Urjii Addunyaa

07/08/2026

Aanaa Hojiilee Inisheetiivii W/ra Qonnaa Hojjataman!

07/08/2026

Jijjiiramaaf Si Caalaa Namni Sirrii, Ammaa Caalaa Yeroon Sirrii Bakka Ati Jirtu Caalaa Bakki Sirrii Hin Jiru.

07/08/2026

Gargaaramtummaan Qaaniidha!
= = =

Biyyoonni Addunyaa guddinni diinagdee isaanii sadarkaa fooyyerratti argamu hojii hojjetan hunda beekumsa, ogummaafi kalaqaan utubuun uummata isaanii hirmaachisanii oomishtummaa waan dabalaniifiidha.

Biyyi keenya Itoophiyaanis biyya qabeenya uumaamaa danuufi seenaa birmadummaa daangaafi siyaasaa qabaachuun Addunyaa irratti beekamtu taatus qabeenya uumamaa qabduufi humna namaa qabdutti sirnaan fayyadamuu dhabuun seenaan gargaaramtummaa ishee umurii dheeraffachuun maqaa gaarii biyya keenyaatti gufuu guddaa ta'uu danda'eera.

Haa ta'u malee biyyi keenya barii jijjiiramaa irraa eegaltee miira xiiqiin karoora, tarsiimoofi imaammataa bu'a qabeessa hojiirra oolchun humna namaa qabduufi qabeenya uumamaa qabdu itti fayyadamuu eegaluun gama misooma qonnaa, industirii, daandii, humna ibsaa, teeknooloojii dijitaalaa, hojii ashaaraa magariisaafi damee tuurizimiin bu'aaleen guddina diinagdee biyya keenyaaf humna milkaa'inaa ta'an danuun argamaa jiru.

Kanaafis, Mootummaan biyya waan hundaan badhaate ijaaruun dhaloota egeree dhaalchisuuf hojii hojjetamu hundatti hawaasni keenya amanee of kennuun akka hojjetu inisheetiviwwan garaa garaa bocuun hojiirra oolchuu, qabeenya uumamaa qabnutti sirnaan akka fayyadamnu taasisuu, dargaggoota ogummaafi hojii kalaqaatiin cimsuu, oomishtummaa guddisuufi carraa hojii bal'aa uumuun biyya fakkeenya badhaadhina Addunyaa taate ijaaruuf hojjechaa jira.

Dhaloonni kunis gargaaramtummaan kadhata bifa jijjiirrate ta’uu sirnaan hubachuun gargaaramtummaa seenaa taasisuuf cichoominaan hojii hojjechaa jiruun oomishaafi oomishtummaa isaa guddisuu bira darbee guddina diiagdee biyyaaf humna jabaa ta'aa jira.

Mootummaan Naannoo Oromiyaas jijjiiramaan booda ajandaa guddaan aggaammii birmadummaa biyyaa irratti dhufe gargaaramtummaa ta'uu sirnaan hubachuun gargaaramtummaan nama dhuunfaa qofa osoo hin taane birmadummaa biyyaarratti kan aggaamame sarara diimaa of eeggannoo cimaan irratti hojjetamuu qabu ta’uu xiinxaluun xiyyeeffannoon masakee karooraan hoogganee hojii hojjechaa jiruun imalli eeggattummaa seenaa taasisuuf yaadame milkaa'aa jira.

Kanaanis ergama akka biyyaatti qabame milkeessuuf hojii ilaalcha jijjiiruu irraa kaasee hanga waadaa gochaan dhugoomsuun gargaaramtummaa seenaa taasisuuf kutannoon hojjechaa kan jiru yoo ta'u, akka naannoo Oromiyaatti Buusaa Gonofaan yaada rimee kana gara sadarkaa olaanaatti ceesisuuf hojjiiwwan hojjetamaa jiran milkaa’ina guddaadha.

Kanaafuu, gargaaramtummaan qaaniifi oomishtummaan qananii waan ta'eef hojii hojjannu hunda keessatti oomishtummaa daballee gargaaramtummaa hambisuuf lammii hundi xiyyeeffannoo addaatiin hojjechuun barbaachisaadha.

