My Shelf / ჩემი თარო

დენიელ კიზი - ყვავილები ელჯერნონისთვის

წიგნი 32 წლის ჩარლი გორდონზეა, იგი გონებაშეზღუდულია, თუმცა საბედნიეროდ მის სამყაროში არსებობენ მეცნიერები რომლებიც ამ თემაზე მუშაობენ.

ცხოველზე ჩატარებული წარმატებული ცდის შემდეგ,მეცნიერებმა გადაწყვიტეს მიღწევები ადამიანზეც გამოეცადათ და დაესრულებინათ გონებაშეზღუდული ადამიანის არსებობა დედამიწაზე.

ექსპერიმენტისთვის ჩარლი შეარჩიეს, მას ჩაუტარდა ოპერაცია,წიგნი კი ოპერაციამდე და მის შემდეგ განვითარებულ მოვლენებზეა, რომელზეც თავად ჩარლი წერს.

ჩარლის განვლილი გზა საინტერესო და ამავდროულად ემოციებით სავსეა,რა ხდება მაშინ როდესაც ადამიანის ინტელექტი სხვების ჩარევით,ხელოვნურად იცვლება? როგორ იმოქმედა ოპერაციამ? რა შეიცვალა ჩარლის ცხოვრებაში? არის ადამიანი მზად სწრაფი ცვლილებებისთვის? ამ და სხვა კითხვებს პასუხი წაკითხვისას გაეცემა.

დენიელ კიზი - ბილი მილიგანის მრავალი გონება.

წარმოიდგინე პოლიციის განყოფილებაში გაიღვიძე სადაც ადამიანებზე ძალადობას გედავებიან. როდესაც დაიძნე ბავშვი იყავი,ახლა კი ახალგაზრდა კაცი ხარ, დაიბნეოდი არა? ყველა დაიბნეოდა.

წიგნში მოთხრობილია ადამიანზე, რომელშიც 24 განსხვავებული პიროვნება ცხოვრობდა, ბილი მილიგანი რეალური ადამიანი იყო და იგი მეოცე საუკუნის ამერიკაში დააბიჯებდა.

კითხვისას გაეცნობი ყველა იმ პიროვნებას რომელიც ბილის სხეულში ბუდობდა,ყველას განსაკუთრებული და განსხვავებული შესაძლებლობა ჰქონდა.მასში ცხოვრობდნენ: ბიჭები,კაცები,გოგოები,ბავშვები,ქურდები,მოძალადეები და ა.შ.

ბილიმ თავად მოითხოვა მწერალ დენიელ კიზთან შეხვედრა და მას ყველა მნიშვნელოვანი დეტალი მოუყვა,ბავშვობიდან იმ მომენტამდე როცა იგი მწერალს შეხვდა. შენ გაეცნობი მისი ცხოვრების საინტერესო დეტალებს, რომლებიც საშუალებას მოგცემს დაფიქრდე: ადამიანზე,ფსიქიკაზე,ბავშვობის ტრაუმებზე,განცდებზე და თუ როგორ ქმნის ეს ყველაფერი ადამიანს,ცნობიერებას.

ენტონი ბერჯესი - მექანიკური ფორთოხალი

ადამიანის სუბიექტური აღქმიდან გამომდინარე,მკითხველთა მსუყე რაოდენობამ "მექანიკური ფორთოხალი" აღიქვა როგორც ძალადობის წამხალისებელი წიგნი. რაღაც მხრივ ბუნებრივი რეაქცია იყო, კითხვისას შეხვდები საკმაოდ დეტალურად აღწერილ ძალადობის ეპიზოდებს,მომენტში შეიძლება შეგზიზღდეს რასაც კითხულობ მაგრამ თუ სიღრმისეულად და დაკვირვებით წაიკითხავ, ერთი შეხედვით საშინელი წიგნის საინტერესო მხარეს დაინახავ.

მთავარი მოქმედი პირი ალექსია, ერთი თინეიჯერი ბიჭი, რომელიც უძღვება მოძალადეთა ჯგუფს(მეგობრებს). ისინი საღამოობით მიდიან ბარში,სვამენ და ქალებს ეარშიყებიან შემდეგ კი დილამდე ქუჩებში დაძრწიან და სხვის საკუთრებას არბევენ, თუ ხასიათზე არიან ფიზიკურად ძალადობენ ადამიანებზე.

