17/07/2026
ESCOITA , TEMOS ALGO IMPORTANTE E TRANSCENDENTE QUE DECIR: A HORA DA VERDADE CHEGOU!!! Cada UN/UNHA que saque as suas propias conclusións... estaremos espectantes e observadores. IMOS VALORAR REACCIÓNS POLÍTICAS , VECIÑAIS E INCLUSO ...CÓMO A PRENSA LOCAL VAI A XESTIONAR ESTA INFORMACIÓN QUE ACABAMOS DE POÑER SOBRE A MESA CON ABSOLUTA TRANSPARENCIA, XENEROSIDADE E MOITO VALOR, DESPOIS DE INTENSOS MESES DE TRABALLO E INVESTIGACIÓN .
AQUÍ QUEDA ESTE COMUNICADO:
A PLATAFORMA RIAL D´ARCA PROTEXE O CORAZÓN ENCARGOU
DOUS INFORMES XURÍDICOS, BUSCANDO CÓMO PROTEXER O
ENTORNO NATURAL AMEAZADO.
Ambos son coincidentes en que mentres non se aprobe definitivamente o
instrumento de planeamento do proxecto urbanístico de residencia, o Concello de
Moaña sí pode legalmente iniciar de oficio unha modificación puntual do PXOM,
para modificar o cambio de uso de solo, de rústico a zona verde do sistema xeral.
Dende a Plataforma Rial D’arca Protexe o Corazón, manifestamos o noso estupor cara a actitude que
segue mantendo desde a alcaldía do goberno municipal de Moaña a Sra Alcaldesa Leticia Santos Paz, no
referente ao PEID “Plan Especial de Infraestructuras e Dotacións” de residencia privada na carballeira do
Monte Carrachal, o cal implicaría un impacto irreversible ao anchear e desviar o vial existente enriba do
actual sendeiro fluvial e pulmón verde de Rialdarca, tan desfrutado e querido pola veciñanza.
Despois das varias incoherencias e opacidades por parte da alcaldía nesta cuestión nos últimos meses e
que expoñeremos a continuación, da a impresión de que a Sra Alcaldesa Leticia Santos Paz está
empeñada en querer seguir favorecendo intereses privados en base a un urbanismo especulativo e
dañino para o medio ambiente.
A súa última manobra foi sacar a luz a existencia dun informe xurídico “ad hoc”/”feito a medida”
mencionado en prensa o 28 de xuño de 2026, para intentar xustificar a omisión de acción por parte do
Concello. Pero resulta que a Sra Alcaldesa Leticia Santos Paz é sabedora de primeira man, que: xa
dende fai meses na Plataforma Riald’arca Protexe o Corazón, temos dous informes xurídicos realizados
por avogados especialistas en normativa urbanística. Ambos informes son coincidentes con claridade, en
que:” O Concello de Moaña sí ten cobertura legal para iniciar de oficio unha tramitación dunha
modificación puntual do PXOM, mentres non exista unha aprobación definitiva do proxecto urbanístico
especulativo citado, o cal vai tardar anos en recorrer a tramitación pertinente”.
Os Concellos teñen competencias propias en materia de planificación urbanística, entre estas atópase a
tramitación das modificación puntuais do PXOM, as cales teñen que xustificarse en razóns de interese
xeral baixo memoria técnica. Cómpre lembrar que o ano pasado, a data de 17 de xuño de 2025, o
Concello de Moaña aprobou unha modificación puntual do PXOM para cambiar o uso do solo na finca dos
Mexicanos, para salvagardar un gran proxecto comercial en Vilela, Tirán.
Acaso quere a Sra alcaldesa Leticia Santos Paz, establecer unha política, onde ela si lle atribúe un
interese xeral para a veciñanza de Moaña o feito de salvagardar un gran proxecto comercial de grandes
franquicias en Vilela, e sen embargo, non mova un dedo para salvagardar unha carballeira, pulmón verde
e Sendeiro Fluvial de Rial D´arca de uso social por veciñanza e colectivos, nunha zona de terreos
catalogados como Zonas Verdes, incluíndo unha parcela e miradoiro do Carrachal de titularidade
pública, onde a sua defensa, conservación e posta en valor foi sempre prometida pola Sra Alcaldesa
Leticia Santos Paz nos seus discursos e programas electorais. Urxe coherencia por favor.
Se a Sra Alcaldesa Leticia Santos Paz fai bandeira tanto da defensa da sanidade pública, como dun
urbanismo responsable e ordenado, por qué non axiliza a tramitación dos terreos cedidos pola SAREB
nas Raíñas, onde o propio Concello ten unha parcela de 7.000 metros cadrados e sí podería construírse a
tan necesaria residencia pública de atención a terceira idade en Moaña, en lugar de promover por
inacción unha residencia privada e especulativa, enriba dunha carballeira e pegada a un río.
