07/21/2023
Chuyện đi học cấp 1, cấp 2 và cấp 3 ở Canada (July 20, 2023)
Phần 2: Trường lớp ở Canada
Đọc phần 1 - Chọn trường cấp 3 ở Canada: https://www.facebook.com/photo?fbid=110219742130127&set=a.110184535466981
Đi học từ lớp 1 tới 12 ở Canada ít nhiều cũng có cái giống có cái khác so với Việt Nam. Mỗi province (tỉnh bang) sẽ hơi khác nhau một tí, nên ở bài này Đi học Canada sẽ nói chung ở Canada thôi nhé. Nếu bạn có thắc mắc về riêng province nào thì hãy comment phía dưới Đi học Canada sẽ viết bài nói rõ hơn nhé.
Trường lớp:
Ở Canada lớp chia như sau:
Elementary school (cấp 1): lớp 1-6
Middle school (cấp 2): lớp 7-8
High school (cấp 3): lớp 9-12
Mỗi tỉnh sẽ chia ra hơi khác một tí, nhưng sẽ gần giống như trên.
Thường các em sẽ đi học từ khoảng 8 giờ sáng tới 3-4 giờ chiều, từ thứ 2 tới thứ 6. Đa phần sẽ không có lớp vào buổi tối, hoặc thứ 7 Chủ Nhật.
Nhập học:
Đa phần từ lớp 8 trở xuống, các em sẽ được xếp vào học theo độ tuổi. Không cần kiểm tra đầu vào. Các em tiếng Anh yếu sẽ được theo học các lớp ESL (tiếng Anh dành cho người nước ngoài) riêng biệt.
Riêng các bé từ lớp 8 trở xuống, phụ huynh cũng không cần lo quá khi bé chưa thạo tiếng Anh, qua tới bên này học các em sẽ có đủ thời gian để trau dồi và rèn luyện tiếng, nên cũng đừng lo quá nếu các bé qua đây khi chưa thạo tiếng nhé.
Riêng các em từ lớp 9-12, thì trước khi nhập học sẽ có bài kiểm tra trình độ Toán và tiếng Anh để xếp lớp.
Nếu các em muốn luyện trước Toán bằng tiếng Anh cho quen, có thể lên trang https://www.khanacademy.org/ , đây là trường học online miễn phí bằng tiếng Anh, bao gồm các bài giảng và bài tập cho các em làm quen trước để tránh bỡ ngỡ.
Kiểm tra tiếng Anh thì thường sẽ bao gồm viết văn và điền vào ô trống. Các em có thể lên Duolinguo, là trang học ngoại ngữ miễn phí để trau dồi tiếng Anh thêm.
Đừng quá lo trình độ của các em giữa các môn lệch nhau, ví dụ nếu Toán của em thuộc lớp 10 nhưng tiếng Anh lớp 9, thì em sẽ được xếp học lớp Toán 10 và tiếng Anh 9, chứ sẽ không bị kéo xuống học toàn bộ môn lớp 9.
Lớp học:
Ở Canada khác với Việt Nam là, khi tới giờ học môn nào thì các em sẽ tự mình đi tới phòng học môn đó . Ví dụ môn Toán các em học phòng ở tầng 1, nhưng tới môn Văn các em có thể phải đi lên lớp trên tầng 2.
Lớp 1-8: Ở khối này các em sẽ có một lịch học chung giống với các bạn cùng lớp, nên khi di chuyển sang lớp tiếp theo, các em thường sẽ đi chung với bạn.
Canada là đất nước hai ngôn ngữ Anh Pháp, nên các em từ lớp 4-8 sẽ được học chương trình Anh cộng thêm ngoại ngữ Pháp (còn ở tỉnh Quebec thì là học chương trình Pháp và thêm ngôn ngữ Anh)
Lớp 9-12: Ở khối này các em sẽ được chọn môn mình muốn học, nhưng vẫn có một số môn các em bắt buộc học để tốt nghiệp. Tiêu chuẩn tốt nghiệp cấp 3 ở mỗi tỉnh bang mỗi khác, nếu bạn muốn biết rõ hơn thì hãy comment phía dưới nhé.
