✨ვის რა სჭირდება;
✨როგორ უნდა იყოს მოწყობილი ოჯახის ყოველდღიურობა.

გარედან შეიძლება ჩანდეს, რომ მოვალეობები სრულიად სამართლიანად არის განაწილებული.

ერთს ბავშვი მიჰყავს ვარჯიშზე.

მეორე ვახშამს ამზადებს.

ერთი ბავშვებთან ერთად სეირნობს.

მეორე პროდუქტებს ყიდულობს.

მაგრამ ვის ახსოვს რომ ეს ყველაფერი საერთოდ გასაკეთებელია?

ვინ შეამჩნია პრობლემა მანამ, სანამ ის პრობლემად იქცეოდა?

ვინ მოძებნა წრე ან აქტივობა?

ვინ შეადარა ვარიანტები?

ვინ ჩაწერა ბავშვი?

ვინ იყიდა ფორმა?

ვინ ადევნებს თვალს განრიგს?

ვის ახსოვს გადახდა?

ერთია, როდესაც საქმეს აკეთებ, და სულ სხვაა, როდესაც გახსოვს, რომ ეს საქმე საერთოდ არსებობს.

სწორედ აქ გადის ზღვარი მოვალეობების ფორმალურ გაყოფასა და პასუხისმგებლობის რეალურ განაწილებას შორის.

ოჯახურ თერაპიაში ხშირად ვაწყდებით კონფლიქტს, რომელიც გარეგნულად საყოფაცხოვრებო უთანხმოებას ჰგავს:

- რატომ არაფერს აკეთებ შენით?

- იმიტომ, რომ შენ ყოველთვის ყველაფერს აკონტროლებ.

ერთი პარტნიორი წლების განმავლობაში ხდება სისტემის მთავარი ორგანიზატორი. მას მეტი ახსოვს, მეტი იცის და მეტ გადაწყვეტილებას იღებს.

მეორე კი თანდათან ეჩვევა შემსრულებლის პოზიციას. იმიტომ, რომ თავად ოჯახურმა სისტემამ ფუნქციები ასე გადაანაწილა

რამდენიმე წლის შემდეგ კი ორივე უკმაყოფილო რჩება.

ერთი თავს გადატვირთულად გრძნობს.

მეორე - გადაწყვეტილებების მიღების პროცესიდან გარიყულად.

მაგრამ არსებობს კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი შრე.

ძალიან ხშირად გადაჭარბებული კოგნიტური დატვირთვის მიღმა უდიდესი შფოთვა იმალება.

კონტრილი ზოგჯერ უსაფრთხოების განცდის მიღების გზად იქცევა და ასეთ დროს ადამიანი საკუთარ თავზე სულ უფრო მეტ ფუნქციას იღებს.

„თუ ყველაფერს გადავამოწმებ - არაფერი მოხდება.“
„თუ ყველაფერს გავითვალისწინებ - არავინ დაზარალდება.“
„თუ ყველაფერს გავაკონტროლებ - ოჯახი კარგად იქნება.“

პროცესში ჩართვის მცდელობის დროს პარტნიორი მუდამ იღებდ კრიტიკას რომ მან რაზრაც არ/ვერ გაითვალისწინა ან ისე არ იყიდა
სისტემა კი კვლავ ძველ, ნაცნობ როლებს უბრუნდება.

ამიტომაც, კოგნიტური დატვირთვა ყოველთვის უსამართლოდ გადანაწილებული მოვალეობების შედეგი არ არის.

ხშირად მას თავად ოჯახური სისტემა უჭერს მხარს.
ეს კი განსაკუთრებით მკაფიოდ მშობლობაში ჩანს.
ბავშვებმა იშვიათად იციან, ვინ გააკეთა უფრო მეტი. მაგრამ შესანიშნავად გრძნობენ, ვინ არის ოჯახის ემოციური და ორგანიზაციული ცენტრი. ვისთან შეიძლება პრობლემით მისვლა, ვის ახსოვს ყველაფერი და ვინ იღებს გადაწყვეტილებებს.

ფაქტობრივად, კოგნიტური დატვირთვა ოჯახური იერარქიის ნაწილად იქცევა.

ოჯახური თერაპიის თვალსაზრისით, ეს არის კითხვა იმის შესახებ, თუ როგორ ნაწილდება ოჯახში პასუხისმგებლობა თავად ამ სისტემის არსებობაზე.

იმიტომ, რომ ნამდვილი სიახლოვე იწყება იქ, სადაც ორივე თანაბრად გრძნობს პასუხისმგებლობას ერთობლივი ცხოვრების სივრცეზე.

