Tun Capital

ငွေကြေး လောကရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်များ”
============================

ပိုက်ဆံတွေ အများကြီး ရိုက်ထုတ်လိုက်ရင် မရဘူးလား?

အစိုးရက ပိုက်ဆံတွေ အကန့်အသတ်မရှိ ရိုက်ထုတ်လိုက်ရင် လူတွေလက်ထဲမှာ ပိုက်ဆံတွေ များလာပေမဲ့ ကုန်ပစ္စည်းအရေအတွက်က တိုးမလာပါဘူး။ ဒါကြောင့် ပစ္စည်းတစ်ခုကို ဝယ်ဖို့ လူတွေက စျေးပြိုင်ပေးကြရာကနေ ကုန်စျေးနှုန်းတွေ ထိုးတက်သွားပါတယ်။ ဒါကို "ငွေကြေးဖောင်းပွမှု (Inflation)" လို့ ခေါ်တာပါ။ ပိုက်ဆံရိုက်ထုတ်တာဟာ ချမ်းသာမှုကို မဖန်တီးနိုင်ဘဲ ပိုက်ဆံရဲ့ တန်ဖိုးကိုသာ လျော့ကျစေပါတယ်။

ငွေကြေး လောကရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်များ”
============================

ကမ္ဘာ့နိုင်ငံတိုင်း ဘာကြောင့် အကြွေးတင်နေကြတာလဲ?

အမေရိကန်၊ တရုတ်၊ ဂျပန် စတဲ့ ထိပ်တန်းနိုင်ငံကြီးတွေမှာ အကြွေးထရီလီယံနဲ့ချီ ရှိနေပါတယ်။ ထူးဆန်းတာက သူတို့ဟာ တစ်နိုင်ငံနဲ့တစ်နိုင်ငံ အပြန်အလှန် ချေးငှားနေကြတာ ဖြစ်သလို၊ သူတို့ရဲ့ နိုင်ငံသားတွေဆီကလည်း ချေးငှားထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။ အစိုးရက လမ်းတံတားဆောက်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် ဆေးရုံဆောက်ဖို့ ငွေလိုရင် အစိုးရကငွေတိုက်စာချုပ် (Bond) တွေ ရောင်းပြီး ချေးငှားပါတယ်။ လူတွေက စာချုပ်ကို ဝယ်ယူခြင်းဟာ အစိုးရကို ပိုက်ဆံချေးလိုက်ခြင်းပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ဒီလိုနဲ့ အစိုးရတွေဟာ အကြွေးတင်ကြပါတယ်။

“ငွေကြေး လောကရဲ့ လျှို့ဝှက်ချက် များ”
===============================

(၁) ငွေကြေးတန်ဖိုးတွေ ဘာကြောင့် မတူကြတာလဲ?

ဒေါ်လာ၊ ပေါင် နဲ့ ယန်းငွေတွေဟာ စာရွက်ပေါ်က နံပါတ်တွေချင်း အတူတူပဲ ဖြစ်ပေမဲ့ တန်ဖိုးကွာခြားကြပါတယ်။ ဒါဟာ အဲဒီငွေကြေးရဲ့ "ဝယ်ယူနိုင်စွမ်းအား" ကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။ နိုင်ငံတစ်ခုရဲ့ စီးပွားရေး တောင့်တင်းလေ၊ ထုတ်ကုန်များလေ၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ စီးဝင်လေလေ အဲဒီနိုင်ငံရဲ့ ငွေကြေးကို လူတွေက ပိုယုံကြည်ကြပြီး တန်ဖိုးတက်လာလေ့ ရှိတာ
ကြောင့်ပါ။

