የጂንካ መንበረ ጵጵስና ደ/ብ/ቅ/ሥላሴ ቤ/ያን ፈለገ ብርሃን ሰንበት ት/ቤት

15/05/2026

💒 እግዚአብሔር ከዓለም በፊት፣ እስከ ዘለዓለምም ድረስ እግዚአብሔር በመንግሥቱ አለ፣ እግዚአብሔር በሦስትነቱ አለ፣ እግዚአብሔር በመለኮቱ አለ።

💒 ከጎሕና ከጽባሕ በፊት፣ ከመዓልትና ከሌሊት በፊት፣ መላእክት ሳይፈጠሩ እግዚአብሔር በመንግሥቱ አለ።

💒 ሰማያት ሳይዘረጉ፣ የየብስም ፊት ሳይታይ፣ ሐመልማላት ሳይበቅሉ እግዚአብሔር በመንግሥቱ ነበረ።

💒 ከፀሐይና ከጨረቃ ከከዋክብትም በፊት፣ ከብርሃናትም መመላለስ በፊት እግዚአብሔር በመንግሥቱ ነበረ።

💒 ከሚንቀሳቀሱ እንስሳት በፊት፣ ከሚበሩም አዕዋፋት በፊት፣ ከባሕር አራዊት በፊት እግዚአብሔር በመንግሥቱ ነበረ።

💒 አዳምን በእርሱ አምሳልና አርዓያ ሳይፈጥረው፣ ትዕዛዙንም ሳያፈርስ እግዚአብሔር በመንግሥቱ ነበረ።

💒 ለአብ ለወልድ ለመንፈስ ቅዱስ ምስጋና ይገባል፣ ዛሬም ዘወትርም ለዘለዓለምም።

(አኰቴተ ቍርባን ዘቅዱስ ዲዮስቆሮስ)

❤❤❤

🙏 ዘለዓለም ሥላሴ 🙏

09/05/2026

“ዮም ፍሥሐ ኮነ በእንተ ልደታ ለማርያም፤ በማርያም ልደት ምክንያት እነሆ ዛሬ ደስታ ሆነ!” - [ቅዱስ ያሬድ]

እንኳን ለእመቤታችን ቅድስት ድንግል ማርያም የልደት በዓል በሰላም አደረሰን፤ አደረሳችሁ!

የእመቤታችን ምልጃ ጸሎቷ ይጠብቀን አሜን🙏

ግንቦት 1 ቀን 2018 ዓ.ም

12/04/2026

ትንሣኤከ ለእለ አመነ ፤ ብርሃነከ ፈኑ ዲቤነ ።

እንኳን ለጌታችንና አምላካችን ለመድኃኒታችን ለኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃነ ትንሣኤ በሰላም በጤና አደረሰን ፤ አደረሳችሁ ።

መልካም የፋሲካ በዓል ይሁንልን።

05/03/2026

የማይቀርበት የጉባኤ ማስታወቂያ

27/01/2026

ዜና ሕይወቱ ወዕረፍቱ ለብፁዕ አቡነ ዕንባቆም ሊቀ ጳጳስ
(፲፱፻፶ ዓ/ም - ፳፻፲ወ፰ ዓ/ም)

፩. ልደትና እድገት

ብፁዕ አቡነ ዕንባቆም ሊቀ ጳጳስ በ1950 ዓ/ም ኦርቶዶክሳውያን ከሆኑና ፈሪሃ እግዚአብሔር ካላቸው ከእናታቸው ከወ/ሮ አስካለማርያም ማናየ እና ከአባታቸው ከአቶ ባሳዝነው ወንድምአገኘሁ በሚያዚያ ወር በቀድሞው የሸዋ ክፍለ ሀገር መርሐ ቤቴ አውራጃ በአሁኑ የሰሜን ሸዋ ዞን ሞረትና ጅሩ ወረዳ በሚገኘው ልዩ ስሙ በላይ ኸያዱር በዓለ ወልድ በሚባለው ቀበሌ ተወለዱ፡፡

በተወለዱ በአርባ ቀናቸውም በቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ሥርዓት መሠረት ጥምቀተ ክርስትናን በደብረ ብሥራት ዜና ማርቆስ ገዳም ተጠምቀው ሀብተ ወልድና ስመ ክርስትና አግኝተዋል፡፡ ቤተሰቦቻቸውም ካላቸው የእግዚአብሔር ፍቅር የተነሣ በዚያው አጥቢያ በመንፈሳዊ የቤተ ክርስቲያን የአብነት ትምህርት እየታነጹ እንዲያድጉ አድርገዋል፡፡