როდესაც ახსოვს ორივეს.
როდესაც გეგმავს ორივე.
როდესაც გადაწყვეტილებებს იღებს ორივე.
როდესაც შედეგებზე პასუხს აგებს ორივე.

სიყვარულით Irma Mushki Kvachadze

შემოგვიერთდით ინსტაგრამზე
👇🏻
https://instagram.com/psychology.with.mushki?igshid=c07ehrezu4lg

ეს კიდევ ჩვენი ჯგუფი.
👇🏻
https://www.facebook.com/groups/1291425490930294/?ref=share

დისფუნქციური ოჯახი არის სისტემა სადაც ბავშვის ემოციური საჭიროებები სისტემატურად იგნორირებული ან უფროსების მოთხოვნილებებზე დაქვემდებარებული იყო და ეს სულაც არ ნიშნავს ოჯახს, სადაც ფიზიკურ ძალადობასთან ან ალკოჰოლიზმთან გვაქვს საქმე. გარეგნულად ასეთი ოჯახი შეიძლება სრულიად ჩვეულებრივად გამოიყურებოდეს: მშობლები მუშაობენ, შვილები სწავლობენ, ყველაფერი წესრიგშია.
გარედან, ფასადურად.
ასეთ ოჯახებში ხშირად გვხვდება ემოციური სიცივე და არაპროგნოზირებადობა, ჰიპერკონტროლი და მუდმივი კრიტიკა, პრობლემების უარყოფა, პირადი საზღვრების დარღვევა, ან ბავშვზე უფროსის მოვალეობების გადაბარება.
ბავშვი ადრეულ ასაკშივე ხვდება რომ სიყვარულის უნდა დაიმსახუროს, კონფლიქტის თავიდან ასაცილებლად -
"მოხერხებული" იყოს, გადასარჩენად კი - საკუთარი თავის ნაწილზე უარი თქვას

რა ემართება ბავშვს? თუ გავითვალისწნებთ იმას რომ ბავშვის ფსიქიკას ადაპტაციის საოცარი უნარი აქვს. ბევრი სტრატეგია, რომელიც დისფუნქციურ ოჯახში ყალიბდება, გადარჩენის ერთადერთი გზაა. ამიტომ ბავშვი შეიძლება გახდეს:
• "გმირი" - ის, ვინც ყველაზე მეტ პასუხისმგებლობას იღებს და წარმატებებს აღწევს
• "დაკარგული ბავშვი" - შეუმჩნეველი და მშვიდი, საკუთარ შინაგან სამყაროში გამომწყვდეული
• "მხსნელი" - ის, ვინც მუდმივად სხვებზე ზრუნავს და საკუთარ თავს ივიწყებს
• "განტევების ვაცი" - მთელი ოჯახური დაძაბულობის მატარებელი
პრობლემა იმაშია, რომ ეს როლები ზრდასრულ ასაკში ავტომატურად არ ქრება.

როგორ გამოიყურებიან ისინი ზრდასრულ ასაკში?
რას ვიღებდ შედეგად?
სახეზეა პასუხისმგებლიანი, ჭკვიანი და გარეგნულად წარმატებული ადამიანები. მაგრამ შინაგანად ისინი კვლავ იმ წესებით ცხოვრობენ, რომლებიც წლების წინ ჩამოყალიბდა.
ეჭვი საკუთარ თავში. მიღწევების მიუხედავად, უჭირთ საკუთარი ღირებულების აღიარება. ამცირებენ, საკუთარ წარმატებას თავს
საკუთარი სურვილებთან გაუცხოება. ბავშვობაში დაკავებულნი იყვნენ მშობლების განწყობის გამოცნობით. ამიტომ ზრდასრულ ასაკში კარგად იციან, რა სჭირდება სხვებს და ცუდად ესმით, რა სჭირდებათ მათ.
სიახლოვის შიში. ერთდროულად ძალიან სჭირდებათ სიყვარული და ძალიან ეშინიათ ნდობის. ამიტომ ურთიერთობები ხშირად გადაიქცევა დაახლოებისა და დისტანცირების მტკივნეულ ციკლად.
ჰიპერპასუხისმგებლობა. უჭირთ დასვენება, დახმარების თხოვნა, საკუთარი შეცდომების მიტევება. შინაგანი რწმენა კი ასეთია: "თუ კონტროლს შევწყვეტ, კატასტროფა მოხდება."
"მხსნელობა" ურთიერთობებში. ხშირად ირჩევენ პარტნიორებს, რომლებსაც გამოსწორება ან გადარჩენა სჭირდებათ. სხვებზე ზრუნვა საკუთარი ღირებულების დამტკიცების გზა ხდება.
საზღვრების დაწესების სიძნელე. მიჩვეულნი არიან სხვისი საჭიროება საკუთარზე წინ დააყენონ. რასაც ემოციურ გამოფიტვამდე მიჰყავს.
ქრონიკული სირცხვილი. ეს კონკრეტული საქციელის გამო კი არ არის, არამედ ღრმა შინაგანი განცდა: "ჩემში რაღაც რიგზე ვერ არის." სწორედ ეს სირცხვილი ხდება ხშირად მთელი ცხოვრების ფონი.

