Toni Dam, Persónligur Venjari & Kostráðgevi

Síðsta útkall til summarvenjingina. Fá pláss eru eftir.
Reytt: 2 pláss
Gult: Fult
Grønt: 2 pláss
Blátt: Fult
Lilla: 4 pláss
Appilsin: 5 pláss
Grátt: 5 pláss
Tak makan/sonin/dótturin/vinin við. Rógvivenjingin er fyri øll, líkamikið støðið.

Páskir, ferming... ja kcal avbjóðingarnar eru nógvar.

Sjálvandi skal ein eisini kunnu njóta tær (mat) løturnar eisini.

Ein góður vani er at leggja ein góðan botn í, áðrenn ein fer til tað søta. Skal tú á matstovu, so fá tær eitthvørt sunt áðrenn tú fer út, so sum grovt breyð, havragrýn e.l.. Et teg ikki mettan, men bert ein góðan botn.

Fer tú til ferming ella ert boðin út, har tú veit at borðið verður fult av góðum mati, byrja við einum sunnum tallerki.

So tryggjar tú tær at:
• tín kroppur fær tað honum tørvar
• tú etur teg neyvan um rygg, tí svongdin ikki er so stór.
• Kcal parturin verður avmarkaður
• Skuldi alkohol verði ein partur av tiltakinum, so drekkur tú ikki uppá ein tóman maga.

Alt við máta, vís hógv Eg lovi tær, at maturin fer at gagnast tær munandi betur.

Sum Kálvur Lítli segði: “Mådelig pølse er altid bedst, hvad enten den er af ko eller hest"

Hug at betra um kondisjón og styrki, og samstundis fáa størri innlit í venjing, heilsu, at lætna o.s.fr.? Kom í rætta umhvørvið og útlitini hjá tær at koma á mál økjast munandi.

Nøkur fá pláss eru eftir til rógvivenjingina, ið byrjar eftir páskir. Byrja í viku 15, til&við viku 27. Tils 13 vikur.

Ymisku liðini síggjast á viðheftu mynd. Gult er fyri seniorar. Annars er eingin munur á liðinum. Bert ymisk venjingar tíðspunkt.

Samlaði kostnaðurin er kr. 2600, fyri 13 vikur.
Seniorar rinda kr. 1780, fyri 13 vikur.
Um tú ynskir, kanst tú deila gjaldið soleiðis, at tú rindar 50 % við byrjan og 50 % tá skeiðið er hálvrunnið.

Mítt mál er:
1. At menna tína kondisjón, úthaldni og styrki.
2. At geva tær eina grundleggjandi vitan um venjing, heilsu, at lætna o.s.fr.

Tilmelding kann gerast, við at skriva mær eini boð á Facebook ella við at senda mail á [email protected]

Eingin maskina er so effektiv sum rógvimaskinan. Tú venur allan kroppin, fæst skaðar og forbrennur flest kcal. 2x45 min um vikuna. Tá umfatar tín venjing alt tað ein eigur at venja, um ein vil sær sjálvum tað besta. Styttri kann tað neyvan gerast.

Vanliga settir spurningar (FAQ):
Tú nýtiskt ikki at vera á einum serligum støðið fyri at kunna luttaka.
Tú nýtist ikki at hava róð fyrr.
Tú skal ikki rógva líka skjótt sum hini.
Tú rør í tíni egnu fer, ið passar til tín.
Øll fylgjast, tí vit rógva í tíðar-intervallum.
Aðrar spurningar? Skriva til mín.

Ps. Eg kann ikki veita vissu fyri at tú lætnar, men eg kann veita vissu fyri, at um tú møtir til venjingarnar, vil tú forbrenna nógvar nógvar túsund kcal. Um tú lætnar er nemliga tengt at hvat tú etir, og tað klári eg ikki at tryggja, men eg kann og fari at greiða tær frá hvat tú átti at etið og mangt annað um venjing og tað at lætna.

Ov høgt kolesterol. Frá at liggja í vandabólkinum, til normalt, uppá 8 vikur.

Sum persónligur venjari møti eg ofta fólki, ið koma til mín við ymiskum heilsutrupulleikum.

