SEPA-interea

09/10/2026

🌉 [VI Diálogos interculturais: "Construíndo pontes"]

💬 IDENTIDADE DOCENTE, RELACIÓNS ÉTNICO-RACIAIS E CRISE CLIMÁTICA

🌱 Como constrúen as/os educadoras/es ambientais as respostas educativas á crise climática en contextos socioambientais diversos? De que xeito as identidades étnico-raciais, de xénero ou de traxectoria docente inflúen nas respostas educativas a dita crise?

🔎 O Grupo de Investigación en Pedagoxía Social e Educación Ambiental SEPA-interea ten o pracer de anunciar a celebración da VI edición dos nosos Diálogos Interculturais "Construíndo Pontes". Nesta ocasión contaremos coa participación de Flavia Costa Lima Dubberstein, investigadora predoutoral brasileira que está a realizar a súa tese de doutoramento sobre a relación entre as identidades étnico-raciais docentes coas súas prácticas educativas ante a dacrise climática no marco do Programa de Equidade e Innovación en Educación da Universidade de Santiago de Compostela.

📍 A actividade terá lugar o próximo mércores 14 de outubro de 16h a 18h na Sala Frei Martín Sarmiento da Facultade de Ciencias da Educación (Campus Vida - Módulo A). Tamén se está a prever a posibilidade de seguir a actividade a distancia por streaming (para máis información sobre esta modalidade, atención ás nosas redes sociais nos próximos días!).

✨ Convidámosvos a asistir e a dialogar connosco sobre estas temáticas de investigación tan suxerentes.

🙋‍♀️Breve biografía da ponente:
Pedagoga cun Máster en Educación pola Universidade Federal do Espírito Santo (UFES) e actualmente investigadora predoutoral no Programa de Doutoramento en Equidade e Innovación en Educación da Universidade de Santiago de Compostela, Flavia Costa Lima Dubberstein suma máis de 18 anos de traxectoria na docencia e na xestión pública. Actualmente traballa como Asesora de Xestión Escolar de Tempo Integral na Secretaría Municipal de Educación do municipio de Vila Velha (Espírito Santo, Brasil), rede onde tamén coordinou a área de Estudos Africanos, Afro-brasileiros e Indíxenas. É autora de literatura infanto-xuvenil, consultora de materiais didácticos e mentora de carreira na área do maxisterio, motivada polo propósito de construír unha educación pública ecuánime e antirracista.

02/10/2026

🏔️Dende o grupo SEPA-interea estivemos a fin de semana do 25 ao 27 de setembro na V Convivencia Profesional e Interuniversitaria de Educación Social e V Seminario Internacional de Educación Social en Lobios.

🖌 Realizamos en colaboración co Colexio de Educadoras e Educadores Sociais de Galicia e a Universidade de Vigo, un obradoiro de Fanzine para recoller dun xeito creativo as conclusións destas xornadas.

🔗 O fanzine resultante pódese consultar nesta ligazón: https://zenodo.org/records/22953564

30/09/2026

Inscricións abertas ata o 13 de outubro: https://linktr.ee/EducareParticipar

Bule, que non cho conten!

21/09/2026

INSCRICIÓNS ABERTAS!

Queres coñecer experiencias de participación social e acción comunitaria en Galicia, compartir aprendizaxes e dialogar con persoas e colectivos que están a construír comunidade desde o tecido asociativo?

📅 20 · 21 · 22 de outubro

📍 Facultade de Ciencias da Educación (Campus Vida) · Concello de Vedra · Concello de Ames

🔗 Inscrición e programa completo: https://linktr.ee/EducareParticipar

Durante tres xornadas xeraremos un espazo de encontro, diálogo e aprendizaxe colectiva coas propias protagonistas do tecido asociativo de diferentes contornas de Galicia.

- De balde
- Transporte incluído entre os diferentes espazos
- Certificado de participación
- Prazas limitadas

Se che interesa a acción comunitaria, a participación social e o traballo asociativo, este é o teu espazo.

Agardámoste!

07/09/2026

📕 A compañeira Andrea Maroñas Bermúdez vén de publicar unha reseña sobre o libro "Educación, Ambiente e Xénero. Lucía Iglesias da Cunha in memoriam" na revista Pedagogía Social. Revista Interuniversitaria.