፪. መንፈሳዊ ትምህርት

መዐርገ ክህነትና ገዳማዊ ሕይወት ብፁዕነታቸው ዕድሜያቸው ለትምህርት እንደደረሰ ከአጥቢያቸው በተጨማሪ ከደብረ ብሥራት ዜና ማርቆስ ገዳም የንባብ፣ የቁጥርና የቃል ትምህርትን ተምረዋል፡፡

በመቀጠልም ወደ ሰቃ መድኀኔዓለም ገዳም በመሄድ ከታላቁ ሊቅ ከመምህር አባ ዘካርያስ ኃይለ ማርያም ቅኔና የመጻሕፍት አንድምታ ትርጓሜን ተምረዋል፡፡ ከመምህር አስበ ጻድቅ ወርቅነህና ከአባ ተክለሃይማኖት ሀብተ ጊዮርጊስ ትርጓሜ ዳዊትን ተምረዋል፡፡

በተጨማሪም በዚሁ ገዳም የቅዳሴ ትምህርትን ያስተምሩ ከነበሩት ከመምሕር ገብረ ሚካኤል መጽሐፈ ሰዓታትን እና ሥርዓተ ቅዳሴን ተምረዋል፡፡ ከስመ ጥርና ሊቃውንት መምህራኖቻው አንዱ የአሁኑ ብፁዕ አቡነ ቀውስጦስ ናቸው፡፡

፫. መዐርገ ድቁና፣ ምንኵስና እና ቅስና

ፀባቴ አባ ተክለ ሐዋርያት ባሳዝነው በ1960 ዓ.ም. ግብረ ድቁናን ከሙሉ ትምህርቱና ሥርዓቱ እንደአጠናቀቁ በታላቁና ጥንታዊው ደብረ ሊባኖስ ገዳም ግንቦት 12 ቀን ከብፁዕ አቡነ ማርቆስ የቀድሞው ጎጃም ክፍለ ሀገር ሊቀጳጳስ መዐርገ ዲቁናን ተቀብለዋል፤

ከዚህም በኋላ አገልግሎትን ከትምህርት በማቀናጀት በሰቃ መድኃኔዓለም ገዳም ከ1964-1967 ዓ.ም. ድረስ በዲቁና አገልግሎታቸውን ከትሩፋት ጋር ሲያበረክቱ ቆይተዋል፡፡
በ1967 ዓ.ም. ወደ ደብረ ሊባኖስ ገዳም በመሄድ ከታላቁ የድጓ መምህር የኔታ መርዓዊ ሣህለ ሚካኤል ጉባኤ የጾመ ድጓ ትምህርትን ተምረዋል፡፡

በ1971 ዓ.ም. ወደ ጎጃም ክፍለ ሀገር ሄደው በደንበጫ ቅዱስ ሚካኤል ቤተ ክርስቲያን የቅኔ መምህር ከነበሩት መምህር ብዙአየሁ አሰጌ የቅኔ ትምህርትን ተምረዋል፡፡ በዚሁ ሳይገደቡ ለመንፈሳዊ ትምህርት ካላቸው ፍቅርና ጉጉት የተነሣ ወደ ቤጌምድር በማቅናት ደራና ፎገራ ከሚገኝው የእማ ሸንኮሩ ቅዱስ ጊዮርጊስ ቤተ ክርስቲያን ከመምህር ተቅዋመ-ወርቅ ዘንድ ከአንድ ዓመት በላይ ቆይታ በማድረግ የጀመሩትን የቅኔ ትምህርት ከነ አገባቡ ተምረው አጠናቀዋል፡፡

ከዚያም ወደ ደብረ ሊባኖስ በመመለስ በ1973 ዓ.ም. ደብረ ሊባኖስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ገዳም የዜማ መምህር ከነበሩት ከመምህር ወልደገብርኤል ያለው ዘንድ ዝማሬ መዋሥዕት ተምረዋል፡፡

በደብረ ሊባኖስ ገዳም አቋቋም እየተማሩ እንዳሉ በገዳማዊ ሕይወት ለመወሰን እንደሚፈልጉ ለገዳሙ ማኅበር አሳወቁ፡፡ ጥያቄአቸው ተቀባይነት ስላገኝ ወደ ገዳሙ አንድነት በመግባትም በረድነት ለአንድ ዓመት፣ በጫገል ቅዱስ አማኑኤል በቅዳሴ አገልግሎት አንድ ዓመት በመቆየት በአበው መነኰሳት የተሰጣቸውን ተልእኮ ፈጽመዋል፡፡

በመቀጠልም የትርጓሜ መጻሕፍትን ለመማር ከፍተኛ ፍላጎት ስለነበራቸው በ1979 ዓ.ም. በመምህር ገብረኢየሱስ ስም በተቋቋመው መንፈሳዊ አዳሪ ትምህርት ቤት ገብተው የመጻሕፍተ ሐዲሳትን ትርጓሜ እንዲማሩ ስለተፈቀደላቸው ከመምህር ብርሃኑ ወልደሥላሴና ከመምህር ገብረሕይወት ገብረኢየሱስ ዘንድ የመጻሕፍተ ሐዲሳት ትርጓሜን ተምረው አጠናቀዋል፡፡

