Armauer Hansen Research Institute

25/09/2026

በነጠላ ህዋስ ቴክኖሎጂ የታገዘው አዲሱ ጥናት፤ የዝሆኔ በሽታ የበሽታ መከላከል ምላሽ ሂደትን ሊመረምር ነው

ተላላፊ ያልሆነውን የዝሆኔ በሽታ (Podoconiosis) መንስኤዎች፣ የዘረ-መል (Genetic) ተጋላጭነት እና የሰውነት የበሽታ መከላከል ምላሽን በዘመናዊ ቴክኖሎጂ በጥልቀት ለማወቅ የሚያስችል ዓለም አቀፍ የምርምር ፕሮጀክት ይፋ ተደረገ።

ይህ ከፍተኛ ሳይንሳዊ ምርምር በአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት (AHRI)፣ በአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ፣ በብራይተን ኤንድ ሰሴክስ ሜዲካል ስኩል (BSMS)፣ በብሔራዊ የዝሆኔ በሽታ መከላከል ማህበር (NaPAN) እና በዌልካም ሳንገር ኢንስቲትዩት (WSI) ትብብር የሚካሄድ ሲሆን፤ ሙሉ ወጪው በዩናይትድ ኪንግደም የህክምና ምርምር ካውንስል (UK Medical Research Council - MRC) የሚሸፈን ነው።

የፕሮጀክቱን ይፋ መሆን ተከተሎ ከባለድርሻ አካላት እና ከአካባቢው ማህበረሰብ ጋር የምክክር መድረክ ተካሂዷል። መድረኩ የማህበረሰቡን ስጋቶች ለመረዳት፣ ለሚነሱ ጥያቄዎች ምላሽ ለመስጠት እና የምርምር ሂደቱን ሙሉ በሙሉ አሳታፊ ለማድረግ ያለመ እንደሆነ ተገልጿል።

የዝሆኔ በሽታ (ፖዶኮኒዮሲስ) በዋናነት በእሳተ ገሞራ በተፈጠሩ ማዕድናት የበለፀገ ቀይ ሸክላማ አፈር ላይ ለረጅም ጊዜ በባዶ እግር በመሄድ ምክንያት የሚከሰት ቢሆንም፣ ለተመሳሳይ አፈር ከተጋለጡ ሰዎች መካከል ሁሉም በበሽታው እንደማይያዙ ይነገራል። ቀደም ሲል በኢትዮጵያና በሩዋንዳ የተደረጉ ጥናቶች እንደሚያሳዩት፣ ከሰውነት የበሽታ መከላከል ስርዓት ጋር የተያያዙ የዘረ-መል ልዩነቶች ለበሽታው ተጋላጭነት ከፍተኛ አስተዋጽኦ አላቸው።

በአርባ ምንጭ ዩኒቨርሲቲ ትኩረት የሚሹ የቆላማ በሽታዎች ምርምር አስተባባሪ አቶ አብነት ገብረሚካኤል እንደገለጹት፤ «አብዛኛውን ጊዜ የፖዶኮኒዮሲስ ችግር ከቀይ ሸክላማ አፈር ጋር ብቻ ተያይዞ የሚታይ ቢሆንም፣ በተመሳሳይ አካባቢ እየኖሩ በሽታው የማይይዛቸው ሰዎች አሉ። በመሆኑም የዚህ ጥናት ዋና ሳይንሳዊ ዓላማ ‘ለምን በተመሳሳይ አካባቢያዊ ተጋላጭነት ውስጥ የሚኖሩ ሰዎች በልዩነት የዝሆኔ ታማሚ ይሆናሉ?’ የሚለውን ጥያቄ መመለስ ነው» ብለዋል።

በአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት በተላላፊ ያልሆኑ በሽታዎች (NCD) ክፍል የፖስት-ዶክትራል ተመራማሪ የሆኑት ዶ/ር ሚኪያስ ነጋሽ በበኩላቸው፤ «የዝሆኔ በሽታ (Podoconiosis) መንስኤዎችን እና የስነ-ህይወታዊ ሂደቶችን በጥልቀት ማወቃችን በሽታውን አስቀድሞ ለመመርመር፣ የታለሙ ህክምናዎችን ለመስጠት እና በታማሚዎች ህይወት ላይ አዎንታዊ ለውጥ ለማምጣት መንገድ ይከፍታል። ይህም በኢትዮጵያም ሆነ በዓለም አቀፍ ደረጃ በሽታውን የምንታገልበትን እና የምንቆጣጠርበትን መንገድ ሙሉ በሙሉ የመቀየር አቅም አለው» ሲሉ ገልጸዋል።

ጥናቱ ዘመናዊ የህክምና ቴክኖሎጂዎችን በመጠቀም በነጭ የደም ህዋሳት እና በቆዳ ላይ ያሉ የበሽታ መከላከል ምላሾች ከዝሆኔ በሽታ ጋር ያላቸውን የመንስኤነት ቁርኝነት በጥልቀት ይመረምራል። ይህም ወደፊት ለበሽታው ከፍተኛ ተጋላጭነት ያላቸውን ወገኖች አስቀድሞ ለመለየት፣ የመከላከል ስራዎችን በላቀ ደረጃ ለማጠናከር እንዲሁም የተሻሉ የምርመራና ህክምና አማራጮችን ለመፍጠር አዲስ መንገድ የሚጠርግ ይሆናል።

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/106861043/admin/dashboard/
Website: https://ahri.gov.et/
Facebook: https://web.facebook.com/AHRIGovEt/?_rdc=1&_rdr #
Youtube: https://www.youtube.com/
Telegram: https://t.me/ahriethiopia

24/09/2026

የ“PVSTATEM” የወባ ምርምር ፕሮጀክት የሁለተኛ ምዕራፍ ውጤቶች ቀረቡ።

በአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት እና በአውሮፓ ህብረት ድጋፍ እየተካሄደ የሚገኘው የ“PVSTATEM” የወባ ምርምር ፕሮጀክት የሁለተኛ ምዕራፍ ውጤቶችን ለመገምገምና የቀጣይ ምዕራፍ የጋራ የሥራ አቅጣጫዎችን ለማስቀመጥ ያለመ የባለድርሻ አካላት ምክክር መድረክ በሻሸመኔ ከተማ አካሄዷል።

መድረኩ በፕሮጀክቱ የተገኙ የምርምር ማስረጃዎችን ለማቅረብ፣ የትግበራ ልምዶችን ለመገምገም፣ በተገኙ ውጤቶችና ትምህርቶች ላይ ለመወያየት እንዲሁም የቀጣይ ሥራዎችን በትብብር ለማቀድ ያለመ ነው።

የምዕራብ አርሲ ዞን ጤና መምሪያ ኃላፊ አቶ ከድር ጣሂር በመክፈቻ ንግግራቸው፣ ወባን ለመቆጣጠርና ለማጥፋት ከ2014 ዓ.ም. ጀምሮ በመንግሥት የተጠናከረ ሥራ እየተከናወነ መሆኑን ገልጸው፣ ምርምር በወባ ቁጥጥርና ማጥፋት ሥራ ውስጥ የሚኖረውን ወሳኝ ሚና አጽንዖት ሰጥተዋል። በቀጣይም የምርምር ውጤቶች ወደ ተግባር እንዲተረጎሙ የሚመለከታቸው አካላት በቅንጅት እንደሚሰሩ አረጋግጠዋል።

የፕሮጀክቱ አስተባባሪ አቶ ጥላሁን ከተማ የፕሮጀክቱን የትግበራ ሂደት፣ ዋና ዋና የምርምር ግኝቶችና የተገኙ ውጤቶችን አቅርበዋል። በውይይቱ ላይ ከኦሮሚያ ክልል ጤና ቢሮ፣ ከዞንና ወረዳ ጤና ጽሕፈት ቤቶች፣ ከወባ በሽታ አስተባባሪዎች፣ ከጤና ተቋማትና ከሌሎች ባለድርሻ አካላት ጋር የትግበራ ልምዶች፣ የጋራ የሥራ ድርሻዎች፣ የቀጣይ የምርምር አቅጣጫዎችና የትግበራ ጊዜያት በስፋት ውይይት ተደርጓል።

የአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት መሪ ተመራማሪ ዶ/ር ፍፁም ግርማ፣ የፕሮጀክቱ ስኬት የተመሰረተው በተመራማሪዎች ብቻ ሳይሆን በጤና ባለሙያዎች፣ በጤና ቢሮዎች፣ በማህበረሰቡና በሌሎች ባለድርሻ አካላት ቀጣይነት ባለው ትብብር መሆኑን ገልጸዋል። የወባ በሽታ የሚያሳየው የስርጭትና የባህሪ ለውጥ በመኖሩ፣ የምርምር ማስረጃን በመጠቀም ለተለዋዋጭ የወባ ሁኔታ ተገቢ የሆኑ ምላሾችን ማጠናከር እንደሚገባ አስገንዝበዋል።

የአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት የወባና ትኩረት የሚሹ ቆላማ በሽታዎች ምርምር ዲቪዥን ኃላፊ ዶ/ር ሰኚ ጫሊ በበኩላቸው፣ በፕሮጀክቱ ውጤታማ ትግበራና የምርምር ውጤቶች ላይ ለተሳተፉ ሁሉም ባለድርሻ አካላት ጥልቅ ምስጋና አቅርበዋል። የጤና ቢሮዎች፣ የጤና ተቋማት፣ የጤና ባለሙያዎች፣ የማህበረሰብ አባላትና ሌሎች አጋር አካላት ያደረጉት ድጋፍ ለተገኘው ውጤት መሰረታዊ ሚና እንደነበረው ገልጸው፣ ያለ ባለድርሻ አካላት ትብብርና ድጋፍ ይህንን ውጤት ማስመዝገብ አስቸጋሪ እንደነበር ገልጸዋል። በቀጣይም ምርምርን ከፕሮግራም አፈጻጸም ጋር በማጣመር ለወባ ማጥፋት ጥረት የሚያግዝ ማስረጃ ለማመንጨት ትብብሩ እንደሚቀጥል አብራርተዋል።

የኦሮሚያ ክልል ጤና ቢሮ ተወካይ አቶ ጀዋር ቃሲም በመዝጊያ ንግግራቸው አርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት ለማህበረሰቡ ያደረገውን ያልተቆጠበ አገልግሎትና ትብብር አድንቀዋል። በፕሮጀክቱ የተገኙት የምርምር ውጤቶች በኢትዮጵያ የወባ ማጥፋት ጥረት ውስጥ አስፈላጊ ምዕራፍ የሚከፍቱ መሆናቸውን ገልጸዋል። በቀጣይም በክልሉ፣ በኢንስቲትዩቱና በሌሎች አጋር አካላት መካከል ያለው ትብብር አሁንም እንዲጠናከር ጥሪ አቅርበዋል።

በመድረኩ የኦሮሚያ ክልል ጤና ቢሮ ተወካዮች፣ የምዕራብ አርሲ ዞን ጤና መምሪያ አመራሮች፣ የሻሸመኔ፣ ነገሌ አርሲና ሻላ ወረዳ ጤና ጽሕፈት ቤቶች ተወካዮች፣ ተመራማሪዎች፣ የጤና ባለሙያዎችና ሌሎች ባለድርሻ አካላት ተሳታፊ የሆኑ ሲሆን በተጨማሪም በሻሸመኔ ወረዳ ፕላስሞዲየም ቪቫክስ የወባ ምርምር የሚሰራበትን አቦስቶ ጤና ጣቢያን የስራ ሂደትን ለማየት ጉብኝት አድርገዋል፡፡

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/106861043/admin/dashboard/
Website: https://ahri.gov.et/
Facebook: https://web.facebook.com/AHRIGovEt/?_rdc=1&_rdr #
Youtube: https://www.youtube.com/
Telegram: https://t.me/ahriethiopia

