SEPA-interea

🥳Rematamos o mes de xullo coa boa nova da publicación "Practices in Education for Climate Emergency", coordinada polos compas de Júlio J. Conde, Antonio García Vinuesa e Pablo Ángel Meira Cartea.
👉No enlace podedes acceder ao índice do libro, onde aparecen as nosas dúas contribucións: un artigo sobre o proxecto de investigación CLIMACTIVA, e outro sobre a traxectoria do DESCARBONIZA e as súas derivadas.
😎Bo mes de agosto!
https://sepa.gal/publicada-a-monografia-practices-in-education-for-climate-emergency-disruptive-approaches-beyond-the-anglosphere/?fbclid=IwcGRvZgFleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETBYRDVJY09kbk9kSjN1TUszc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHsU5qlJbTWq3mKQsbRqYm3M7kYzk0CjZmV2xBJpQJ-7C8asYxJ0HbHMYcVEV_aem_B6-Jp4K9f6pcaRBCBPFziA

Publicada a monografía “Practices in Education for Climate Emergency: Disruptive Approaches Beyond the Anglosphere” – SEPA-interea A monografía, publicada na editorial Springer, foi coordinada polos integrantes de SEPA-interea Júlio J. Conde, Antonio García Vinuesa e Pablo Ángel Meira Cartea. Na elaboración dos seus 22 capítulos participaron investigadoras/es e educadoras/es de España, México, Brasil, Portugal, Canadá ...

🌍 O proxecto europeo segue a dar froitos, pese a ter rematado oficialmente hai máis dun ano. Desta volta, en forma de artigo académico dentro da publicación 'Prácticas de educación para a emerxencia climática. Enfoques disruptivos máis alá da anglosfera', da prestixiosa editorial Springer.

📝 O texto, asinado por membros do Grupo de Investigación en Pedagoxía Social e Educación Ambiental (SEPA-interea) da Universidade de Santiago de Compostela, analiza a experiencia dos Consellos Climáticos Xuvenís implementados en catro concellos. Trátase de "estruturas socioeducativas innovadoras e transformadoras que promoven o empoderamento da mocidade e favorecen a súa integración nos espazos de gobernanza local", conclúe o estudo.

📘 Defendida a tese “O aproveitamento dos recursos do medio natural no ensino secundario: unha ferramenta contra o despoboamento e para lograr a equidade entre o alumnado rural e o urbano”

🎓 O 21 de xullo defendeuse na Facultade de Ciencias da Educación a tese de Mario Outeiro Iglesias, membro do grupo SEPA-interea, que leva por título “O aproveitamento dos recursos do medio natural no ensino secundario: unha ferramenta contra o despoboamento e para lograr a equidade entre o alumnado rural e o urbano”. A tese, dirixida polo profesor Felipe Trillo, realizouse no marco do programa de doutoramento en Equidade e Innovación en Educación e tivo como membros do tribunal a Jesús Rodríguez Rodríguez (USC), Roser Boix Tomàs (Universidat de Barcelona) e Mónica Porto Currás (Universidad de Murcia).

🔎 Esta tese de doutoramento sitúase no ámbito do ensino secundario e aspiraba, entre outros, a incorporar contidos culturais relevantes para a formación da cidadanía (especialmente a urbana) no relativo ao aproveitamento dos recursos do medio natural dun xeito sostíbel, así como a construír un currículo que contara con referencias próximas e motivadoras para o alumnado rural. A finalidade desta tese era que o alumnado, independentemente de onde viva, poida desenvolver, nun futuro, a súa vida en calquera punto do territorio galego, tanto a nivel laboral como persoal, favorecendo a equidade. Deste xeito, o ensino pode converterse nunha ferramenta que axude a reverter o despoboamento; fenómeno demográfico que afecta a catro quintas partes de Galiza, consideradas como rural.

📚 Empregando a técnica Delphi, a investigación indicou as competencias que se deben de traballar en secundaria (coñecemento da contorna, educación ambiental, agronomía, gandaría, industria alimentaria, aproveitamento do monte, lecer e oficios artesanais, etc.), que as competencias máis básicas deben estar incluídas nas materias existentes e traballadas mediante proxectos interdisciplinarios mentres que as máis específicas deben de abordarse en materias obrigatorias e optativas e que as metodoloxías activas son máis axeitadas para traballalas nas aulas. Asemade, a investigación amosou as vantaxes de introducir as competencias, os nomes que se poden empregar, os cursos da ESO e bacharelato máis adecuados, o seu peso horario, a formación do profesorado requirida e algún aspecto relacionado coa avaliación. Por último, tamén se recompilaron experiencias salientábeis que se desenvolveron (ou que aínda están en funcionamento) co fin de traballar as competencias formativas sinaladas e que poden ser referentes de cara ao futuro.

