საქართველოს საპატრიარქოს საეკლესიო გალობის სასწავლო-კვლევითი ცენტრი დაარსდა 1998 წელს.
საეკლესიო გალობის ცენტრის შექმნას წინ უძღოდა გასული საუკუნის 80-იან წლებში საქართველოს საპატრიარქოს ხუროთმოძღვრების ცენტრის, ხოლო მოგვიანებით _ ხატწერის სახელოსნოს დაფუძნება. მრავალსაუკუნოვანი ტრადიციული გალობით მზარდი დაინტერესების მნიშვნელოვანი წინაპირობა იყო ანჩისხატის ტაძრის გუნდის კვალდაკვალ ახალგაზრდა თაობის მგალობელთაგან შედგენილი არაერთი გუნდის ჩამოყალიბება, რომლებმაც ძირძველი სამგალობლო ტრადიციების აღდგენა დაისახეს მიზნად და საღვთისმსახურო პრაქტიკაში კვლავ ააჟღერეს მივიწყებული საგალობლები. მგალობლები სხვადასხვა წიგნთსაცავებში დაცულ საგალობელთა ხელნაწერებს ხელით იწერდნენ და ამრავლებდნენ. მათი გამოცემის აქტუალობა სულ უფრო მეტად იკვეთებოდა. ცხადი გახდა, რომ სამგალობლო ტრადიციების აღდგენისთვის თანმიმდევრული, მრავალმხრივი და სათანადოდ ორგანიზებული საქმიანობის წარმართვა იყო საჭირო. ამისთვის ანჩისხატის ტაძრის გუნდის ხელმძღვანელმა, მალხაზ ერქვანიძემ, თანამოაზრეებთან ერთად (კომპოზიტორი ნოდარ მამისაშვილი და მუსიკისმცოდნე მაგდა სუხიაშვილი) და ქუთათელ-გაენათელ მიტროპოლიტ იოანეს (იმხანად პროტოპრესვიტერი გიორგი გამრეკელი) მხარდაჭერით, წამოჭრა საეკლესიო გალობის ცენტრის შექმნის ინიციატივა. სრულიად საქართველოს კათოლიკოს-პატრიარქის, უწმინდესისა და უნეტარესის, ილია მეორის, თანადგომამ არ დააყოვნა და მალევე საქართველოს საპატრიარქოს საეკლესიო გალობის ცენტრი დაარსდა.
თავდაპირველად ცენტრს რუის-ურბნისის მიტროპოლიტი იობი (აქიაშვილი) ხელმძღვანელობდა. შემდგომში - ზუგდიდისა და ცაიშის მიტროპოლიტი გერასიმე (შარაშენიძე) და ახალციხისა და ტაო-კლარჯეთის მიტროპოლიტი თეოდორე (ჭუაძე). 2006 წლიდან საეკლესიო გალობის სასწავლო-კვლევით ცენტრს ხელმძღვანელობს აბბა ალავერდელი მიტროპოლიტი დავითი (მახარაძე).
დაარსებისთანავე ცენტრი აქტიურ სამეცნიერო-შემოქმედებით თუ საგანმანათლებლო მუშაობას შეუდგა. მისი მრვალმხრივი საქმინობის სტრატეგიას თავიდანვე ქართული კანონიკური საეკლესიო გალობის აღორძინება და საღვთისმსახურო პრაქტიკაში დანერგვა წარმოადგენდა.
ცენტრის წევრებს მუშაობის ერთ-ერთი მთავარ პრიორიტეტად საგამომცემლო საქმიანობის წარმოება, სხვადახვა სამგალობლო სკოლის საგალობელთა ხელმიუწვდომელი ნიმუშების გამოქვეყნება ესახებოდათ. საჭირო იყო სხვადასხვა წიგნთსაცავებში დაცულ მრავალრიცხოვან საგალობელთა სანოტო ხელნაწერების რედაქტირება და დაბეჭდვა. დღეისათვის საქართველოს საპატრიარქოს საეკლესიო გალობის სასწავლო-კვლევითი ცენტრის წევრების მიერ გამოცემულია ოცამდე კრებული, ათზე მეტი კომპაქტ-დისკი თუ აუდიოალბომი.
ცენტრის მუშაობის პრიორიტეტებს შორისაა, ასევე, სამეცნიერო და პოპულარული სტატიების, წიგნებისა და ბროშურების გამოქვეყნება.
2003 და 2010 წლებში გამართულ წმიდა სინოდის კრებებზე საეკლესიო გარდამოცემით ჩვენამდე მოღწეული სულიერი მემკვიდრეობის, ქართული მრავალხმიანი გალობის კანონიკურობის, საღვთისმსახურო პრაქტიკაში მისი დანერგვის აუცილებლობის და გალობის ცენტრისათვის დაკისრებულ პასუხისმგებლობათა საკითხებზე იმსჯელეს წმინდა სინოდის წევრებმა. საქართველოს ეკლესიის 2003 წლის 18 აგვისტოს წმინდა სინოდის დადგენილებაში ნათქვამია: „ისტორიულ ტრადიციებზე დაყრდნობით ვაცხადებთ, რომ საქართველოს მართლმადიდებელ ეკლესიაში კანონიკური გალობა იყო და არის მრავალხმიანი ქართული ტრადიციული გალობა. მისი აღსრულება სავალდებულოა ყოველ ქართულ ტაძარში და ყველგან, ქართულ ენაზე აღვლენილი ღვთისმსახურების დროს. მგალობელთა გუნდებს ეძლევათ ლოცვა-კურთხევა, რათა ე. წ. რუსული, ევროპული და ბიზანტიური გალობა ახლო მომავალში თანდათან შეცვალონ ქართული კანონიკური, მრავალხმიანი გალობით. საგალობლების თანდათანობით შეცვლას ზედამხედველობა გაეწევა საპატრიარქოს სამგალობლო ცენტრის მიერ“.
მსგავსი გადაწყვეტილება მიიღეს 2010 წლის 21 დეკემბერს გამართულ წმიდა სინოდის სხდომაზეც, რომლის თანახმადაც „საქართველოს საპატრიარქოში შემავალ ყველა ეკლესიაში წირვა-ლოცვა უნდა ჩატარდეს მრავალხმიანი ქართული გალობით“.
