საქართველოს ფრინველები • Birds of Georgia

🇬🇪 საქართველოში ფრინველებზე დაკვირვების შიდა ტურიზმი თითქმის საერთოდ არაა განვითარებული. 🦉

ℹ️ ამას დიდწილად განაპირობებს ინფორმაციის ნაკლებობა აქტიური ტურიზმის ამ კონკრეტული მიმართულების შესახებ, ადგილობრივ მოსახლეობაში.

ℹ️ საქართველოს ყველა კუთხეში მოიძებნება ისეთი ადგილი, რომელიც საინტერესოა, როგორც გაზაფხულსა და შემოდგომაზე, აქტიური მიგრაციის პერიოდებში, ასევე ზაფხულსა და ზამთარში, საინტერესო მოზამთრე და მობუდარი ფრინველების სანახავად.

ℹ️ აქტიური ტურიზმის ამ მიმართულებით დაინტერესების საწყისი, მინიმალური ცოდნის მოძეიბა და შემეცნებაა, ზოგადად ფრინველებზე დაკვირვებაზე და შემდეგ პოტენციურ სამიზნე სახეობებზე, რისი ნახვაც ჩვენთანაა შესაძლებელი. მერე კი, თუნდაც, საკუთარი აივნიდანაა შესაძლებელი ფრინველებზე დაკვირვების დაწყება. აივნის შემდეგ, შესაძლებელია გავართულოთ ჩვენი ძიება და ქალაქის მწვანე სივრცეებში გადავინაცვლოთ, ურბანული გარემოს პარკებსა და სკვერებში, სადაც კოდალების ნახვაც კი შეიძლება. ამ უკანასკნელის ფრინველების ნახვისა და სწავლის შემდეგ, უკვე შეგიძლიათ გაართულოთ თქვენი სამიზნე ფრინველების სია და ქალაქგარეთ გადაინაცვლოთ, წყალჭარბი ტერიტორიებისკენ, ტბებისკენ, ჭაობებისკენ და მსგავსი ადგილებისკენ, სადაც პოტენციური საინტერესო ფრინველები იქნებიან. ამ ამბებში აქტიურად ჩართვისთვის თქვენ მხოლოდ კარგი ჭოგრიტი დაგჭირდებათ, რომელიც ფრინველებზე კომფორტულად დაკვირვებისთვისაა საჭირო. ფოტოაპარატი არაა აუცილებელი ფრინველების სილამაზის დასანახად, მაგრამ მისი ფლობა საშუალებას მოგცემთ თქვენი ფერადი მეზობლების დაფიქსირების კადრები სამახსოვროდ შეინახოთ-დააარქივოთ ან დამატებით, რამე იშვიათი ფრინველის პოვნისას, ამის დამადასტურებელი მტკიცებულება გქონდეთ.

ℹ️ გაზაფხულის მიგრაციის პერიოდში ყველგან რაღაც საინტერესო ფრინველის ნახვაა შესაძლებელი. მათი დიდი ნაწილი უბრალოდ დასასვენებლად გაჩერდება საქართველოში, თავიანთ სამიგრაციო გზაზე, საბუდარ ტერიტორიებზე მიმავალი. სხვა, ადგილობრივი, მობუდარი ფრინველები კი დაბრუნდებიან საქართველოში და ბუდობის სეზონს დაიწყებენ. ასეთი ფრინველები არიან კვირიონები (Merops apiaster), ყაპყაპები (Coracias garrulus), ოფოფები (Upupa epops) შავთავა გრატები (Emberiza melanocephala), ტარბები (Sturnus roseus), ფასკუნჯები (Neophron percnopterus) და სხვა მრავალი სახეობა, რომლებიც აფრიკის ქვეყნებში და სხვა, შედარებით თბილ ქვეყნებში იზამთრებენ, როცა შემოდგომის მიწურულს საქართველოდან დროებით მიდიან.

ℹ️ ძალიან ბევრი იწერება იმის შესახებ, რომ ფრინველების ძებნასა და მათზე დაკვირვებას ადამიანის მენტალურ ჯანმრთელობაზე დადებითი ზეგავლენა გააჩნია. ეს ამბავი უფრო ხშირად ისმოდა ბოლო პანდემიის პერიოდში.