With Soe Oo Tun – I just got recognised as one of their top fans! 🎉

မင်္ဂလာပါခင်ဗျာ။ 👋

Tun Capital page အသစ်မှ ကြိုဆိုပါတယ်။ Tun Capital ဟာ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ပညာရှင်
တို့၏အတွေများစနစ်ကျသည့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနည်းလမ်းများနဲ့ ငွေကြေးဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်မှု (Financial Literacy) တွေကို ထပ်ဆင့် အသိပညာမျှဝေပေးဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး တာ ဖြစ်ပါတယ်။
Follow & Like 👍 လုပ်ထားခြင်းအားဖြင့် မှန်ကန်တဲ့ ငွေကြေးဗဟုသုတများ တိုးပွါးနိုင်ကြပါစေ။

“The Art of Personal Budgeting”
(ငွေကြေးစီမံခြင်း စနစ်များ)
==============================
ကျွန်တော်တို့တော်တော်များများဟာ လစာရလိုက်၊ ပြန်ကုန်သွားလိုက်နဲ့ "ငွေတွေ ဘယ်ရောက်ကုန်မှန်းမသိ" တဲ့ သံသရာထဲမှာ လည်နေတတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှု (Budgeting) ဆိုတာ ကိုယ့်ရဲ့ ငွေတွေကို ဘယ်လိုသုံးရမလဲဆိုတာ လမ်းပြပေးတဲ့ Financial GPS (ငွေကြေးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မြေပုံ) တစ်ခုနဲ့ တူပါတယ်။

YNAB (You Need A Budget) စနစ်ကို အခြေခံထားတဲ့ အရေးကြီးဆုံး စည်းမျဉ်း ၄ ခုကို တင်ပြပေးသွားမှာဖြစ်ပါတယ်။

စည်းမျဉ်း (၁) "ဒေါ်လာတိုင်း (ကျပ်တိုင်း) ကို အလုပ်ပေးပါ" (Give Every Dollar a Job)

ငွေရလာတဲ့အခါ "ငါ အခု ချမ်းသာနေပြီ" လို့ မတွေးပါနဲ့။ အိတ်ထဲမှာရှိတဲ့ ငွေတိုင်းဟာ သူ့အလုပ်နဲ့သူ ရှိနေရပါမယ်။
ဒီငွေက အိမ်လခအတွက်၊ ဒါက မီးဖိုချောင်စရိတ်အတွက်၊ ဒါကတော့ အကြွေးဆပ်ဖို့ စသဖြင့် တိတိကျကျ သတ်မှတ်ရပါမယ်။
လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ရမှာက လက်ရှိ သင့်ဘဏ်အကောင့်ထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ငွေကိုပဲ ကြည့်ပါ။ "နောက်လ လစာရရင်တော့ ဘာလုပ်မယ်" ဆိုတာမျိုး မဟုတ်ဘဲ "အခုရှိတဲ့ငွေက နောက်တစ်ကြိမ် လစာမရခင်အထိ ငါ့ကို ဘာတွေလုပ်ပေးဖို့ လိုမလဲ" ဆိုတာကို အရင်ဆုံး ခွဲဝေသတ်မှတ်လိုက်ပါ။

စည်းမျဉ်း (၂) - "အမှန်တကယ် ကုန်ကျမယ့် စရိတ်တွေအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ပါ" (Embrace Your True Expenses)

ဘတ်ဂျက်စနစ် ပျက်သွားရတဲ့ အကြောင်းရင်းက "လစဉ်ပုံမှန် မဟုတ်တဲ့ စရိတ်တွေ" ကြောင့်ပါ။ ဥပမာ- တစ်နှစ်မှတစ်ခါ ပေးရတဲ့ အာမခံကြေး၊ ၂ နှစ်မှတစ်ခါ သက်တမ်းတိုးရတဲ့ လိုင်စင်ကြေး ဒါမှမဟုတ် ရုတ်တရက် ဖုန်းပျက်သွားတာမျိုး၊ ကားကျက်သွားတာမျိုး တွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီလိုစရိတ်တွေကို ကြိုတင်တွက်ချက်ပြီး လစဉ်ခွဲစုထားပါ။ ဥပမာ - ၁ နှစ်နေရင် ပေးရမယ့် ငွေ ၁၂ သိန်းရှိရင် တစ်လကို ၁ သိန်းစီ ကြိုခွဲထားလိုက်ပါ။ ဒါမှ အဲဒီအချိန်ရောက်ရင် ဗုန်းဗုန်းလဲမသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

