ProxectoTERRA

Os cadernos de campo do ProxectoTERRA son moito máis ca un material para utilizar durante unha visita. Son unha ferramenta para observar, comprender e ler o territorio, achegándose á arquitectura, á paisaxe e aos espazos que habitamos e descubrindo as relacións entre o construído e a natureza, entre o pasado e o presente e entre os lugares e as persoas que os habitan.

O debuxo e a ilustración axudan tamén a fixar a mirada nos detalles, comprender a escala e identificar aquilo que é esencial en cada espazo.

O seu uso abrangue todo o proceso educativo: permite preparar a actividade, acompañar a experiencia no territorio e continuar o traballo na aula despois da visita.

Os cadernos de campo creáronse de forma experimental durante o curso 2025/2026 e están xa dispoñibles para a súa descarga directa na páxina web do ProxectoTERRA, como recurso aberto para centros e docentes.

Nos Obradoiros Transdisciplinares do Proxecto Terra, o alumnado non só analiza o territorio: aprende a escoitalo, a identificar as súas fortalezas e necesidades e a formular propostas para melloralo. Porque educar tamén é ofrecer oportunidades para participar, dialogar e imaxinar colectivamente os espazos que habitamos.

Neste vídeo achegámonos a unha sesión desenvolvida por Mar Penela co alumnado do IES Alexandre Bóveda nun proceso de análise e reflexión sobre o seu barrio, demostrando que a escola pode ser un lugar desde o que aprender a exercer unha cidadanía activa, crítica e comprometida.

Porque educar é tamén axudar a formar persoas capaces de mirar o seu territorio con espírito crítico, propoñer cambios e participar activamente na vida da súa comunidade.

vivendainfraestruturas.xunta

Ao longo do curso, os Obradoiros Transdisciplinares do Proxecto Terra chegaron a numerosos centros educativos, creando espazos nos que experimentar, colaborar e descubrir novas formas de achegarse á arquitectura, á paisaxe e ao territorio.

Da man de especialistas de diferentes ámbitos, o alumnado completa o traballo desenvolvido nas aulas a través do xogo, da experimentación e da manipulación creativa. Estes obradoiros enriquecen o proceso educativo, fomentan a colaboración e axudan a comprender a arquitectura, a paisaxe e o territorio desde unha mirada transversal, participativa e conectada coa contorna.

Este vídeo recolle unha pequena mostra destas experiencias compartidas. Nesta ocasión, acompañamos a Mar Penela durante un dos Obradoiros Transdisciplinares desenvolvidos no CEIP Pazos de Reis, en Tui, un exemplo do traballo realizado ao longo do curso nos centros participantes.

.xunta

No CEIP Corvillón de Cambados, o alumnado de Primaria puxo a proba a súa capacidade para observar, analizar e comprender o territorio que o rodea.

Da man das inspectoras urbanísticas da APLU, as rapazas e rapaces achegáronse á paisaxe e á ordenación do territorio a través da análise de imaxes, o debate e o traballo en equipo. Compartiron ideas e reflexionaron sobre os retos e oportunidades que presenta a conservación da nosa contorna.

Aprender a mirar e entender o territorio é o primeiro paso para coidalo.

“Eu son Inspect@r Urbanístic@. Coida do territorio. Coida do teu” fomenta a participación activa do alumnado e axúdao a comprender que cada decisión conta á hora de protexer e valorar o territorio que compartimos.



.xunta

O ProxectoTERRA medra da man dos centros e do profesorado. Neste vídeo, Diego Rincón , do CEIP Pazos de Reis (Tui), comparte a súa experiencia e explica como os recursos do ProxectoTERRA se integran na vida da aula para achegar ao alumnado unha nova mirada sobre a arquitectura, a paisaxe e o territorio.

Actividade teatralizada:

No CEIP Corvillón de Cambados, as nenas e nenos convertéronse en protagonistas do coidado do territorio galego.

A través dun obradoiro teatralizado e participativo, o alumnado descubriu, xogando, a importancia da paisaxe e do seu contorno máis próximo. Da man das inspectoras urbanísticas da APLU e a compañía Trinke trinke reflexionaron sobre como as nosas accións inflúen no territorio e sobre o papel que todas e todos podemos desempeñar na súa protección.

“Eu son Inspect@r Urbanístic@. Coida do territorio. Coida do teu” é moito máis ca unha actividade educativa: é un convite a coñecer, valorar e coidar o territorio do que formamos parte.

.xunta

Intercambio territorial na Costa da Morte
O alumnado do IES Camilo José Cela (Padrón) e do IES Félix Muriel (Rianxo) e o IES de Ames (Ames) participou, dentro do ProxectoTerra, nun intercambio territorial pola Costa da Morte para descubrir a súa paisaxe, o seu patrimonio e a relación entre as actividades humanas e o medio natural.

Durante a primeira xornada realizaron un roteiro entre Santa Mariña e o Faro de Cabo Vilán, percorrendo espazos como a Duna de Monte Branco, a Praia do Trece e o Cemiterio dos Ingleses, onde coñeceron a formación da paisaxe costeira, a historia dos naufraxios e a identidade deste territorio. A continuación visitaron o Faro de Cabo Vilán, reflexionando sobre a relación entre as actividades económicas actuais e a paisaxe. A xornada completouse coa visita ao Dolmen de Dombate e ao Castro de Borneiro, fundamentais para comprender a historia máis antiga da comarca.

No segundo día visitaron o miradoiro de Santo Hadrián, o Ecomuseo O Forno do Forte, onde descubriron e participaron da tradición oleira de Buño, e o estaleiro O Baladiño, exemplo da carpintería de ribeira tradicional. A actividade rematou cun roteiro pola ría de Corme e Laxe para analizar a súa formación, os seus ecosistemas, as actividades marisqueiras e a relación dos asentamentos humanos coa paisaxe litoral.

Unha experiencia para aprender a interpretar o territorio e descubrir a riqueza natural, cultural e patrimonial da Costa da Morte.

Moi agradecidas aos Concello de Vimianzo e ao Concello de Malpica de Bergantiños pola súa colaboración e apoio loxístico.

Visita Guiada Arquitectura e Cidade a Ferrol

O alumnado do CEIP de Cervo (Cervo) e do CEIP Rosalía de Castro (Lugo) participou, dentro do ProxectoTerra, nunha visita guiada a Ferrol para descubrir a cidade a través da súa arquitectura, da súa historia e da súa relación co mar.

Ao longo da xornada visitaron o barrio da Magdalena e o Ferrol Vello, coñecendo a evolución urbana da cidade e a importancia da construción naval en Ferrol coa visita á Exposición Nacional da Construción Naval.

A actividade continuou en Mugardos, onde visitaron o Centro de Interpretación de Caldoval, un xacemento que permite coñecer a pegada da antiga ocupación romana na ría e achegarse á vida cotiá da época. Posteriormente realizaron unha travesía en barco pola ría ata o porto exterior e o castelo de San Felipe, descubrindo o patrimonio militar e á paisaxe marítima da contorna.

Unha experiencia para aprender a interpretar o territorio, comprender a evolución das cidades e descubrir a relación entre patrimonio, arquitectura e paisaxe.