ℹ️ ფრინველებზე დაკვირვება მთლიანად დაინტერესებული ადამიანის ინიციატივაზე და სურვილზეა დამოკიდებული 🤩 შეიძინეთ მინიმალური აღჭურვილობა, გადით ბუნებაში და ყველაფერი თავისით დაიწყება. დანარჩენი, სწავლა და თვითგანვითარება ავტომატური პროცესია და იმაზეა დამოკიდებული, თუ რამდენ დროს გაატარებთ ბუნებაში. ყოველი ახალი სახეობის ნახვის შემდეგ, საჭიროა მათი შესწავლა, მათ შესახებ საინტერესო ინფორმაციის მოძიება, რისთვისაც არსებობს ფრინველების სარკვევი ლიტერატურა. ამ ეტაპზე, მსგავსი თემატიკის ლიტერატურა ძირითადად უცხო ენებზეა ხელმისაწვდომი, რაც ალბათ, თავისმხრივ განაპირობებს ამ მიმართულების ნაკლებპოპულარობას საქართველოში. თუ გინდათ, რომ მსგავსი ლიტერატურა გქონდეთ, მომწერეთ და გაგიზიარებთ ჩემს პატარა კოლექციას 😍

🇬🇪 საქართველოში, ერთ-ერთი გამორჩეული ადგილი, სადაც ფრინველებზე დაკვირვებაა შესაძლებელი, არის აჭარა, კერძოდ ბათუმის სიახლოვეს არსებული სოფლები. ორ სოფელში, სახალვაშოსა და შუამთაში არსებობს საერთაშორისოდ ცნობილი მტაცებელი ფრინველების მონიტორინგის სადგურები, სადაც შემოდგომაზე უამრავი დაინტერესებული ადამიანი ჩამოდის, რომლებიც მონაწილეობას იღებენ საქართველოში მიმომფრენი მტაცებელი ფრინველების მონიტორინგში. ბათუმთან ახლოს მდებარე მდ. ჭოროხის დელტა კი ერთ-ერთი დიდი ტერიტორიაა, სადაც მწვანე საფარია შემორჩენილი და რომელ ადგილსაც, ცუდი ამინდების დროს, უამრავი მიმომფრენი ფრინველი აფარებს თავს და იღდგენს ენერგიას, მიგრაციის გასაგრძელებლად. ამ ადგილას რამოდენიმე ისეთი ფრინველია ნანახი, რომლებიც მანამდე საქართველოში არავის უნახავს - ეგვიპტური უფეხურა (Caprimulgus aegyptius), შავთავა ტოროლა (Eremopterix nigriceps), სამზოლა აფრიკული წინტალა (Charadrius tricollaris) და სხვა. მსგავს იშვიათ სახეობებს, როგორც წესი, საქართველოში ჩამოსული ეკოტურისტები პოულობენ ხოლმე. ფრინველებზე დაკვირვების შიდა ტურიზმის განვითარების პარალელურად გაიზრდება მსგავსი იშვიათი სახეობების საქართველოში პოვნის შემთხვევებიც, რაც ქართველების დიდი წვლილი იქნება ეროვნულ დონეზე, სამეცნიეროდ მნიშვნელოვანი ცოდნის შექმნაში 🤩 ესაა ჩემი დიდი სურვილი და ამ ჩემი გვერდის შექმნის ერთ-ერთი უმთავრესი მისიაც 🤩

🤩 ერთ-ერთი "ტოპ" ყველაზე ლამაზი იხვი მოვიდა საქართველოში - გრძელკუდა იხვი, იგივე კუდმაკრატელა იხვი (Clangula hyemalis), რომელიც ჩემი აზრით, საქართველოს იხვების ტოპ 3-ში იმსახურებს ადგილს, სილამაზით 😍

👉 გრძელკუდა იხვი, იგივე კუდმაკრატელა იხვი (Clangula hyemalis) ფართოდ გავრცელებული სახეობა არაა საქართველოში, აქ მხოლოდ ზამთარში გვხვდება და ისაც იშვიათად. კიდევ უფრო იშვიათია ჩვენი ქვეყნის შიდა წყლებში. 🧐