စည်းမျဉ်း (၃) - "အခြေအနေနဲ့အညီ လိုက်လျောညီထွေ ပြောင်းလဲပါ" (Roll with the Punches)

ဘဝဆိုတာ အမြဲတမ်း စီစဉ်ထားသလို ဖြစ်မလာတတ်ပါဘူး။ ဘတ်ဂျက်ဆွဲထားပေမယ့် ဒီလမှာ သူငယ်ချင်း မင်္ဂလာဆောင်ရှိလာလို့ ဧည့်ခံစရိတ် ပိုကုန်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုဆိုရင် ဘတ်ဂျက်ကို ပြင်လိုက်ပါ။ ဒါမျိုးလုပ်တာဟာ ဘတ်ဂျက် စနစ် ပျက်သွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အရေးကြီးတာက "တစ်ဖက်က ပိုသုံးလိုက်ရင်၊ တစ်ဖက်က ပြန်လျှော့ဖို့" ပါပဲ။ ဥပမာ - အင်္ကျီဝယ်ဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ငွေထဲကနေ မင်္ဂလာဆောင် လက်ဆောင်အတွက် ပြောင်းသုံးလိုက်တာမျိုးပါ။ ဘတ်ဂျက်ဟာ ကျောက်စာမဟုတ်ပါဘူး၊ တင်းကျပ် သတ်မှတ်မထားဘဲ အရှင်ထားပါ။

စည်းမျဉ်း (၄) - "သင့်ငွေကို သက်တမ်းရှည်
အောင် လုပ်ပါ" (Age Your Money)

ဒါကတော့ အရေးကြီးဆုံး အဆင့်ပါ။ "ဒီလရတဲ့လစာကို ဒီလထဲမှာတင် ကုန်အောင်သုံးတာ" မျိုးကနေ ရုန်းထွက်ရပါမယ်။
သင် ဒီနေ့သုံးလိုက်တဲ့ငွေဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ ရက်ပေါင်း ၃၀ က ရှာထားတဲ့ငွေ ဖြစ်နေရပါမယ်။ ငွေကို အိတ်ထဲမှာ ကြာကြာထားနိုင်လေလေ၊ သင့်ရဲ့ ငွေကြေးအခြေအနေက ပိုပြီး စိတ်ချရလေလေ ဖြစ်ပါတယ်။ ငွေကို ၃ လကနေ ၆ လစာအထိ လက်ထဲမှာ ကိုင်ထားနိုင်အောင် ကြိုးစားပါ။ ဒါဆိုရင် အလုပ်ပြုတ်တာပဲဖြစ်ဖြစ်၊ စီးပွားရေး အဆင်မပြေတာပဲဖြစ်ဖြစ် သင့်မှာ စိတ်အေးလက်အေး ရုန်းကန်ဖို့ အချိန်ရပါလိမ့်မယ်။

ငွေကြေးစီမံခန့်ခွဲမှုဆိုတာ ကိန်းဂဏန်းတွေထက် သင့်ရဲ့ စိတ်နေစိတ်ထား (Mindset) က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။ အတိတ်က အမှားတွေအတွက် နောင်တရမနေဘဲ အခုရှိတဲ့ငွေကို စနစ်တကျ စီမံခန့်ခွဲခြင်းကနေ "ငွေကြေးလွတ်လပ်မှု" ကို စတင် တည်ဆောက်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

နောက်ဆုံးပြောချင်တာကတော့ "တိုင်းတာခြင်း မရှိတဲ့အရာကို ထိန်းချုပ်လို့ မရနိုင်ပါဘူး။" ဒါကြောင့် သင့်ငွေတွေ ဘယ်ရောက်ကုန်သလဲဆိုတာ ဒီနေ့ပဲ စာရင်းစတင် မှတ်သားကြည့်ပါ။