17/08/2026
PRVI SOMBORSKI AVIJATIČAR
Prilog sa sajta RAVNOPLOV o Dimitriju Miti Konjoviću (Stanišić, 1888 – Beograd, 1982), potomku poznate somborske porodice Konjović i rođenom bratu kompozitora Petra Konjovića. Dimitrije je bio prvi Somborac avijatičar i ratni pilot.
Nakon tri razreda gimnazije u Somboru, školovao se u Rijeci za pomorca i navigatora, a potom završio i pilotski kurs. Kao kapetan fregate bio je visoki oficir austrougarske vojske, ali je u januaru 1916. godine odbio da bombarduje brodove koji su, posle povlačenja preko Albanije, prevozili srpsku vojsku i civile. Bombe je izbacio u otvoreno more, a tako je, posredno, spaseno i čuveno Miroslavljevo jevanđelje.
U septembru iste godine, kada je iz aviona potopio francusku podmornicu (što je predstavljalo prvi takav slučaj u istoriji ratovanja), spustio je hidroavion na morsku površinu i pokupio preživele francuske oficire. Francuzi su ga zbog tog viteškog čina kasnije odlikovali.
Prilikom jedne inspekcije nemački car Vilhelm upitao ga je koje je narodnosti. Konjović je mirno odgovorio da je Srbin. Na carevo potpitanje kakav je on Srbin, usledio je odgovor: „Isti kao i oni na Solunskom frontu.“
Godine 1918. sačuvao je celokupnu austrougarsku flotu u Boki kotorskoj i predao je srpskoj vojsci.
Posle Prvog svetskog rata bio je visoki oficir pomorske avijacije Kraljevine SHS, a 1923. godine osnovao je u Novom Sadu fabriku aviona „Ikarus“, koja je potom preseljena u Zemun. Kao njen direktor postao je jedan od najbogatijih ljudi u Kraljevini Jugoslaviji.
Tokom nemačke okupacije neko vreme proveo je u logoru, a posle Drugog svetskog rata učestvovao je u obnovi rada „Ikarusa“, ali su mu nove vlasti ubrzo oduzele imovinu. Nekadašnji ratni pilot, industrijalac i jedan od pionira jugoslovenskog vazduhoplovstva potom je godinama živeo od poljoprivrede u Beški, kraj Dunava, sve do preseljenja u Beograd 1961. godine.
Njegov najmlađi sin bio je Sloba Konjović, čuveni muzički urednik Studija B tokom sedamdesetih i osamdesetih godina XX veka.
O ovom izuzetnom čoveku, čiji život predstavlja građu za avanturistički roman ili film, znatno više u prilogu koji sledi.
https://www.ravnoplov.rs/prvi-somborski-avijaticar/