👉 ეს კონკრეტული ინდივიდი გუშინ იპოვა გიორგი დარჩიაშვილმა თბილისში. მადლობა მას ამ ამბის გაზიარებისთვის, რისი წყალობითაც დღეს უკვე გიორგი ნაცვლიშვილმა შეძლო ამ სილამაზის ნახვა და ფოტოგადაღაება 😍

ℹ️ გრძელკუდა იხვი (Clangula hyemalis) საშუალო ზომის ზღვის იხვია და ნამდვილი არქტიკული სახეობა. იგი მრავლდება ტუნდრისა და ტაიგის რეგიონებში, გამრავლების შემდეგ კი მიგრირებს ჩრდილოეთ ამერიკის, დასავლეთ გრენლანდიის, აღმოსავლეთ აზიის ცივი და ზომიერი წყლების სანაპიროებზე, აგრეთვე დიდ ტბებზე. ინდივიდები საკვების მოსაძებნად ზღვის წარმოუდგენელ სიღრმეებზე ყვინთავენ, რომლებსაც სხვა ზღვის იხვები ვერ აღწევენ, შეუძლიათ 60 მეტრზე მეტ სიღრმეზე ჩაყვინთონ. 🤯

ℹ️ ყველაზე გამორჩეული ნიშანი, რომელიც ამ სახეობას სახელწოდებასაც აძლევს არის კუდის ორი ცენტრალური, თხელი და დაგრძელებული ბუმბული, რაც მამრი გრძელკუდა იხვისთვისაა დამახასიათებელი. ამ ფრინველის კიდევ ერთი დამახასიათებელი თვისებაა მისი ხმა, რომელიც საკმაოდ დიდი მანძილიდან ისმის, როგორც სახეობის გამოსაზამთრებელ სანაპიროებზე, ისე ტუნდრაში მდებარე საბუდარ ტერიტორიებზე. 🤩 👉ხმა https://xeno-canto.org/898214 👈

👉 საქართველოში მედუდუკეები (Bombycilla garrulus) ისევ გამოჩნდნენ 🤩

ამჯერად ყაზბეგში დააფიქსირეს გუშინ და დღესაც 😍 ამიტომ ყურადღებით იყავით, სადაც ცივა და ხეზე ხილია შემორჩენილი, ყველგან შეიძლება ეს ულამაზესი ფრინველები მოფრინდნენ სტუმრად 🤩

მედუდუკე საქართველოს ზამთრის სტუმარია, მაგრამ ისეთი, რომელსაც ყოველ ზამთარს ვერ ნახავთ ჩვენთან 🪺

ისინი უკიდურესი ჩრდილოეთით ბუდობენ, მაგრამ მიმომფრენები არიან ზამთარში თავიანთ საბუდარ ტერიტორიებს ტოვებენ 📣

საინტერესო ისაა, რომ მედუდუკეები სხვა სახეობებს არ გვანან და ყოველთვის ერთსა და იმავე ადგილებს არ სტუმრობენ გამოსაზამთრებლად, არამედ იქით მიემართებიან, სადაც მოეხასიეთებათ 😵‍💫

მათი მიგრაცია ძირითადად სექტემბერში იწყება, როდესაც სახეობის არეალში ტემპერატურა მაქსიმალურად ეცემა 🥶 პ.ს ჩრდილოეთ ციმბირშიც ბუდობს🥶

მედუდუკეები ძალიან სოციალური ფრინველები არიან და ზამთარში საკმაოდ დიდ გუნდებსაც ქმნიან, რათა ერთმანეთს ხეებზე შემორჩენილი ხილის პოვნაში დაეხმარონ ❤️ გუნდებში ხშირად 50-დან 300 ინდივიდამდე ერთიანდება და ზოგჯერ შეიძლება ათასობით მედუდუკეც კი იყოს ერთ გუნდში 🤯

ერთ-ერთი ყველაზე საინტერესო ფაქტი მედუდუკეს შესახებ არის ის, რომ ისინი გასამრავლებლად არასოდეს ბრუნდებიან იმავე ადგილას, სადაც წინა წელს იბუდეს. ზოგიერთმა მედუდუკემ, მისი ძველი საბუდარი ადგილიდან ათასობით კილომეტრის დაშორებითაც კი შეიძლება დაიბუდოს 🤯