🔍 O libro “Educación, Medio Ambiente e Xénero: Lucía Iglesias da Cunha in memoriam” forma parte da colección “Homenaxes” do Servizo de Publicacións da Universidade de Santiago de Compostela, co que se pretende render tributo −por razóns significativas− ao profesorado que integrou dita institución. Tomando a emotividade como punto de partida, esta obra é tamén unha oportunidade para (re)coñecer e evidenciar as achegas científicas e académicas realizadas pola profesora Lucía Iglesias da Cunha nas ciencias sociais e, máis concretamente, no ámbito da educación.

🔗 O texto pode ser consultado nesta ligazón: https://recyt.fecyt.es/index.php/PSRI/article/view/117063

19/08/2026

🥳Rematamos o mes de xullo coa boa nova da publicación "Practices in Education for Climate Emergency", coordinada polos compas de Júlio J. Conde, Antonio García Vinuesa e Pablo Ángel Meira Cartea.
👉No enlace podedes acceder ao índice do libro, onde aparecen as nosas dúas contribucións: un artigo sobre o proxecto de investigación CLIMACTIVA, e outro sobre a traxectoria do DESCARBONIZA e as súas derivadas.
😎Bo mes de agosto!
https://sepa.gal/publicada-a-monografia-practices-in-education-for-climate-emergency-disruptive-approaches-beyond-the-anglosphere/?fbclid=IwcGRvZgFleHRuA2FlbQIxMQBicmlkETBYRDVJY09kbk9kSjN1TUszc3J0YwZhcHBfaWQQMjIyMDM5MTc4ODIwMDg5MgABHsU5qlJbTWq3mKQsbRqYm3M7kYzk0CjZmV2xBJpQJ-7C8asYxJ0HbHMYcVEV_aem_B6-Jp4K9f6pcaRBCBPFziA

A monografía, publicada na editorial Springer, foi coordinada polos integrantes de SEPA-interea Júlio J. Conde, Antonio García Vinuesa e Pablo Ángel Meira Cartea. Na elaboración dos seus 22 capítulos participaron investigadoras/es e educadoras/es de España, México, Brasil, Portugal, Canadá ...

19/08/2026

🌍 O proxecto europeo segue a dar froitos, pese a ter rematado oficialmente hai máis dun ano. Desta volta, en forma de artigo académico dentro da publicación 'Prácticas de educación para a emerxencia climática. Enfoques disruptivos máis alá da anglosfera', da prestixiosa editorial Springer.

📝 O texto, asinado por membros do Grupo de Investigación en Pedagoxía Social e Educación Ambiental (SEPA-interea) da Universidade de Santiago de Compostela, analiza a experiencia dos Consellos Climáticos Xuvenís implementados en catro concellos. Trátase de "estruturas socioeducativas innovadoras e transformadoras que promoven o empoderamento da mocidade e favorecen a súa integración nos espazos de gobernanza local", conclúe o estudo.

05/08/2026

📘 Defendida a tese “O aproveitamento dos recursos do medio natural no ensino secundario: unha ferramenta contra o despoboamento e para lograr a equidade entre o alumnado rural e o urbano”

🎓 O 21 de xullo defendeuse na Facultade de Ciencias da Educación a tese de Mario Outeiro Iglesias, membro do grupo SEPA-interea, que leva por título “O aproveitamento dos recursos do medio natural no ensino secundario: unha ferramenta contra o despoboamento e para lograr a equidade entre o alumnado rural e o urbano”. A tese, dirixida polo profesor Felipe Trillo, realizouse no marco do programa de doutoramento en Equidade e Innovación en Educación e tivo como membros do tribunal a Jesús Rodríguez Rodríguez (USC), Roser Boix Tomàs (Universidat de Barcelona) e Mónica Porto Currás (Universidad de Murcia).

🔎 Esta tese de doutoramento sitúase no ámbito do ensino secundario e aspiraba, entre outros, a incorporar contidos culturais relevantes para a formación da cidadanía (especialmente a urbana) no relativo ao aproveitamento dos recursos do medio natural dun xeito sostíbel, así como a construír un currículo que contara con referencias próximas e motivadoras para o alumnado rural. A finalidade desta tese era que o alumnado, independentemente de onde viva, poida desenvolver, nun futuro, a súa vida en calquera punto do territorio galego, tanto a nivel laboral como persoal, favorecendo a equidade. Deste xeito, o ensino pode converterse nunha ferramenta que axude a reverter o despoboamento; fenómeno demográfico que afecta a catro quintas partes de Galiza, consideradas como rural.