ძლიერი მხარეებიც აქვთ
მნიშვნელოვანია ამის თქმა: დისფუნქციური ოჯახის გამოცდილება მხოლოდ სირთულეებს არ ქმნის. ასეთ ადამიანებს ხშირად აქვთ განვითარებული ემპათია, დეტალებისადმი მგრძნობელობა, კრიზისების გაძლების უნარი, პასუხისმგებლობის ჩვევა. სწორედ ამ თვისებებით ბევრი მათგანი ხდება კარგი ფსიქოთერაპევტი, ექიმი, პედაგოგი, ხელმძღვანელი.
თუმცა, გადარჩენის მიზნით შეძენილი ძალა ადამიანს ხშირად საკუთარი ცხოვრების ფასად უჯდება. თერაპიის ამოცანა კი სწორედ ეს არის - არა ძლიერ მხარეებზე უარის თქმა, არამედ სწავლა: ამ ძალაში საკუთარი ბედნიერება არ გადაიხადო ფასად.

ქართული რეალობა: სპეციფიკური მიზეზები
ქართულ კონტექსტში ოჯახური დისფუნქცია ხშირად განსაკუთრებული ნაზავია - ტრადიციული მოლოდინები, ეკონომიკური სტრესი და პოსტსაბჭოთა ტრავმები ერთმანეთს ემატება.
იძულებითი მიგრაცია. ათასობით დედა წლობით ტოვებს ქვეყანას ოჯახის სარჩენად. რაც ბავშვებს ემოციურად მიტოვებულებს ტოვებს, არღვევს მიჯაჭვულობას და აჩენს დიდ გაუცხოებას.
თაობათა თანაცხოვრება. ეკონომიკური მიზეზების გამო, ბებია-ბაბუა, მშობლები და შვილები ხშირად ერთ სახლში ცხოვრობენ. რა დროსაც რთულდება პირადი ფსიქოლოგიური და ფიზიკური საზღვრის დაცვა. ქართულ რეალობაში ამას ემატება უფროსი თაობის ჩარევა ახალგაზრდა ოჯახის ცხოვრებასა და შვილების აღზრდაში, რაც ახალი ოჯახის ავტონომიას ანგრევს.
გენდერული ტვირთი. კაცისგან მოითხოვება ერთპიროვნული „ძალა“ - რასაც განსაკუთრებით უმუშევრობის ფონზე, დეპრესიასა და აგრესიამდე მიჰავს ისინი, ქალისგან კი - ყველაფრის მოთმენა.
"რას იტყვის ხალხი." საზოგადოებრივი განკითხვის შიშით, ოჯახები ათწლეულების განმავლობაში მალავენ ძალადობას, ღალატს, ალკოჰოლიზმს ან გაუცხოებას. ბავშვები იზრდებიან ორმაგი სტანდარტებით: გარეთ - ყველაფერი კარგადაა, შინ - სხვა სინამდვილე.
დამოკიდებულებები. ლუდომანია, ალკოჰოლიზმი, ნარკომანია - ეს თანამედროვე ქართული ოჯახების ერთ-ერთი ყველაზე მძიმე გამოწვევაა. ფინანსური კატასტროფის გარდა, ეს ოჯახის ყველა წევრს ტრავმირებს და თანადამოკიდებულ სისტემას ქმნის.

საიდან იწყება განკურნება?
განკურნება იწყება მაშინ როდესაც ზრდასრული ადამიანი ამჩნევს: ჩემი დღევანდელი რეაქციები ეკუთვნის წარსულს და არა - აწმყოს.
ამ დროს შესაძლებელი ხდება ერთმანეთისგან გაარჩიო სიყვარული და მხსნელობა, სიახლოვე და დამოკიდებულება, პასუხისმგებლობა და ჰიპერკონტროლი, სხვებზე ზრუნვა და საკუთარი თავის უარყოფა.
ბავშვობას ვერ შევცვლით. მაგრამ შეგვიძლია შევცვალოთ ის, თუ როგორ აგრძელებს იგი ჩვენს დღევანდელ ცხოვრებაზე გავლენის შენარჩუნებას