በ1989 ዓ/ም የቅዱስ እንጦንስንና የቅዱስ መቃርስን ፈለግ ተከትለው ሥርዓተ ምንኵስናን አባ ተክለሐዋርያት ተብለው በደብረ ሊባኖስ ገዳም ከብፁዕ አቡነ ሳዊሮስ ሊቀጳጳስ ተቀብለዋል፡፡ በመቀጠልም በምንኵስና ሲያገለግሉ ቆይተው በ1994 ዓ.ም. ከብፁዕ አቡነ ዮሴፍ ቁምስናን ተቀብለዋል፡፡

፬. ከፍተኛ መንፈሳዊ አገልግሎት

በአምስተኛው የኢትዮጵያ ፓትርያርክ ብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ መልካም ፈቃድ ከላይ በተጠቀሰው ጉባኤ ቤት ሊቀ ጉባኤ የተደረጉ ሲሆን በነበራቸው ቅንነትና ትጋት ከሊቀ ጉባኤነቱ በተጨማሪ የአዳሪ ት/ቤቱ ምክትል መምህር ሆነው እንዲያስተምሩ በመመረጥ በ1992 ዓ.ም. ምክትልነቱ ከመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ጽ/ቤት ጸድቆ እንዲያስተምሩ ተደረገ፡፡

ብፁዕነታቸው የአዳሪ ትምህርት ቤቱን መንፈሳዊ ዓላማ በቅንነት ተቀብለው በትጋትና በትህትና ሊቀ ጉባኤና ምክትል መምህርም ሆነው በማስተማር፣ ደቀመዛሙርቱን በማስቀጸል ተግባር ላይ እንዳሉ በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ ፓትርያርክ መልካም ፈቃድ ሰኔ 10 ቀን 1994 ዓ.ም. ለታላቁ ደብረ ሊባኖስ ገዳም አስተዳዳሪ (ፀባቴ) ሆነው ተሾሙ፡፡

ብፁዕነታቸው የታላቁ ደብረሊባኖስ አቡነ ተክለሃይማኖት ገዳም ፀባቴ በመሆን ከተሾሙበትና ይህንን ታላቅ ኃላፊነት ከተረከቡ ጊዜ ጀምሮ በገዳሙ ውስጥ ብዙ የልማት ሥራዎች ሠርተዋል፡፡
ብፁዕነታቸው በደብረ ሊባኖስ ከአከናወኗቸው ተግባራት መካከል ከብዙ በጥቂቱ ለአብነት ለመጥቀስ ያህል፡-

‼️ለገዳሙ አንድ ኒሳን ገልባጭ መኪና ተገዝቶ በሥራ ላይ እንዲውል አድርገዋል፣

‼️ለቅኔ ማኅሌት፣ ለገድል ማንበቢያና ልዩ ልዩ ዕቅዶችን ያካተተው ሁለገብ ሕንጻ በአፋጣኝ ተጀምሮ ሥራው እንዲቀጥል ጥረት በማድረግ አሁን በሚሰጠው የአገልግሎት ሁኔታ ይታያል፡፡

‼️ግፉአን የተባለው ጠበል አመቺ ወደ ሆነወ ቦታ ለማቅረብ 130 ቧንቧዎችን ዘርግቶ በማቅረብ፣ ከ33ሺህ ሊትር በላይ መያዝ የሚችል የጸበል ማጎልበቻ በማስገንባትና 30 ክፍል መጠመቂያ ቤት በምእመናን አስተዋጽኦ በማሠራት ለሕሙማን ሁሉ መጠነ ሰፊ የፈውስ አገልግሎት እንዲሰጥ አስችለዋል፡፡

‼️በዚሁ ጠበል ተጠማቂ ለሆነው ሕዝብ ለጸሎትና ለትምህርት መስጫ የሚያገለግል ዘመናዊ አዳራሽ በአንዲት በጎ አድራጊ ምእመን ተሠርቶ በተግባር እንዲውል አድርገዋል፡፡

‼️በቤተ ክርስቲየኑ አካባቢ የንጽሕ አገልግሎት የሚሰጥ ቤት ባለመኖሩ ይኽንን ችግር ለማቃለል አዲስ አበባ በሚኖሩ ምእመናን አስተዋጽኦ 10 ክፍል ዘመናዊ የንጽሕና ቤተ በማሠራትና አገልግሎት እንዲሰጥ አድርገዋል፤ ሌሎችንም አያሌ የልማት ተግባራትን አከናውነዋል፡፡