🔗 Pódese acceder a máis información sobre a tese nos seguintes enlaces:

https://www.elprogreso.es/articulo/a-chaira/cum-laude-ensino-integrado/202607250500361987458.html

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/educacion/2026/07/28/expertos-apostan-recuperar-unha-materia-sobre-rural/00031785249267162772326.htm

🤝 No marco do Programa IACOBUS – Estancias de Investigación, de cooperación cultural, científica e pedagóxica entre as universidades e centros de ensino superior da Eurorrexión Galicia–Norte de Portugal, desenvolveuse un estudo que pretendía explorar as realidades poliédricas da participación comunitaria das persoas maiores e as súas posibles relacións co benestar desde unha óptica socioeducativa.

🔎 A investigación, realizada na cidade do Porto no ano 2022, adoptou un enfoque cualitativo. A recolla de datos baseouse en entrevistas semiestruturadas a informantes clave (27 persoas maiores participantes en diversas actividades de lecer e 9 profesionais vinculados á área) e nun grupo focal composto por seis profesionais.

📰 Como resultado dese traballo, onte foi publicado no número 54 de Prisma Social. Revista de Ciencias Sociais o artigo "Ocio, participación comunitaria e envellecemento activo: un estudo de caso no Porto", asinado por Aida Lorenzo Campos e Álex Rey Álvarez, xunto coa profesora Ana Maria Bertão Da Silva Neto, da Escola Superior de Educação do Instituto Politécnico do Porto.

🌟 Os principais achados evidencian un consenso na percepción da existencia dunha relación positiva entre a participación comunitaria das persoas maiores e a mellora da súa calidade de vida, o que pode traducirse nun aumento dos niveis de benestar persoal, social e comunitario. Do mesmo xeito, sublíñase a importancia da educación na sensibilización e alfabetización en saúde, destacando a necesidade de garantir o dereito á educación permanente e de promover a educación para a participación.

💡Estas achegas resaltan a necesidade de abandonar o papel asistencialista das políticas e lóxicas pasadas, en favor do empoderamento da cidadanía; o que demanda a colaboración estratéxica entre os diferentes axentes sociais que xa están a traballar nunha participación comunitaria emancipadora, cun enfoque de dereitos e de xustiza social, escenario no cal as profesionais socioeducativas xogan un papel chave.

🔗 Pódese acceder á publicación, dispoñible en castelán e inglés, a través do seguinte enlace: https://doi.org/10.65598/rps.5762

📅 A piques de rematar o mes de xullo, o grupo de investigación SEPA-interea xa está a pensar nas próximas actividades. Coa vista posta no vindeiro curso académico, o grupo prepara o I Seminario Educar e Participar para transformar. O tecido asociativo como elemento clave da acción comunitaria.

💡 Que papel xogan as asociacións na transformación social? Como se constrúen procesos de participación comunitaria desde o local? Que relación ten todo isto coa Pedagoxía Social?... Estas e outras cuestións serán abordadas neste seminario.

👉 Moi pronto haberá máis novidades. De momento, reservade estas datas: 20, 21 e 22 de outubro de 2026.

🌞 Bo verán e merecido descanso!

💬 A semana pasada tivo lugar a 5.ª Conferência Internacional do Porto sobre Investigação em Educação, na ESE Escola Superior de Educação do Instituto Politécnico do Porto (Portugal).

👩‍🏫 O grupo de investigación SEPA-interea estivo representado por María Formoso Silva, Aida Lorenzo Campos e Xabier Riádigos Couso, os cales participaron cunha comunicación oral titulada "Quando a infância toma a palavra: possibilidades e limites da participação no município de Teo".

🤝 Unha oportunidade única para divulgar o traballo do grupo e tecer redes con outras persoas e entidades que contribúen ao estudo e avances nas ciencias da educación.