სიყვარულით Irma Mushki Kvachadze

შემოგვიერთდით ინსტაგრამზე
👇🏻
https://instagram.com/psychology.with.mushki?igshid=c07ehrezu4lg

ეს კიდევ ჩვენი ჯგუფი.
👇🏻
https://www.facebook.com/groups/1291425490930294/?ref=share

🧑‍🧑‍🧒დედა და მამა: შინაგანი პოლუსების ბალანსი

ჩვენს ფსიქიკაში დედისა და მამის ფიგურები გაცილებით მეტია, ვიდრე უბრალოდ მშობლების მოგონებები.
გეშტალტთერაპიისა და სისტემური ფსიქოთერაპიის პერსპექტივიდან, ისინი ჩვენი ფსიქოლოგიური ღერძის ორ ფუნდამენტურ პოლუსს წარმოადგენენ. ძალებს, რომლებიც აყალიბებენ როგორც ჩვენს შინაგან სამყაროს, ისე გარე რეალობასთან ურთიერთობის უნარს.

როდესაც ეს ფიგურები ჯანსაღად არიან ინტეგრირებული, ისინი ბუნებრივ ბალანსს ქმნიან.

დედის ფიგურა - უკავშირდება უსაფრთხოებას, მიღებას, ემოციურ კავშირსა და ცხოვრების სიყვარულს. სწორედ ის ქმნის პირველ გამოცდილებას იმისა, რომ სამყარო შეიძლება იყოს უსაფრთხო ადგილი, ხოლო ადამიანი კი სიყვარულის ღირსი. დედა გვასწავლის საკუთარი ემოციების ამოცნობას, სხეულთან კონტაქტს, ზრუნვასა და კუთვნილების განცდას.

მამის ფიგურა - უკავშირდება მიმართულებას, საზღვრებს, წესებს, პასუხისმგებლობასა და მოქმედების ენერგიას. ის ბავშვს ეხმარება სიმბიოზური კავშირის გადალახვაში და გარე სამყაროსკენ პირველი ნაბიჯების გადადგმაში. მამის ფიგურა გვასწავლის დამოუკიდებლობას, რისკის გონივრულ მიღებას, მიზნების დასახვასა და საკუთარი ადგილის დაკავებას ცხოვრებაში.

როდესაც ორივე პოლუსი საკმარისად განვითარებულია, ადამიანი ერთდროულად ფლობს როგორც შინაგან უსაფრთხოებას, ისე ცხოვრებისეული გამოწვევების მიღებისა და მოქმედების უნარს.

რა ხდება, როდესაც ეს ფიგურები დაზიანებულია?

თუ დედისა და მამის ფიგურები არასაკმარისად არის ინტეგრირებული ან ტრავმული გამოცდილებებით არის დამძიმებული, პიროვნების შინაგან სამყაროში ხშირად წარმოიქმნება დაძაბულობა, რომელიც გავლენას ახდენს თვითშეფასებაზე, ურთიერთობებზე, არჩევანებსა და ცხოვრებისეულ გზაზე.

არაჯანსაღი დედის ფიგურა: შინაგანი უსაფრთხოების რღვევა

📌დეფიციტური, ემოციურად მიუწვდომელი ან მიმტოვებელი დედა

როდესაც ბავშვს არ ჰყოფნის ემოციური სითბო, ყურადღება და თანაგრძნობა, ყალიბდება შინაგანი სიცარიელის განცდა.

ამის შესაძლო შედეგებია:
- ქრონიკული განცდა, რომ „არ ვარ საკმარისი“;
- სიყვარულისა და მიღების მუდმივი ძიება გარედან;
- საკუთარი საჭიროებების უგულებელყოფა;
- სხეულთან კონტაქტის სირთულე;
- შფოთვის მაღალი დონე;
- სამყაროს აღქმა, როგორც არასაიმედო და საფრთხის შემცველი სივრცისა.

ასეთ ადამიანს ხშირად უჭირს დაიჯეროს, რომ სიყვარული შეიძლება მიღებული იყოს მხოლოდ მისი არსებობის გამო და არა მუდმივი დამსახურების შედეგად.

📌ჰიპერმზრუნველი და მესაკუთრე დედა

ზოგჯერ პრობლემა სიყვარულის ნაკლებობა კი არა, მისი გადაჭარბებული ფორმაა.

როდესაც დედა ბავშვის ნაცვლად ცხოვრობს, მის მაგივრად იღებს გადაწყვეტილებებს და არ აძლევს დამოუკიდებლობის საშუალებას, ყალიბდება სიმბიოზური კავშირი, რომელიც აფერხებს ავტონომიის განვითარებას.

