11/07/2026
De Vlaamse nationale feestdag is een herdenking van een bloederige veldslag in 1302. Dat is in de meeste landen zo. Bloed en feestdagen gaan vaak hand in hand. Voor de Amerikanen is dat 4 juli, toen ze zichzelf onafhankelijk verklaarden van Groot-Brittannië en jaren oorlog volgden. Voor de Fransen is het 14 juli, de dag dat de gehate staatsgevangenis ‘La Bastille’ werd bestormd en de gruwelijke Franse revolutie begon.
Wat we vieren is niet het bloed dat vergoten is. Het is de vrijheid die erdoor gewonnen is. De ontvoogding van een land, de mogelijkheid om als gemeenschap eigen keuzes te maken.
Vandaag is het 11 juli 2026 en vereisen vrijheid en kansen in Europa geen bloedbad. Gelukkig maar. De echte ontvoogding van mensen en volkeren, verloopt via onderwijs. Dat is wat Vlaanderen voor mij heeft gedaan als dochter van Koerdische ouders die hier in de mijnen kwamen werken. Mijn leven had er heel anders uitgezien als mijn ouders daar waren gebleven. Voor mij heeft de Vlaamse ontvoogding gewerkt. En met mij voor heel veel meisjes en jongens van allochtone afkomst. Dat is mijn Guldensporenslag en dat is wat voor mij het symbool van 11 juli betekent.
En vandaag ben ik als minister van Onderwijs verantwoordelijk om dat door te geven aan de volgende generaties. Ons onderwijs is nog steeds een ontvoogdingsmachine. Het is nog steeds een kansenmachine. Maar het kan veel beter. In het recente verleden hebben we ervoor gekozen om kennis en discipline los te laten ten voordele van vaardigheden en zelfontdekking. Een keuze die toen modieus was, maar in de concrete resultaten jongeren niet hun volle potentieel laat bereiken.
We hebben met de nieuwe minimumdoelen ervoor gekozen om discipline en kennis opnieuw centraal te zetten. Een kennisrijk curriculum is geen terugkeer naar vanbuiten leren, maar een manier om het brein sterker te maken. Feitenkennis over bijvoorbeeld geschiedenis, aardrijkskunde, wetenschap en taal vormt de bouwstenen waarmee leerlingen verbanden leren leggen. Het gaat niet om papegaaienwerk. Het gaat om een fundament waarop jongeren kunnen verder bouwen en sterker staan dan de generatie voor hen.
Onderwijs moet de motor zijn van kennis van het verleden en de bouwgrond van een toekomst om beter te doen. Dat is ontvoogding.
Om dat concreet te maken, daag ik u uit voor een quiz. Hieronder vindt u 5 vragen waarvan we willen dat kinderen op het einde van het lager onderwijs het antwoord moeten kennen. Wees gerust, de antwoorden vindt u in de eerste reactie.
Een fijne Vlaamse feestdag!
-
1. Je hebt 3 kleuren T-shirts en 2 soorten broeken. Hoeveel verschillende outfits kan je maken door telkens één T-shirt met één broek te combineren?
2. Een zwemmer test 40 starts en zet 34 keer foutloos af. Bereken op basis daarvan de kans dat hij bij zijn volgende start foutloos afzet, uitgedrukt in een percentage.
3. Hoe noem je het proces waarbij planten met zonlicht suikers aanmaken? Spel het woord correct.
4. Wie behaalde als eerste Congolees een diploma hoger onderwijs in België en vocht mee tijdens de Eerste Wereldoorlog?
5. Welke middeleeuwse abdis geldt als de eerste bij naam bekende vrouwelijke componiste uit de klassieke muziekgeschiedenis?