Ein søga, ið veruliga hevur fest seg hjá mær, er um eina damu, sum fyri góðum 8 vikum síðani fekk at vita frá lækna sínum, at kolesteroltalið var ov høgt. Læknin mælti henni til at byrja upp á heilivág, men hon hevði eitt ynski um, fyrst at royna at gera broytingar sjálv. Hon fekk tí 6 vikur at prógva, at hon kundi betra um støðuna gjøgnum lívsstílsbroytingar.

Vit fóru beinanvegin í gongd. Hon byrjaði at venja regluliga – rógving 2 ferðir um vikuna. Rógving er ein sera góður venjingarformur, tí hann sameinir bæði styrki og kondisjón. Í venjingunum nýta vit ofta HIIT (High Intensity Interval Training), sum er serliga effektivt til at betra um hjartaheilsu og minka um kolesterol. Samstundis gjørdi hon smærri, men týdningarmiklar tillagingar í kostinum. Ikki nakað ekstremt – men ein natúrlig javnvág, har pláss eisini var fyri góðum mati. Hennara hugsjón bleiv “alt við máta”, sum vísur seg at verða loysnin hjá flest øllum.

Úrslitið var ikki til at taka feil av. Upp á 8 vikur lækkaði samlaða kolesteroltalið frá 6,7 til 5,2. LDL-kolesterolið – tað sokallaða “ringa” kolesterolið – fór frá 5,3 niður á 3,9.

Hetta er eitt greitt dømi um, hvussu nógv kann broytast við røttu samansetingini av venjing og kosti – og ikki minst reglusemi. Tí í síðsta enda er tað júst tað, ið ger munin: consistency.

Hetta var ikki ein «quick fix» loysn. Tað var ein lívsstílsbroyting, sum hon eisini kann halda fram við. Og júst tað er lykilin til varandi úrslit. Sólskinssøgur sum henda minna okkum á, at tað ber til – eisini uttan at fara beinleiðis til heilivág.

Smá stig. Røtt kós. Reglusemi (cONsistency).
So koma úrslitini.

Flott kempað frøken 😉

Heldur tú, at tað er torført – kanska enntá ógjørligt – at eta sambært almennu kostráðunum?

So ert tú ikki einsamallur/einsamøll. Sannleikin er, at nærum eingin ger tað!

Ein nýggj umfatandi kanning frá DTU Fødevareinstituttet – DANSDA 2021–2024 – vísir, hvussu langt fólk í veruleikanum eru frá kostráðunum. Tølini eru donsk, men lítið bendir á, at støðan í Føroyum er nógv øðrvísi.

Tølini tala sítt greiða mál:
• Bert 0,8 % eta ta viðmæltu mongdina av bjølgfruktum.
• Bert 7,3 % eta nóg mikið av frukt og grønum.
• Umleið ¼ eta nóg mikið av heilkornum og fiski.

Samstundis eta vit alt ov nógv av tí, vit eftir kostráðunum, skuldu etið minni av:
• Bert 3,5 % halda seg undir markinum fyri søtum.
• Bert 7,7 % eta tað viðmæltu mongdina av kjøti – ella minni.

Munurin er eisini stórur millum aldursbólkar. Serliga børn og ung eru langt frá almennu kostráðunum.

Tá næstan eingin megnar at fylgja kostráðunum, er spurningurin kanska ikki bara, hvat vit gera skeivt.
Spurningurin er eisini, um kostráðin sjálv raka skeivt.
Hetta við at liva heilsugott, er hvørki lætt ella einfalt!

Um Heilsustýrið verðuliga vil, at fólk skulu liva heilsugott og m.a. eta sambært almennu kostráðunum, er tað kanska upp á tíðina at tey eftirmeta leistin og leggja eina nýggja kós. Verðandi kós ber ikki á mál.

Um tú heldur fram við at gera tað, tú altíð hevur gjørt, fert tú framhaldandi at fáa tað, tú altíð hevur fingið.

At nýta BMI, sum ein máta at meta um heilsustøðu hjá einum persóni, er fullkomuliga burturvið. Sum dømi kann nevnast at Ronny Coleman hevði eitt BMI á 41 og eftir BMI-stignaum ekstremt feitur!

Tað einasta sum BMI sigur okkum, er forholdið millum vekt og hædd. Tú fær ikki so mikið sum forholdið millum feitt og vøddar, ella tað ið vanliga verður sipa til sum feittprocent, sum er munandi vigtigari. Ei heldur tekur BMI hædd fyri kyn, aldur og racu.

