Center for Contemporary Arts Afghanistan in EXiLe

در این برنامه، استاد حامد نوید به بخشی از کارنامه‌ی هنری استاد حیدرزاد، از جمله نقش ایشان در پایه‌گذاری آموزش هنر در دانشگاه کابل، اشاره کرد. استاد نوید بیان داشت که از نخستین افرادی بوده که برای آموختن هنر به استاد حیدرزاد مراجعه کرده است. او بعدها به یکی از همکاران نزدیک و همراهان مرحوم حیدرزاد بدل شد و در توسعه و انکشاف آن نهاد آموزشی هنری نقش برجسته‌ای ایفا کرد.
همچنین، راضیه اکبری و یما عثمانی، دو تن از اعضای مرکز هنرهای معاصر افغانستان در تبعید، در این برنامه درباره‌ی فعالیت‌های این مرکز سخن گفتند.
در مجموع، مباحث و اشارات مطرح‌شده در این برنامه می‌تواند مقدمه‌ای باشد برای یک فراخوان عمومی از هنرمندان، فرهنگیان و خیّرین کشور عزیز ما، جهت حمایت از هنرمندان داخل کشور؛ برنامه‌ای که به مناسبت بزرگداشت کارنامه و جایگاه هنری استاد حیدرزاد برگزار می‌گردد.

Afghanistan International 9 likes. "فرهنګي سپړنه؛ د هنر نړیواله ورځ او په افغانستان کې هنر"

در حالی که چشم‌ها به تحولات خاورمیانه دوخته شده‌اند، در این‌سو اما کشور ما به‌طور مرتب مورد بمباران طیاره‌های پاکستان قرار می‌گیرد. تنها در حمله‌ی دیشبِ این دولتِ شوم که کمپ تداوی معتادان را مورد هدف قرار داد، طبق گزارش‌ها اگر درست باشند، جان حدود ۴۰۰ تن از هموطنان ما را گرفته و فاجعه‌ی عظیمی را مرتکب شده‌است.

گرچه این نه اولین جنایت دولت پاکستان است و نه آخرین آن خواهد بود؛ بلکه سیاست‌های آلوده‌ی او در قبال افغانستان همیشه تخریبی و به نیتِ تضعیفِ ملت و مملکتِ ما بوده و مدام از گروه‌ها و شخصیت های افغانستان ستیز حمایت کرده و کوشیده‌ که بااتکاء به سایر کشورهای منفعت‌جو و بازی‌گر، در قالبِ دوست، بدترین دشمنی را بکند.
و حال بر ماست که از شدتِ صدای این بمب‌ها و موشک‌های مخوف از خواب غفلت بیدار شویم و فکری به حال مان بکنیم. یعنی اگر این چرخه‌ی خشونت قرار است که شکسته شود، ما نیازمند چیزی فراتر از محکومیت‌های لفظی و واکنش‌های احساسی، پراکنده و بی‌بنیاد هستیم. ما شدیداً نیازمند بازاندیشی در بنیان‌های فکری، سیاسی و اخلاقی مان هستیم؛ طوری که در روی‌کرد سیاسیِ ما عِرق ملی ملاک اصلی باشد، نه قومیت و مذهب و حزب و منطقه و چیزهایی‌که تاکنون دشمنان ما از آن‌ها به عنوان وسیله استفاده کرده و بدان سبب ما را آسیب رسانده و تضعیف کرده‌اند..

اجرا/ پرفارمنس هنری جمعی از اعضای مرکز هنرهای معاصرافغانستان که هم‌زمان دانشجویان رشته‌ی هنر در دانشگاه HFG اوفن باخ می‌باشند، به تاریخ ۲۳ جنوری در عملی گردید.

این اجرا تأکید بر بدن داشت. درواقع بدن، نخستین آگاهیِ ماست؛ پیش از نام، پیش از معنا. او مرجع خاموشی است که درد را روایت می‌کند، نه برای شکایت، بلکه برای اعتراض و شهادت دادن. هر درد، ضربه‌ای است که از سطح بدن می‌گذرد و در روح فرو می‌نشیند؛ تکانه‌ای که یادآور می‌شود ما فقط اندیشه نیستیم، بلکه زخم‌های به‌یادمانده‌ایم.
روح، بی‌بدن، میلِ انتزاع است؛ اما بدن با رنج، او را به اکنون می‌کوبد. درد، زبانِ حقیقت است وقتی واژه‌ها فرو می‌ریزند؛ لحظه‌ای که بدن خبر می‌دهد چیزی در جهان یا در ما، از تعادل خارج شده است. و شاید انسان، درست در همین گسست میان رنج جسم و لرزش روح، به خودآگاهی می‌رسد: جایی که بدن می‌سوزد و روح، معنا را آغاز می‌کند.