Os colectivos sociais enterámonos pola prensa deste proxecto no mes de agosto de 2025, e
empezamos a pedir explicacións. Resulta que o informe para a avaliación ambiental xa fora
entregada polo promotor no Concello de Moaña en novembro de 2024, e supostamente revisado
polos técnicos do concello en decembro de 2024 e xaneiro de 2025, e despois enviado a Xunta. Ante
a pregunta de por qué a alcaldía non avisou aos colectivos desta tramitación, a resposta foi: “ que
non se deu conta de avisar aos colectivos”.
A revisión feita polos técnicos do Concello tampouco foi mui profesional, pois o informe re-enviouse
á Xunta con varias falsidades respecto ao estudo dos valores ambientais da parcela do ámbito do
proxecto. Este informe recolle falsamente que apenas hai unhas poucas especies vexetais e
animais de escaso valor na zona e tampouco patrimonio cultural. Cando o propio Concello financiou
un estudo de catalogación de flora, onde se establece que como mínimo no Monte Carrachal e no
Sendeiro Fluvial de Rialdarca conviven 190 especies autóctonas de plantas distintas, con 23
especies de árbores autóctonas.
O propio Concello tamén financiou un estudo de patrimonio no 2023, onde se cataloga unha enorme
riqueza de patrimonio cultural, na mesma parcela do ámbito temos un muíño coas súas canles, e
nas súas proximidade 1 lavadoiro e outros 3 muíños. Ademais, por pesquisas de biólogos
colexiados e de xeito coincidente cos datos de fauna do ministerios, nesta zona conviven máis de
160 especies de animais distintas, incluíndo 5 especies de anfibios ameazados, 2 réptiles
protexidos, a anguía europea que está en perigo de extinción, e nidifican varias especies de aves
rapaces e morcegos.
Tamén nos enteramos de no mes de xuño de 2025 a Xunta abriu o período de alegacións á
avaliación ambiental deste proxecto, e nese momento o Concello non só volveu a non avisar a
ningún colectivo, senón que tampouco presentou nin unha soa alegación a este proxecto na defensa
ambiental da carballeira do Carrachal e o sendeiro fluvial de Rialdarca.
Cando nos reunimos coa Sra Alcaldesa Leticia Santos Paz en setembro de 2025, ela argumentou
que o Concello non tiña competencias nesta materia, e que non podía facer nada ao respecto. Entón
a plataforma Rialdarca protexe o Corazón consultamos a dous despachos de avogados e nestas
consultas indicoúsenos que o Concello sí tiña varias competencias propias para traballar en defensa
do espazo natural, como inciar unha tramitación de modificación puntual do PXOM.
Cando nos volvimos a reunir coa alcaldesa en novembro de 2025, explicándolle que o Concello sí
tiña claras competencias propias nesta materia, ela volveu a cambiar por enésima vez a súa versión,
aludindo que: “ supostamente non podía iniciar a tramitación da modificación puntual do PXOM, pois
xa se inicara o tramite inicial de avaliación ambiental do proxecto especulativo de residencia
privada”. Desde ese último encontro decidimos desde a plataforma, formalizar o encargo de
informes xurídicos, ambos son coincidentes en que mentres non se aprobe definitivamente o
instrumento de planeamento (proxecto urbanístico de residencia), o Concello sí pode legalmente
iniciar de oficio unha modificación puntual do PXOM, para materializar o cambio de uso de solo, de
rústico a zona verde do sistema xeral.
E urxente que se revise con moita atención as transcendentais consecuencias que unha DECISIÓN
RESPONSABLE traería consigo ao PROTEXER O CORAZÓN de este ESPAZO NATURAL do
SENDEIRO de RIAL D´ARCA. Ainda estamos a tempo de sentarnos todas as partes involucradas e
IMPLEMENTAR AS ACTUACIÓNS ADECUADAS para que este acontecemento sexa materializado
como un PUNTO DE INFLEXIÓN, dando lugar a unha CONVIVENCIA ARMÓNICA SOCIAL,
POLÍTICA, HISTÓRICA, ANTROPOLÓXICA , PATRIMONIAL E OBVIAMENTE EDUCATIVO -
MEDIOAMBIENTAL. IMPORTANTE QUE SE INICIE PARALELAMENTE A ESTA PROTECCIÓN
PROPOSTAS DE POTENCIAIS UBICACIÓNS para unha RESIDENCIA en MOAÑA , nun espacio
emblemático e óptimo.
20 ANOS POÑENDO EN VALOR.
ROTEIRO de CONFRATERNIDADE ATA MOAÑA ORIXEN polo Sendeiro Fluvial de RIAL D´ARCA.
VERÁN 2025
Foto By Adha/CREATIVA