‼️ፀባቴ አባ ተክለ ሐዋርያት ባሳዝነው በደብረ ሊባኖስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ገዳም መንፈሳና የልማት ሥራዎችን ሲያከናውኑ ቆይተው ከሚያዝያ 15 ቀን 1992 ዓ.ም. ጀምሮ በሐረር መድኃኔዓለም ቤተ ክርስቲያን በአስተዳዳሪነት ተመድበው የተሰጣቸውን ታላቅ መንፈሳዊ አደራ በብቃት ተወጥተዋል፡፡

፭. ሐዋርያዊ ጥሪ እና ተልእኮ

“እለሰ ሠናየ ተልእኩ ምክዕቢተ ክብር ይደልዎሙ ወፈድፋደሰ በቃል ወበምህሮ -በመልካም የሚያስተዳድሩ ይልቁንም በመስበክና በማስተማር የሚደክሙ ዕጥፍ ድርብ ክብር ይገባቸዋል” ብሎ ሐዋርያው እንዳስተማረ (1ኛ ጢሞ 5፡17) ፀባቴ አባ ተክለ ሐዋርያት በሐረር መድኀኔዓለም ቤተ ክርስቲያን በአስተዳዳሪነት እያሉ በሕይወታቸው ሁሉ ባሳዩት መልካም የሥራ ፍሬ፣ በመንፈሳዊ ትጋታቸውና ቅንነታቸው፣ በዘመናቸው ከነበሩ ከታላላቅ ሊቃውንት የቀሰሙት የቤተ ክርስቲያን ትምህርታቸው፣ በትሩፋት የከበረው መንፈሳዊ ሕይወታቸውና ብቃታቸው ተመዝኖ ሐምሌ 9 ቀን 1997 ዓ.ም. በተደረገው የኤጲስቆጶሳት ምርጫ በቤተ ክርስቲያናችን ቀኖናዊ ሥርዓት መሠረት በብፁዓን አበው ሊቃነ ጳጳሳት አሳሳቢነት በመንፈስ ቅዱስ ተመርጠው ነሐሴ 22/1997 ዓ/ም የደቡብ ኦሞ ሀገረ ስብከት ጳጳስ ሆነው እንዲሠሩ በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ቅዱስ ሲኖዶስ በብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ጳውሎስ ፓትርያርክ አንብሮተ ዕድ ተሹመዋል፡፡

‼️ብፁዕነታቸው በተሾሙበት ሀገረ ሰብከት በገጠርና በከተማ በመዘዋወር፣ ደከመኝ ሰለቼኝ ሳይሉ ትምህርት ወንጌል ባልተሰማባቸው አብያተ ክርስቲያናት ባልታነፁባቸው አካባቢዎች ሁሉ በመዘዋወር 42 (አርባ ሁለት) አብያተ ክርስቲያናትን አሳንጸው መርቀዋል፡፡ አራት ጥንታውያን አብያተ ክርስቲያናትን አሳድሰዋል፡፡

‼️የደቡብ ኦሞ የልማት ኮሚቴ በማቋቋም በዓይነቱ ልዩ የሆነ የስብከተ ወንጌል አገልግሎትን በማስፋፋት የቅድስት ቤተ ክርስቲያን ተልእኮ ተደራሽ እንዲሆን አድርገዋል፡፡ በመኪና፣ በሞተር ሳይክል፣ በበቅሎና ከእንጨት በተሠራ ጀልባ በመጓዝ የቤተ ክርስቲያን ሐዋርያዊ ተልእኮ እንዲሰፋ አድርገዋል፡፡

‼️ከ16 በላይ ብሔረሰቦች በሚኖሩበት ሀገረ ሰብከታቸው ከሃምሳ ሺህ በላይ ምእመናንን አስተምረውና አሳምነው በቅድስት ኦርቶዶክሳዊት ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ሥርዓት አጥምቀዋል፡፡

‼️ስብከተ ወንጌልን ለማፋፋትና ለማጠናከር ብፁዕነታቸው በሀገረ ሰብከታቸው ከ 80 (ሰማንያ) በላይ የስብከተ ወንጌል ኬላዎችን አቋቁመዋል፡፡ ወጣቶች በቤተ ክርስቲያን ትምህርት ታንጸው እንዲያድጉ የሀገረ ሰብከቱን መዋቅር በሕገ ቤተ ክርስቲያን መሠረት በማጠናከርና ምእመናንን በማደረጀት ከ121 በላይ አዳዲስ የሰንበት ትምህርት ቤቶችን አቋቁመዋል፡፡