შედეგად ადამიანი:

- უჭირს საკუთარი სურვილების ამოცნობა;
- ზედმეტად არის ორიენტირებული სხვების მოთხოვნილებებზე;
- მუდმივად ცდილობს ყველას მოერგოს;
- განიცდის დანაშაულის გრძნობას საზღვრების დაცვისას;
- ეშინია, რომ დამოუკიდებლობა ურთიერთობის დაკარგვას გამოიწვევს.

გეშტალტთერაპიის ენაზე, ეს ხშირად ვლინდება კონფლუენციის — შერწყმის — მექანიზმით, როდესაც „მე“ და „შენ“ ერთმანეთისგან მკაფიოდ აღარ განსხვავდება.

არაჯანსაღი მამის ფიგურა: გარე სამყაროსთან ურთიერთობის დარღვევა

📌დეფიციტური, არარსებული ან სუსტი მამა

მამის ფიგურის დეფიციტი ხშირად იწვევს სირთულეებს თვითდამკვიდრებასა და დამოუკიდებლობაში.

შესაძლო გამოვლინებებია:

-პირადი საზღვრების დაცვის სირთულე;
- "არა“-ს თქმის უუნარობა;
- მიზნების დასახვისა და შესრულების გაძნელება;
-გადაწყვეტილებების მიღების შიში;
- მოქმედების ნაცვლად გადაჭარბებული ფიქრი;
- სოციალური გაუბედაობა;
-"თვითმარქვიას სინდრომი“.

ასეთ ადამიანს ხშირად არ აქვს შინაგანი განცდა, რომ მას ეკუთვნის საკუთარი ადგილი სამყაროში და შეუძლია სრულფასოვნად გამოხატოს საკუთარი შესაძლებლობები.

📌ავტორიტარული, მოძალადე ან პერფექციონისტი მამა

როდესაც მამის ფიგურა მუდმივი კრიტიკის, კონტროლისა და მოთხოვნების წყაროა, შინაგან სამყაროში ყალიბდება მკაცრი და დამსჯელი კრიტიკოსი.

ამის შედეგები შეიძლება იყოს:

-პერფექციონიზმი;
- შეცდომის პათოლოგიური შიში;
- საკუთარი თავის მუდმივი შეფასება;
- მიღწევებით თვითღირებულების განსაზღვრა;
- ემოციური სპონტანურობის დაკარგვა;
- ჰიპერკონტროლი;
- აგრესიული ან, პირიქით, უკიდურესად დამთმობი ქცევა ავტორიტეტებთან ურთიერთობისას.

ასეთ შემთხვევაში ადამიანი ხშირად ვერ განიცდის კმაყოფილებას საკუთარი წარმატებებით, რადგან შინაგანი კრიტიკოსი მუდმივად ახალ და ახალ მოთხოვნებს აყენებს.

ინტეგრაციის გზა

ფსიქოთერაპიის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ამოცანა შინაგანი დედისა და შინაგანი მამის ფიგურების ინტეგრირებაა.

ეს არ ნიშნავს რეალური მშობლების იდეალიზაციას ან მათი ქცევის გამართლებას. ინტეგრაცია ნიშნავს იმის გაცნობიერებას, თუ რა გვაკლდა, რა მივიღეთ და როგორ შეგვიძლია დღეს თავად გავხდეთ საკუთარი თავისთვის ის მხარდამჭერი ფიგურა, რომელიც ოდესღაც გვჭირდებოდა.

მომწიფებული პიროვნება საკუთარ თავში აერთიანებს ორივე ძალას:

🤍დედისგან — მიღებას, თანაგრძნობას, ზრუნვასა და შინაგან უსაფრთხოებას;
🤍მამისგან — სტრუქტურას, პასუხისმგებლობას, მოქმედებასა და მიმართულებას.

სწორედ ამ ორი ენერგიის ბალანსში იბადება შინაგანი თავისუფლება — უნარი, ერთდროულად იყო ფესვგადგმული და ამავე დროს მოძრაობდე წინ.

სიყვარულით Irma Mushki Kvachadze

შემოგვიერთდით ინსტაგრამზე
👇🏻
https://instagram.com/psychology.with.mushki?igshid=c07ehrezu4lg

ეს კიდევ ჩვენი ჯგუფი.
👇🏻
https://www.facebook.com/groups/1291425490930294/?ref=share

ამ საიტერესო ფსიქოლოგიური დიქოტომიის ლოგიკა ეფუძნება ფსიქოანალიზსა და სისტემურ თერაპიაში მიღებულ კლასიკურ მოდელს, სადაც დედის ფიგურა განასახიერებს პირველად, შიდა, დამცავ წიაღს (სიმბიოზს), ხოლო მამის ფიგურა არის ძალა, რომელიც ამსხვრევს ამ სიმბიოზს და ბავშვი გაჰყავს სოციუმში, რეალურ სამყაროში.
განვითარებისთვის ორივე პოლუსი თანაბრად მნიშვნელოვანია. როდესაც დედის „მიღება“ და მამის „მოთხოვნა“ ბალანსშია, ყალიბდება ჯანსაღი, თვითკმარი პიროვნება, რომელსაც აქვს როგორც მყარი შინაგანი საყრდენი (დედის წვლილი), ისე გარე სამყაროსთან აქტიური, შემოქმედებითი ადაპტაციის უნარი (მამის წვლილი).

