26/08/2026
ළමා මනෝවිද්යා ලිපි පෙල - 5 දරුවෙකුට ආදරය සහ ආරක්ෂාව දැනෙන්න සැලැස්වන්නේ කොහොමද?
දරුවෙකුට හොඳ ආහාරයක්, ලස්සන ඇඳුම් සහ හොඳ අධ්යාපනයක් ලබාදීම වැදගත්. නමුත් දරුවෙකුගේ සෞඛ්ය සම්පන්න මානසික වර්ධනයට තවත් දෙයක් ඉතාමත් වැදගත්.
ඒ තමයි “මම ආදරය ලබනවා. මම ආරක්ෂිතයි. මට අවශ්ය වෙලාවේ මාව අහන්න කෙනෙක් ඉන්නවා.” යන හැඟීම.
දරුවෙකුට මෙම ආරක්ෂිත සම්බන්ධතාවය දැනෙන්නට පටන් ගත් විට, ඔහුට හෝ ඇයට තම හැඟීම් ප්රකාශ කිරීමටත්, අලුත් දේවල් උත්සාහ කිරීමටත්, වැරදිවලින් ඉගෙන ගැනීමටත් වැඩි විශ්වාසයක් ඇති විය හැකියි.
❤️ 1. ආදරය වචනවලින් පමණක් නොව ක්රියාවලින් පෙන්වන්න
“මම ඔයාට ආදරෙයි” කියන වචන ඉතා වටිනායි.
නමුත් දරුවා සමඟ කාලය ගත කිරීම, ඔහු කියන දේට සවන් දීම, ඔහුගේ සතුටේදී සතුටු වීම සහ ඔහු දුකෙන් සිටින විට ඔහු අසල සිටීම වැනි ක්රියාවන්ද ආදරය පෙන්වන ආකාර වේ.
සමහරවිට දරුවාට අවශ්ය වන්නේ විශාල තෑග්ගක් නොවෙයි.
මිනිත්තු දහයක් ඔහු සමඟ සෙල්ලම් කරන දෙමාපියෙකු විය හැකියි.
👂 2. දරුවා කියන දේට සවන් දෙන්න
දරුවෙකු කතා කරන විට දුරකථනය පසෙකින් තබා ඔහු දෙස බලා සවන් දීම වැනි සරල දෙයක් පවා විශාල අර්ථයක් ගෙන දිය හැකියි.
දරුවාට,
“මම කියන දේ වැදගත්.”
“අම්මා හෝ තාත්තා මට සවන් දෙනවා.”
යන හැඟීම ඇති වේ.
දරුවාගේ ප්රශ්නය වැඩිහිටියෙකුට සුළු දෙයක් ලෙස පෙනුණත්, එය දරුවාට විශාල දෙයක් විය හැකියි.
ඒ නිසා “ඕක මොන ප්රශ්නයක්ද?” කියා බැහැර කරනවාට වඩා,
“ඔයාට ඒක ගැන ගොඩක් දුක හිතුණා වගේ. මට කියන්න.”
යනුවෙන් ප්රතිචාර දැක්වීම වඩාත් ආදරණීයයි.
🤗 3. දරුවාට ශාරීරික ආදරය ලබා දෙන්න
දරුවා කැමති නම් වැළඳගැනීමක්, හිස අතගෑමක්, අත අල්ලාගෙන සිටීමක් වැනි ආදරණීය ස්පර්ශයන් දරුවාට සැනසීමක් ලබා දිය හැකියි.
නමුත් සෑම දරුවෙකුම එකම ආකාරයෙන් ශාරීරික ස්පර්ශයට කැමති නොවන බව මතක තබාගන්න.
දරුවාගේ සීමාවන්ට ගරු කිරීමත් ආදරයේ කොටසකි.
🌱 4. දරුවාට ස්ථාවරත්වයක් ලබා දෙන්න
දරුවන්ට ආරක්ෂිත බවක් දැනෙන්න ස්ථාවර සහ පුරෝකථනය කළ හැකි පරිසරයක් උපකාරී වේ.
හැකි තරම් දිනපතා කටයුතු සඳහා සරල රටාවක් තබාගන්න.
උදාහරණයක් ලෙස,
* නියමිත වේලාවකට නිදාගැනීම
* කෑම සඳහා සාමාන්ය රටාවක්
* පාසල් කටයුතු සඳහා කාලයක්
* සෙල්ලම් කිරීමට කාලයක්
* පවුලේ අය සමඟ එකට කතා කිරීමට කාලයක්
මෙවැනි රටාවක් දරුවාට “ඊළඟට මොකක් වෙයිද?” යන අවිනිශ්චිතතාවය අඩු කරගැනීමට උපකාරී විය හැකියි.
🛡️ 5. සීමා තැබීමත් ආදරයේ කොටසක්
දරුවාට ආදරය කරනවා කියන්නේ ඔහු ඉල්ලන සෑම දෙයක්ම ලබාදීම නොවේ.
දරුවන්ට පැහැදිලි සහ ස්ථාවර සීමා අවශ්යයි.
උදාහරණයක් ලෙස,
“ඔයාට තරහ වෙන්න පුළුවන්. ඒත් අනිත් කෙනාට ගහන්න බැහැ.”
“ඔයාට තව සෙල්ලම් කරන්න ඕනේ කියලා මට තේරෙනවා. ඒත් දැන් නින්දට යන වෙලාව.”