‼️ብፁዕነታቸው በደቡብ ኦሞ ሀገረ ሰብከታቸው በነበራቸው ሐዋርያዊ የሊቀ ጵጵስና አገልግሎት ገባሬ ተአምር ነበሩ፤ ለምሳሌ በአንድ ወቅት በሐመር ብሔረሰብ ለብዙ ጊዜ ዝናብ ሳይዘንብ ቀርቶ ብፁዕነታቸው በሄዱ ጊዜ ዝናብ ዘንቦላቸዋል፡፡ በዚህም የሐመር ብሔረሰቦች የቦርጃ (የብይሮ) ታናሽ ወንድም (የእግዚአብሔር ታናሽ ወንድም) ብለው እስከ አሁን ድረስ ይጠሯቸዋል፡፡

‼️ብፁዕነታቸው ከሐምሌ 9 ቀን 1997 ዓ.ም. እስከ ከኅዳር 1 ቀን 2005 ዓ.ም. ድረስ በደቡብ ኦሞ የሊቀ ጵጵስና ሐዋርያዊ ተልእኮቸውን ፈጽመው በቅዱስ ሲኖዶስ ውሳኔ ከኅዳር 1 ቀን 2005 ዓ.ም. ጀምሮ ወደ ድሬዳዋ እና ምዕራብ ሐረርጌ ሀገረ ስብከት ተዛውረዋል፡፡

‼️በድሬዳዋና ምዕራብ ሐረርጌ ሀገረ ስብከት በነበራቸው ቆይታ የሀገረ ስብከቱን ልማት ከማፋጠን ባሻገር የሀገረ ሰብከቱ ጽሕፈት ቤት ደረጃውን በጠበቀ መልኩ መንበረ ሊቀጵጵስና መሠራት አለበት በማለት በቅርቡ ተገንብቶ ያለቀውን ሕንጻ ሙሉ የዲዛይን ሥራውን ተከታትለው አሠርተዋል፡፡

‼️ከኅዳር 1 ቀን 2005 ዓ.ም. ጀምሮ የድሬዳዋና ምዕራብ ሐረርጌ ሀገረ ስብከት ሊጳጳስ በመሆን ከሁለት ዓመታት በላይ ሀገረ ሰብከቱን በመምራት ሰፊ መንፈሳዊና ልማት ሥራዎችን በማከናወን እስከ ጥቅምት 12 ቀን 2007 ዓ.ም. ድረስ በሊቀ ጵጵስና አገልግለዋል፡፡

፮. ሐዋርያዊ የሊቀ ጵጵስና አገልግሎት በውጭ ሀገር

‼️ብፁዕነታቸው ከጥቅምት 12 ቀን 2007 ዓ.ም. ጀምሮ በቅዱስ ሲኖዶስ ውሳኔ ከድሬዳዋና ምዕራብ ሐረርጌ ሀገረ ስብከት ወደ ቅድስት ሀገር ኢየሩሳሌም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማት ሊቀጳጳስ በመሆን በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ የተመደቡ ሲሆን በቅድስት ሀገር ኢየሩሳሌም በቆዩባቸው የሊቀ ጵጵስና መዋዕለ ስብከት

‼️የኢትዮጵያ ገዳማትን በተለይም በዴር ሱልጣን ገዳም ያላትን ጥንታዊ ርስት መንፈሳዊና እና ታሪካዊ ይዞታ በማስጠበቅ አስቸጋሪ የሚባለውን ተጋድሎ እንደ አባቶቻቸው ተወጥተዋል፡፡

‼️የገዳሙን አንድነት በማጠናከር ከመቼውም በላይ ታላቅ ሥራን የሠሩ ሲሆን ብፁዕ አቡነ ዕንባቆም በቅድስት ሀገር ኢየሩሳሌም የኢትዮጵያን ገዳማት ባስተዳሩበት 10 ዓመታት ያከናወኗቸው ሥራዎች የኢየሩሳሌም የበላይ ኃላፊ ሊቀ ጳጳስ ሆነው ከተመደቡበት ጊዜ አንሥቶ ከገዳማቱ ማኅበረ መነኮሳትና በእሰራኤል የሚገኙ ኢትዮጵያውያን እና ትውልደ ኢትዮጵያውያን ጋር በመሆን በፍቅር፣ በሰላምመ በትዕግሥት፣ በጸሎትና በትጋት ሲያገለግሉ ቆይተዋል። በዚያም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን ክብርና ታሪክ ለዓለም በማስተዋወቅ ረገድ የማይተካ አገልግሎትን ፈጽመዋል።

‼️ለብዙ ዘመናት ሳትታደስ የኖረችውን ታሪካዊቷን የደብረ ገነት ቅድስት ኪዳነ ምሕረት ቤተ ክርስቲያን ከስድሰት ሚልዮን ስድስት መቶ ሺህ የእስራኤል ገንዘብ ወጪ በማድረግ እንዲታደስ አድርገዋል።