მარტივად რომ ვთქვათ, არაჯანსაღი დედის ფიგურა ადამიანს ართმევს შინაგან საყრდენს, რაც ვლინდება ქრონიკულ შფოთვაში, საკუთარი თავის მიუღებლობასა და ემოციურ დაუცველობაში, ხოლო არაჯანსაღი მამის ფიგურა ბლოკავს გარე სამყაროსთან ჯანსაღ კონტაქტს, რაც იწვევს სოციალურ რეალიზაციაში გაჭედვას, საკუთარი საზღვრების დაცვის შეუძლებლობას ან მუდმივ, ტოქსიკურ თვითკრიტიკას.

Irma Mushki Kvachadze

ჰოდა ისაუბრე #მუშკისთან

ინსტაგრამი
https://www.instagram.com/psychology.with.mushki?igsh=dW01dHhraHB1cjQw

ჯგუფი
https://www.facebook.com/groups/1291425490930294/?ref=share

⚡️მე ფსიქოთერაპევტი ვარ და ის ადამიანიც,

რომლის გვერდითაც პირველად შეძლებ გაბრაზდე და დაინახო, რომ ბრაზის უკან ტკივილი და დიდი ძალა დგას.

⚡️მე ფსიქოთერაპევტი ვარ და ის ადამიანიც,

რომლის სიახლოვეშიც პირველად შეძლებ იყო ისეთი, როგორიც სინამდვილეში ხარ. სირცხვილისა და დანაშაულის გრძნობის გარეშე.

⚡️მე ფსიქოთერაპევტი ვარ და ის ადამიანიც,

რომელიც არ იჩქარებს შენს „გამოსწორებას“ და გეტყვის, რომ ყველაფერს თავისი დრო აქვს.

⚡️მე ფსიქოთერაპევტი ვარ და ის ადამიანიც,

ტკივილთან ერთად შენს ძალასაც დაინახავს, იმ ძალას, რომლითაც ამ ტკივილს ატარებ.

⚡️მე ფსიქოთერაპევტი ვარ და ის ადამიანიც,

რომლის გვერდითაც არ არის აუცილებელი იყო მოსახერხებელი იმისთვის, რომ შეინარჩუნო კონტაქტი.

⚡️მე ფსიქოთერაპევტი ვარ და ის ადამიანიც,

რომელიც თავად ძალიან მაკლდა ოდესღაც.

ისაუბრე #მუშკისთან

შემოგვიერთდით ინსტაგრამზე
👇🏻
https://instagram.com/psychology.with.mushki?igshid=c07ehrezu4lg

ეს კიდევ ჩვენი ჯგუფი.
👇🏻
https://www.facebook.com/groups/1291425490930294/?ref=share

