30/06/2026
გრამატიკა "ზარმაცებისთვის" 🙂
გაკვეთილი I
არსებითი სახელი
შენ ახლა ხელში ტელეფონი გიჭირავს და კითხულობ ამ პოსტს.
ტელეფონი საგანია და იყენებ.
პოსტი წერილია და კითხულობ.
რაც მთავარია, შენ ადამიანი ხარ და აზროვნებ.
სამივე ერთად კი სამყაროსთვის საგანია, თუმცა სხვადასხვა დანიშნულებისა და მოცემულობისა.
ამ და სხვა საგნებს კი არსებითი სახელი აღნიშნავს.
მას ორი კითხვა აქვს:
1. ვინ?
2. რა?
"ვინ?" კითხვა დაესმით მხოლოდ უფალს, წმინდანებსა და ადამიანებს.
"რა?" კითხვა -ყველა დანარჩენს, რაც კი ბუნებაში არსებობს.
ესე იგი, ყველაფერი, რასაც ვხედავთ, ვეხებით და ყველაფერი, რასაც ვერ ვხედავთ, თუმცა ვგრძნობთ, უფლის მიერ ნაბოძები საგნებია.
სწორედ ამ ყველაფერს სწავლობს არსებითი სახელი, #1 მეტყველების ნაწილი.
არსებითი სახელი ჯგუფებად იყოფა.
ხომ არ დაიღალე?
მიდი, ადექი და წყალი დალიე, გაიზმორე, გაიარე და მერე დაბრუნდი.
ჰო, მართლა, ამდენი რამ იმიტომ შეგიძლია, რომ სულიერი ხარ, ანუ შენი ნებით გადაადგილდები, სუნთქავ, ენერგიას იღებ.
ოთხფეხა მეგობრები გყავს?
თუთიყუში?
მათზე დაკვირვებით მიხვდებოდი, რომ სულიერი მხოლოდ შენ არ ხარ, ცხოველები და ფრინველებიც შენთან ერთად არიან.
რა გვქია?
როგორც ყველას, შენც გაქვს სახელი და ის შენ გეკუთვნის. ამიტომაც არსებობს საკუთარი სახელების ჯგუფი.
ის რომ ბავშვი ხარ, ეს უკვე შენი საზოგადო მდგომარეობაა. საზოგადო სახელებიც ამისთვის არსებობს.
გაზეთს თუ ჰქვია "ასავალ-დასავალი", ესე იგი, ზოგადი გაზეთისთვის სახელწოდება უკვე საკუთარი ხდება.
გიჭირს ამის გაგება?
ასეთია მეცნიერება, უყვარს პატარ-პატარა სირთულეები.
აი, "მეცნიერება" ისეთია, ხელს ვერ ჩამოართმევს კაცი?!
რატომ?
აბსტრაქტულია და იმიტომ. მისი მხოლოდ შემეცნება შეიძლება. ხელით ვერ შევეხებით. უნდა ვიგრძნოთ მისი გავლენა ჩვენს გონებაზე.
ადრე ნახსენები გაზეთი ან თუნდაც წიგნი ხელშესახებია და თან კონკრეტული საგანია. შეხედავ და ხვდები, რაც არის.
ასეთ არსებით სახელებს კონკრეტული სახელები ჰქვიათ.
მარტივად რომ ვთქვათ, ეხები კონკრეტულ საგანს, ხოლო უხილავად გრძნობ აბსტრაქტულ საგანს.
მარტო ხარ?
აი, როცა მარტო არ ხარ და ადამიანებთან ატარებ დროს, ხალხში ხარ.
"ხალხი" ადამიანების ერთობლიობით იქმნება და ის კრებითი ჯგუფია.
ასეთი ბევრია, მაგალითად, საზოგადოება, ჯოგი, ნახირი, რემა, კოლტი და ა.შ.
წყალი დალიე-მეთქი, რომ გითხარი, დალიე?
აი, წყალი თუ ჭიქაში არ ჩაასხი, ვერ დათვლი. ასეთ სახელებს ნივთიერებათა სახელები ჰქვია.
გიყვარს ფიქრი? კითხვა? წერა?
დააკვირდი ამ სამ სიტყვას, თითქოს მოქმედება იგრძნობა, თუმცა ასე არ არის. კითხვაც არსებითი სახელის აქვს და თვისებაც. ასეთ სახელებს მოქმედების სახელები ჰქვია.
წარმომიდგენია, როგორ გეფერება დედა, ბებია ან ვიღაც, ვისაც ძალიან უყვარხარ.
ზოგჯერ კი ვიღაც გულსაც გტკენს და შენს დამცირებას ცდილობს.
დედამ თუ "შვილიკო" დაგიძახა, გიხარია. მაგრამ თუ განაწყენებულმა თანატოლმა ჩხუბისას "კაცუნათი" მოგიხსენია, გეწყინება.
კნინობით-ალერსობითი ფორმებიც არსებითი სახელის ჯგუფში შედის.
ახლა უნდა გაგახარო, პირველი გაკვეთილი დასრულდა.
მგონი, არ იყო რთული.
ახლა თავიდან წაიკითხე და რასაც ვერ გაიგებ, მომწერე.
ერთად ვიპოვოთ ჭეშმარიტება.