‼️የቅዱስ ሚካኤልና የአርባዕቱ እንስሳ ቤተ ክርስቲያን የመፍረስ አደጋ በደረሰበት ጊዜ ከገዳማቱ ማኀበርና በእስራኤል ከሚገኙ የኢትዮጵያ ኮሚኒቲ ጋር በመሆን የእሰራኤልን መንግሥት በተደጋጋሚ በመጠየቅ ከግበጻውያኑ ጋር በነበረው ትግል ያላሰለሰ ጥረት በማድረግ እንዲታደስ የበኩላቸውን ኃላፊነት ተወጥተዋል።

‼️ሽፍቲ እሰራኤል ተብሎ በሚጠራው መንገድ ላይ የሚገኘውን የእቴጌ ጣይቱ ብርሃን ዘኢትዮጵያ በ1908 ያሠሩት ሕንጻ ከ50 ዓመታት በላይ በእስራኤል ሀገር የሚገኝ አንድ ራዲዮ ጣቢያ ሲጠቀምበት ኑሮ የእስራኤል መንግሥት የዜና ድርጅት ሕንጻውን ሲለቅ ለሌላ አካል አሳልፎ ከመስጠቱ በፊት ጠንካራ ክትትል በማድረግና ከገዳሙ ማኅበረ መነኮሳትና ከኢትዮጰያ ኢምባሲ የሥራ ኃላፊዎች ጋር በመሆን በእሰራኤል ፍርድ ቤት በመሟገት ርሰታችን ወደ ባለቤቱ እንዲመለስ አድርገዋል።

‼️ቀድሞ የገዳሙ ቤት የነበሩ ነገር ግን በቁልፍ ተይዘው በሌላ ሰው እጅ የነበሩ ብዙ ቤቶችን በገንዘብ እዲገዙና ወደ ሕጋዊ ባለቤቱ የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳም እንዲመለስ አድርገዋል።

‼️በዮርዳኖስ ወንዝ ዳር በግርማዊት እቴጌ መነን በተሠራው የቅድስት ሥላሴ ገዳም ዙሪያ በአረብ እስራኤል ጦርነት ምክንያት ተቀብሮ የነበረውን የምድር ውስጥ ፈንጅ ለማጽዳት ዓለም አቀፍ ጥሪ ሲቀርብ በቤተ ክርስቲያናችን በኩል ተገቢውን ሁሉ ኃላፊነት በመወጣት ፈንጂው ተተርጎ ገዳሙ ወደ ቀድሞ አገልግሎቱ እንዲመለስ የሚያስችል ኃላፊነትን ተወጥተዋል፡፡

‼️ክቡር ጠቅላይ ሚኒስትር አቶ ኃይለማርያም ደሳለኝ ወደ እስራኤል በተጓዙ ወቅት ዴር ሱልጣንን የኢትዮጵያ ጥንታዊ ገዳምን እንዲጐበኙ በማመቻቸት ትልቅ አስተዋጽኦ አድገዋል፡፡ ይኽም የክቡር ጠቅላይ ሚኒስትሩ ጉብኝት እጅግ ታሪካዊ ሲሆን ምንም እንኳን ርስቱ የኢትዮጵያውያን መሆኑ በሁሉም ዘንድ የሚታውቅ ቢሆንም በወቅቱ ታሪኩንና ባለቤትነቱን ለመላው ዓለም ለማስተዋወቅና ትልቅ አስተዋጽኦ ነበረው፡፡

‼️በስምነተኛ ምዕራፍ ከመንበረ ጵጵስና አጠገብ በብፁዕ አቡነ ዳንኤል ግዥው ተፈጽሞ የነበረውን ይዞታ በከፍተኛ ወጭ እንዲታደስ ከማድረግ በተጨማሪ በቤተልሔም፣ በአልአዛርና በኢያሪኮ የነበሩ የቤተ ክርስቲያናችን ሕንጻዎችንና ይዞታዎችን እንዲጠበቁ፣ ካርታ የሌላቸው የባለቤትነት ካርታ እንዲኖራቸው፣ የተጎዱት እንዲታደሱ በማድረግ አንድም ቀን ሳያባክኑ ዐሥሩንም ዓመት በትጋትና በሐዋርያዊ የሊቀ ጵጵስና አገልግሎት አሳልፈዋል፡፡

‼️የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን መገናኛ ብዙኀን ድርጅት ለመጀመሪያ ጊዜ የሳተላይት አገልግሎት ሲጀመር ከቅድስት ሀገር ኢየሩሳሌም ገዳማት ማኅበረ መነኰሳት ጋር በመሆን ከፍተኛ አስተዋጽ አበርክተዋል፡፡