Tað ein verðuliga má hava inn í myndina, tá talan er um heilsustøðu, og sum BMI heldur EINKI sigur um, er hvussu ofta ein venur, um ein venur hóðskandi venjingar, um ein etur rætt, fær nokk av kjarnum, fiprum osfr., kondisjón, nokk av svøvni, hvussu virkin ein er, feittprocent, stress, puls ella um ein roykjur. Síðan eigur ein at máta blóðtrýst, blóðsukur, kolesterol osfr. Ikki fyrr enn tá, er ein førur fyri at úttala seg um heilsustøðuna.

Sambært BMI skalanum eri eg tað teir kalla “svært overvægtig”. Uttan at taka munnin ov fullan, kann eg loyva mær at siga at so er ikki! Eg havi eitt feittprocent uppá 14 og tað er sera gott.
Eina ferð um árið fari eg til læknan at taka ein “heilsutest”. Til eina av hesum vitjanum, var vanligi læknin ikki har og har var ein vikar-lækni í staðin. Vit kendu ikki hvønn annan.
Tá eg komi inn, verði eg vigaður og hæddin mátað. Síðan sigur læknin við meg, at eg vigi ov nógv. Eg svari at so er ikki. Læknin spyr so, um eg venji. Eg svari ja, og greiði frá, at tað gerði eg 5-6 ferð um vikuna. So svarar læknin, at tað er alt ov nógv, og at eg burdi tosað við onkran, ið hevur skil fyri hesum. Meðan hon so sigur hetta, hyggur hon at mátingunum, ið vóru tiknar á ambulatorinum og má tá viðganga, at øll virðir vóru væl innanfyri mark, og alt sá gott út. Tá hon so hyggur upp aftur, og aftur byrjar at tosa um vektina, hevði eg fingið nokk, og fór út til móttøku damuna og segði, at eg noktaði at tosa meiri við handan læknan, og kravdi at fáa nýggja tíð og lækna.

Ps. Hesin læknavikarur vildi eg vurderað vigaði um 120-130 kg! Eg skal tó ikki úttala meg um hennara heilsustøðu.

Pps. Eg eri sera glaður fyri mín vanliga lækna.

Áhugavert fakta, um tað at lætna.
Sera fá koma á mál, tí verri. Set heldur sum mál at fáa nakrar sunnar vanar. Bæði ísv venjing og mat. Vanar ið tú klárar at varveita, aftur og aftur.....Consistency!

Ernæringsforsker: 5 ting, jeg ville ønske, alle vidste om vægttab Vi får ofte skylden for vores vægt, men forskning viser, at kroppen kæmper imod vægttab, og at sundhed handler om langt mere end tallet på badevægten.

Umhvørvið vinnur á viljanum!

Lat okkum ímynda okkum hettar: Um eg segði við teg, at tú ikki mátti eta góðgæti, køkur ella chips og ikki drekka alkohol í eitt heilt ár, hevði tú allarhelst sagt, at tað hevði verið ein avbjóðing – og í mongum førum nærum ógjørligt.

Lat okkum ímynda okkum, at eg legði alt góðgæti, køkur, chips og alkohol upp á toppin á Slættaratindi, og at tú skuldi ganga úr Havn, fyri at fáa fatur á tí. Hevði tú so hildið, at tað var lættari at halda teg frá tí? Ja, sjálvandi. Hví? Tí at atgongdin er broytt. Forðingin fyri at fáa fatur á tí er knappliga sera stór.

Støðan er sjálvandi ikki realistisk, men hon vísir týðiliga, hvussu atferð okkara verður skapt av umhvørvinum.

Lat okkum taka eitt annað dømi. Ímynda tær, at arbeiðsplássið hjá tær setti í verk ókeypis venjing í arbeiðstíðini og gjørdi eitt venjingarhøli beint við síðuna av skrivstovuni, har venjingarklæðir, útgerð og persónligur venjari stóðu klár. Hevði tað økt sannlíkindini fyri, at tú hevði vant? Ja, sjálvandi. Tí at forðingin fyri at venja er vorðin nógv minni.

