Gondar Education Media Center

Gondar Education Media Center Gondar Education Media Directorate (GEMD) is government organization. It is one of the four education medias in Amhara region.

ሰዎች ለምን ሁለት ዓይነት (የሕፃናት ማለት የወተት እና የአዋቂ) ጥርስ ይኖራቸዋል?‎‎የልጅ የራስ ቅል (የጭንቅላት አጥንት) አብዛኞቹ ወላጆች መቼም የማይመለከቱትን ምስጢር ይዟል።‎‎የሕፃና...
17/07/2026

ሰዎች ለምን ሁለት ዓይነት (የሕፃናት ማለት የወተት እና የአዋቂ) ጥርስ ይኖራቸዋል?
‎
‎የልጅ የራስ ቅል (የጭንቅላት አጥንት) አብዛኞቹ ወላጆች መቼም የማይመለከቱትን ምስጢር ይዟል።
‎
‎የሕፃናት መንጋጋ የአዋቂ ጥርሶች ብዛትን ሊይዝ ስለማይችል የሰው ልጆች ሁለት ዓይነት ጥርስ ይኖራቸዋል። ከዚህም በላይ ሁለተኛው የአዋቂ ጥርስ አደጋዎች እና ደካማ የጥርስ ንፅህና አጠባበቅ በረጅም ጊዜ ውስጥ የሚያስከትሏቸው መዘዞች ን መቋቋም የሚችሉ እንዲሆኑ ይረዳል። ጥርስ መፈጠር የሚጀምረው ከተፀነሰ በሰባተኛው ሳምንት ውስጥ ነው። ከተፀነሰ ዘጠኝ ሳምንት አካባቢ እያንዳንዱ እምቡጥ (bud) ወደ ቋሚ ጥርስ ወደሚያድግ ትንሽ እና ተኝቶ ወደ ሚቆይ የጥርስ እምቡጥ፣ እንዲሁም ወደ ሕፃን ጥርስ ወደሚያድግ ትልቅ ደወል-መሳይ ጥርስ ይከፈላል። በመቀጠልም መንጋጋው አጥንት በሕፃኑ እና በቋሚ ጥርሱ ዙሪያ በመፈጠር በቦታቸው ያቆያቸዋል። ከዚያም በጥርስ ውስጥ የዴንቲን (dentin) ንብርብሮችን በመጨመር እና በጥርስ ውጫዊ ክፍል ላይ ኤናሜል (enamel) በመጨመር ጥርሱ ያድጋል። በመጨረሻም የሕፃናት ጥርሶች ከተወለዱ በግምት ስድስት ወራት ጀምሮ ከድድ ውስጥ ብቅ ማለት ይጀምራሉ።
‎
‎የወተት ጥርሶች ስር፣ ሙሉ ሌላ ሁለተኛ የጥርስ ስብስብ በመንጋጋ አጥንት ውስጥ በዝምታ ቅርፅ እየያዘ ይገኛል። እነዚህ ቋሚ ጥርሶች ከድድ ውስጥ ፈልቀው ከመውጣታቸው ከዓመታት በፊት አክሊላቸውን (የላይኛውን ክፍላቸውን) መገንባት ይጀምራሉ፤ ይህም ተራቸውን እንደሚጠብቅ ድብቅ ንብርብር በላይኛውና በታችኛው መንጋጋ አጥንት ውስጥ ተሸጉጠው ይቆያሉ።
‎
‎አብዛኛዎቹ ሕፃናት በ2 ዓመታቸው 20 የሆኑትን የሕፃናት ጥርሶቻቸውን ያሟላሉ። ቋሚ ጥርሶች በመንጋጋው አጥንት ውስጥ በመጀመሪያው የልጅነት ጊዜ ውስጥ ይመሰረታሉ። ሕፃናት የወተት ጥርሳቸውን ሲለውጡ (ሲነቅሉ) የሚወድቀው አክሊሉ (crown) እና የስሩ የላይኛው ክፍል ብቻ ነው። ቋሚ ጥርሶች የሕፃናት ጥርሶች ይጠቀሙበት የነበረውን ተመሳሳይ የደም ቧንቧ እና የአጥንት ቀዳዳ (socket) ይጠቀማሉ።
‎
‎አንድ ልጅ ከስድስት እስከ አስራ ሁለት ዓመት ዕድሜ ላይ ሲደርስ፣ የኤክስሬይ (X-ray) ምስሎች እና የአካል መዋቅር ሞዴሎች አንድ አስደናቂ እይታን ይፋ ያደርጋሉ፡ እሱም በአንድ ትንሽ የጭንቅላት አጥንት ውስጥ በአንድ ጊዜ ተፋፍገው የሚገኙ ሁለት ሙሉ የጥርስ ስብስቦችን ነው። የአዋቂ ጥርሶች አክሊሎች ቀድመው የተገነቡ ቢሆኑም፣ ስሮቻቸው ግን አሁንም በመፈጠር ላይ ናቸው፤ ይህ ሂደት ጥርሱ በመጨረሻ ፈንድቶ ወደ አፍ ውስጥ ከወጣ በኋላም እንኳ ይቀጥላል።ይህ በሰው ልጅ እድገት ውስጥ ካሉ በጣም አስደናቂ ክስተቶች አንዱ ነው። ተፈጥሮ የሚቀጥለውን ትውልድ ጥርስ መገንባት ለመጀመር የወተት ጥርሶች እስኪረግፉ ድረስ አትጠብቅም። ምትኮቹን አስቀድማ፣ በደረጃ በደረጃ፣ እኛ ፈጽሞ ማየት በማንችለው አጥንት ውስጥ ትገነባቸዋለች።በሚቀጥለው ጊዜ ልጅዎ ጥርስ ሲያወልቅ ይህንን ያስታውሱ፡ እሱን የሚተካው ጥርስ ለዓመታት ተደብቆ ውስጥ ሲያድግ የቆየ ነው።
‎
‎Sources
‎Sadler, Thomas W. Medical Embyrology. 14th ed., 2019.
‎Moore, Keith, TVN Persaud, and Mark G. Torchia. The Developing Human, Clinically Oriented Embryology. 10th ed. Philadelphia: Elsevier, 2016.