මෙවැනි සීමා දරුවාට තම හැඟීම් පිළිගත හැකි බවත්, සමාජයේ ආරක්ෂිතව ජීවත් වීමට අවශ්ය නීති තිබෙන බවත් ඉගෙන ගැනීමට උපකාරී වේ.
🌧️ 6. දරුවා වැරදුණු විටත් ආදරය පෙන්වන්න
දරුවෙකු වැරැද්දක් කළ විට ඔහුගේ හැසිරීම නිවැරදි කිරීම අවශ්යයි.
නමුත් “ඔයා නරක ළමයෙක්” යනුවෙන් දරුවාට ලේබලයක් දීම වෙනුවට, සිදුවූ හැසිරීම ගැන කතා කරන්න.
උදාහරණයක් ලෙස:
“ඔයා කරපු දේ හරි නැහැ. අපි ඒක හදන්නේ කොහොමද කියලා බලමු.”
මෙහිදී දරුවාට වැදගත් පණිවිඩයක් ලැබෙනවා:
“මම වැරැද්දක් කළා. ඒත් ඒ නිසා මම ආදරය ලැබීමට නුසුදුසු කෙනෙක් වෙන්නේ නැහැ.”
🌟 7. ප්රතිඵලයට වඩා උත්සාහය අගය කරන්න
“ඔයා හරිම දක්ෂයි!” කියන එක හොඳයි.
නමුත් සමහර අවස්ථාවල,
“ඔයා මේක කරන්න ගොඩක් උත්සාහ කළා.”
“අමාරු වුණත් ඔයා අතහැරියේ නැහැ.”
වැනි වචන භාවිතා කිරීමෙන් දරුවාගේ උත්සාහය අගය කිරීමට හැකියි.
එවිට දරුවාට සාර්ථකත්වය පමණක් නොව, උත්සාහය සහ ඉගෙනීමත් වැදගත් බව තේරුම් ගත හැකියි.
🗣️ 8. දරුවා සමඟ කතා කරන ආකාරය ගැන සැලකිලිමත් වන්න
දෙමාපියන්ටත් කෝපය, වෙහෙස සහ ආතතිය ඇති වීම සාමාන්යයි.
සෑම මොහොතකම පරිපූර්ණ දෙමාපියෙකු වීම අවශ්ය නැහැ.
ඔබට කෝපයෙන් දරුවාට කතා වූ අවස්ථාවක් තිබුණොත්, පසුව,
“අම්මා ටිකකට කලින් ගොඩක් කෝපයෙන් කතා කළා. ඒක හොඳ විදිහක් නෙවෙයි. මට සමාවෙන්න.”
කියා පැවසීමට හැකියි.
මෙවැනි අවස්ථා දරුවාට සමාව ඉල්ලීම, සම්බන්ධතාවයක් නැවත ගොඩනැගීම සහ තම හැඟීම් පිළිබඳ වගකීම ගැන වටිනා පාඩමක් උගන්වයි.
🏠 9. දරුවාට “ආරක්ෂිත තැනක්” වන්න
දරුවා ලෝකය ගවේෂණය කරන විට, ඔහුට ආපසු පැමිණීමට ආරක්ෂිත තැනක් තිබීම වැදගත්.
ඔහු පාසලේදී අසාර්ථක වුණත්, මිතුරෙකු සමඟ ගැටලුවක් ඇති වුණත්, වැරැද්දක් කළත්,
“මට මේ දේ ගැන අම්මාට හෝ තාත්තාට කියන්න පුළුවන්.”
යන විශ්වාසය තිබීම ඉතා වටිනා දෙයක්.
දරුවාට සෑම ගැටලුවකටම වහාම විසඳුමක් දීමට පෙර, සමහරවිට ඔහුට අවශ්ය වන්නේ ඔහුගේ කතාව සම්පූර්ණයෙන් අසා සිටින කෙනෙකු පමණි.
🌿 දරුවෙකුට ආදරය සහ ආරක්ෂාව දැනෙන්න සැලැස්වීම සඳහා විශාල දේවල් අවශ්ය නැහැ.
සමහරවිට ඒක,
උදේට දෙන වැළඳගැනීමක්.
නිදාගන්න කලින් කියන කුඩා කතාවක්.
දරුවාගේ දවස ගැන අසන ප්රශ්නයක්.
ඔහුගේ දුකේදී ඔහු අසලින් සිටීමක්.
වැරදුණු විටත් “මම ඔයාට ආදරෙයි” යන පණිවිඩය ලබාදීමක්.
විය හැකියි.
දරුවාට ආරක්ෂාව දැනෙන්නේ “මම කිසිදා වැරදි නොකරන නිසා” නොවේ.
එය දැනෙන්නේ,
“මම වැරදුණත්, මම දුකෙන් සිටියත්, මම බය වුණත්—මට ආදරය කරන සහ මාව අහන කෙනෙක් ඉන්නවා.”
යන විශ්වාසය නිසායි. ❤️
දරුවෙකුගේ හදවතේ ආරක්ෂිත බවක් ගොඩනඟන්නේ දිනකට එක් විශාල ක්රියාවකින් නොව, දිනෙන් දින සිදුවන කුඩා ආදරණීය පියවර ගණනාවකින්.
✍️ Tiny Steps
