09/16/2025
Trung Tâm Văn Hóa Việt Nam hân hạnh giới thiệu một buổi trò chuyện ngắn nhưng đầy cảm hứng với Tiến sĩ Nhật Phi Phạm Nhat Pham một người trẻ gốc Việt vừa hoàn thành chương trình Tiến sĩ Biologie tại Canada.
Qua 3 câu hỏi đơn giản nhưng sâu sắc, chúng tôi mong muốn mang đến cho cộng đồng—đặc biệt là thế hệ trẻ—một góc nhìn chân thật về hành trình học vấn, vượt qua thử thách, và giữ vững khát vọng.
Chúng ta hãy cùng lắng nghe những chia sẻ của Phi để tiếp thêm động lực, niềm tin và tự hào dân tộc cho các bạn trẻ Việt Nam ở khắp nơi trên thế giới.
1. “Thách thức lớn nhất mà bạn gặp phải trong suốt hành trình hoàn tất học vị Tiến sĩ là gì, và bạn đã vượt qua nó như thế nào?”
Cả những thách thức bên ngoài lẫn bên trong đều có thể định hình quá trình làm Tiến sĩ. Trong suốt quá trình làm Tiến sĩ, một chiếc kính hiển vi quan trọng cho dự án của tôi đã bị hỏng nhiều lần. May mắn thay, nền tảng kính hiển vi của chúng tôi có một chuyên gia tài năng, người đã sửa chữa nó hết lần này đến lần khác. Điều này nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tài trợ cho các ngành khoa học cơ bản; một số đột phá nhất định không thể xảy ra nếu các nghiên cứu sinh sau đại học không được trang bị tốt. May mắn thay, nền tảng kính hiển vi của chúng tôi đã có một số nâng cấp đáng kể kể từ đó. Tôi đã phải tìm ra những cách sáng tạo để xoay chuyển tình thế, đôi khi bằng cách thực hiện các loại thí nghiệm khác nhau, hoặc bằng cách nhận thức được những lỗi kỹ thuật tiềm ẩn trong thiết kế thí nghiệm của mình. Những thách thức như vậy có thể gây áp lực lên năng lượng tinh thần của sinh viên, dẫn tôi đến những thách thức nội tại. Làm Tiến sĩ là một chương trình dài và căng thẳng. Điều quan trọng là phải phát triển các chiến lược đối phó hiệu quả, một mạng lưới hỗ trợ vững chắc và tìm kiếm sự giúp đỡ khi cần thiết.
2. “Đã có lúc nào bạn gần như bỏ cuộc chưa, và điều gì đã giúp bạn tiếp tục?”
Tôi không nhớ rõ, nhưng có những khoảnh khắc căng thẳng tột độ. Ví dụ, khi các vấn đề kỹ thuật khiến tôi không thể thực hiện thí nghiệm, khi tôi làm việc liên tục nhiều ngày mà kết quả chẳng được bao nhiêu. Việc nghỉ ngơi để nạp lại năng lượng, cũng như tìm kiếm sự tư vấn đã rất hữu ích đối với tôi.
3. "Nếu bạn có thể đưa ra một lời khuyên cho các sinh viên trẻ - đặc biệt là những người đến từ các gia đình nhập cư hoặc cộng đồng thiểu số - thì đó sẽ là gì?"
Nếu bạn muốn nói về việc học sau đại học, tôi sẽ nhấn mạnh tầm quan trọng của việc giảng dạy. Tôi đã hướng dẫn hơn một chục sinh viên trong suốt quá trình học sau đại học, và tôi là một nhà khoa học mạnh mẽ hơn rất nhiều nhờ điều đó. Ngoài việc củng cố kiến thức của bản thân, việc hướng dẫn sẽ dạy bạn cách làm việc với mọi người. Nó cũng sẽ dạy bạn tính trách nhiệm, bởi vì thành công của họ phụ thuộc vào thế mạnh của bạn với tư cách là một người hướng dẫn. Vì vậy, đừng ngại ngần giảng dạy. Tuy nhiên, giảng dạy cũng có cái giá của nó. Một nghiên cứu sinh sau đại học hiếm khi thấy được lợi ích từ thời gian họ đầu tư cho người được hướng dẫn về mặt năng suất trong phòng thí nghiệm. Nhưng đó không phải là vấn đề, và tôi đảm bảo rằng, về lâu dài, mỗi sinh viên được hướng dẫn sẽ giúp bạn giỏi hơn trong lĩnh vực của mình.
