Cyprus Committee of Byzantine Studies Κυπριακή Επιτροπή Βυζαντινών Σπουδών

28/02/2025

EΓΚΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΠΛΗΡΩΣ ΑΝΑΚΑΙΝΙΣΜΕΝΟΥ ΒΥΖΑΝΤΙΝΟΥ ΜΟΥΣΕΙΟΥ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

26/10/2024

Κυριακή 27 Οκτωβρίου 2024 εγκαινιάζεται η φωτογραφική Έκθεση «Ἡ κατὰ συρροὴν λεηλασία τῆς πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς τῆς Κύπρου
στὰ Κατεχόμενα» ἐξ ἀφορμῆς τῆς συμπλήρωσης 50 χρόνων ἀπὸ τὴν τουρκικὴ εἰσβολή που διοργανώνει το Παγκόσμιο Βήμα Θρησκειών και Πολιτισμών της Ιεράς Μονής Κύκκου.
Έχω την τιμή να συμμετέχω στην εκδήλωση των Εγκαινίων με την ανακοίνωση "Πενήντα χρόνια ἀρχαιοκαπηλίας καὶ ἐπαναπατρισμῶν πολιτιστικῶν κειμηλίων. Προκλήσεις καὶ ἐπιτυχίες" και να προβάλω τη συμβολή του Βυζαντινού Μουσείου στο Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ' στην έκθεση και προβολή των λεηλατημένων πολιτιστικών αγαθών από την τουρκοκρατούμενη Κύπρο.

16/10/2024

1974-2024: η πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου στα Κατεχόμενα εν διωγμώ.
Ένας απολογισμός 50 χρόνων κατοχής

Το Βήμα Θρησκειών και Πολιτισμών της Ιεράς Μονής Κύκκου διοργανώνει διεθνές, επιστημονικό Συμπόσιο με θέμα «1974-2024: η πολιτιστική κληρονομιά της Κύπρου στα Κατεχόμενα εν διωγμώ. Ένας απολογισμός 50 χρόνων κατοχής» στο Πολιτιστικό Κέντρο Αρχάγγελος στη Λακατάμεια τη Παρασκευή και Σάββατο 18 και 19 Οκτωβρίου 2024 με ελεύθερη είσοδο. Την Κήρυξη των εργασιών του Συμποσίου θα τελέσει ο Πρόεδρος της Κυπριακής Δημοκρατίας, ενώ θα προσφωνήσουν Πατριάρχες, ο Αρχιεπίσκοπος Κύπρου και οι εκπρόσωποι των υπολοίπων δογμάτων της Κύπρου, τα οποία επίσης βίωσαν τις συνέπειες της τουρκικής εισβολής στις δικές τους εκκλησιαστικές κοινότητες.
Η συμπλήρωση πενήντα χρόνων από την τουρκική εισβολή του 1974 αποτελεί ένα ορόσημο για απολογισμό και στον τομέα της πολιτιστικής κληρονομιάς. Η σύληση, βεβήλωση και καταστροφή θρησκευτικών μνημείων και κοιμητηρίων, καθώς επίσης η λεηλασία, διαρπαγή και καπηλία των κειμηλίων τους αποτέλεσε μία από τις σημαίνουσες παραμέτρους και επακόλουθα της τουρκικής εισβολής. Ποτέ η Κύπρος στη μακραίωνη ιστορία της δεν υπέστη τέτοια καταστροφική μανία του πολιτιστικού της πλούτου, όσο στα πενήντα αυτά χρόνια.
Η διάνοιξη των οδοφραγμάτων το Πάσχα του 2003 επιβεβαίωσε τις πληροφορίες ξένων διπλωματών για την έκταση της καταστροφής. Ο Καθηγούμενος της Ιεράς Μονής Κύκου, μητροπολίτης Κύκκου και Τηλλυρίας κ. Νικηφόρος συνέλαβε αμέσως την ανάγκη και σημασία της επιστημονικής καταγραφής, φωτογραφικής και αρχιτεκτονικής αποτύπωσης των μνημείων και κοιμητηρίων στα Κατεχόμενα. Βάσει των τεκμηρίων αυτών προχώρησε με εκθέσεις, διαλέξεις, ημερίδες και εκδόσεις στην ανάδειξη και δημοσιοποίηση της καταστροφής της πολιτιστικής κληρονομιάς των Κατεχόμενων όχι μόνον στην Κύπρο και στην Ελλάδα, αλλά ἐπίσης στην υπόλοιπη Ευρώπη και στα όργανα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, στις Η.Π.Α., στην Ασία και στην Αφρική. Παράλληλα μετέβη στα Κατεχόμενα και λειτούργησε εγκαταλελειμένους ναούς για να τονίσει την ανάγκη της λειτουργικής συνέχειας των ιερών θυσιαστηρίων.
Οι εκατοντάδες επαναπατρισμοί κειμηλίων από το εξωτερικό, οι επισκευές και αναστηλώσεις μνημείων, η ευαισθητοποίηση του κοινού εντός και εκτός Κύπρου, οι εκθέσεις, εκδόσεις και συνέδρια για το θέμα, ο εντοπισμός χαμένων κειμηλίων στα Κατεχόμενα και η σημασία του πολιτισμού ως γέφυρα επικοινωνίας και συνεργασίας των δύο κοινοτήτων αποτελούν τα αποτελέσματα των προσπαθειών αυτών εκ μέρους της Πολιτείας, της Εκκλησίας και πολλών ιδιωτικών φορέων, αλλά και μεμονωμένων πολιτών.
Κατά τη διάρκεια του διεθνούς επιστημονικού Συμποσίου θα επιχειρηθεί να καταγραφεί το σημερινό στίγμα της κατάστασης της θρησκευτικής πολιτιστικής κληρονομίας στα Κατεχόμενα, ανεξαρτήτως δόγματος και θρησκείας, να παρουσιασθούν οι δυσκολίες και οι προοπτικές και να αξιολογηθούν οι περαιτέρω δυνατότητες δράσης και συντονισμού των φορέων. Για τον σκοπό αυτό αρχιερείς της Κύπρου με εκκλησιαστικές περιφέρειες στα Κατεχόμενα και εκπρόσωποι κρατικών και ιδιωτικών φορέων έχουν κληθεί να καταθέσουν τις εμπειρίες, γνώσεις και στοιχεία τους για το θέμα. Η εκπροσώπηση της Εκκλησίας της Αλβανίας με παρόμοιες εμπειρίες και βιώματα καταδεικνύει την ανάγκη της συνεργασίας και συναντίληψης και επιβεβαιώνει τη σημασία της επίμονης και μεθοδικής διεκδίκησης.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών του συμποσίου θα κατατεθούν απόψεις και προτάσεις από όλους τους συνέδρους. Οι πλήρεις ανακοινώσεις των ομιλητών θα εκδοθούν προσεχώς σε τόμο Πρακτικών του Συμποσίου.