ერთ ღამეს, როდესაც ისინი ჩვეულად „ერთობოდნენ“ ალექსმა შეცდომა დაუშა და პოლიციას ჩაუვარდა ხელში. მისი პრობლემები და სახელმწიფოს დამნაშავეებთან ექსპერიმენტული მიდგომის ახლებური სტილი დროში ერთმანეთს დაემთხვევა, ალექსი კი გადაწყვეტს ამ ექსპერიმენტში მონაწილეობას - თავისუფლების სანაცვლოდ.

წიგნი ასახავს თუ რამდენად მნიშვნელოვანია თავისუფალი ნება: აირჩიო იყო ცუდი თუ დაგაძალონ იყო კარგი.

ფრაზა წიგნიდან :

„ ყველას შეუძლიათ კრიმინალი დასწამონ,ტვინი გამოურეცხონ,ფსიქიკა დაუბლოკონ და ამას სულ საზოგადოებაზე ზრუნვის ლოზუნგით გაამართლებენ!"

რეი ბრედბერი - 451 ფარენჰაიტით.

წიგნი სამეცნიერო ფანტასტიკის ჟანრს მიეკუთვნება სადაც მთავარი პერსონაჟი გაი მონტეგია,პროფესიით მეხანძრე. მიუხედავად იმისა რომ იქ, შორეულ მომავალში სახლები ცეცხლგამძლეა, მეხანძრე მაინც საჭირო პროფესიაა.

მონტეგი ყოველ საღამოს იღებს ბრძანებებს, მიემართება კონკრეტულ მისამართზე, ადგილზე კი უამრავ „არასასურველ წიგნს“ ანადგურებს. ასე გრძელდება
უსასრულოდ,სანამ მონტეგის ცხოვრებაში ერთი ადამიანი გამოჩნდება და უამრავ საკითხზე დააფიქრებს.

თუ მოგწონს წიგნი სადაც პერსონაჟი პოზიტიურ ცვლილებებს განიცდიან, ეს წიგნი შენთვის არის. ისტორიის განმავლობაში გაი უამრავ სტრესულ სიტუაციაში მოექცევა, დაიწყებს კითხვების დასმას,სწორის და არასწორის გარკვევას. იმ რეალობაში სადაც ის ცხოვრობს,ცხოვრებაზე დიდი ხანია არავინ ფიქრობს, არსებული დაბრკოლებები კი მისთვის მძიმედ გასავლელი აღმოჩნდება.

რთულია როდესაც შენი არავის ესმის,იმედი არსაიდან ჩანს,მაგრამ იცი რომ ეს უნდა გააკეთო, იცი რომ მართალი ხარ. ქრება შიში,ტკივილი,ნიჰილიზმი და უბრალოდ შენი მიზნის მიღწევა გსურს. გაი ამ გზას შენთან ერთად გაივლის.

ფრაზა წიგნიდან:

„ეს ცეცხლი უცნაურად მოეჩვენა მონტეგს.წინათ სულ სხვანაირი ცეცხლები უნახავს,ეს ცეცხლი კი არაფერს წვავდა - იგი მხოლოდ ათბობდა ყველაფერს!“

და გაიჟღერა პირველად 1837 წელს.

ჰარპერ ლი - ნუ მოკლავ ჯაფარას

როდესაც კითხვა დავიწყე თითქოს ბევრი არაფერი იყო საინტერესო, ერთი პატარა გოგონას ამბავი - პატარა ქალაქიდან : მისი აღქმა,შეგრძნებები,ფიქრები და აზრები. მალევე მივხვდი თუ როგორ მომწონდა ბავშვის პერსპექტივიდან აღქმული სამყარო და ოსტატურად გადმოცემული ისტორიები.

ჯინ ფინჩი - იგივე ჭყიტა მოგიყვებათ ამბებს : ოჯახზე,მეგობრებზე,მეზობლებზე,ქალაქზე, გასული საუკუნის ოცდაათიანი წლების ამერიკაზე და იქ გამეფებულ წესრიგზე. ბავშვური მოგონებების კითხვა კარგია, აღვიძებს ნოსტალგიას და მახსენებს განვლილ თავგადასავლებს, მაგრამ წიგნი უფრო საინტერესო გახდა როდესაც ახალი პერსონაჟი გამოჩნდა - ატიკუს ფინჩი ( ჯინის მამა) .

