04/09/2026
Novi naslov u izdanju Univerziteta "Džemal Bijedić" u Mostaru 📚
Badem (Prunus amygdalus L.) genetička i fenotipska karakterizacija / Jasna Hasanbegović Sejfić
Izvodi iz recenzija:
🔹Recenzentica prof. dr. Jasmina Aliman navodi u svojoj recenziji da knjiga „Badem (Prunus amygdalus L.) genetička i fenotipska karakterizacija“ predstavlja izuzetno vrijedan i sveobuhvatan doprinos proučavanju vrste Prunus amygdalus L., koja je, uprkos svom ekološkom, biološkom i ekonomskom značaju, u naučnoj literaturi Bosne i Hercegovine i šire regije do sada bila nedovoljno zastupljena. Ova knjiga se s pravom može smatrati prvim sistematskim i interdisciplinarnim prikazom badema na prostoru Hercegovine, ali i šireg balkanskog područja. Knjiga je nastala na temelju rezultata doktorske disertacije autorice i zasnovana je na opsežnom istraživanju genetičke i fenotipske karakterizacije badema primjenom savremenih molekularnih metoda, posebno mikrosatelitnih (SSR) markera. Istraživanje provedeno na području Bosne i Hercegovine, Hrvatske i Crne Gore omogućilo je procjenu genetičke karakterizacijai, identifikaciju autohtonih i tradicionalnih genotipova, te njihovu komparaciju sa standardnim kultivarima. Time je ostvaren značajan doprinos valorizaciji domaće germplazme i očuvanju genetičkog diverziteta. Posebna vrijednost knjige ogleda se u njenom multidisciplinarnom pristupu. Autorica sistematično obrađuje porijeklo i rasprostranjenost badema, njegovu botaničku pripadnost, selekciju i oplemenjivanje, te proizvodnju u svijetu i u Bosni i Hercegovini. Značajno mjesto posvećeno je morfološkim i biološkim karakteristikama vrste, uključujući detaljnu analizu cvjetanja, oplodnje i fizioloških procesa, što predstavlja čvrstu osnovu za razumijevanje adaptivnih sposobnosti badema u različitim agroekološkim uslovima. Ovakav pristup omogućava čitaocu da stekne cjelovit uvid u savremene tehnike identifikacije i karakterizacije genotipova, što knjigu čini relevantnom i u širem kontekstu genetičkih istraživanja voćnih vrsta. Pored teorijskih osnova, knjiga pruža i praktične smjernice vezane za izbor proizvodnog prostora, podizanje zasada, sisteme uzgoja, rezidbu, ishranu i navodnjavanje, razmnožavanje, zaštitu od bolesti i štetočina, te berbu i čuvanje plodova. U kontekstu globalnih izazova očuvanja biodiverziteta i genetičkih resursa, ova knjiga ima poseban značaj. Ukazujući na važnost očuvanja autohtonih i tradicionalnih kultivara kao nezamjenjivog izvora otpornosti, adaptabilnosti i oplemenjivačkog potencijala, autorica daje snažan doprinos razvoju strategija upravljanja biljnim genetičkim resursima navodi prof. Aliman. U zaključku i izražavanju mišljenja recenzentica prof. Aliman navodi da recenzirani rukopis “Badem (Prunus amygdalus L.) genetička i fenotipska karakterizacija” autorice doc.dr. Jasne Hasanbegović Sejfić, zadovoljava zahtjeve nastavno-naučne literature i može biti prihvaćen kao “knjiga”. Knjiga „Badem (Prunus amygdalus L.) genetička i fenotipska karakterizacija“ predstavlja naučno utemeljeno, tematski sveobuhvatno i stručno relevantno djelo, koje će nesumnjivo zauzeti značajno mjesto u literaturi iz oblasti genetike i oplemenjivanja biljaka kao i voćarstva. Ona predstavlja pouzdan izvor informacija i čvrstu osnovu za dalja istraživanja, oplemenjivačke programe i racionalno korištenje genetičkih resursa badema u Bosni i Hercegovini i regionu.