‼️በአጠቃላይ ብፁዕነታቸው በቅድስት ሀገር ኢየሩሳሌም የኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተ ክርስቲያን ገዳማት የሚታወሱት በትእግስታቸው፣ በመልካም አስተዳደር ችሎታቸውና ማኅበሩን በአንድነት በመምራት ለቤተ ክርስቲያን የማይረሱ ታላላቅ ሥራዎችን በማከናወን ነው፡፡

‼️ብፁዕነታቸው በኢየሩሳሌም በነበራቸው የዐሥር ዓመታት ሊቀ ጵጵስና እሰክ አሁን በቅዱስ ሲኖዶስ አማካንነት ቦታው ተመድበው ከመሩ አበው ሊቃነ ጳጳሳት ውስጥ ከብፁዕ አቡነ ፊልጶስ ቀዳማዊ በመቀጠል ሁለተኛው ለረጅም ዓመታት ያገለገሉ ሊቀ ጳጳስ ናቸው፡፡

፯. ወደ ሀገር ቤት መመለስ

ብፁዕነታቸው ከግንቦት 15 ቀን 2017 ዓ.ም. ጀምሮ በቅዱስ ሲኖዶስ ምልዓተ ጉባኤ ውሳኔ ወደ ሀገር ቤት በመመለስ በመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽሕፈት ቤት የገዳማት አስተዳደር መምሪያ የበላይ ኃላፊ ሊቀ ጳጳስ ሆነው ተመድበው ገዳማትን ለማጠናከርና ችግሮቻቸውንም ለመፍታት ሰፊ ዕቅድ በማዘጋጀት ወደ ሥራ ለመግባት በጥናትና በዝግጅት ላይ ነበሩ፡፡

ብፁዕነታቸው ከሀገረ ሰብከታቸው ውጭ በሌሎች አህጉረ ሰብከትም በርካታ ሥራዎች የሠሩ ሲሆን ለምሳሌ በሰሜን ሸዋ ሀገረ ሰብከት የበላይ ኸያዱር በዓለ ወልድ ቤተ ክርስያንን ሁሉንም ወጭ ችለው በማሠረት ለቅዳሴ ቤት ዝግጁ አድርገዋል፤ ሌሎችንም በርካታ አብያተ ክርስቲያነትን አሳንጸዋል፡፡

፰. ማጠቃለያ

ብፁዕነታቸው በአጠቃላይ በሊቀ ጉባኤነት በመምህርነት፣ በታላቁ ገዳም ጸባቴነት፣ በደብር አስተዳዳሪነት፣ በሊቀ ጵጵስና ዘመናቸውን ሁሉ ደከመኝ ሰለቸኝ ሳይሉ የተሰጣቸውን ሐዋርያዊ አደራ በብቃትና በመንፈሳዊ ተጋድሎ ተወጥተዋል፡፡

ትጉህና ጠንካራ ለአመኑበት ጉዳይ እስከ ሕይወት መስዋዕትንትን ለመክፈል የማይሳሱት ብፁዕ አቡነ ዕንባቆም ከልጅነታቸው ጊዜ ጀምሮ ቤተ ክርስያናቸውን በመንፈሳዊና በልማት በንጽሕናና በቅድስና በሀገር ውስጥና በውጭ ሀገር ያገለገሉ፣ በልማትና በሐዋርያዊ ተልእኮ የተጉ፣ በአባታዊ ሕይወታቸው የተመሰከረላቸው፣ ደከመኝ ሰለቸኝ የማይሉ፣ በዘመናቸው እውነተኛ የነበሩ፣ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ሃይማኖታቸውንና ሀገራቸውን ቅድስት ኢትዮጵያን የሚወዱ አባት ነበሩ፡፡

ብፁዕ አቡነ ዕንባቆም ባደረባቸው ሕመም በጸሎት፣ በጸበልና በሕክምና ሲረዱ ቆይተዋል፡፡ ለተጨማሪ የሕክምና እርዳታ ወደ ሀገረ አሜሪካ ተጉዘው ሕክምናቸውን እንዲከታተሉ በቅዱስ ሲኖዶስ ተወስኖ ሁኔታዎቹ ተመቻችተው በቅዱስ ሲኖዶስ ጽሕፈት ቤትና በመንበረ ፓትርያርክ ጠቅላይ ቤተ ክህነት ጽ/ቤት በኩል አስፈላጊው የጎዞ ሂደት ቢጠናቀቅም ብፁዕነታቸው “የፈጣሪ ጥሪ ደርሶኛል ከእንግዲህ ወደ ውጭ ሀገር አልሄድም ወደ ጻድቁ አባቴ ቅዱስ አቡነ ተክለሃይማኖት ገዳም ደብረ ሊባኖስ ወሰዱኝ በዚያ የአበው ጸሎትና ሱባኤ ይደረግልኝ” በማለታቸው ጥር 12 ቀን 2018 ዓ/ም ወደ ደብረ ሊባኖስ አቡነ ተክለ ሃይማኖት ገዳም ሂደዋል፡፡

