Afghanistan Women's Studies Academy

09/04/2026

در چهارمین گفت‌وگوی تاریخ شفاهی زنان در آکادمی مطالعات زنان افغانستان (اوسا)، طاهره سجادی، نویسنده و پژوهشگر اجتماعی از تجربه‌ی زیسته در ایران، بازگشت به افغانستان، بررسی دو دور سلطه‌ی طالبان و دوره‌ی موسوم به جمهوریت می‌گوید. تجربه و تحلیل وی در پیوند با نسبت میان روایت و قدرت بازتابی از حافظه‌ی جمعی و تلاشی برای بازنگاری وجوه انکارشده و ناپیدای زندگی روزمره‌ی زنانی است که در تاریخ‌نگاری رسمی غایب مانده‌اند. وی که در سال‌های پسین در حوزه‌ی مطالعات زنان تامل و تولیداتی داشته است، در این گفت‌وگوی مفصل با رویکردی نقادانه، به بررسی فرصت‌ها و چالش‌های دو دهه‌ی اخیر در زندگی اجتماعی زنان در هرات و کابل می‌پردازد و هم‌زمان به امکان‌های بدیل از خلال چشم‌دیدهای خود نور می‌اندازد. پروژه‌ی تاریخ شفاهی اوسا در قالب این گفت‌وشنودها می‌کوشد که در برابر نظام دانایی و قدرت مسلط، خوانشی چندلایه، مستند و مستقل‌ از تاریخ معاصر زنان ارایه دهد و از خلال ثبت و نشر صدای خاموشان تاریخ، افق‌های تازه‌ای برای آشنایی با اشکال متکثر سرکوب/مقاومت‌ بومی در افغانستان بگشاید.
لینک گفت‌وگوی کامل در کمنت نخست:

28/03/2026

در جلسه‌ی چهارم تاریخ شفاهی زنان افغانستان، به‌ رغم تفاسیر نئولیبرال از تاریخ به‌ شیوه‌هایی که زنان و دیگر فرودستان تاریخ رسمی به‌ مدد آن موقعیت‌شان تاریخ را دچار جهش و جابه‌جایی می‌کنند، تمرکز خواهیم کرد. این جلسه پیرامون این پرسش بنیادین می‌چرخد که زنان و دیگر فرودستان تاریخ چگونه با ارایه‌ی روایت‌ و هویت‌های روایی ذیل خوانش‌های شفاهی، بدیل و رادیکال از تاریخ، گفتمان و هژمونی مسلط ایدئولو‌ژیک و مردسالار را تعدیل و باز تفسیر کرده‌اند. همین‌سان، در این جلسه یادآور می‌شویم که طی دهه‌های پسین ــ چنان‌چه در قالب جنبش زنان افغانستان در برابر طالبان و جنبش ژینا در ایران شاهد آنیم ــ زنان در گامی بلند از ابژه‌ی تاریخ به سو‌ژه‌ی تاریخ ارتقا یافته‌اند. در این جلسه تلاش می‌شود که نیروها و نگرش‌های تاریخی‌ای که زنان منطقه را به مثابه‌ی غایبان و صغیران تاریخ فرض می‌گیرد، بشناسیم و بالقوگی این گروه‌ها برای کنش تاریخی در ایجاد برساخت نظم و نظرگاه‌های جایگزین را از رهگذر بررسی اهمیت روایت و روایت‌گری تاریخی مرور ‌کنیم.

برای شنیدن نسخه‌ی کامل درسگفتار به یوتیوب اوسا در لینک زیر مراجعه کنید:

در جلسه‌ی چهارم، به‌ رغم تفاسیر نئولیبرال از تاریخ به‌ شیوه‌هایی که زنان و دیگر فرودستان تاریخ رسمی به‌ مدد آن موقعیت‌شان تاریخ را دچار جهش و جابه‌جایی می‌کن...

21/02/2026

در سومین گفت‌وگوی تاریخ شفاهی زنان افغانستان، رشمین جوینده، کنشگر حوزه‌ی زنان و از زندانیان سیاسی طالبان، از مشاهدات و تجربیات‌اش در باره‌ی سرکوب/مقاومت اجتماعی زنان می‌گوید. وی که از اعضای جنبش اعتراضی زنان در برابر طالبان است، در گفت‌وگو با اوسا به بازخوانی فرصت‌ها و چالش‌های دو دهه‌ی پسین در مورد تجربه‌ی مبارزات مستقل و بومی زنان پیرامون با تمرکز بر مشاهدات و تجربیات شخصی‌اش می‌پردازد.