წიგნის მეორე ნახევარი ატიკუსის საქმიანობას ეხება, იგი ქალაქის ერთ-ერთი წარმატებული ადვოკატი და საკმაოდ კარგი რეპუტაციის მქონე კაცი იყო სანამ შავკანიანის დაცვა მოუწევდა.

იმ საზოგადოებაში წარმოუდგენელად მიაჩნდათ თეთრკანიანი ადვოკატი და შავკანიანი ბრალდებული ერთად. ამ ფაქტმა მასებში ბრაზი გამოიწვია,ატიკუსს ფიზიკური მოსპობითაც დაემუქრნენ. თუმცა მან ის გააკეთა, რაც სწორად ჩათვალა და ფეხებზე დაიკიდა არსებული ჩარჩოები.

ბევრი რომ არ მოგიყვე - მთელი წიგნი ჯინის განცდებია, იმ რთული პერიოდის გადმოცემა რაც მის თავს ხდებოდა. წიგნი გრძნობების თამაშია, მომენტში ძალიან ბედნიერი და ამაყი იქნები, უცებ კი სევდა და ბრაზი ერთად მოგაწვება.

ფრაზა წიგნიდან :

„ ბრბო ადამიანებისგან შედგება“

ჩაკ პალანიკი - ხრჩობა

ამბობენ ბავშვობაში მიღებული ტრავმა არსად ქრება და ზრდასრულ ასაკში იჩენს თავს. შეიძლება ვერც შეამჩნიო, ვერასდროს მიხვდე რომ პატარაობაში მიღებული სტრესის ბრალია შენი დღევანდელი ყოფა.

ვიქტორს ბავშვობის მოგონებები ახსენდება : დედა, ციხე, პოლიცია, მუდმივი შიში.. ის ახლა სექსოჰოლიკია,დამოკიდებული. მისი ცხოვრება არც ისე საინტერესოა, დედა ალცჰაიმერით არის დაავადებული და სპეციალურ დაწესებულებაშია მოთავსებული. ვიქტორი კი ხარჯების დასაფარად ხრჩობის სცენებს ათამაშებს სხვადასხვა მდიდრულ რესტორნებში, გმირები კი მას ფინანსურად ეხმარებიან.

პარალელურად ცდილობს გაიგოს მისი წარსულის შესახებ: საიდან მოდის ან ვინ არის მამა. ასევე ცდილობს დაადგინოს თუ რატომ იქცეოდა დედა შეშლილივით.

წიგნი გვაძლევს საშუალებას მეტად გავეცნოთ სექსოჰოლიკის ფსიქოლოგიას : მის ფიქრებს, მისწრაფებებს, სურვილებს. ამავდროულად გავეცნოთ ვიქტორის გზას და ვნახოთ როგორ მოახერხებს ის წარსულის აღდგენას.

ფრაზა წიგნიდან :

„რადგან არაფერია ცხოვრებაში იმაზე კარგი, ვიდრე ის, რისი წარმოდგენაც შენ შეგიძლია. არავინაა ცხოვრებაში იმაზე ლამაზი, ვიდრე შენ შეგიძლია წარმოიდგინო. არაფერია შენს ფანტაზიაზე უფრო სექსუალური.“

კაზუო იშიგურო - არასოდეს გამიშვა

კაცობრიობის ისტორიის მანძილზე მუდმივად იდევნებოდა განსხვავებული აზრი,განსხვავებული ადამიანი. სოციუმი ყოველთვის ახერხებდა განსხვავებული შეხედულების მქონე ადამიანები დაეჩაგრათ ან მათი დამოკიდებულება შეეცვალათ. იყო დრო განსხვავებული აზრის მქონე ადამიანებს კოცონზე წვავდნენ.

ამ წიგნის კითხვისას მუდმივად მახსენდებოდა უმრავლესობის წნეხი უმცირესობაზე,როგორ შეიძლება ადამიანმა გაანადგუროს მეორე ადამიანი ისე რომ ვერც გაიაზროს.