በደብረ ሊባኖስ ገዳም አበው መነኰሳትና ሊቃውንት ለሰባት ተከታታይ ቀናት ሱባኤ በመያዝ በጸሎትና በጸበል ሲረዱ ቆይተው ሐዋርያው ቅዱስ ጳውሎስ “እፈቱስ እፍልስ ወእትፈለጥ እምዓለም ከመ አሀሉ ኀበ ክርስቶስ ወፈድፋደ ይኄይስ ወይደሉ ሊተ ዝንቱ - እንግዲህስ ልሄድ ከክርስቶስም ጋር ልኖር እናፍቃለሁ ከሁሉ ይልቅ የሚሻል ነውና” በማለት እንደተናገረ፤ (ፊልጵ 1፡23)

ብፁዕነታቸው ጥር 18 ቀን 2018 ዓ/ም የቅዱስ ጊዮርጊስ በዓለ ዝርወተ አጽሙ በሚከበርበት ዕለት ከዚህ ዓለም ድካም ወደ ማያልፈው ዓለም፤ ከሞት ወደ ሕይወት፤ ከድካም ወደ ዕረፍት ተሻግረዋል፤ ይኽም የቅዱሳን ጥሪ ነው፡፡

የብፁዕነታው የተከበረ አስከሬናቸው በደብረ ሊባኖስ አቡነ ተክለሃይማኖት ገዳም ጸሎተ ፍትሐት ሲደረስበትና ሲቀደስበት ከአደረ በኋላ፤

‼️የብፁዕ ወቅዱስ አቡነ ማትያስ ቀዳማዊ ፓትርያርክ ርዕሰ ሊቃ ጳጳሳት ዘኢትዮጵያ ሊቀ ጳጳስ ዘአክሱም ወእጨጌ ዘመንበረ ተክለሃይማኖት ተወካይ ብፁዕ ሊቀ ጳጳስ፣

‼️ብፁዓን አበው ሊቃነ ጳጳሳት ወኤጴስ ቆጶሳት የቅዱስ ሲኖዶስ አባላት

‼️የደብረ ሊባኖስ አበው መነኰሳትና ሊቃውንት፣

‼️የቅድስት ሥላሴ ዩኒቨርሲቲ የሥራ አመራር አባላት

‼️የመንበረ ፓ/ጠ/ቤ/ክ/ጽ/ቤት የየመምሪያው፣ የየድርጅቱና የመንፈሳዊ ዩኒቨርስቲ ኃላፊዎች

‼️የአዲስ አበባ ሀ/ሰብከት የሥራ ኃላፊዎች፣ የአድባራትና ገዳማት አስተዳዳሪዎች

‼️የመንፈስ ቅዱስ ልጆቻቸው፣ ወዳጅ ዘመዶቻቸው በተገኙበት

ሥርዓተ ቀብራቸው ጥር 19 ቀን 2018 ዓ/ም በታላቁ ደብረ ሊባኖስ የጻድቁ አቡነ ተክለ ሃይማኖት አንድነት ገዳም በክብር ተፈጽሟል፡፡ እግዚአብሔር አምላካችን የብፁዕ አባታችንን ነፍሳቸውን ለወዳጆቹ ለቅዱሳን፣ ለጻድቃንና ለሰማዕታት ባዘጋጀው ዘለዓለማዊ መካነ ዕረፍት በክብር ያሳርፍልን፣ እኛንም ያጽናን!

በብፁዕ አቡነ ዕንባቆም ሊቀ ጳጳስ ሥርዓተ ቀብር ላይ የተገኛችሁ ሁሉ በቅድስት ቤተ ክርስቲያናችን ስም እናመሰግናለን፣ ከአባታችን በረከት ይክፈለን!!

ወስብሐት ለእግዚአብሔር፡ አሜን፡፡

ጥር 19 ቀን 2018 ዓ/ም

ደብረ ሊባኖስ ጻድቁ አቡነ ተክለሃይማኖት ገዳም
ኢትዮጵያ

26/01/2026

አይ ሞት አይ 😢ደግ አባት 😢

ዜና እረፍት
በኢትዮጵያ ኦርቶዶክስ ተዋሕዶ ቤተክርስቲያን የገዳማት መምሪያ የበላይ ኃላፊ ሊቀ ጳጳስ ብፁዕ አቡነ ዕንባቆም ከዚህ ዓለም ድካም አረፉ።

14/01/2026

07/01/2026

💐 እንኳን ለጌታችንና አምላካችን ለመድኃኒታችን ኢየሱስ ክርስቶስ ብርሃነ ልደት በሰላም አደረሰን፤ አደረሳችሁ🌹

💒 መልካም በዓል 🙏