📚 Empregando a técnica Delphi, a investigación indicou as competencias que se deben de traballar en secundaria (coñecemento da contorna, educación ambiental, agronomía, gandaría, industria alimentaria, aproveitamento do monte, lecer e oficios artesanais, etc.), que as competencias máis básicas deben estar incluídas nas materias existentes e traballadas mediante proxectos interdisciplinarios mentres que as máis específicas deben de abordarse en materias obrigatorias e optativas e que as metodoloxías activas son máis axeitadas para traballalas nas aulas. Asemade, a investigación amosou as vantaxes de introducir as competencias, os nomes que se poden empregar, os cursos da ESO e bacharelato máis adecuados, o seu peso horario, a formación do profesorado requirida e algún aspecto relacionado coa avaliación. Por último, tamén se recompilaron experiencias salientábeis que se desenvolveron (ou que aínda están en funcionamento) co fin de traballar as competencias formativas sinaladas e que poden ser referentes de cara ao futuro.

🔗 Pódese acceder a máis información sobre a tese nos seguintes enlaces:

https://www.elprogreso.es/articulo/a-chaira/cum-laude-ensino-integrado/202607250500361987458.html

https://www.lavozdegalicia.es/noticia/educacion/2026/07/28/expertos-apostan-recuperar-unha-materia-sobre-rural/00031785249267162772326.htm

04/08/2026

🤝 No marco do Programa IACOBUS – Estancias de Investigación, de cooperación cultural, científica e pedagóxica entre as universidades e centros de ensino superior da Eurorrexión Galicia–Norte de Portugal, desenvolveuse un estudo que pretendía explorar as realidades poliédricas da participación comunitaria das persoas maiores e as súas posibles relacións co benestar desde unha óptica socioeducativa.

🔎 A investigación, realizada na cidade do Porto no ano 2022, adoptou un enfoque cualitativo. A recolla de datos baseouse en entrevistas semiestruturadas a informantes clave (27 persoas maiores participantes en diversas actividades de lecer e 9 profesionais vinculados á área) e nun grupo focal composto por seis profesionais.

📰 Como resultado dese traballo, onte foi publicado no número 54 de Prisma Social. Revista de Ciencias Sociais o artigo "Ocio, participación comunitaria e envellecemento activo: un estudo de caso no Porto", asinado por Aida Lorenzo Campos e Álex Rey Álvarez, xunto coa profesora Ana Maria Bertão Da Silva Neto, da Escola Superior de Educação do Instituto Politécnico do Porto.

🌟 Os principais achados evidencian un consenso na percepción da existencia dunha relación positiva entre a participación comunitaria das persoas maiores e a mellora da súa calidade de vida, o que pode traducirse nun aumento dos niveis de benestar persoal, social e comunitario. Do mesmo xeito, sublíñase a importancia da educación na sensibilización e alfabetización en saúde, destacando a necesidade de garantir o dereito á educación permanente e de promover a educación para a participación.

💡Estas achegas resaltan a necesidade de abandonar o papel asistencialista das políticas e lóxicas pasadas, en favor do empoderamento da cidadanía; o que demanda a colaboración estratéxica entre os diferentes axentes sociais que xa están a traballar nunha participación comunitaria emancipadora, cun enfoque de dereitos e de xustiza social, escenario no cal as profesionais socioeducativas xogan un papel chave.

🔗 Pódese acceder á publicación, dispoñible en castelán e inglés, a través do seguinte enlace: https://doi.org/10.65598/rps.5762

30/07/2026

📅 A piques de rematar o mes de xullo, o grupo de investigación SEPA-interea xa está a pensar nas próximas actividades. Coa vista posta no vindeiro curso académico, o grupo prepara o I Seminario Educar e Participar para transformar. O tecido asociativo como elemento clave da acción comunitaria.

💡 Que papel xogan as asociacións na transformación social? Como se constrúen procesos de participación comunitaria desde o local? Que relación ten todo isto coa Pedagoxía Social?... Estas e outras cuestións serán abordadas neste seminario.

👉 Moi pronto haberá máis novidades. De momento, reservade estas datas: 20, 21 e 22 de outubro de 2026.

🌞 Bo verán e merecido descanso!