წიგნის მთავარი პერსონაჟი, ქეითი, 31 წლის ასაკში გვიყვება მის ბავშვობაზე, ადგილზე სადაც ის და მისი მეგობრები იმ იდეით აღზარდეს რომ განსაკუთრებულები იყვნენ, თუმცა ვერასდროს უხსნიდნენ, რატომ. მას არ ახსოვს დედა, მამა ან სხვა ოჯახის წევრები. ის, როგორც სხვა ბავშვები აღმზრდელობით დაწესებულებაში ცხოვრობდნენ, გარე სამყაროსთან შეხება არ ჰქონდათ და იქვე სკოლაში სწავლობდნენ.

ბუნებრივია რაც ასაკი ემატებოდა, ქეითი უამრავ კითხვას უსვამდა საკუთარ თავს, თუნდაც რა ხდებოდა გარეთ, რატომ არ შეეძლო ტერიტორიის დატოვება, ვინ იყვნენ მისი მშობლები. ის და მისი მეგობრები: ტომი და რუთი სულმოუთქმელად ელოდებიან დღეს, როდესაც სკოლას დაამთავრებენ და გარე სამყაროს შეცნობას დაიწყებენ.

ეს დღეც დადგება, ისინი სოფელში გადავლენ საცხოვრებლად და ახალ ადამიანებს შეხვდებიან, უამრავ კითხვაზე იპოვნიან პასუხს, გაიგებენ თუ რატომ იზრდებოდნენ იზოლაციაში...

წიგნში შეხვდები:

ერთგულებას,სიყვარულს,იმედგაცრუებას,ღალატს. ეს ყველაფერი კი ქეითის წარსულის გახსენებით და პასუხების ძიებით არის შეფუთული.

ფრაზა წიგნიდან:

„ მესმის, თავს ჭადრაკის პაიკებად გრძნობთ. მართლაცდა შეიძლება ეგრე შეხედოთ. მაგრამ დაფიქრდით: თქვენ იღბლიანი პაიკები იყავით. „

ჯორჯ ორუელი - 1984

ორუელი მოგვითხრობს გარემოს შესახებ, სადაც ადამიანის უფლებები არ არსებობს, სახელმწიფოს ეკუთვნი, მათ სურვილებს ეკუთვნი, შენი გონება და სხეული მათი საკუთრებაა. ტოტალური კონტროლი გარანტირებულია.

წიგნის მთავარი პერსონაჟი უინსტონ სმიტია, რიგითი პარტიული მუშაკი, იგი „ჭეშმარიტების სამინისტროში“ მუშაობს და ისტორიის გადაკეთებით არის დაკავებული. თუ შენ კონკრეტული ფაქტი გახსოვს ისტორიიდან, მას ვერ დაამტკიცებ, რადგან ისტორია უინსტონის სამყაროში მუდმივ ტრანსფორმაციას განიცდის და არ არსებობს წყარო რითაც შეძლებ სიმართლის დამტკიცებას.

იქ სადაც უინსტონი ცხოვრობს: ნდობა ლიკვიდირებულია, სიმართლე განდევნილი. მშობლებს - შვილები „აზრის პოლიციაში“ ასმენენ, ქმარი ცოლს ძილშიც ვერ ენდობა, ერთი გადაბრუნებული სიტყვისთვის შეიძლება სიკვდილით დაგსაჯონ, შემდეგ კი უინსტონის სამინისტრო შენ შესახებ ყველა ცნობას გააქრობს ისე, თითქოს არც არასდროს არსებობდი.

როგორ შეიძლება მსგავსი რეალობა ვინმეს მოსწონდეს? ვინმეს უნდოდეს იქ ცხოვრება სადაც უინსტონი ყოველდღე არსებობს? მას ეზიზღება რეალობა,ეზიზღება მისი საქმე და „მეგობრები“ ეზიზღება გათელილი სიმართლე, რომელსაც ვერაფრით დაამტკიცებს, ეზიზღება ეკრანი რომელიც სახლში დაუმონტაჟეს და მუდმივად უსმენს პარტიაზე რამე არ წამოცდეს, ეზიზღება სიცოცხლე, თუმცა ყველა ადამიანში არსებობს იმედი, ის დღე როდესაც ეს ყველაფერი დასრულდება, იმედი აძლევს სიცოცხლის ხალისს.