20/09/2026

አህሪ በዲጂታል የዕቅድ እና ሪፖርት አሰራሩን ይበልጥ እያዘመነ ይገኛል

የአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት የሥራ እንቅስቃሴውን ወደ ዲጂታል ሥርዓት ለማሸጋገር እና የሥራ አፈጻጸሙን ለማዘመን ያለመ «በድህረ-ገጽ ላይ የተመሰረተ የዕቅድ እና ሪፖርት ሥርዓት ትግበራ (WbPRS)» መድረክ አካሄደ። በዚህ መድረክ ላይ ሥራ አስፈፃሚዎች፣ ዳይሬክተሮች እና የየሥራ ክፍሉ ተወካዮች ያዘጋጁትን የ2019 ዓመታዊ ዕቅድ በቀጥታ ወደ አዲሱ ዲጂታል ሥርዓት ያስገቡ ሲሆን ይህም ኢንስቲትዩቱ የሥራ ዕቅዶችን እና የሪፖርት ዝግጅቶችን ይበልጥ ቀልጣፋ፣ ግልጽ እና ተጠያቂነት ባለው መልኩ ለመምራት እንዲያስችለው የተዘረጋ ዘመናዊ አሰራር ነው።

የአህሪ የስራ አመራር ዋና ስራ አስፈፃሚ አቶ ይስሀቅ ባዬ በመክፈቻ ንግግራቸው እንደገለፁት ይህ በድህረ-ገጽ ላይ የተመሰረተ የዕቅድ እና ሪፖርት አቀራረብ ሥርዓት የተቋሙን አሰራር ሙሉ በሙሉ ወደ ዲጂታል ለማሸጋገር የተወሰደ ትልቅ የእድገት እርምጃ ሲሆን በዓመቱ የተከናወኑ ሥራዎችን በትክክል ለመገምገም፣ የሪፖርት አቀራረብን በማቅለል መረጃዎችን በቀላሉ ለማግኘት እንዲሁም ትኩረት የሚሹ ክፍተቶችን እና ደካማ ጎኖችን በቀላሉ ለይቶ ለማወቅ የሚያስችል መሆኑንም ገልፀዋል።

ይህ የዲጂታል ሥርዓት መስከረም 2018 ዓ.ም ሥራ የጀመረው በኢንስቲትዩቱ የስትራቴጂክ ጉዳዮች እና የኢንፎርሜሽን ቴክኖሎጂ ሥራ አስፈፃሚ ክፍሎች በጋራ ጥምረት ነው። ትግበራው ከተጀመረበት ጊዜ አንስቶ የተቋሙን የዕቅድ አፈፃፀምና የሪፖርት አቀራረብ ሂደት በከፍተኛ ደረጃ ማፋጠኑ የተገለጸ ሲሆን ቀልጣፋና ዘመናዊ የመረጃ ልውውጥ እንዲኖር፣ የምርምርና የአስተዳደር ክፍል የሚያከናውናቸውን ተግባራት በቀላሉ ለመከታተልና ለመገምገም፣ እንዲሁም ትክክለኛና ወቅታዊ መረጃዎችን በጥራት በማደራጀት ለተቋሙ ውሳኔዎች ፈጣን ግብዓት በማቅረብ ረገድ ከፍተኛ ጥቅም አስገኝቷል።

በተጨማሪም ሥርዓቱ የሥራ ዕቅዶችን እና የሪፖርት አቀራረቡንም በቀላሉ ለማቅረብ በሚያስችል መልኩ የተቀናጀ በመሆኑ ይህ የዲጂታል አሠራር ተቋሙ የሚያከናውናቸውን የምርምር የፈጠራ እና የልማት ሥራዎች በበለጠ ቅልጥፍና እና በዘመናዊ መልኩ ለመምራት ትልቅ አስተዋጽኦ ይኖረዋል።

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/106861043/admin/dashboard/
Website: https://ahri.gov.et/
Facebook: https://web.facebook.com/AHRIGovEt/?_rdc=1&_rdr #
Youtube: https://www.youtube.com/
Telegram: https://t.me/ahriethiopia

19/09/2026

28th Annual Health Sector Review Meeting (ARM)

CALL FOR EXPRESSION OF INTEREST (EOI)

The Federal Ministry of Health (MOH) invites health-sector stakeholders to express their interest in exhibiting at the 28th Annual Health Sector Review Meeting (ARM), to be held in Hossana from October 21–23, 2026.