🔹Knjiga naslova „Badem (Prunus amygdalus L.) genetička i fenotipska karakterizacija“ predstavlja naučno utemeljeno i tematski izuzetno značajno djelo koje se bavi proučavanjem vrste Prunus amygdalus u kontekstu njenog genetičkog diverziteta, fenotipske varijabilnosti i proizvodnog potencijala navodi u svojoj recenziji prof. dr. Semina Hadžiabulić. Autorica ovom knjigom daje vrijedan doprinos sistematičnom istraživanju badema, voćne vrste koja je u regionalnim okvirima do sada bila nedovoljno zastupljena u sveobuhvatnim naučnim analizama. Knjiga je koncipirana kao sinteza fundamentalnih naučnih istraživanja i primijenjenih znanja iz oblasti voćarstva i biljne genetike. Polazeći od značaja očuvanja biodiverziteta i genetičkih resursa, autorica argumentovano naglašava potrebu valorizacije autohtonih i tradicionalnih genotipova badema, koji predstavljaju dragocjen genetički potencijal za buduće oplemenjivačke programe. Istraživanja provedena na području Bosne i Hercegovine, Hrvatske i Crne Gore dodatno potvrđuju regionalni značaj ove studije. Posebno se izdvaja molekularno-genetički segment, u kojem su detaljno i metodološki precizno predstavljene savremene tehnike procjene genetičke varijabilnosti, naročito primjena mikrosatelitnih (SSR) markera. Autorica jasno interpretira rezultate genetičke analize, pružajući naučnu osnovu za identifikaciju, diferencijaciju i očuvanje samoniklih i tradicionalnih genotipova. Recenzirana publikacija „Badem (Prunus avium L.) genetička i fenotipska karakterizacija“, čija je autorica doc. dr. Jasna Hasanbegović Sejfić, po svom sadržaju, strukturi i naučnoj utemeljenosti u potpunosti zadovoljava kriterije nastavno-naučne literature i može biti prihvaćena kao knjiga. Djelo predstavlja sistematičan i metodološki jasno koncipiran prikaz genetičke i fenotipske varijabilnosti odrađene vrste, uz primjenu savremenih naučnih metoda u evaluaciji genetičkog diverziteta i identifikaciji genotipova. Autorica, prema navodima prof. Hadžiabulić, u publikaciji objedinjuje teorijska znanja iz oblasti genetike, pomologije i oplemenjivanja sa rezultatima vlastitih istraživanja, čime knjiga dobija dodatnu naučnu vrijednost i originalnost. Struktura rada je logična i pregledna, a sadržaj obuhvata relevantne aspekte biologije vrste, genetičkih resursa, molekularnih i fenotipskih markera, kao i širi kontekst očuvanja biodiverziteta i upravljanja germplazmom. Posebno se ističe primjena savremenih molekularnih tehnika, što publikaciju svrstava u red aktuelne i savremene naučne literature. Knjiga je namijenjena studentima, istraživačima i stručnjacima iz oblasti voćarstva, genetike i poljoprivrednih nauka, te predstavlja pouzdan izvor informacija i solidnu osnovu za dalja istraživanja i oplemenjivačke programe. Na osnovu uvida u sadržaj i naučni doprinos publikacije, može se konstatovati da ista ispunjava sve stručne i formalne uslove da bude prihvaćena kao nastavno-naučna knjiga. Zaključno, knjiga „Badem (Prunus amygdalus L.) genetička i fenotipska karakterizacija“ autorice predstavlja stručno, naučno relevantno i sveobuhvatno djelo, koje će imati trajnu vrijednost kao osnova za dalja istraživanja, oplemenjivačke programe i racionalno upravljanje genetičkim resursima badema navodi prof. Hadžiabulić.