წიგნში აღწერილია უინსტონის ყოველდღიურობა, მისი ფიქრები - ფიქრები რომელიც დასჯადია, გარემო სადაც ის ცხოვრობს, ადამიანები რომლებსაც დაკარგული აქვთ მორალი. მთავარი პერსონაჟის ისტორია საინტერესოდ ვითარდება, მისი გეგმები იმაზე მაღალია ვიდრე პარტიული შტაბის შენობა. დანარჩენს ვერ გეტყვი, უნდა წაიკითხო.

ფრაზა წიგნიდან :

„ჩვენთვის დაუშვებელია, რომ სადმე მსოფლიოში იარსებოს რაიმე ცდომილმა აზრმა, რაოდენ საიდუმლო და უძლურიც უნდა იყოს ეს აზრი.“

ნიკოლო ამანიტი- მე და შენ

მოკლედ მშვენიერი დროა წიგნებთან მეტი სიახლოვისთვის, ისევ აცივდა და მარტმა მისი მერყევი ხასიათი შეგვახსენა. მინდა ეს პატარა წიგნი გაგაცნო რომელიც მეგონა, რომ მორიგი გასართობი წიგნი იქნებოდა, თუმცა იმაზე ღრმა და მრავლისმომცველი აღმოჩნდა ვიდრე წარმოვიდგენდი.

წიგნი თინეიჯერ ლორენცოზეა, ლორენცოს არ ჰყავს მეგობრები, კომუნიკაციაც დიდად არ ეხერხება, დედა კი დარდობს ამ ყველაფერზე, ბავშვობაში ფსიქოლოგთანაც წაიყვანა. ლორენცოს ეს ყველაფერი დისკომფორტს უქმნის. ერთ დღეს დედას მოატყუებს რომ მეგობრებმა მთაში დაპატიჟეს და წასვლა გადაწყვიტა, დედას სიხარულისგან ცრემლები წამოუვიდა ლორენცომ კი სიმართლის თქმა ვეღარ გაუბედა.

პარტიის გათამაშება მოუწია, საგონებელში ჩავარდნილმა ერთი გამოსავალი იპოვა, სახლის ქვემოთ არსებული სარდაფი, რომელსაც არავინ სტუმრობს და დამალვას გადაწყვეტს. სარდაფში ყველაფერი აქვს იმისთვის რომ ერთი კვირა უპრობლემოდ გაატაროს. დედას ლორენცო მთის კურორტზე ჰქგონია, ამ დროს კი სახლის ქვემოთ სარდაფში იმალება, შეუქმნია კომფორტის ზონა და გამოსვლას არ აპირებს.

ერთი შეხედვით მარტივი სცენარია და რა უნდა მოხდეს საინტერესო, თუმცა ლორენცოს წინ უჩვეულო თავგადასავალი ელის, მეტს აღარ მოგიყვები, მაგრამ გეტყვი რომ საინტერესო და ცოტა სევდიანი დასასრული აქვს.

ფრაზა წიგნიდან:

„ თურმე სადღაც ტროპიკებში ერთი ბუზი ბინადრობს, რომელიც კრაზანას ბაძავს. ამ ბუზს, შავ-ყვითელი ზოლიანი მუცლით, ულვაშებითა და ამობურცული თვალებით, ცრუ ნესტარიც კი გააჩნია. უწყინარია და არავის ერჩის, მაგრამ კრაზანისებრი გარეგნობის გამო მას ფრინველები, ხვლიკები და ადამიანებიც კი უფრთხიან. ამ ბუზს შეუძლია, ამქვეყნად ყველაზე დაცულ და სახიფათო ადგილას - კრაზანის ბუდეში - მშვიდად შეფრინდეს და იქაც კი ვერავინ იცნობს.

