Esculca Grupo de Investigación

Entre os días 18 e 21 de agosto, diferentes membros do Grupo de Investigación ESCULCA (GI-1790) da Universidade de Santiago de Compostela participamos no European Conference on Educational Research (ECER 2026), celebrado na cidade finlandesa de Tampere.
Ao longo destes días tivemos a oportunidade de presentar e compartir resultados derivados dos últimos proxectos de investigación desenvolvidos polo equipo, contrastando achados e propostas coa comunidade científica internacional.
A participación no ECER permitiunos tamén intercambiar experiencias con investigadores e investigadoras de diferentes países, fortalecer vínculos e crear novas redes de colaboración coas que afrontar futuros retos e abrir novas vías de traballo conxunto.

📚 Xa está dispoñible na libraría dixital da Universidade de Santiago de Compostela o libro «Intelixencia artificial e educación no sur global. Unha perspectiva sistémica», da autoría do profesor Fernando M. Reimers, da Harvard Graduate School of Education, xunto con outros colaboradores internacionais. A obra analiza os retos e as oportunidades que a intelixencia artificial presenta para os sistemas educativos do sur global desde unha perspectiva comparada e interdisciplinaria.
A tradución ao galego deste volume foi realizada por membros do GI-ESCULCA, Miguel A. Santos Rego e María do Carme Cambeiro, contribuíndo así á difusión do coñecemento científico e pedagóxico na nosa lingua.
Desde o grupo animamos á comunidade educativa, investigadora e académica a consultar e compartir este recurso a través de redes sociais, páxinas web, blogs e outros espazos de divulgación.
📖 O libro está dispoñible en acceso aberto na libraría dixital da USC:

Intelixencia artificial e educación no sur global Nun momento en que a intelixencia artificial (IA) xera a partes iguais grandes expectativas de desenvolvemento nos máis variados eidos pero tamén enormes inquietudes acerca dos seus límites, esta o

O pasado 30 de xullo tivo lugar a defensa de tese de doutoramento da nosa compañeira Tania Ramos García, co título “La comunidad en los proyectos de aprendizaje-servicio universitarios. Una propuesta de desarrollo en el ámbito familiar”, e dirixida polo Dr. Miguel A. Santos Rego e o Dr. Agustín Godás Otero.
Desde o GI-Esculca queremos felicitala por ter obtido a máxima cualificación de Sobresaliente e conquerir o maior grao académico da Universidade, o de Doutora en Educación.

O próximo 30 de xullo terá lugar a defensa de tese de doutoramento de Tania Ramos García, co título “La comunidad en los proyectos de aprendizaje-servicio universitarios. Una propuesta de desarrollo en el ámbito familiar”, e dirixida polo Dr. Miguel A. Santos Rego e o Dr. Agustín Godás Otero. A defensa será ás 11:00 horas na Sala de Xuntas (Módulo C1) da Facultade de Ciencias da Educación (Campus Sur).

📚 Nova iniciativa de formación para favorecer a inclusión e a participación en Xinzo de Limia

O GI-Esculca da Universidade de Santiago de Compostela continúa reforzando o seu compromiso coa investigación aplicada e coa transferencia de coñecemento á sociedade. Grazas ao convenio de colaboración co Concello de Xinzo de Limia, desenvolverá entre o 17 de setembro e o 10 de outubro de 2026 o curso "Participación, educación e inclusión na sociedade de acollida", unha acción formativa de 90 horas dirixida a persoas migrantes e culturalmente diversas do municipio.
Ao longo de catro módulos abordarase o papel da escola, da administración local, das entidades sociais e da comunidade como espazos clave para construír sociedades máis inclusivas, promovendo a participación cidadá, a convivencia intercultural e o exercicio efectivo dos dereitos. O programa complementarase cun proceso de asesoramento, acompañamento e avaliación dos resultados acadados.
Nesta iniciativa implicaranse numerosas investigadoras e investigadores do GI-Esculca, xunto con profesionais de administracións públicas e entidades sociais especializadas, conformando un equipo multidisciplinar que achegará coñecemento científico e experiencia práctica ao servizo da inclusión social.
Un proxecto que exemplifica a importancia da colaboración entre universidade, administración local e tecido social para construír comunidades máis cohesionadas, participativas e abertas á diversidade.
O programa completo será publicado proximamente na web de Esculca

No último número da Revista Galega de Educación recollénse os artigos “A formación da identidade étnica en adolescentes migrantes en Galicia. Unha análise pedagóxica” asinado polos profesores Miguel A. Santos Rego, Alexandre Sotelino Losada e Kateline de Jesus Brito Tavares, e “O xogo dos birlos de Galicia: un Ben de Interese Cultural para a memoria colectiva“, da autoría do profesor José Eugenio Rodríguez Fernández. Ver mais info aqui:

Hemeroteca Números Educar na natureza (Nº 94 - Febreiro 2026) Radio escolar (Nº 93 - Novembro 2025) A dixitalización e E-Dixgal nas aulas (Nº 92 - Xuño 2025) Comunidade e participación das infancias (Nº 91 - Marzo 2025) Educación afectivo-sexual (Nº 90 - Novembro 2024) Patrimonio e educacion (Nº 89 ...

🎓 Unha vida ao servizo da universidade e da educación.

O pasado venres 17 de xullo, preto dun cento de persoas reunímonos nun xantar para celebrar o nomeamento do profesor Miguel A. Santos Rego como Profesor Emérito da Universidade de Santiago de Compostela, coincidindo co inicio dunha nova etapa tras a súa xubilación.