لینک یوتیوب در کمنت

20/01/2026

نسخه‌‌ی کامل دومین گفت‌وگوی تاریخ شفاهی زنان افغانستان با عبدالله سلاحی، نویسنده، روزنامه‌نگار، کنشگر اجتماعی و از اعضای فعال جنبش زنان منتشر شد.

در گفت‌وگوها‌ی تاریخ شفاهی زنان افغانستان تلاش شده است که افزون بر برقراری پیوندهای علی میان تاریخ شفاهی و سوژگی سیاسی، اهمیت و ضرورت خلق و اجرای اندیشه‌ی بومی و تاریخی با موضوعیت بررسی امکان‌های گروه‌های اجتماعی سرکوب‌شده در تحولات اجتماعی افغانستان معاصر در نظر گرفته شود.

این مجموعه برای پژوهشگرانی که در پی مطالعه‌ی تاریخ سیاسی زنان افغانستان هستند، منابع مهمی را فراهم می‌آورد. استفاده از محتوا و داده‌های آن با ارجاع به آکادمی مطالعات زنان افغانستان (اوسا) مجاز است.

با توجه به اهمیت روایت و روایت‌گری در حافظه‌ی جمعی، تاریخ شفاهی، مطالعات و تحولات حوزه‌ی اجتماعی، می‌توان رابطه‌ی میان روایت، قدرت و تاریخیت انسان را تثبیت ک...

16/01/2026

با توجه به اهمیت روایت و روایت‌گری در حافظه‌ی جمعی، تاریخ شفاهی، مطالعات و تحولات حوزه‌ی اجتماعی، می‌توان رابطه‌ی میان روایت، قدرت و تاریخیت انسان را تثبیت کرد. به‌نظر می‌رسد که تاریخ‌نگاری رسمی به‌ منبع مکتوب و معتبر برای استنادها و ارجاع‌های اساسی بدل شده است که در ارایه‌ی تصویری جامع‌تر از تاریخ معاصر کافی نیست. از این‌رو و به هدف جبران این خلاء، مجموعه گفت‌وگوهای تاریخ شفاهی زنان افغانستان در آکادمی مطالعات زنان افغانستان (اوسا)، با مستندکردن روایات، خاطرات، تجربیات و نیز نور انداختن و میدان بخشیدن به دانش، تجربه و تحلیل بومی، وجوه انکارشده‌ و ناپیدای زندگی روزمره‌ی اقشار و گروه‌های دیده و شنیده‌نشده را مورد بازنگاری و بازشناسی قرار می‌دهد.
در دومین گفت‌وگوی این مجموعه، میزبان عبدالله سلاحی، نویسنده، روزنامه‌نگار، کنشگر اجتماعی و از اعضای فعال جنبش زنان هستیم. نسخه‌ی کامل این گفت‌وگوی مفصل، ۲۰ جنوری ۲۰۲۶ در یوتیوب و سایر شبکه‌های اجتماعی اوسا منتشر خواهد شد.

لینک یوتیوب اوسا:
https://www.youtube.com/

لینک وبسایت اوسا:
https://awsa-academy.org/fa/

10/01/2026

نخستین گفت‌وگوی تاریخ شفاهی زنان افغانستان در اوسا با بصیره پیغام، کنشگر کوئیر و دانشجوی رشته‌ی مطالعات جنسیت منتشر شد.