Đối với sinh viên quốc tế, tôi muốn nhấn mạnh tầm quan trọng của điểm đầu tiên - mạng lưới hỗ trợ. Rất nhiều sinh viên quốc tế không có bạn bè và gia đình ở thành phố họ đang học. Việc kết bạn ở thành phố mới là rất quan trọng.
Cuối cùng, đối với sinh viên đến từ các gia đình nhập cư nói chung, tôi muốn khuyên bạn hãy tin tưởng vào kiến thức của mình. Mỗi nền văn hóa khác nhau về cách họ xây dựng sự tự tin và đạo đức nghề nghiệp của một người. Bạn sẽ phải xây dựng sự tự tin vào kiến thức của chính mình. Điều này có thể khó khăn trong các lĩnh vực mà dường như có quá nhiều kiến thức cần biết, chẳng hạn như sinh học. Lời khuyên của tôi là hãy dành nhiều thời gian hơn cho việc đọc và ít thời gian trong phòng thí nghiệm hơn. Một điều khác giúp tôi xây dựng sự tự tin là giảng dạy. Bạn biết nhiều hơn bạn nghĩ.
Cảm ơn Phi, và chúc con nhiều thành công trong hành trình và sứ mạng sắp tới
🇬🇧 INTRODUCTION
The Vietnamese Cultural Center Trung Tâm Văn Hoá Việt Nam vùng Montreal is proud to present a brief yet powerful interview with Dr. Phi Pham, a young Vietnamese achiever who recently earned his PhD in Biologie in Canada.
Through three short but meaningful questions, we hope to share an authentic glimpse into his journey of perseverance, growth, and ambition—aimed at inspiring the next generation of Vietnamese youth.
Let’s listen to Phi’s story and reflect on how resilience, education, and cultural identity can lead us toward greatness.
1. “What was the biggest challenge you faced during your PhD journey, and how did you overcome it?”
Both external and internal challenges can shape a PhD. Throughout my PhD, a microscope critical for my project broke down several times. Luckily, our microscopy platform has a talented specialist who managed to fix it time and time again. This highlights the importance of funding fundamental sciences; certain breakthroughs can’t happen if graduate student researchers are not well equipped. Fortunately, our microscopy platform has seen some significant upgrades since then. I had to find creative ways to pivot, sometimes by performing different kinds of experiments, or by being cognizant of potential technical failures in my experimental design. Such challenges can be taxing on a student’s mental energies, which brings me to internal challenges. A PhD is a long and stressful degree. It is important to develop effective coping strategies, a robust support network, and seek help when needed.
2. “Was there a moment when you almost gave up, and what kept you going?”
None that I can recall, but there were moments that were high points in terms of stress. For instance, when technical issues prevented me from performing experiments, when I had been working for too many days in a row with little results to show. Taking some time off to recharge, as well as seeking counseling were helpful for me.
3. “If you could give one piece of advice to young students—especially those who come from immigrant families or minority communities—what would it be?”
If you mean with regards to graduate studies, I would highlight the importance of teaching. I have mentored over a dozen students throughout grad school, and I am a much stronger scientist for having done so. In addition to strengthening your own knowledge, mentoring will teach you how to work with people. It will also teach you responsibility, since their success hinges on your strengths as a mentor. So, don’t shy away from teaching. That being said, teaching has a cost. A graduate student will rarely see the time they invest into a mentee back in terms of in-lab productivity. But that’s not the point, and I guarantee that, in the long run, every student taught will make you better in your field.
For international students, I would stress the importance of my first point – the support network. A lot of international students do not have friends and family in the city they are studying. It is important to make friends in your new city.
Finally, for students who come from immigrant families in general, I would say to trust your knowledge. Cultures differ in how they build a person’s confidence, and their work ethic. You will have to build your confidence in your own knowledge. This can be difficult in fields where it seems like there is so much to know, like in biology. My advice to do this is to spend a bit more time reading, and a bit less time in the lab. What also helped me build my confidence is teaching. You know more than you think.
Thank you Phi, and I wish you much success in your upcoming journey and mission.
01/19/2026
11/09/2025