Familiares, profesorado e persoal investigador de diferentes universidades galegas e portuguesas, persoal de administración e servizos, representantes da administración local, de centros educativos e de entidades sociais, así como membros da ACSUG e doutras institucións, compartimos unha xornada marcada polo afecto, a gratitude e o recoñecemento a unha traxectoria excepcional.

Ao longo de toda a súa carreira, Miguel A. Santos Rego dedicou a súa vida á Universidade de Santiago de Compostela, contribuíndo de maneira decisiva ao seu desenvolvemento a través da docencia, da investigación e da formación de xeracións de profesionais. O seu compromiso estendeuse tamén a institucións e organismos como o ICE, a Xunta de Galicia, o Reitorado da USC ou a ACSUG, entre outros moitos espazos nos que deixou unha pegada fonda polo seu rigor, a súa capacidade de liderado e a súa visión da educación como ferramenta de transformación social.

A concesión da condición de Profesor Emérito constitúe un recoñecemento plenamente merecido a unha traxectoria de excelencia e permite que o seu vínculo coa universidade continúe vivo, achegando experiencia, coñecemento e maxisterio ás novas xeracións.

Foi unha tarde para compartir recordos, agradecer tantos anos de dedicación e celebrar que, máis alá da xubilación, permanecen intactos o seu compromiso coa universidade, a súa paixón polo coñecemento e a admiración de todas as persoas que tivemos a sorte de aprender e traballar ao seu carón.

Parabéns, profesor, por este merecido recoñecemento. Grazas por tanto. SEMPRE ADIANTE !

Recentemente, vénse de publicar o MOOC “Reciprocidade e comunidade na aprendizaxe-servizo. Chaves para unha práctica educativa transformadora ” no marco do proxecto de investigación “O impacto da universidade na comunidade a través dos proxectos de aprendizaxe-servizo. Un estudo centrado na reciprocidade” (PID2021-122827OB-I00), baixo a coordinación dos profesores Miguel A. Santos Rego, Mar Lorenzo Moledo e Alexandre Sotelino Losada.

O obxectivo principal do curso é promover un enfoque da Aprendizaxe-Servizo centrado na comunidade, proporcionando chaves para o deseño e desenvolvemento de prácticas educativas transformadoras baseadas na reciprocidade e na construcción de relacións de colaboración entre a universidade e as entidades sociais. Desde esta perspectiva, preténdese favorecer unha comprensión da ApS que supere unha visión da comunidade como mera receptora do servizo e recoñeza o seu papel como axente activo na identificación de necesidades, o deseño, o desenvolvemento e a avaliación dos proxectos.

O MOOC estrutúrase en tres módulos, e cada un incorpora un vídeo introductorio no que se presentan os principais contidos e conceptos de referencia, seguido dunha actividade de aplicación e reflexión e dun vídeo de resolución ou análise da actividade.

https://hdl.handle.net/10347/47869

A Universidade de Santiago de Compostela vén de publicar a Convocatoria pública de contratación de persoal investigador e de apoio á investigación (Concurso público de méritos nº 7/2026), destinada á incorporación de persoal investigador e de apoio en diferentes proxectos de I+D+i da institución.

Entre as prazas convocadas atópase a correspondente ao proxecto de Proba de Concepto PEDApS(C) – Deseño dun prototipo de plataforma educativa ApS(C) para a mellora da reciprocidade universidade-comunidade, desenvolvido polo Grupo de Investigación ESCULCA. A contratación terá unha duración de 12 meses, con dedicación a tempo completo (35 horas semanais).

O perfil está especialmente orientado a persoas con formación en Desenvolvemento de Aplicacións Web, Desenvolvemento de Aplicacións Multiplataforma, Enxeñaría Informática ou titulacións equivalentes. Valorarase especialmente a experiencia acreditable en desenvolvemento web, a formación específica neste ámbito e a capacidade para traballar nun equipo interdisciplinar que integra investigación, tecnoloxía e innovación educativa. Todos os detalles da praza figuran no anexo da convocatoria (páxina 71 do documento).

PROCEDEMENTO PARA A PRESENTACIÓN DE SOLICITUDES:

Segundo se establece nas bases da convocatoria:

A presentación das solicitudes realizarase unicamente por medios electrónicos a través dos formularios normalizados dispoñibles na sede electrónica da Universidade de Santiago de Compostela, https://sede.usc.es/formularios/solicitudes/contratacion.htm
Para a presentación das solicitudes poderá empregarse calquera dos mecanismos de identificación e sinatura admitidos pola sede electrónica da Universidade de Santiago de Compostela https://sede.usc.es/sede/publica/informacion/aspectosTecnicos.htm
A documentación complementaria presentarase electronicamente utilizando calquera procedemento de copia dixitalizada do documento orixinal. Neste caso, as copias dixitalizadas garantirán a fidelidade co orixinal baixo a responsabilidade da persoa solicitante.
O prazo de presentación de solicitudes será de CINCO (5) días hábiles contados a partir do seguinte ao da publicación desta convocatoria. A solicitude irá asinada pola persoa interesada
Desde o Grupo de Investigación ESCULCA animamos ás persoas que cumpran os requisitos a presentar a súa candidatura. Trátase dunha oportunidade para formar parte dun proxecto de investigación con vocación transformadora, contribuíndo ao desenvolvemento dunha ferramenta dixital que busca fortalecer a aprendizaxe, a participación e a transferencia de coñecemento entre a universidade e a sociedade.

Sede electrónica USC Sede electrónica da USC -

A investigadora Tania Ramos García, do GI Esculca, xunto con outros colegas da University of Michigan ven de publicar o artigo titulado “We need methods suited to the complexity of the data and to the complexity of the issues we study”, na revista Child Abuse & Neglect.

www.sciencedirect.com