ფოტოს ავტორი: Boran Çilek

🍂 დასრულდა ფრინველების საშემოდგომო მიმოფრენა და ამასობაში დაგვიზამთრდა კიდეც 🥶

🐦 მიმოფრენის პერიოდში, საინტერესო ფრინველების პოვნის შანსი უფრო დიდია, მაგრამ ზამთარსაც აქვს თავისი შანსები 👌

👀 ვინც თვალს აქტიურად გვადევნებს, ამ სახეობის დაფიქსირებები უკვე რამდენჯერმე გავაზიარე 🤩

🌍 სახეობა არეალს იფართოებს და წლიდან წლამდე ჩნდება ახალ ქვეყნებში, სადაც მანამდე არ იყო ნანახი. არა მხოლოდ უბრალოდ ჩნდება, მეწყვილესაც პოულობს, ფუძნდება და ბუდობასაც იწყებს 🪺

✅ ფრთაშავი ძერა (Elanus caeruleus) ამჯერად კუმისის ტბაზე დააფიქსირეს, რაც საქართველოში ამ სახეობის მე-13 დაფიქსირებაა. 13 დაფიქსირებიდან, ფრთაშავი ძერა ჩვენ ქვეყანაში ყველა სეზონზეა ნანახი - გაზაფხულზეც, ზაფხულშიც, შემოდგომაზეც და ზამთარშიც 🙌

📸 ფოტოს და დაფიქსირების ავტორი: ალექსანდრე ქიტიაშვილი, კუმისის ტბა, 6 დეკემბერი 2025 ↩️

😍 თავისებურად მიყვარს ფრინველების საგაზაფხულო და საშემოდგომო მიგრაციის შემდეგი პერიოდები 🤩

🥱 შედარებით წყნარი პერიოდია - იშვიათ ფრინველებს აღარავინ დაეძებს საქართველოში და არც ნახულობს, შესაბამისად 👀 ალბათ არც ბევრი რამეა საპოვნელი ზამთრისა და ზაფხულის წინა პერიოდებში 🥶

🤓 სამაგიეროდ, მე, როგორც eBird-ის მიმომხილველს/რეცენზენტს საქართველოში, ერთი კაი გასართობი მაინც მაქვს, რომ მინიმუმ ყოველ კვირა, იმ ადამიანების მიერ გადაღებულ ფრინველების ფოტოებს გადავავლო თვალი, რომლებიც საქართველოს მხოლოდ ფრინველების სანახავად ესტუმრნენ გაზაფხულსა და შემოდგომაზე 👀 როგორც წესი, ეკოტურისტები, საქართველოში გადაღებული ფოტოების დასამუშავებლად და გასასაჯაროებლად ზუსტად ამ პერიოდებში იცლიან და მეც, თავისი ბოლო მოდელი ფოტოაპარატით გადაღებული ფოტოებით მანებივრებენ 🤓

🤩 ზუსტად მსგავს ფოტოებს გიზიარებთ ამ პოსტში, რომლებიც ამ კვირაში "გამისაჯაროვეს" 🤩 სასწაული ფოტოები, რომლებიც ახალ ფოტოაპარატში ინვესტიციის ჩადებას მაიძულებენ 🤯

👀 დაგიბრუნდით ახალი ამბებით🤩

📌 მოკლედ, 2025 წლის შემოდგომა საკმაოდ საინტერესო სახეობებით დახუნძლული გამოვიდა 🤩

🤓 საქართველოსთვის ერთი ახალი სახეობის ფრინველი და არაერთი უიშვიათესი 🙌

🤓 დროა ოქტომბრის ის სახეობებიც გაგიზიაროთ, რომლებსაც ერთ ამბად გასაზიარებლად ვაგროვებდი 👇

👉 მდინარე ჭოროხის დელტა ისეთი ადგილია, სადაც შავი ზღვის სანაპირო ზოლის გასწვრივ მიმომფრენი ფრინველები ჯერ კიდევ პოულობენ დასასვენებელ ადგილებს, სადაც ძალ-ღონეს იღდგენენ, თავიანთ დამქანცველი მიგრაციის გასაგრძელებლად. ფაქტიურად, მსგავსი ზომის, საკვებითა და განსხვავებული მიკროჰაბიტატებით მდიდარი მწვანე სივრცე შავი ზღვის სანაპირო ზოლზე ცოტაღაა შემორჩენილი. სწორედ ამიტომ, ფრინველების კონცენტრაცია მსგავს ადგილებში საკმაოდ მაღალია. ერთ ადგილას კონცენტრირებულ ბევრ ფრინველში კი ხშირია ისეთი იშვიათი ფრინველების პოვნის შემთხვევებიც, როგორებსაც მე გიზიარებთ ხოლმე ამბებად. სწორედ ასეთი ამბები უნდა გაგიზიაროთ დღესაც 🤩