ფიოდორ დოსტოევსკი - მოთამაშე

როგორც ამბობენ დოსტოევსკის უყვარდა თამაში, ეს კონკრეტული წიგნი დაჩქარებულად დაწერა რათა ვალები გადაეხადა. აქედან გამომდინარე ნოველა პატარა გამოვიდა, თუმცა დოსტოევსკიმ კარგად იცოდა რას წერდა, რადგან თავად იყო დამოკიდებული და წიგნის გმირი ალექსეი ამ ყველაფრის გამოძახილია.

მიუხედავად იმისა რომ ნოველა შეიძლება ერთ დღეშიც წაიკითხო, დატვირთულია უამრავი ემოციით, ჩვენ ალექსეის ისტორიას თავიდანვე ვეცნობით, რომელიც რუსი გენერლის ოჯახისთვის მუშაობს, მასწავლებლად. თამაშისადმი დამოკიდებულება მას უამრავ პრობლემებს უქმნის, მეორე მხარეს კი სიყვარულია, საინტერესო ის არის რომ სიყვარულისთვის ისევ იწყებს თამაშს.

ალექსეი პოლინაზეა შეყვარებული,პოლინას ფული სჭირდება, სწრაფი გზა კი თამაშია, ალექსეი ისევ ეშვება და იწყებს თამაშს, უკვე პოლინასთვის.

წიგნი იმდენად მომცროა რომ ბევრს ვერაფერს დავწერ. თამაშისადმი დამოკიდებულება მსოფლიოში უამრავ ადამიანს უქმნის პრობლემას,თუ შენ გაინტერესებს მოთამაშის განცდები და ამავდროულად საინტერესო ოჯახური ისტორია ეს წიგნი ამ ყველაფრის მშვენიერი ნაკრებია.

ფრაზა წიგნიდან:
„ სასაცილო კია,რულეტიდან ამდენ რამეს რომ გამოველი,თუმცა,ჩემი აზრით,ის უფრო სასაცილოა,სხვებს რომ სისულელედ და უგუნურებად მიაჩნიათ,კაცი თამაშისგან რამეს გამოელოდეს.“

ჰარუკი მურაკამი - კაფკა პლაჟზე

15 წლის ბიჭის ისტორია რომელიც დედამ დატოვა და მის დასთან ერთად სხვაგან წავიდა საცხოვრებლად. კაფკა მამამ გაზარდა თუმცა მას ცხოვრება დედის წასვლის შემდეგ ეზიზღება. ერთ დღეს კაფკა ყველა საჭირო ნივთს ჩაალაგებს და სახლიდან შორს წავა.

წიგნი ორი ადამიანის ცხოვრებას მოიცავს, კაფკასთან ერთად კითხვისას გვხვდება მეორე პერსონაჟი ნაკატა, ნაკატა მოხუცი კაცია რომელსაც მძიმე წარსული ჰქონდა და ახლა სახელმწიფო შემწეობით სულდგმულობს. ბედი ამ ორ ადამიანს უცნაურად და მოულოდნელად დააკავშირებს..

მურაკამისთვის დამახასიათებელი თხრობის სტილი, შეიძლება ერთ მომენტში სიყვარულზე კითხულობდე და უცბად მარტოობის ტკივილმა წაგიღოს. კითხვისას შეიძლება დაიბნე,მომენტში იფიქრო რომ უაზრობაა თუმცა კაფკას ისტორია ყოველი ფურცლის წაკითხვისას უფრო გიზიდავს და გინდა გაიგო სად მიდის ეს ახალგაზრდა და რა მიზანი აქვს ცხოვრებაში.

მამასთვის კაფკა დაკარგულად ითვლება და ცხადია მის პოვნას პოლიცია ცდილობს, ახალგაზრდა ბიჭს უამრავი წინაღობის გადალახვა უწევს და იბრძვის თავისუფლებისთვის,დამოუკიდებლობისთვის, ჩვენ კი საშუალება გვეძლევა მის განვლილ გზას ყურადღებით დავაკვირდეთ და დასკვნები გამოვიტანოთ.

ფრაზა წიგნიდან:
„ ყველას ცხოვრებაშია ასეთი წერტილი - ვეღარც უკან დაბრუნდები,ვერც წინ წახვალ. როცა ამ წერტილში აღმოვჩნდებით,ბედს უნდა შევეგუოთ.მხოლოდ ეს გადაგვარჩენს.