#هنرهایمعاصرافغانستان


#بدنوروح



#رنجومعنا
#زخمویاد

#معنابخشی
#خودآگاهی

اجرای گروهی “روایت هایی برای آزادی” تاریخ ۲۳ ماه جنوری سال ۲۰۲۶ م در دانشگاه هنر و دیزاین افنباغ

On 23.01.2026 at 7:00 PM “Narratives for Liberation”
A group performance
📍 Hfg Offenbach am Main

با دریغ و تأسف، استاد امان الله حيدرزاد هنرمند، مجسمه‌ساز و مدالیست شهیر کشور، از دیار غربت به سرای ابد شتافت!

استاد حیدرزاد که یکی از اساس‌گذاران برجسته‌ی دانشکده‌ی هنرهای زیبای دانشگاه کابل بود، افزون بر تحصیل و تدریس، تا آخرین لحظات عمر گرانبهایش از هنر فاصله نگرفت، عاشقانه‌ کار کرد و صدها اثر هنری آفرید.
ایشان شاگردان و هنرجویان زیادی را تربیه و به جامعه‌ی هنری، فرهنگی و دانشگاهی افغانستان تقدیم کرده است. طوری که اکثر استادان دانشکده‌ی هنرهای زیبا از شاگردان ایشان بودند/ هستند و از حضور و دانش ایشان فیض بسیار برده‌اند.

یکی از کارهای ارزشمند دیگر استاد، ایجاد “ موزیم هنرهای مدرن حيدرزاد “ است که شامل دوصد اثر مجسمه، مدال و نقاشی میباشد. این موزیم به تاریخ ۲۶ اکتبر ۲۰۱۶ با حضور استاد فقید، در کابل افتتاح گردید که خوشبختانه تاکنون برپا است و توجه مخاطبان و هنرمندان زیادی را به سمت خود جلب کرده است.
آثار استاد گرچه نشانه‌ی فرهیختگی و جاودانگی اوست، اما درگذشت ایشان برای جامعه‌ی هنری و فرهنگی افغانستان بسی سنگین و دردناک است.

از درگاه خداوند کریم و رحیم برای شادی روح استاد دعا و طلب مغفرت میکنیم و برای بازماندگانش و جامعه‌ی فرهنگی و هنری افغانستان نیز تسلیت عرض می‌کنیم.

حقی به حق‌دار

افغانستان این افتخار را دارد که شخصیت‌هایی چون مولانا جلال الدین محمد بلخی، ناصر خسرو قبادیانی، سید جمال الدین اسد آبادی، رابعه‌ی بلخی، فارابی، میر علی هروی، محمد سیاه قلم، کمال‌الدین بهزاد و بسیار شخصیت‌های علمی، ادبی، هنری و فرهنگی را در دامن خود پرورش داده‌ و مهد خرد و هنر و فرهنگ بوده‌است. والبته بسیار سزاوار است که دست‌آوردهای این شخصیت‌ها به نام این وطن عزیز در سازمان‌های معتبرِ علمی و فرهنگیِ چون یونسکو در عرصه‌‌های جهانی ثبت شوند، تا هم حق به حق‌دار شود و هم هم‌وطنان‌شان در افتخارات شان سهیم باشند و به یاد داشته باشند که میراث‌دار چه بزرگان نیک‌نامی هستند.

اینک که شاهد ثبت مینیاتور/نگارگری سبک کمال الدین بهزاد به نام افغانستان هستیم، جای خوشحالی است.

ریشه‌های این هنر ظریف، به روزگاری بازمی‌گردد که هرات در قرن ۹ هجری/۱۵ میلادی، پایتختی بود که در آن سیاست، فلسفه، عرفان و هنر درهم تنیده بودند و مرکزی برای پرورش شاعران، فیلسوفان، خوشنویسان و نقاشان چیره‌دست بدل شده بود.
در چنین بستری، بهزاد توانست خوش بدرخشد و چشم‌انداز و نگرش تازه‌ای به تصویرگری وارد کند. او ترکیب‌بندی‌های سنجیده، استفاده از رنگ‌های طبیعی و بومی، روان‌شناختی کردن چهره‌ها، و پیوند میان حکمتِ عرفانی و روایت بصری را به اوج رساند. مینیاتور هرات، نه فقط یک سبک هنری، بلکه نماینده‌ی جهان‌بینی انسان‌گرایانه‌‌ و شکلِ برجسته‌ای از هنر شرق است.