06/08/2026

Aanaa Ganda Hojii KTLtiin Meeshaaleen Barnootaa Barattootaaf Kennamaa Ooleera!

06/08/2026

06/08/2026

Adoolessa 29,2018
Aanaa Magaalaa Oo'ituutti Hojiin KTL Guyya Har'aa Bakka Hoji Gaggeessaan Magaalaa Jiranitti Mana baruumsa Oo'ituu sad.2ffa keessatti Teessoon Mana Baruumsaa Suphamaa Ooleera.

06/08/2026

Milkaa’inni misooma Qonnaan argame imala karoora diinagdee cimaa ijaaruuf qabame utubaa jira!
= = =

Mootummaan Naannoo Oromiyaa cabinsa diinagdee ture suphuun diinagdee damdaneessa rakkoo dandamachuu dandau ijaaruuf misooma baadiyarratti xiyyeeffachuun tarkaanfiiwwan gurguddoo fudhateen milkaa’inoonni gurguddoo galmaamaa'aniiru. Keessattuu poteenshaala jiru qorannoodhaan adda baasuun akka misoomu taasisuun imala diinagdee cimaa ijaaruuf taasifamu utubuuf hojii hojjetamaa jiruun milkaa’inoonni biyyoota Addunyaaf fakkeenyummaa gaarii qaban hedduun argamaniiru.

Riifoormiiwwan gurguddoo Mootummaan barii jijjiiramaa irraa eegalee damee qonnaafi misooma baadiyyaa keessatti taasiseen imaammata seektera qonnaa fooyyessuu dabalatee dhiyeessiiwwan galtee qonnaa dhaqqabamaa taasisuun sirna dhaabbilee cimaafi bu’aa qabeessa fayyadamummaa hawaasa balaa mirkaneessan ijaaruuf hojiiwwan abdachisoon hojjetamaniiru.

Tarsiimoo dhiyeessii galteewwan qonnaa (imaammata dhiyeessii sanyiifi qajeelfama deeggarsaa tolchuufi meeshaalee makaanaayzeeshinii qonnaa alaa galan gibiraafi taaksiirraa bilisa galchuu) akkasumas dhiyeessiiwwan faayinaansii baadiyyaa qonna giddu-galeeffate diriirsuuf riifoormiiwwan jajjaboon akka biyyaafi naannootti gaggeeffamaniiru.

Gama makaanaayzeeshiniitiin hojiin hojjetames hiika guddaa kan qabu yoo ta'u, misooma qonna kilaasteraan qonnaan bultoonni lafa xixiqqoo walitti aananii misoomuu dandaaan irratti sanyiifi teekinooloojii walfakkaatu fayyadamuun yeroon, baayinaafi qulqullinaan oomishuun oomishtummaan isaa dabalee gabaa walfakkaataaf akka dhiyeessan hojiin hiika qabeessi kan hojjetame riifoormii kana keessatti hojii hojjetamenidha.

Riifoormiiwwan qonnarratti taasifamee kanaanis gama tokkoon oomishaafi oomishtummaan sadarkaa olaanaan akka dabalu kan taasise yoo ta’u, gama biraan ammoo lafti qonnaa gannaafi bona qotamu yeroodhaa gara yerootti dabalaa akka dhufu ta’eera.

Haluma kanaan qonna ganna bara 2018/19 lafa heektaara miliyoona 11.1 misoomsuuf karoorfamee hojjetamaa ka jiru yoo ta'u, hanga ammaattis lafti hektaara miiliyoona 10.2 qophaa’e keessaa lafti heektaarri miiliyoona 8.9 faca’eera.

Lafa faca’e kana keessaas lafti heektaara miiliyoona 7.1 kilaastaraan kan faca’e yoo ta'u, oomishaafi oomishtummaa dabaluuf hojii hojjetamaa jiruunis hanga ammaatti xaa’oon kuntaalli miiliyoona 6.8 raabsameera.