— მგონია, რომ ყველას ვატყუებ. ადრე თუ გვიან მიხვდებიან, რომ სინამდვილეში არაფერი ვიცი.
— რისი უფრო გეშინია: იმის, რომ არაფერი იცი, თუ იმ მომენტის, როდესაც ამას „აღმოაჩენენ“?
— იმ მომენტის. ყოველი წარმატებული პროექტის შემდეგ ვფიქრობ: „ამჯერადაც გამიმართლა, გადავრჩი“. მგონია, რომ შემთხვევით მოვხვდი იქ, სადაც ვარ და ვიღაც მოვა, მხარზე ხელს დამადებს და მეტყვის — „აქ შენი ადგილი არ არის, ყველაფერი ვიცით“.
— რას იტყოდი საკუთარ თავზე, ეს „მხილება“ მართლა რომ მოხდეს?
— ვიტყოდი, რომ თაღლითი ვარ. რომ მთელი ეს წლები სხვების ნდობას ბოროტად ვიყენებდი. როცა მაქებენ, შიგნიდან მზარავს, თითქოს სხვის კუთვნილ ჯილდოს ვითვისებდე.
— და ვინ დააწესა შენს გონებაში სტანდარტი, რომლის მიხედვითაც შენი ცოდნა „არასაკმარისია“?
— არ ვიცი... თითქოს ყოველთვის არსებობს ვიღაც იდეალური, ვინც ყველაფერს უშეცდომოდ აკეთებს. მე კი სულ ხარვეზებს ვხედავ იმაში, რასაც ვაკეთებ.
— ხედავ ხარვეზებს, თუ უბრალოდ უფლებას არ აძლევ საკუთარ თავს, იყო ადამიანი, რომელსაც შეცდომის დაშვების უფლება აქვს?
— ალბათ... მგონია, რომ თუ შევცდები, ეს იქნება დასტური იმისა, რომ არაკომპეტენტური ვარ. ერთი შეცდომა და მთელი ჩემი „მიღწევების კოშკი“ ჩამოინგრევა.
— ანუ შენთვის პროფესიონალიზმი უშეცდომობას ნიშნავს?
— ...როცა ასე ამბობ, აბსურდულად ჟღერს. მაგრამ შინაგანად სწორედ ასე ვგრძნობ.
— იქნებ თვითმარქვია კი არ ხარ, არამედ ადამიანი, რომელსაც საკუთარი ზრდის პროცესის დანახვა უჭირს? შენს მიღწევებს „გამართლებას“ არქმევ, რადგან საკუთარ ძალასთან შეხვედრა უფრო მეტად გაშინებს, ვიდრე სხვისი კრიტიკა.
— რატომ უნდა მეშინოდეს საკუთარი ძალის?
— იმიტომ, რომ თუ აღიარებ, რომ ეს ყველაფერი შენ შეძელი, მაშინ პასუხისმგებლობაც შენია. შიში კი გეუბნება: „თუ თაღლითი ხარ, შეცდომა გეპატიება, თუ პროფესიონალი ხარ — არა“.
— ანუ ეს შიში ჩემი თავდაცვის მექანიზმია?
— ჰო. ის გიცავს იმ იმედგაცრუებისგან, რომელიც შესაძლოა საკუთარმა თავმა მოგიტანოს. მაგრამ მზად ხარ, მთელი ცხოვრება სხვის ჩრდილში გაატარო, ოღონდ „მხილების“ რისკი აიცილო?
— ...მგონი, უფრო მეტად ამ ჩრდილში ყოფნა მღლის.
— მაშინ, იქნებ დღეს აღიარო, რომ „არც ისე კარგი“ ყოფნა შენი უფლებაა და სწორედ ეს გაგხდის ნამდვილს.

ისაუბრე #მუშკისთან

შემოგვიერთდით ინსტაგრამზე
👇🏻
https://instagram.com/psychology.with.mushki?igshid=c07ehrezu4lg

ეს კიდევ ჩვენი ჯგუფი.
👇🏻
https://www.facebook.com/groups/1291425490930294/?ref=share

— ცუდი დედა ვარ.
— რატომ გგონია ასე?
— იმიტომ, რომ ბავშვთან თამაში არ მინდა. სახლში რომ ვბრუნდები, მირჩევნია, საერთოდ არავინ შემეხოს.
— მუშაობ?
— კი, ზოგჯერ ღამითაც.
— და ვინ გადაწყვიტა, რომ „კარგ დედას“ სრული სამუშაო დღის შემდეგ კიდევ თამაშის ენერგია უნდა ჰქონდეს?
— ყველა ასე აკეთებს. ინსტაგრამზე ყველა ასეა.
— შენს ინსტაგრამზეც ყველაფერი რიგზეა?
— კი, იქ ყველაფერი იდეალურადაა.
— რას გრძნობ, როცა საღამოს ბავშვი შენკენ მორბის, შენ კი მხოლოდ კარის ჩაკეტვაზე ოცნებობ?
— სირცხვილს. საშინელ სირცხვილს. როგორი დედა უნდა იყო, რომ საკუთარი შვილის ჩახუტება არ გინდოდეს?
— ბავშვის ჩახუტება არ გინდა, თუ უბრალოდ ვეღარ უძლებ კიდევ ერთ ადამიანს, რომელსაც შენგან რაღაც სჭირდება?
— ...მეორე.
— დღეს კიდევ ვის სჭირდებოდი?
— უფროსს, კოლეგებს, ქმარს... დედამაც დამირეკა.
— და შენთვის შენ როდის იყავი საჭირო?
— არასდროს.
— მაშინ, იქნებ ცუდი დედა კი არ ხარ... იქნებ დედა ხარ, რომელსაც მთელი დღე ნაწილ-ნაწილ არიგებდნენ და საღამოს მისგან ისევ მთლიან ადამიანს ელოდებიან.
— ...როცა ასე ამბობ, სხვანაირად ჟღერს.
— როგორ?
— თითქოს ცუდი არ ვარ. თითქოს, უბრალოდ, ძალიან დავიღალე.
— და თუ ეს მხოლოდ დაღლილობა არ არის? თუ წლებია ასე ცხოვრობ — თითქოს შენი საჭიროებები სადღაც, სიის ბოლოშია?
— მგონი, მართლა ასეა.
— და ვინ მიუჩინა მათ ეს ადგილი?
— მე თვითონ. იმიტომ, რომ „კარგი ადამიანები“ ჯერ სხვებზე ფიქრობენ.
— ეს ვინ გითხრა?
— არ მახსოვს. თითქოს მუდამ ვიცოდი.
— ანუ ეს ისე ადრე ისწავლე, რომ აღარც კი გახსოვს, როდის?
— კი.
— მაშინ, შესაძლოა, სულაც არ ხარ ცუდი დედა. შესაძლოა, უბრალოდ ადამიანი ხარ, რომელიც ძალიან დიდხანს სწავლობდა, როგორ ყოფილიყო სხვებისთვის მოსახერხებელი — და თითქმის დაავიწყდა, როგორ ეცხოვრა საკუთარი
- შესაძლოა...
Irma Mushki Kvachadze
ისაუბრე #მუშკისთან