🔗 Pódese acceder a máis información sobre o envento no seguinte enlace: https://porto-icre2026.eventqualia.net/en/home/

📕 Publicada a monografía "Practices in Education for Climate Emergency: Disruptive Approaches Beyond the Anglosphere"

🌍 A monografía, publicada na editorial Springer, foi coordinada polos integrantes de SEPA-interea Júlio J. Conde, Antonio García Vinuesa e Pablo Ángel Meira Cartea. Na elaboración dos seus 22 capítulos participaron investigadoras/es e educadoras/es de España, México, Brasil, Portugal, Canadá e Australia. Este traballo enmárcase no desenvolvemento do Proxecto Nacional de Investigación Resclima@tiempo, financiado polo Goberno de España e do Programa de Investigación Resclima. O índice da monografía pódese consultar en: https://link.springer.com/book/10.1007/978-981-92-2304-6

🔎 Este libro explora prácticas educativas disruptivas sobre a emerxencia climática. Estas experiencias caracterízanse por diversificar as vías habituais de transferencia académica para lograr un maior impacto e máis relevancia social en diversos contextos culturais. As iniciativas educativas presentadas abordan a educación relacionada coa crise climática desde unha perspectiva sociocrítica, con enfoques máis ambiciosos que os que se cinxen ao modelo de desenvolvemento sostíbel. Este libro ofrece aos investigadores coñecementos básicos e aplicados sobre as dimensións sociais, educativas e comunicativas da emerxencia climática e achega novas ideas á comunidade investigadora que cuestionan os enfoques hexemónicos do desenvolvemento sostíbel e o dominio da perspectiva anglófona. Ademais, as institucións públicas, cooperativas e outras entidades implicadas na investigación sobre cambio climático, acción social e educación atoparán de interese práctico as iniciativas presentadas neste libro de cara a posíbeis transferencias.

🌟 O próximo venres 10 de xullo, no Salón de Actos da Facultade de Ciencias da Educación da USC (Campus Vida), celebraremos o evento "Pedagoxía Social: Lecturas no tempo".

👏 O acto terá carácter de seminario e contará coa presencia de destacados referentes do ámbito da Pedagoxía Social en torno á obra do noso compañeiro José Antonio Caride Gómez, a quen queremos render unha merecida homenaxe pola súa traxectoria.

📋 A seguir reproducimos o programa completo da xornada:

🎻 10.30 / APERTURA MUSICAL
Partita n.2 BMV 1004 (J.S. Bach)
Allemande

🎙️ 10.45 / INAUGURACIÓN
Prof. Mar Lorenzo Moledo – Decana da F. de Educación
Prof. María del Mar Sanjuán Roca – Directora do Dpto. de Pedagoxía e Didáctica
Prof. Pablo Á. Meira Cartea – Coordinador do Grupo SEPA-Interea
Prof. Carlos Pereira Dopazo – Coordinador do iARCUS

🎓 11.15 / PANEL ACADÉMICO
Prof. Américo Nunes Peres (UTAD)
Prof. Santiago Yubero Jiménez (UCLM) Prof. Violeta Núñez Pérez (UB)
Prof. José Ortega (USAL)
Modera: Prof. Felipe Trillo (USC)

🗣️ 12.15 / PONENCIA
Prof. José Antonio Caride Gómez

💬 13.00 / COLOQUIO
Modera: Prof. Belén Caballo Villar

🏛️ 13.30 / CLAUSURA
Prof. Rosa María Crujeiras Casais – Reitora da USC
Prof. Pablo Á. Meira Cartea – Coordinador do Grupo SEPA-Interea
Prof. Rita Gradaílle Pernas – Presidenta da SIPS

🎻 13.45 / PECHE MUSICAL
Partita n.3 BMV 1006 (J.S. Bach)
Preludio

🪑 A asistencia é libre ata completar o aforo do espazo.

💻 Poderáse participar online através desta ligazón:
https://teams.microsoft.com/dl/launcher/launcher.html?url=%2F_%23%2Fmeet%2F368118524759770%3Fp%3DH9yJw1vco3hr3zzLzC%26anon%3Dtrue&type=meet&deeplinkId=5f488918-3f95-469b-897e-bafeafc6f6fc&directDl=true&msLaunch=true&enableMobilePage=true&suppressPrompt=true

💬 Safa Jaziri, doutoranda da Universidad de Sousse (Tunisia) compartiu connosco, no marco dunha nova edición dos DIÁLOGOS INTERCULTURAIS – CONSTRUÍNDO PONTES, a súa experiencia durante estes meses de intercambio, así como parte do traballo desenvolvido no marco da súa investigación doutoral: “O impacto do deseño pedagóxico como vector da interacción infantil no contexto escolar. Que papel xogan as ferramientas educativas digitais?”

🔎 A súa investigación aborda o papel do deseño de experiencia en ferramentas educativas dixitais dirixidas á infancia, explorando como estas poden favorecer a inclusión, a equidade educativa e novas formas de interacción e aprendizaxe.

🔗 Vídeo: https://www.youtube.com/watch?v=aj1aNRraDYs