Ở Canada rất đa dạng các môn học cho các em, tuỳ khối lớp mà các em có rất nhiều lựa chọn như chơi đàn, nhạc kịch, thợ mộc, kỹ thuật, ngoại ngữ, nấu ăn v.v..
Đặc biệt ở Canada các em có thể học xáo lớp, ví dụ như các em có thể đang thuộc lớp 11, nhưng tò mò muốn biết tiếng Pháp học ra sao, thì có thể đăng ký tiếng Pháp lớp 9, nhưng em giỏi toán, thì có thể học riêng Toán 12, không bắt buộc các môn phải trong cùng một khối.
Đồng phục:
Trường công ở Canada không có đồng phục, các em thích mặc gì đi học cũng được, miễn sao là phù hợp với nội quy nhà trường.
Nhà trường cũng cho phép các em nhuộm tóc, xỏ khuyên, làm tóc kiểu.
Giờ trưa:
Đa phần các em sẽ tự mang theo đồ ăn trưa tại trường, hoặc là ở cafeteria (căn-tin) sẽ có bán đồ ăn cho các em. Đồ ăn trưa sẽ dao động từ $3-$10 (50k - 180k).
Dụng cụ học tập:
Ở Canada, các em gần như không dùng tập vở.
Vào ngày đầu đi học, các em chỉ cần mang theo bút và một quyển vở nhỏ để ghi chép là được. Không cần quá lo lắng, giáo viên cũng sẽ không làm khó dễ các em đâu.
Đa phần các em bên này sẽ dùng binder (cái tệp) để kẹp giấy.
Giáo viên thường sẽ phát giấy bài học cho các em đem về. Và họ cũng sẽ đưa cho các em danh sách dụng cụ học tập cần mua. Đa phần cũng chỉ là giấy bút căn bản, bên này các em dùng giấy rời, dùng tới đâu kẹp vào binder tới đó chứ không dùng vở.
Thường vào cuối tháng 8 đầu tháng 9 là mùa Back to school (tựu trường) siêu thị các nơi (Walmart, Costco,..) sẽ bán dụng cụ học tập với giá rẻ hơn cho các em, nên hãy mua dụng cụ học tập vào lúc đó.
Sách giáo khoa:
Bên này các em không cần mua sách giáo khoa, trường sẽ cho các em mượn hoặc giáo viên sẽ in tài liệu cho các em. Các em hãy giữ sách cẩn thận để cuối năm học trả lại, dành cho các bạn năm sau học. Đừng làm bẩn sách vì sách giáo khoa ở đây rất đắt (khoảng $100 - 2tr).
Họp phụ huynh:
Đa phần một học kỳ sẽ họp phụ huynh 2-3 lần, khi họp các phụ huynh sẽ được đăng ký họp vào giờ nào, nói chuyện với giáo viên nào của các em. Các buổi họp sẽ là 1-1, tức là giáo viên chỉ nói chuyện riêng với phụ huynh của con em mình về việc học hành.
Privacy (riêng tư) của các em cực kỳ quan trọng, nên thành tích học tập, điểm số của các em sẽ được bảo mật, chỉ có giáo viên, phụ huynh và các em được biết, còn lại giáo viên không được cho bất kỳ ai khác biết.
Giám thị:
Đa phần bên này các em sẽ có counsellor (người tư vấn) phụ trách về nói chuyện với các em về việc trường lớp, chọn môn, hướng đi tương lai, và cả tư vấn tâm sinh lý của các em.
Trước mắt chuyện trường lớp chỉ có bấy nhiêu thôi, ở phần sau Đi học Canada sẽ nói về cuộc sống của các em ngoài trường học nhé.