እ.ኤ.አ. በ 2013 ፣ የቱርክ ጡረተኛ ኢብራሂም ዩሴል የአስርተ ዓመታት የሲጋራ ሱሱን ለመዋጋት ያልተለመደ መንገድ ፈጠረ። ቀኑን ሙሉ ሲጋራ እንዳያጨስ የሚከለክለው እና በራሱ ላይ ተቆልፎ ...
17/07/2026

እ.ኤ.አ. በ 2013 ፣ የቱርክ ጡረተኛ ኢብራሂም ዩሴል የአስርተ ዓመታት የሲጋራ ሱሱን ለመዋጋት ያልተለመደ መንገድ ፈጠረ። ቀኑን ሙሉ ሲጋራ እንዳያጨስ የሚከለክለው እና በራሱ ላይ ተቆልፎ የሚቀር የመዳብ ዝግ ፍርግርግ አጥር ሠራ።የሞተርሳይክል የራስ ቁር (helmet) መስሎ የተሰራው ይህ ዝግ አጥር የሚከፈተው በቁልፍ ብቻ ነበር። ባለቤቱ አንድ ቁልፍ ብቻ ያዘች ሲሆን ፣ የምትከፍተውም ምግብ በሚመገብበት ጊዜ ብቻ ነበር። ይህም በቀሪው ቀን ሲጋራ እንዳያጨስ አደረገው።ዩሴል ማጨስ የጀመረው በወጣትነቱ ነበር፣ በመጨረሻም በቀን እስከ ሁለት ፓኬቶች ያህል ያጨስ ነበር። አባቱ በሳንባ ካንሰር ከሞቱ በኋላ፣ በቁርጠኝነት ብቻ ማቆም እንደማይቻል በማመን ሙሉ በሙሉ ለማቆም ወሰነ።ይህ ያልተለመደው ፈጠራው በፍጥነት ዓለም አቀፍ ትኩረትን የሳበ ሲሆን፣ የኒኮቲን ሱሰኝነት ያለውን ከፍተኛ ጫና አሳይቷል። ምንም እንኳን የሕክምና ባለሙያዎች ይህን ያህል አስጊ እና ከባድ እርምጃ ባይመክሩም፣ ብዙ ሰዎች ሲጋራ ለማቆም በሚያደርጉት ትግል እስከ ምን ድረስ ለመሄድ ፈቃደኛ እንደሆኑ የሚያሳይ አስደናቂ ማሳያ መሆኑን ተገንዝበዋል። ሀኪሞች ከሱስ ለመላቀቅ መንገዱ ሌላ ነው፣ ቢሉም የዩሴል ተግባር ግን አለምን አስደንቋል።

06/10/2025

ውድ አድማጭ ወዳጆቻችን የዛሬ 29 ዓመት መስከረም 26/1989 ዓም የጎንደር ትምህርት ሚዲያ የትምህርት በሬዲዮ ስርጭት የጀመረበት ቀን ነው።

18/08/2025

‎2018 New Edu Radio Programs
https://t.me/c/1345235068/1798
የሚለው የቴሌግራም ግሩፕ የሬዲዮ ትምህርት ፕሮግራሞችን ከነመምህሩ መምሪያቸው ለዞን እና የከተማ ትም/ መምሪያዎች፣ ለወረዳ ትም/ ፅ/ቤቶች፣ ለትም/ ቤቶች እንዲደርስ የምናቀርብበት ነው፡፡ የሬዲዮ ፕሮግራሞቹ በዚፕ የተዘጋጁ ስለሆኑ ዳውንሎድ ካደረጋችሁ በኋላ አንዚፕ በማድረግ በፍላሽ ላይ በመጫን መጠቀም ትችላለችሁ፡፡ 7 ዚፕ አፕሊኬሽኑን ስለላስቀመጥን በቀላሉ ዳውንሎድ አድርጋችሁ መጠቀም ትችላለችሁ፡፡

29/05/2025

https://t.me/c/1345235068/1798

‎2018 New Edu Radio Programs የሚለው የቴሌግራም ግሩፕ የሬዲዮ ትምህርት ፕሮግራሞችን ከነመምህሩ መምሪያቸው ለዞን እና የከተማ ትም/ መምሪያዎች፣ ለወረዳ ትም/ ፅ/ቤቶች፣ ለትም/ ቤቶች እንዲደርስ የምናቀርብበት ነው፡፡ የሬዲዮ ፕሮግራሞቹ በዚፕ የተዘጋጁ ስለሆኑ ዳውንሎድ ካደረጋችሁ በኋላ አንዚፕ በማድረግ በፍላሽ ላይ በመጫን መጠቀም ትችላለችሁ፡፡ 7 ዚፕ አፕሊኬሽኑን ስለላስቀመጥን በቀላሉ ዳውንሎድ አድርጋችሁ መጠቀም ትችላለችሁ፡፡

ማሩ ሁሌም እናስታውስሀለን።
21/05/2025

ማሩ ሁሌም እናስታውስሀለን።

Address

Gondar
178

Telephone

+251 581 111584 /83

Website

Alerts

Be the first to know and let us send you an email when Gondar Education Media Center posts news and promotions. Your email address will not be used for any other purpose, and you can unsubscribe at any time.

Contact The School

Send a message to Gondar Education Media Center:

Shortcuts

Share

Category