11/10/2024

11/10/2024

11/10/2024

16/07/2024

ΤΕΛΕΤΗ ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΥ ΤΩΝ ΤΕΛΕΥΤΑΙΩΝ ΘΗΣΑΥΡΩΝ ΠΟΥ ΒΡΕΘΗΚΑΝ ΣΤΟ ΜΟΝΑΧΟ

Την ερχόμενη Δευτέρα 23 Ιουλίου 2024 ο Μακαριώτατος Αρχιεπίσκοπος Κύπρου, κ. Γεώργιος, και η Υφυπουργός Πολιτισμού, δρ Βασιλική Κασσιανίδου, υποδέχονται τους αρχαιολογικούς και εκκλησιαστικούς θησαυρούς που επαναπατρίσθηκαν αυτές τις μέρες από το Μόναχο.

11/06/2024

ΟΛΟΚΛΗΡΩΝΕΤΑΙ Ο ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΜΟΝΑΧΟ ΜΕ ΤΑ ΥΠΟΛΟΙΠΑ ΚΕΙΜΗΛΙΑ ΠΟΥ ΠΑΡΕΜΕΝΑΝ ΑΚΟΜΑ ΣΤΗ ΓΕΡΜΑΝΙΑ

Υπογράφηκε σήμερα στο Μόναχο η τελική πράξη της υπόθεσης Aιντίν Ντικμέν με την υπογραφή συμφωνίας για την παράδοση προς επαναπατρισμό 24 εκκλησιαστικών κειμηλίων και 36 προϊστορικών και άλλων αρχαιοτήτων, μέχρι τις 20 Ιουνίου μεταξύ της Κυπριακής Δημοκρατίας και των Γερμανικών αρχών.

23/05/2024

ΠΕΜΠΤΗ (18:30-20:00) 30/5/24 ΣΤΟ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΛΕΥΚΩΣΙΑΣ

Μετά από τιμητική πρόσκληση θα συμμετάσχω με την ανακοίνωση «Ο επαναπατρισμός αρχαιοτήτων που κλάπηκαν μετά από πολεμική σύρραξη: Η περίπτωση της Κύπρου» στην εκδήλωση του Πανεπιστημίου Λευκωσίας με θέμα Προστασία Παγκόσμιας Πολιτιστικής Κληρονομιάς, η περίπτωση των γλυπτών του Παρθενώνα.

09/05/2024

9-10 Μαΐου 2024 Συνέδριο PRIN στο Πανεπιστήμιο της Βερόνας με θέμα "Αποτοιχισμένες τοιχογραφιές, έρευνα, διατήρηση και Μουσειολογική έκθεσή τους"

Ευχαριστώ τους διοργανωτές για την τιμητική πρόσκληση για την προβολή των τοιχογραφικών σπαραγμάτων - θησαυρών του Βυζαντινού Μουσείου που επαναπατρίσθηκαν και θα επανεκτεθούν σύντομα στο ανακαινισμένο Μουσείο στο Ίδρυμα Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ'

20/04/2024

Σήμερα η αγαπημένη και καταξιωμένη ιστορικός τέχνης και φίλη δρ Ελένη Νικήτα αναχώρησε για το Μεγάλο Ταξίδι! Ας είναι αιωνία της η μνήμη της.!