👉 ფრინველებით დაინტერესებულმა ადამიანებმა, უკვე აღარ გაგიკვირდებათ და კვლავ შეძლეს საინტერესო და საქართველოსთვის იშვიათი სახეობების პოვნა 🤩

✅ თქვენს წინაშეა საქართველოსთვის მე-9 ხმელთაშუაზღვის ასპუჭაკა (Sylvia melanocephala); ფოტოს ავტორი: Tohar Tal; 2025.10.27, აჭარა, მდინარე ჭოროხის დელტა.

✅ საქართველოსთვის მე-6 უდაბნოს მეღორღია (Oenanthe deserti); ფოტოს ავტორი: Tohar Tal; 2025.10.27, აჭარა, მდინარე ჭოროხის დელტა.

✅ აღმოსავლური მინდვრის ტოროლას (Alauda gulgula) ფოტოთი დადასტურებული მე-2 დაფიქსირება; ფოტოს ავტორი: Tohar Tal; 2025.10.16, აჭარა, მდინარე ჭოროხის დელტა.

🥳 დაგიბრუნდით ახალი ამბით 🤯

🌳 მთელი დღეა რაჭის ტყეში ვარ, სადაც ეს მაგარი ამბავი მომივიდა და ერთი სული მქონდა საქმეს მოვრჩენილიყავი და თქვენთვისაც გამეზიარებინა 🤩 ხოდა, გიზიარებთ პირდაპირ მანქანიდან 🚗 სახლამდე რა მოითმენს 🤩

😎 ტრადიციულად, ერთ, დიდი ხნის ნანატრ საინტერესო ამბავს (რომელიც ალბათ უკვე წაიკითხეთ), მეორე, კიდევ უფრო საინტერესო ამბავი და კიდევ უფრო იშვიათი ფრინველის დაფიქსირება მოჰყვა 👇🏻

💁🏻‍♂️ წინა პოსტში გაზიარებული იშვიათობა თუ მეორედ გამოჩნდა საქართველოში და მინიმუმ რვა ადამიანი გაახარა (ვინც სანახვად მივიდა და ნახა კიდეც), აგერ, გავიდა ერთი დღე და უარესი სიგიჟე იპოვეს, ისევ აჭარაში, ისევ მდინარე ჭოროხის დელტას ტერიტორიაზე, სადღაც გონიოსთან✌️

👏 ეს უკვე ახალი სახეობაა ჩვენი ქვეყნისთვის და აქამდე არასოდეს უნახავთ ჩვენთან ✊

👇🏻 თქვენს წინაშეა ფრინველის ახალი სახეობა საქართველოსთვის 🇬🇪 აზიური უდაბნოს ასპუჭაკა (Curruca nana) 🥳

✊ იპოვა ელიოტ დუფორმა (Elliot Dufour), გონიოში 👏 ვულოცავ მას და ყველას, ვინც მოახერხა ნახვა ✊

ℹ️ ამ გვერდზე სამოყვარულო დონის პოსტები არ იწერება და ძალიან გთხოვთ, პატივი ვცეთ სხვის შრომას, ცოდნას და არ დავუწეროთ “რაის იშვიათი, ჩემს ბაღჩაში ამის მეტი რა არისო”✌️

🤯 სიგიჟე დაბრუნდა საქართველოში 🤯

🤓 აი, ხო არის ხოლმე ისეთი სახეობები, რომლებსაც დიდი აღტაცებით გიზიარებთ და თან ინფორმაციასაც ვაყოლებ, თუ რამდენად წარმოუდგენელია იმ რაღაც სიგიჟე სახეობის საქართველოში დაფიქსირება? 🤔