Theme: “Transformative Reform for a Sovereign and Resilient Health System”

The exhibition will provide a platform to showcase achievements, innovations, evidence, testimonies, lessons learned, ongoing initiatives, and transformative reforms contributing to the strengthening of Ethiopia’s health system.

Interested organizations are invited to review the full EOI document and submit their expression of interest in accordance with the instructions provided.

For the full Call for Expression of Interest and submission instructions, please visit:
https://www.moh.gov.et/28th_ARM_CALL_FOR_EXPRESSION_OF_INTEREST

Deadline: Within one (1) week of this announcement

Website: moh.gov.et
Facebook: Ministry of Health,Ethiopia
Twitter: x.com/fmohealth
YouTube: youtube.com/
Tiktok: tiktok.com/
Telegram: t.me/M0H_EThiopia
Linkedin: lnkd.in/ewFJ6V

14/09/2026

ከደም ልገሳ ባሻገር፡ የደም ተዋጽኦ ምርቶችን በሀገር ውስጥ የማምረት አዲስ ምዕራፍ

አርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት (አህሪ) እና የኢትዮጵያ ደምና ሕብረ ሕዋስ ባንክ አገልግሎት (EBTBS) በምርምር፣ በአቅም ግንባታ፣ በፈጠራ፣ በምርት ልማት፣ በደምና ሕብረ ሕዋስ ደህንነት እንዲሁም በሕዝብ ጤና ዘርፍ በጋራ ለመሥራት የሚያስችል የመግባቢያ ሰነድ ተፈራረሙ።

በፊርማ ሥነ ሥርዓቱ ላይ ስለ አህሪ ተልዕኮና የምርምር ሥራዎች ገለጻ የሰጡት የአህሪ ዋና ዳይሬክተር ፕሮፌሰር አፈወርቅ ካሱ ተቋሙ ሀገራዊና ቀጣናዊ የሕዝብ ጤና ችግሮችን ለመፍታት የላቁ ሳይንሳዊ ምርምሮችን፣ የመድኃኒትና የባዮሎጂካል ምርቶች ልማትን፣ የላቦራቶሪ ሥርዓት ማጠናከርንና የቴክኖሎጂ ሽግግርን በትኩረት እያከናወነ መሆኑን ገልጸዋል።

የEBTBS ዋና ዳይሬክተር ዶ/ር አሸናፊ ታዘበው በበኩላቸው ተቋሙ በደም ማሰባሰብና በደም ልገሳ አገልግሎት ላይ የነበረውን ዋና ትኩረት በማስፋት፣ የደም ክፍሎችን፣ የፕላዝማ ተዋጽኦ መድኃኒታዊ ምርቶችን፣ የሕብረ ሕዋስና የስቴም ሴል ባንክ እንዲሁም ተያያዥ የሕዋሳዊ ሕክምና ምርቶችና አገልግሎቶችን ወደሚያካትት የተቀናጀ ሀገራዊ ተቋም ለማደግ እያከናወነ ስላለው ተቋማዊ ሪፎርም ገልጸዋል።

ከተለገሰ ደም ተጨማሪ እሴት በመፍጠር የደም ክፍሎችን፣ የፕላዝማ ተዋጽኦ መድኃኒታዊ ምርቶችንና ሌሎች የላቁ ባዮሎጂካል ምርቶችን በሂደት ማልማት እንደሚገባም አስገንዝበዋል።
በደም አገልግሎትና በደም ተዋጽኦ ምርቶች ልማት ላይ በሀገር ውስጥ የሚመነጨው ሳይንሳዊ ማስረጃ ውስን መሆኑንም ጠቁመው፣ አህሪና EBTBS ለፖሊሲ፣ ለቁጥጥር ሥርዓት፣ ለአገልግሎት ዕቅድና ለምርት ልማት ግብዓት የሚሆኑ ተጽዕኖ ፈጣሪ የጋራ ምርምሮችን እንዲያካሂዱ አሳስበዋል።