შემოგვიერთდით ინსტაგრამზე
👇🏻
https://instagram.com/psychology.with.mushki?igshid=c07ehrezu4lg

ეს კიდევ ჩვენი ჯგუფი.
👇🏻
https://www.facebook.com/groups/1291425490930294/?ref=share

როდესაც ბავშვობა პასუხისმგებლობას ეწირება - რთული პროცესების დროს ოჯახში, რომელიმე შვილი, ხშირად სისტემის ყველაზე მედეგ და ფუნქციურ რგოლად გვევლინება. ის არის ძალა, რომელსაც ყველა ეყრდნობა. მისი „ნაადრევი სიმწიფე“ სინამდვილეში ფსიქიკის იძულებითი ადაპტაციაა.

ოჯახური სისტემური თერაპიის მიხედვით, ოჯახი წონასწორობისკენ სწრაფული ორგანიზმია. კრიზისის დროს (ტრავმა, დეფიციტი, მშობლების გაუცხოება), სისტემა სტაბილურობას როლების არასწორი გადანაწილებით ეძებს.

1. საზღვრების რღვევა: როდესაც ზრდასრულები ემოციური მოუმწიფებლობის ან გადაწვის გამო ფუნქციას კარგავენ, ტვირთი ინსტინქტურად ყველაზე ემპათიურ შვილზე გადადის. იგი ახდენს „ვერტიკალურ ნახტომს“ და ხდება მშობლის ფსიქოლოგიური პარტნიორი ან ოჯახის ემოციური ხერხემალი. ეს არ არის ბავშვის არჩევანი — ეს გადარჩენის სტრატეგიაა.

2. პარენტიფიკაცია: არის პროცესი, როდესაც შვილი საკუთარი მშობლისთვის ხდება „მშობელი“. იგი ითავსებს როგორც საყოფაცხოვრებო სიმძიმეს, ისე ემოციური „კონტეინერის“ როლს და ყალიბდება „მოსახერხებელი ბავშვი“, რომელიც სხვების გადასარჩენად საკუთარ საჭიროებებს თრგუნავს და საკუთარ ღირებულებას მხოლოდ სარგებლიანობით ზომავს: "მაშინ ვარ ღირებული, როდესაც საჭირო ვარ“. შედეგები ზრდასრულობაში, სანამ უფროსი გამშობლებული შვილი, სხვების სტაბილურობას იცავს, მისი მოწყვლადობა და შიშები ითრგუნება.
ზრდასრულ ასაკში კი ვიღებთ:
ქრონიკული გადაწვა - განცდა, რომ ცხოვრება მუდმივი ბრძოლაა.
დახმარების მიღების უუნარობა- რწმენა, რომ მხოლოდ საკუთარ თავს უნდა დაეყრდნოს.
სიახლოვის შიში - სირთულე იქ, სადაც ფუნქციური სიძლიერის ნაცვლა
ემოციური გახსნილობაა საჭირო.

როდესაც როლი პიროვნებას ერწყმის, ჩნდება მთავარი ეგზისტენციალური კითხვა: "ვინ ვარ მე ამ ფუნქციების მიღმა?“

ისაუბრე #მუშკისთან

შემოგვიერთდით ინსტაგრამზე
👇🏻
https://instagram.com/psychology.with.mushki?igshid=c07ehrezu4lg

ეს კიდევ ჩვენი ჯგუფი.
👇🏻
https://www.facebook.com/groups/1291425490930294/?ref=share