🤓 ზუსტად ეგეთი სახეობა დაბრუნდა და დაფიქსირდა საქართველოში 🤓🇬🇪

🤔 ვწუწუნებდი, 2025 წელს არაფერი სიგიჟე არ უნახავთ საქართველოში მეთქი, მაგრამ დასრულდა ეგ ამბავი და აი ეს სახეობაა ის სიგიჟე, რომელმაც ის ნავსი გატეხა 🤩 მორჩა, წელს ხმას აღარ ვიღებ 🫡

👉 2023 წელს, შემოდგომაზე, ზუსტად იგივე, ოქტომბრის თვეში, მდინარე ჭოროხისა და შავი ზღვის შესართავთან პატრიკ ვეილმა იპოვნა ეს ფრინველი, რომელიც აფრიკის კონტინენტის ბინადარია და მიმოფრენა არ ახასიათებს (აფრიკის ადგილობრივი სახეობაა და გავრცელებულია სამხრეთ და აღმოსავლეთ აფრიკაში და მადაგასკარზე - სხვა ქვესახეობა), ანუ არსად მიფრინავს შორს, როგორც ბევრი სხვა სახეობა. 🛖

🇬🇪 ვინაიდან ეს სახეობა ჩვენ ქვეყანაში პირველად დაფიქსირდა, მას ქართული სახელი სამზოლა აფრიკული წინტალა (Charadrius tricollaris) ვუწოდეთ. 🐧

ℹ️ ბოლო ათწლეულებში პირველად დაფიქსირდა ეგვიპტეში, 1993 წელს. პირველი დადასტურებული ბუდობა კი ეგვიპტეში 2009 წელს ნახეს. ამჟამად სამხრეთ და აღმოსავლეთ აფრიკისა და მადაგასკარის გარდა, ეგვიპტის მობინადრე სახეობაცაა. ℹ️

👉 ამ სახეობის არეალს მიღმა, ერთეული დაფიქსირებები არსებობს ისრაელში, ლიბანში, იორდანიაში და საქართველოში, რომელიც ამ აფრიკული სახეობის ყველაზე ჩრდილოეთით არსებული დაფიქსირებაა და დაახლოებით 1100 კილომეტრი აშორებს აქამდე ცნობილი ადგილებისგან. 😵‍💫

👉 მაშინ, მცირე ზომის სტატიაც მოვამზადეთ მე და პატრიკ ველიმ, ვინც ეს ფრინველი პირველად ნახა საქართველოში. სტატია ჟურნალ DUTCH
BIRDING-ში გამოქვეყნდა 2024 წლის აპრილში (საერთაშორისო ჟურნალი პალეარქტიკის ფრინველების შესახებ): https://www.dutchbirding.nl/journal/46/2 (Budagashvili, N & P Veale. 2024. Three-banded Plover at Batumi, Georgia, in September-October 2023. Dutch Birding 46 (2): 100-102) 📰

🤩 გავიდა 2 წელი და ეს სიგიჟე სახეობა, რომელსაც ვერ წარმოვიდგენდი საქართველოში, საკუთარი თვალით რომ არ მენახა (კიდევ ძალიან ბევრმა ადამიანმა შეძლო პირველი დაფიქსირების ნახვა 2023 წელს), კვლავ აღმოჩნდა სწორ დროს სწორ ადგილზე მყოფი ფოტოგრაფების და ნატურალისტების ობიექტივში 🤩 ფრინველების აღმოჩენა დიდწილად სწორ დროს სწორ ადგილზე ყოფნასა და მახვილ თვალზეა დამოკიდებული 🥳

🥳 ვულოცავ მარია ფედოსეევას და ოლეგ ვლასოვს ამ დიდებულ აღმოჩენას 🥳 ეს პირველი იშვიათობა არ არის, რაც მათ დასავლეთ საქართველოში იპოვეს, მაგრამ უდაოდ ყველაზე განსაკუთრებულია 🤩

🤝 მადლობა დენის კიტელს ინფორმაციისთვის 🤩

📸ფოტოები: Maria Fedoseeva და Oleg Vlasov.