ትብብሩ የደምና የሕብረ ሕዋስ አገልግሎቶችን ደህንነትና ጥራት በማጠናከር፣ IVIG-PRን ጨምሮ የፕላዝማ ተዋጽኦ ምርቶችን በሀገር ውስጥ ለማዘጋጀትና ለመገምገም፣ የላቦራቶሪና የመልካም አመራረት ልምድ (GMP) አቅምን ለማሳደግ፣ በደም ዝውውር ሊተላለፉ የሚችሉ ኢንፌክሽኖችን ለመከታተል እንዲሁም የጋራ ሥልጠና፣ የቴክኖሎጂ ሽግግር፣ የፈጠራና የክሊኒካዊ ሙከራ ሥራዎችን ለማከናወን ያስችላል።

የአህሪ ምክትል ዋና ዳይሬክተር ረ/ፕ መሳይ ወልደማርያም ስምምነቱ እንደ IVIG-PR ያሉ ለሕክምና ወሳኝ፣ ከፍተኛ ዋጋ ያላቸውና በገበያ ላይ በቀላሉ የማይገኙ የፕላዝማ ተዋጽኦ ምርቶችን በሀገር ውስጥ ለማልማትና በሂደት ወደ ምርት ለማሸጋገር ተቋማዊ መሠረት እንደሚጥል ገልጸዋል።

የሁለቱን ተቋማት መሠረተ ልማትና ሙያዊ አቅም በማቀናጀት የምርምር ውጤቶችን ወደ ምርትና ገበያ ማሸጋገር፣ የሀገር ውስጥ አቅርቦትን ማሳደግና ገቢ ማመንጨት እንደሚቻል ገልጸው፣ ይህም የኢንተርፕርነራዊ መንግሥት ሪፎርም አጀንዳን በተግባር ለማሳካት እንደሚያግዝ አስረድተዋል።

በትብብሩ EBTBS በደም ማሰባሰብ፣ በደምና በሕብረ ሕዋስ ደህንነት፣ በፕላዝማ ጥራትና በአገልግሎት ትግበራ ያለውን ልምድ የሚያበረክት ሲሆን፣ አህሪ ደግሞ የምርምር መሠረተ ልማትን፣ የላቦራቶሪና ሳይንሳዊ እውቀትን፣ ሥልጠናንና የቴክኖሎጂ ሽግግር አቅምን ያበረክታል።

ይህ አጋርነት የኢትዮጵያን የደምና የሕብረ ሕዋስ አገልግሎቶች ደህንነትና ጥራት ከማሳደግ ባለፈ፣ የሀገር ውስጥ የምርምር፣ የፈጠራና የሕክምና ምርቶች ልማት አቅምን በዘላቂነት እንደሚያጠናክር ይጠበቃል።

10/09/2026

09/09/2026

አርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት የላቦራቶሪ አክሬዲቴሽን ስልጠና አካሄደ

የአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት የወባ፣ ቆላማና ሀሩራማ በሽታዎች ምርምር ዲቪዢን የላቦራቶሪ የምርምር ውጤቶችን ጥራት፣ እና ዓለም አቀፍ ተቀባይነት ለማሳደግ ያለመ የአምስት ቀን የላቦራቶሪ አክሬዲቴሽን ስልጠና አካሄዷል።

ይህ ስልጠና የላቦራቶሪ ባለሙያዎችን፣ ከፍተኛ ተመራማሪዎችን እና የፕሮጀክት አስተባባሪዎችን ያሳተፈ ሲሆን፣ በዋናነት የጥራት አስተዳደር ሥርዓት ትግበራን፣ የላቦራቶሪ ፖሊሲዎችን፣ መደበኛ አሠራሮችን (SOPs) እና የጥራት ሰነዶችን ማዘጋጀትና ማስተዳደር ላይ ትኩረት አድርጓል።