Málini hjá tær eru tey somu – tað snýr seg ikki um, hvussu fegin tú vilt venja. Tað er umhvørvið og atgongdin, sum eru broytt. Lagast umhvørvið til málini hjá tær, nýtist tær ikki at vera bundin av skiftandi motivatión.

Yvirskipað ætlan – uttan mun til títt mál:
• Ger tað, tú vilt hava meira av, sjónligt og lætt atkomuligt.
• Ger tað, tú vilt hava minni av, minni sjónligt og minni atkomuligt.
• Fyrireika teg, so tað verður lætt at gera tað rætta.
• Vel fastar tíðir og skipanir fyri vanarnar, tú vilt byggja upp.

Consistency!

Fólk, ið regluliga:
• spæla krógva og blunda
• arbeiða í havanum
• ganga niðan at vitja ommu sína
• gerða nógvar armstrekkjarar
• mála hús
tey liva longur!
Hesin listin er nærum óendaligur.

Lang lívslongd hevur ikki beinleiðis nakað við havan, armstrekkjarar, málingina, spælið ella ommuna at gera.

Tú livir longri, um tú finnur eina rørðslu, ítriv ella ítrótt, sum tú kanst halda fast við regluliga. Tað snýr seg um consistency — áhaldni. Tá tað er sagt, er eisini vert at nevna, at ágóðin (kropsligu tillagingarnar) av rørsluni veksa, jú hægri intensiteturin er — tað vil siga, jú meira tú pressar/kýtur teg, jú meiri fært tú afturfyri.

Kroppurin/heilsan tillagar seg báðar vegir. Bæði um tú er óvirkin ella virkin.

Eisini sæst ofta, at tá ein hevur funnið eina ítrottargrein/rørslu og hevur hildið fram við henni í eina tíð, byrja heilsuligu ágóðarnir veruliga at vísa seg. Tá er vanligt, at ein samstundis gerst meira tilvitaður um kost, hvíld og lívsstíl annars.

Alt hongur saman 😊

Endamálið við eini UT2 venjing á rógvimaskinu er IKKI at tú skal koyra alt á tú eigur!

Dømi um eina UT2 venjing er T20 í 1 tíma.

Um tú vil vita hvat pace (ella watt) og puls tú burdi hildið í eini UT2 venjing, far so inn á ChatGBT og skriva hettar:
----------------------------------------------------------------------
UT2 træning på romaskine, Concept 2.
Min beste 2000m er (skriva so tína bestu tíð)
Min maks puls er (skriva so hvat tín maks pulsur er)
Min hvilepuls er (skriva so hvat tín hvílipulsur er)
Hvad er min UT2 pace og puls zone?
---------------------------------------------------------------------
So fær tú alla kunningina frá ChatGBT. Kann gott verða at tað riggar at skriva á føroyskum eisini. Skal ikki siga.

Ven rætt! Ymiskar venjingar hava ymisk endamál og venja ymisk “systemir” í kroppinum.

HEIMARÒÐUR

Ynskir tú at rógva heima, umborð, arbeiðsplássinum, e.l., men saknar at verða partur av einum bólki/felagsskapi?
Eigur tú rógvimaskinu, ella hevur tú atgongd til rógvimaskinu?

Kundi tú hugsað tær eitt varierandi program, har tú hvørja viku fær eitt nýtt program, men samstundis at tú aldrin rør tað sama?

- TÚ avgerð nær tú rør.
- TÚ avgerð hvussu ofta tú rør.
- TÚ avgerð hvussu nógv tú leggur fyri (setir á).
- Vit fylgjast øll, men venja hvør sær.

Eg skal tryggja tær at programmið varierar og at tú fær neyðugu kunningina. Eisini skal eg tryggja tær at tú venur bæði úthaldni, styrki og kondisjón.

Programmið kann tillagast bæði teimum, ið stremba eftir at kappast og “motións” rógvarum.

Tú verður partur av einum Facebook bólki har vit hjálpa, stimbra og stuðla hvørjum øðrum.

Vegleiðing til hvørt einstakt interval, hvussu hart/skjótt tú eigur at rógva tað.

Gott um tú leggur mynd av úrslitinum á bólkin, tá venjingin er avgreidd, men tað er IKKI eitt krav.

Einki krav um førleikar ella form.

Kostnaðurin er kr. 150 um mánaðin.
Ynskir tú meiri kunning ella melda til?
Skriva til mín 😊
Vh Toni