Το 2011 είχαμε τη χαρά να έχουμε την Ελένη ως ομιλήτρια "στις 19 Ιανουαρίου στα Εγκαίνια της Έκθεσής μας στην Πινακοθήκη του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ με τίτλο "Ο Μακάριος και οι Καλές Τέχνες".

Παραθέτουμε αυτούσιο το κείμενο της που ανέγνωσε στα Εγκαίνια της Έκθεσης:
"Η μορφή του Εθνάρχη Μακαρίου Γ΄ και οι αγώνες του για ελευθερία και επιβίωση του κυπριακού λαού, ενέπνευσαν πολλούς καλλιτέχνες (έντεχνους, ναϊφ και ερασιτέχνες), οι οποίοι με τα έργα τους θέλησαν να τιμήσουν και να εκφράσουν την αγάπη τους στον πνευματικό και πολιτικό ηγέτη, μορφοποιώντας ταυτόχρονα την προσωπική τους συνάντηση με το κορυφαίο αυτό ιστορικό πρόσωπο και γενικότερα με την ιστορία της Κύπρου.
Στην έκθεση «Ο Μακάριος μέσα από τα μάτια των καλλιτεχνών» παρουσιάζονται τα έργα με θέμα τον Μακάριο, που ανήκουν στη Συλλογή του Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄ . Η έκθεση αυτή μας δίνει την ευκαιρία να δούμε πώς διάφοροι καλλιτέχνες είδαν το θέμα τους και το εξέφρασαν με βάση τον προσωπικό, ιδιαίτερο ψυχισμό τους και τη στυλιστική τους γραφή.
Στην προσέγγιση της θεματικής αυτής έκθεσης, ο θεατής θα πρέπει να λάβει υπόψη του ότι στη μετουσίωση σε τέχνη συγκεκριμένων ιστορικών στιγμών με τις οποίες ο καλλιτέχνης έχει μια άμεση βιωματική σχέση ελλοχεύει πάντοτε ο κίνδυνος μιας εξωτερικής μόνο συνάντησης με το θέμα. Όμως, παρόλο που σε κάποια από τα έργα, που εκτίθενται υπερισχύουν τα περιγραφικά ανεκδοτολογικά στοιχεία και κάποια άλλα των οποίων οι δημιουργοί είναι ερασιτέχνες και δεν διακρίνονται για την καλλιτεχνική τους αξία, τα έργα αυτά αποτελούν ιστορικά ντοκουμέντα και ειλικρινείς καταθέσεις ψυχής.
Στην έκθεση υπερτερούν σε ποσότητα οι προσωπογραφίες του Εθνάρχη Μακαρίου, οι οποίες ανήκουν σε διάφορες κατηγορίες εικαστικής έκφρασης: ζωγραφική, γλυπτική, ψηφιδωτό, χαρακτική, ανάγλυφο και κέντημα. Στις προσωπογραφίες ο Μακάριος αποδίδεται είτε μετωπικά, είτε από τα πλάγια. Στη μετωπική απεικόνιση προβάλλεται περισσότερο ο άνθρωπος των έργων, το στήριγμα του λαού, ο καθοδηγητής, ο ηγέτης πάνω στον οποίο ο λαός εναποθέτει τις ελπίδες του. Αντίθετα, με την πλάγια στάση, αποδίδονται κάποιες άλλες ιδιότητες του Μακαρίου: του οραματιστή, του ανθρώπου που ατενίζει με διορατικότητα και αισιοδοξία το μέλλον, αυτού που δίνει πνευματική διάσταση και αξίες στη ζωή.
Στις συνθέσεις με κύριο πρόσωπο τον Μακάριο, υπερισχύουν τα συμβολικά στοιχεία. Ο Μακάριος παρουσιάζεται ως σύμβολο ενότητας, ως ελευθερωτής, ως οδηγός, ως εμπνευστής, ως εμψυχωτής, ως σύμβολο αγώνα.
Ο Μακάριος αγάπησε το λαό του και αγωνίστηκε για την κατάφαση της ελευθερίας του και για την επιβίωσή του. Αγωνίστηκε ακόμη για την πνευματική και πολιτιστική άνοδο του λαού του. Οι εργάτες των γραμμάτων και των τεχνών βρήκαν στο πρόσωπό του έναν ένθερμο υποστηρικτή. Δεν είναι, λοιπόν, τυχαίο που η προσωπικότητα και το έργο του ενέπνευσαν πολλούς από αυτούς"

Καλό ταξίδι Ελένη! Ο νεότερος πολιτισμός της Κύπρου σου οφείλει πολλά!

03/03/2024

Παρουσίαση στην εκπομπή Χρονογράφημα (3 Μαρτίου 2024) των κειμηλίων του ναού Αγίου Αντωνίου Λευκωσίας που φυλάσσονται στο Βυζαντινό Μουσείο Ιδρύματος Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄.

Το σύνολο του περιεχομένου και των υπηρεσιών της ιστοσελίδας του ΡΙΚ διατίθεται στους επισκέπτες αυστηρά για προσωπική χρήση. Απαγορεύεται η χρήση ή επανεκπομπή τ...