በተጨማሪም የመሳሪያዎች ጥገናና ቁጥጥር፣ የላቦራቶሪ ባዮ-ደህንነት (Biosafety)፣ የአደጋ ስጋት አስተዳደር፣ የውስጥ ኦዲትና የውጭ አክሬዲቴሽን ምዘና ዝግጅት እንዲሁም ክፍተቶችን በመለየት የትግበራ እቅድ ማውጣት የተካተቱበት ሲሆን ይህም ኢንስቲትዩቱ የሚያከናውናቸውን የምርምር ሥራዎች ጥራት ወደ ላቀ ደረጃ ለማሸጋገር እና ለዓለም አቀፍ አክሬዲቴሽን ብቁ ለማድረግ ከፍተኛ አስተዋጽኦ እንደሚያበረክት ተገልጿል።

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/106861043/admin/dashboard/
Website: https://ahri.gov.et/
Facebook: https://web.facebook.com/AHRIGovEt/?_rdc=1&_rdr #
Youtube: https://www.youtube.com/
Telegram: https://t.me/ahriethiopia

09/09/2026

አህሪ ለ50 አባወራዎች እና እማወራዎች የማዕድ ማጋራት መርሃ-ግብር አከናወነ

የአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት የ2019 አዲስ ዓመትን ምክንያት በማድረግ በሴቶች እና ማህበራዊ ጉዳዮች አካቶት ትግበራ ስራ አስፈጻሚ አስተባባሪነት 50 ለሚሆኑ አነስተኛ ገቢ ላላቸው የአህሪ እና የኮልፌ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ ወረዳ 05 ነዋሪዎች የማዕድ ማጋራት መርሃ-ግብር አከናወነ።

የአህሪ ዋና ዳይሬክተር ፕ/ር አፈወርቅ ካሱ በንግግራቸው በኢትዮጵያዊ ባህል ውስጥ የመደጋገፍና የመጠያየቅ እሴት ከፍተኛ ቦታ እንዳለው ገልፀው የዕለቱ የኅብር ቀን የብዝሃነት ውበትና የህብረ-ብሔራዊነት አንድነት መግለጫ መሆኑን ጠቁመዋል። አክለውም የጠቅላይ ሚኒስትሩን አርአያነት በመከተል በክረምት የበጎ ፍቃድ አገልግሎት ይህ የማዕድ ማጋራት ፕሮግራም መዘጋጀቱን በመግለፅ ማዕድ ማጋራት ቁሳቁስ መስጠት ብቻ ሳይሆን አብሮነትን የሚያጠናክርና ፍቅር የሚገለፅበት መንገድ ነው ብለዋል።

የኮልፌ ቀራኒዮ ክፍለ ከተማ ወረዳ 05 ምክትል ስራ አስፈፃሚ አቶ አሰፋ አዱኛ በበኩላቸው በጠቅላይ ሚኒስትሩ አርአያነት የተጀመረው የበጎ አድራጎት ስራ የብዙዎችን ህይወት እየታደገ እንደሚገኝ ገልፀው እንደ አህሪ ያሉ ተቋማት በማዕድ ማጋራት እና በበጎ ፍቃድ ስራ ላደረጉት አስተዋፅዖ ምስጋና ያቀረቡ ሲሆን አክለውም ወረዳው መሰል አጋሮችን ለመደገፍ ዝግጁ መሆኑን ጠቁመዋል።

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/106861043/admin/dashboard/
Website: https://ahri.gov.et/
Facebook: https://web.facebook.com/AHRIGovEt/?_rdc=1&_rdr #
Youtube: https://www.youtube.com/
Telegram: https://t.me/ahriethiopia