ثبتِ این سبک به نام افغانستان، تأکیدیست بر نقش تاریخیِ هرات در تکوین این سنت و حقی به حق‌دار.

جا دارد که از تمام بزرگوارانی که در این کار مهم و خلاقانه کوشیده و سهم گرفته‌اند، سپاسگزار باشیم.

په ډېره خواشینۍ او تاسف سره، په داسې سختو او ناوړه حالاتو کې، یو ځل بیا زلزلې د خلکو پر غمونو او ستونزو باندې د ستر غم پېټی ورزیات کړ. دا ستر او د زغم نه بهر غم موږ د قربانیانو پاتې شویو خپلوانو او د ټول افغانستان خلکو ته د تسلیت او تعزیت په توګه وړاندې کوو. همدارنګه، له لوی خدای څخه د پېښې د قربانیانو د درجې د لوړوالي غوښتنه کوو او د ټپیانو د ژر او بشپړ روغېدو لپاره دعا کوو.

با دریغ و تأسف که در شرایط سخت و ناگوار، بازهم زلزله غم بزرگی را بر غم‌ها و دشواری‌های مردم ما بار کرد. این غمِ عظما و طاقت‌فرسا را به بازماندگان قربانیان و تمام مردم افغانستان، تسلیت و تعزیت عرض می‌کنیم. همچنان از درگاه خدای متعال برای قربانیان این حادثه علو درجات خواهانیم و جهت شفای عاجل و کامل مصدومان دعا می‌کنیم.

" "

به تاریخ ۱۲ آگست، جمعی از هنرمندان افغان گرد هم خواهند آمد تا آثار شان را به نمایش بگذارند. هدف از برگزاری این نمایشگاه، نه تنها معرفی هنر و خلاقیت، بلکه رساندن صدایی از همدلی و حمایت به هنرمندان داخل افغانستان است؛ صدایی که فراتر از مرزها، دل‌ها را به هم نزدیک می‌کند.
قابل یادآوری والبته سپاسگزاری است که فضای نمایشگاه، با همراهی Basis Frankfurt am Main که مکان را در اختیار مرکز هنرهای معاصر افغانستان در تبعید، گذاشته، و با پشتیبانی نهاد Stadtplanungsamt Frankfurt am Main که هزینه پذیرایی را بر عهده گرفته، به محیط صمیمی و مناسب برای گفت‌وگو، دیدار و تبادل نظر بدل خواهد شد.
این رویداد یادآور آن خواهد بود که فرهنگ، وقتی با همدلی آمیخته می‌شود، می‌تواند پُلی باشد میان دل‌ها؛ پلی که از دردها و دوری عبور می‌کند و به سوی تقرب، امید و آینده‌ی روشن‌تر حرکت می‌کند.
در بخشی از این نمایشگاه، آثار عده‌ای از نقاشان و خوشنویسان ما که قبلاً از دورها دریافت شده، از طریق اسکرین به نمایش گذاشته خواهد شد.
ما مشتاقانه منتظر حضور و حمایت هنرمندان، هنردوستان، فرهنگیان و انسان‌های خیّر، از هنرمندان داخل افغانستان هستیم.

افتتاحیه: ۱۸:۰۰، ۱۲ آگست ۲۰۲۵
مدت برگزاری: تا ۲۰ آگست ۲۰۲۵
مکان: Basis Projektraum, Elbestraße 10 HH, 60329 فرانکفورت آم ماین، آلمان

په کډوالۍ کې د افغانستان د معاصرو هنرونو مرکز، د خپلو فرهنګي او هنري برنامو په دوام، د افنباخ د هنر او ډیزاین پوهنتون په بلنه یو نندارتون جوړ کړی.

دا نندارتون، چې ټاکل شوې ده د جولای له ۱۸مې تر ۲۰مې پورې د یاد پوهنتون په کوربه‌توب ترسره شي، د مرکز د غړو د معاصرو هنرونو اثار يې نندارې ته وړاندې کړي دي، او همداراز پکې لنډ فلمونه (Artists' Film International) د Whitechapel Gallery په همغږۍ ښودل کېږي.

مرکز هنرهای معاصر افغانستان در تبعید، در ادامه‌ی برنامه‌های فرهنگی-هنری‌اش، نمایشگاهی را بنا به دعوت دانشگاه هنر و دیزاین افنباغ، برگزار می‌کند.
این نمایشگاه که قرار است به تاریخ ۱۸ الی ۲۰ جولای در دانشگاه میزبان برگزار شود، شاملِ آثاری از اعضای مرکز در بخش هنر معاصر و فیلم‌های کوتاه (Artists' Film International) به هماهنگی white chapel gallery خواهد بود.