در گفت‌وگوها‌ی تاریخ شفاهی زنان افغانستان تلاش شده است که افزون بر برقراری پیوندهای علی میان تاریخ شفاهی و سوژگی سیاسی، اهمیت و ضرورت خلق و اجرای اندیشه‌ی بومی و تاریخی با موضوعیت بررسی امکان‌های گروه‌های اجتماعی سرکوب‌شده در تحولات اجتماعی افغانستان معاصر در نظر گرفته شود. از‌ این‌رو و با توجه به سیاست ساختارمند حذف زنان از سوی طالبان، تکیه و تمرکز این گفت‌وگوها بر روایت‌های خاموشان تاریخ معاصر یعنی زنان، اعضای جامعه‌‌ی کوییر و… معطوف است که زمینه‌ی ثبت تجربه‌ی تاریخی‌شان در کنش‌های سیاسی-اجتماعی معاصر تاکنون در تاریخ‌نگاری‌های جریان اصلی و رسمی کم‌تر به‌گونه‌ی مدون و مستند بازتاب یافته است.

این گفت‌وگوی مفصل در دو بخش تهیه و منتشر شده و اکنون در یوتیوب آکادمی مطالعات زنان افغانستان (اوسا) در دسترس است.

لینک یوتیوب اوسا
https://youtu.be/f62foxqNFUQ?si=oQar5WpZ8lpN6bRM

لینک وبسایت اوسا
https://awsa-academy.org/fa/

https://www.youtube.com/watch?v=f62foxqNFUQ

در گفت‌وگوها‌ی تاریخ شفاهی زنان افغانستان تلاش شده است که افزون بر برقراری پیوندهای علی میان تاریخ شفاهی و سوژگی سیاسی، اهمیت و ضرورت خلق و اجرای اندیشه‌ی بو...

06/01/2026

در گفت‌وگوها‌ی تاریخ شفاهی زنان افغانستان تلاش شده است که افزون بر برقراری پیوندهای علی میان تاریخ شفاهی و سوژگی سیاسی، اهمیت و ضرورت خلق و اجرای اندیشه‌ی بومی و تاریخی با موضوعیت بررسی امکان‌های گروه‌های اجتماعی سرکوب‌شده در تحولات اجتماعی افغانستان معاصر در نظر گرفته شود. از‌ این‌رو و با توجه به سیاست ساختارمند حذف زنان از سوی طالبان، تکیه و تمرکز این گفت‌وگوها بر روایت‌های خاموشان تاریخ معاصر یعنی زنان، اعضای جامعه‌‌ی کوییر و… معطوف است که زمینه‌ی ثبت تجربه‌ی تاریخی‌شان در کنش‌های سیاسی-اجتماعی معاصر تاکنون در تاریخ‌نگاری‌های جریان اصلی و رسمی کم‌تر به‌گونه‌ی مدون و مستند بازتاب یافته است. اوسا آگاه است که اجرای ایده‌های نو و پیش‌رو همواره با میزانی از خطرپذیری همراه‌ است و بدیهی‌ است که انجام این ایده نیز خالی از خطاها و چالش‌های عمومی در پژوهش‌هایی از این‌دست نخواهد بود. در این مجال، شما را دعوت می‌کنیم به شنیدن نخستین گفت‌وگوی اوسا ذیل تاریخ شفاهی زنان با بصیره پیغام، کنشگر کوئیر و دانشجوی مطالعات جنسیت.

26/12/2025

درسگفتار تاریخ شفاهی زنان | جلسه‌ی سوم | فمینیسم و خاطره؛ پیوند حافظه‌ی شخصی/جمعی، بدن، جنسیت و سیاست