09/09/2026

በምዕራብ አርሲ ዞን እየተካሄደ ያለው የPvSTATEM የወባ ምርምር ፕሮጀክት ተገመገመ

የአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት በምዕራብ አርሲ ዞን፣ ኦሮሚያ ክልል ከ2014 ዓ.ም. ጀምሮ እየተካሄደ ያለውና በሴሮሎጂካል ምርመራ ላይ ያተኮረው የፕላስሞድየም ቫይቫክስ ምርመራና ሕክምና (PvSTATEM) ፕሮጀክት የደረሰበት ደረጃ፣ የተከናወኑ ሥራዎች፣ ያጋጠሙ ተግዳሮቶች እና የተገኙ መልካም ትምህርቶች በጉብኝቱ ወቅት ተገምግመዋል፡፡

በጉብኝቱ ወቅት የፕሮጀክቱ አስተባባሪ አቶ ጥለሁን ከተማ የPvSTATEM ፕሮጀክት የሥራ አፈጻጸም፣ በሂደቱ ያጋጠሙ ተግዳሮቶችና የተገኙ መልካም ትምህርቶችን ለአመራሮችና ባለድርሻ አካላት አቀረቡ። በተጨማሪም የመስክ ሥራው እስካሁን ያለፈባቸውን ሂደቶች፣ የመረጃ አያያዝና አስተዳደር እንዲሁም የመድኃኒት አሰጣጥ ሂደቶችን በተመለከተ ዝርዝር ገለጻ ተደርጓል።

ፕሮጀክቱ በአርማወር ሐንሰን የምርምር ኢንስቲትዩት፣ በለንደን ስኩል ኦፍ ሃይጅን ኤንድ ትሮፒካል ሜዲሲን (LSHTM)፣ በኢንስቲትዩት ፓስተር እና በኢትዮጵያ የጤና ጥናት ተቋማት ትብብር በአውሮፓ ህብረት ድጋፍ የሚከናወን ሲሆን፣ በሻሸመኔ፣ ነገሌ አርሲ እና ሻላ ወረዳዎች በሚገኙ 36 ቀበሌዎች የሚኖሩ ከ14,000 በላይ የማህበረሰብ አባላትን ያካተተ ሰፊ የምርምር ሥራ ነው።

በሪፖርቱ መሠረት፣ በመስክ ሥራው ወቅት በረቡዕና ዓርብ የሚከበሩ የገበያ ቀናት ተሳታፊዎችን በቤታቸው በማግኘት ናሙና ለመሰብሰብ እንቅፋት እንደሆኑ የተገለፀ ሲሆን በተጨማሪም የእርሻ ሥራ ወቅት በመሆኑ ተሳታፊዎችን በበቂ ሁኔታ ማግኘት አለመቻሉ፣ እንዲሁም ለላቦራቶሪና ለመስክ ሥራ የሚያስፈልጉ ግብዓቶች ከውጭ አገር ተገዝተው እስኪደርሱ የታየው የአቅርቦት መዘግየት በፕሮጀክቱ አፈጻጸም ላይ ተግዳሮት መፍጠሩ ተገልጿል።

በገለጻው መጨረሻ አመራሮቹ በቀጣይ ተመሳሳይ የምርምር ሥራዎች ሲካሄዱ የናሙና ስብሰባ ሥራዎችን በእርሻና በዝናብ ወቅት ከማካሄድ መቆጠብ፣ የማህበረሰብ ተሳትፎን (Community Engagement) ማጠናከር፣ እንዲሁም የምርምር ሰነዶችንና መረጃዎችን አያያዝ በተሻለ ደረጃ ማስተዳደር አስፈላጊ መሆኑን ተስማምተዋል።

የግምገማው ውጤት በቀጣይ የሚካሄዱ የወባ ምርምር ፕሮጀክቶችን በተሻለ የመስክ አቀራረብ፣ በተጠናከረ የማህበረሰብ ተሳትፎ እና በተሻለ የምርምር ሥራ አስተዳደር ለማከናወን ጠቃሚ ግብዓት እንደሚሆን ተገልጿል።

LinkedIn: https://www.linkedin.com/company/106861043/admin/dashboard/
Website: https://ahri.gov.et/
Facebook: https://web.facebook.com/AHRIGovEt/?_rdc=1&_rdr #
Youtube: https://www.youtube.com/
Telegram: https://t.me/ahriethiopiau