😴 საკმაოდ დიდი ხნის შესვენების აღება მოგვიწია, მაგრამ ამ დიდი ხნის მანძილზე, საინტერესოც ბევრი არაფერი მომხდარა, რასაც გაგიზიარებდით 🫣

👉 სექტემბრის მიწურულს დაგროვდა სამი, შედარებით საინტერესო ფრინველის დაფიქსირების ამბავი, რომელიც გაზიარებად ღირს 🤩⤵️

1️⃣ პირველი საინტერესო დაფიქსირება იყო ელეონორას შავარდენი (Falco eleonorae), რომელიც კრისტიან გონერმა დააფიქსირა ფოთში, 20 სექტემბერს. ეს უკანასკნელი დაფიქსირება ელეონორას შავარდნის (F. eleonorae) მხოლოდ მე-6 დაფიქსირებაა საქართველოსთვის და გამომდინარე აქედან, ჯერ კიდევ საკმაოდ იშვიათ სახეობად ითვლება. ამ სახეობის სხვა დაფიქსირებებზე ძველ პოსტში მიწერია და შეგიძლიათ ნახოთ 👉 https://www.facebook.com/share/p/1JyyYaugfe/ ✅

2️⃣ რაც შეეხება მეორე სახეობას 👉 ვინც ჩემს გვერდს თვალს ადევნებთ ხოლმე, კარგად უნდა იცნობდეთ უკვე 🧐 წელს ამ სახეობის დაფიქსირებების ბუმი გვქონდა, მაგრამ ეს ბუმი ძირითადად ორი ინდივიდის გამო იყო, რომლებიც კახეთში აზერბაიჯანიდან გადმოვიდნენ და ფაქტიურად დარჩნენ კიდეც ჩვენ მხარეს, რადგან ჯერ კიდევ მოგვდის მათი დაფიქსირებების შესახებ ამბები. ამ ამბებს, სახეობის დაფიქსირების რაოდენობებს აღარ ვუმატებთ, რა თქმა უნდა, რადგან 99,9%-ით იგივე ფრინველები არიან. 👀

🤓 ვინც ვერ მიხვდით, აქ საუბარია ფრთაშავ ძერაზე (Elanus caeruleus) 🦅 ფრთაშავი ძერა (E. caeruleus) ამჯერად აჭარაში, სოფელ სახალვაშოში დააფიქსირა Batumi Raptor Count-ის გუნდმა, მიმომფრენი მტაცებელი ფრინველების მონიტორინგისას. მათი ეს დაფიქსირება, ფრთაშავი ძერას რიგით მე-12 დაფიქსირებაა ჩვენი ქვეყნისთვის. ✅

3️⃣ და ბოლო იშვიათობა ტიბუარა, იგივე მღრინავი (Eudromias morinellus), რომელიც გავრცელებულია ჩრდილოეთ ბრიტანეთში, ასევე, სკანდინავიასა და ჩრდილოეთ ციმბირის ჩათვლით ჩუკოტსკის ნახევარკუნძულამდე. აგრეთვე, ჩრდილო-აღმოსავლეთ ყაზახეთში და ჩრდილო-დასავლეთ ჩინეთში. აღმოსავლეთით კი სამხრეთ ციმბირისა და ჩრდილოეთ მონღოლეთის ჩათვლით სამხრეთ-აღმოსავლეთ რუსეთამდეა მისი არეალი. მღრინავი არარეგულარულად არის გავრცელებული პირენეებში, ალპებსა და კარპატებში, ასევე იშვიათად დანარჩენ ევროპაში, კავკასიაში და ჩრდილო-დასავლეთ ალასკაზეც კი გვხვდება. სახეობა იზამთრებს ჩრდილოეთ აფრიკასა და შუა აღმოსავლეთში, აღმოსავლეთით დასავლეთ ირანამდე (Wiersma & Kirwan 2023). 🌎

🇬🇪 საქართველოში მღრინავის (E. morinellus) ისტორიული დაფიქსირებებიც ძალიან მწირია და ჯამში მხოლოდ 9 ცნობილი დაფიქსირებით შემოიფარგლება, საიდანაც სამი შემთხვევა მონადირეების მიერ მოპოვებული ინდივიდების დაფიქსირების შემთხვევაა. 📑

👇 ეს (თანდართული) დაფიქსირება რიგით მე-10 დაფიქსირებაა ჩვენი ქვეყნისთვის, რომელიც გიორგი ნაცვლიშვილმა აღმოაჩინა 2 დღის წინ, 28 სექტემბერს, ბათუმთან, "მეჩიტეებში" ცნობილი მდინარე ჭოროხის დელტას დერიტორიაზე. ✅