در درسگفتارهای پیشین، زمینه‌های کلی ظهور تاریخ شفاهی به‌ مثابه‌ی رویکردی رهایی‌بخش در نقد تاریخ‌نگاری رسمی، مناسبات قدرت و نظام‌های معرفت ذیل آن را مرور کردیم. تا این‌جا به ما ثابت شده که گروه‌های اجتماعی مختلف بر اساس موقعیت و نسبت‌شان در سلسله‌مراتب و مناسبات قدرت از زوایای متفاوتی به تاریخ خود و پیرامون می‌نگرند. هم‌چنان پی بردیم که تاریخ شفاهی چگونه از دهه‌ی شصت و هفتاد به این‌سو زمینه‌ای برای «کشف» و «استرداد» واقعیت و تاکید بر تقویت قدرت بیان از سوی زنان در تاریخ معاصر را رقم زده است. هم‌چنین در جلسات پیشین پی بردیم که تمرکز بر حوزه‌های مطالعاتی‌ای چون «تاریخ فرودستان» و تاریخ شفاهی چگونه در قالب جنبش‌های اجتماعی رهایی‌بخش و نحله‌های فکری و فمینیستی ضداستعماری، محملی برای بازتاب و بازشناسی تجربه‌‌های متکثر، زیسته و مادی گروه‌های سرکوب‌شده و فرودست‌سازی‌شده از آدرس جنسیت و در صدر آن زنان را میسر کرده است. در درسگفتار امروز به‌ سراغ رویکردهای معاصرتر در قبال تاریخ شفاهی زنان خواهیم رفت. رویکردهایی که از کشف و بازتاب واقعیت به‌ مثابه‌ی «عینیت» محض که از الزامات روش‌شناسی جریان اصلی تاریخ‌نگاری پنداشته می‌شود، به‌ سوی فرای آن «ذهنیت»، «زبان» و دیگر زمینه‌های مسکوت‌مانده در فهم ابعاد متکثر و سازنده‌ی واقعیت گروه‌های فرودست تمرکز خواهیم کرد.
در بحث امروز می‌پرسیم و در حد وسع پاسخ می‌دهیم که آیا «تاریخ شفاهی زنان» دارای ویژگی‌های خاصی‌ است؟ آن‌چه زیر نام «خاطره» یا «حافظه» می‌شناسیم در سطح شخصی و جمعی ذیل نظریه‌های فمنیستی چه اعتبار و اهمیتی در تاریخ شفاهی دارند؟ چه پیوندهایی میان حافظه، بدن، جنسیت و تاریخ به‌ مثابه‌ی منبع مشروعیت روابط قدرت برقرار است؟ و حافظه‌ی جمعی از طریق مکتوب‌شدن خاطره‌ی شخصی در تاریخ شفاهی چگونه می‌تواند در جابه‌جایی قدرت و ارتقای ابژه به سوژه و کنش به واکنش و رهایی زنان موثر باشد؟

برای شنیدن درسگفتار به یوتیوب اوسا مراجعه کنید و برای مطالعه‌ی نسخه‌ی مکتوب آن به وبسایت اوسا سر بزنید.

لینک یوتیوب:
https://youtu.be/NbJTTHaHirs?si=tHEqEtbToRzW_pMZ

لینک وبسایت:
https://awsa-academy.org/fa/6866/

جلسه‌ی سوم از سلسله‌ درسگفتارهای تاریخ شفاهی زنان‌ با عنوان «فمینیسم و خاطره؛ پیوند حافظه‌ی شخصی/جمعی، بدن، جنسیت و سیاست» با تدریس زهرا موسوی، روز جمعه، ۱۴ ...

17/12/2025

درسگفتار تاریخ شفاهی زنان | جلسه‌ی دوم | تاریخ از پایین؛ صدای فرودستان: در نقد تاریخ‌نگاری رسمی

ویدیوی حاضر، نسخه‌ی ضبط‌شده‌ی جلسه‌ی دوم از سلسله‌ درسگفتارهای تاریخ شفاهی زنان‌ با عنوان «تاریخ از پایین؛ صدای فرودستان: در نقد تاریخ‌نگاری رسمی» است که در اوسا برگزار شد.
جلسه‌ی دوم درسگفتار تاریخ شفاهی زنان با تدریس زهرا موسوی، روز جمعه، ۳۱ اکتبر ۲۰۲۵ به صورت آنلاین و با حضور اشتراک‌کنندگانی که قبلا ثبت‌نام کرده بودند، دایر شد. این درسگفتارها به‌ مدت سه ماه و هر دو هفته یک‌بار برگزار می‌شود که نسخه‌ی مکتوب آن در وبسایت آکادمی و نسخه‌ی تصویری آن در یوتیوب اوسا قابل دسترس خواهد بود.

لینک یوتیوب:
https://youtu.be/XAs_C0pESac?si=gFsyVrh7lUs7MVh8

لینک وبسایت:
https://awsa-academy.org/fa/6860/

ویدیوی حاضر، نسخه‌ی ضبط‌شده‌ی جلسه‌ی دوم از سلسله‌ درسگفتارهای تاریخ شفاهی زنان‌ با عنوان «تاریخ از پایین؛ صدای فرودستان: در نقد تاریخ‌نگاری رسمی» است که در ...