Sumqayıt şəhər Q.Qarayev adına 1 nömrəli Uşaq Musiqi Məktəbi

Bayram sevinci

16.03.2026 cı il tarixində Q.Qarayev adına 1 nömrəli Uşaq Musiqi Məktəbində "Novruz gəlir elimizə" adlı tədbir keçirildi. Tədbirdə müəllim və şagirdlərin ifasında rəngarəng musiqilər səsləndirildi. Konsertdə məktəbin müəllimləri və valideynləri iştirak etdilər. Tədbir qonaqlarda xoş təssürat yaratdı. Sonda məktəbin direktoru Vüqar Hacıyev öz çıxışında məktəbin şagird və müəllim kollektivini səmimi qəlbdən təbrik etdi, onlara uzun ömür-can sağlığı arzuladı. Bayramınız mübarək!

Baharın gəlişi
14.03.2026 -cı il tarixində Q.Qarayev adına 1 nömrəli Uşaq Musiqi Məktəbində Novruz bayramına həsr olunmuş " Elimizə Bahar gəlir" adlı konsert keçirilmişdir. Tədbirdə məktəbin fortepiano və xalq çalğı alətləri şöbəsinin birinci siniflərinin şagirdləri iştirak etmişdir. Şagirdlərin rəngarəng musiqi töhfələri iştirakçılar tərəfindən alqışlarla qarşılandı. Tədbirdə xalqımızın qədim tarixini əks etdirən adət ənənələrimiz haqqinda da məlumat verildi.Konsertin sonunda məktəbin direktoru Vüqar Hacıyev tədbir iştirakçılarını bayram münasibəti ilə təbrik etdi. Onlara bol ruzi, əmin amanlıq və xoş günlər arzu etdi.

Müasir Dünyanın Təhlükəsizlik Arxitekturası: Bakıdan Qlobal Sülh və Sabitlik Mesajı

Dünyanın mürəkkəb geosiyasi mərhələdən keçdiyi bir dövrdə sülh və təhlükəsizlik məsələləri qlobal gündəliyin ən vacib mövzularından birinə çevrilib. Münaqişələrin artdığı, yeni gərginlik ocaqlarının yarandığı indiki şəraitdə dövlətlərin qarşısında duran əsas vəzifə sabitliyi qorumaq, təhlükəsizlik mühitini möhkəmləndirmək və davamlı inkişaf üçün etibarlı zəmin yaratmaqdır. Məhz bu kontekstdə Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 12 mart 2026-cı ildə XIII Qlobal Bakı Forumunda “Keçid dövründə olan dünyada fikir ayrılıqlarının aradan qaldırılması” mövzusunda çıxışı beynəlxalq ictimaiyyət üçün mühüm mesajlar verdi. Dövlət başçısı çıxışında vurğuladı ki, hazırkı şəraitdə təhlükəsizlik, sabitlik və müdafiə məsələləri hər bir ölkənin gündəliyində birinci prioritet olmalıdır. Çünki təhlükəsizlik təmin olunmadan iqtisadi inkişaf, sosial rifah və siyasi sabitlik kimi digər məqsədlər mənasını itirir.

Prezidentin çıxışında xüsusi diqqət çəkən məqamlardan biri Azərbaycan nümunəsinin qlobal sülh təcrübəsi kimi təqdim olunması idi. Dövlət başçısı qeyd etdi ki, Azərbaycan uzun illər davam edən münaqişədən sonra sülhə nail olmuş ölkə kimi artıq yeni mərhələdə yaşayır. Onun sözlərinə görə, bu gün ölkə artıq yeddi aydır real sülh şəraitində fəaliyyət göstərir və bunun nəticələri tədricən görünməkdədir. Bu fakt təkcə regional deyil, həm də beynəlxalq siyasət üçün mühüm nümunədir. Çünki müasir dünyada uzunmüddətli münaqişələrin qısa müddətdə siyasi razılaşma ilə başa çatdırılması nadir hallarda baş verir.

Prezident İlham Əliyev Azərbaycan tarixində ən mürəkkəb dövrlərdən biri olan işğal illərini də xatırladaraq bildirdi ki, ölkə təxminən 30 il ərzində ərazisinin 20 faizinin işğal altında qalması kimi ağır bir reallıqla üzləşmişdi. Bu müddətdə beynəlxalq təşkilatların qəbul etdiyi qərarların icra olunmaması, xüsusilə də BMT Təhlükəsizlik Şurasının qətnamələrinin kağız üzərində qalması beynəlxalq hüquq sisteminin effektivliyinə dair ciddi suallar doğururdu. Azərbaycan məhz bu şəraitdə beynəlxalq hüquqa əsaslanaraq öz suverenliyini və ərazi bütövlüyünü bərpa etdi. Prezidentin vurğuladığı kimi, bu proses ölkənin özünümüdafiə hüququ çərçivəsində həyata keçirildi və beynəlxalq hüququn prinsiplərinə uyğun idi.

Dövlət başçısının çıxışında diqqət çəkən əsas məqamlardan biri Azərbaycanın münaqişənin həllində əldə etdiyi üç fərqli təcrübənin təqdim olunması idi. Birinci təcrübə işğal şəraitində yaşamaq və beynəlxalq hüququn selektiv tətbiqinin nəticələrini görmək idi. İkinci təcrübə isə 2020-ci ildə baş vermiş İkinci Qarabağ Müharibəsi zamanı güc tətbiq etməklə ərazilərin azad edilməsi oldu. Prezident vurğuladı ki, bəzən bütün sülh vasitələri tükəndikdə və beynəlxalq hüquq sizin tərəfinizdə olduqda gücdən istifadə etmək qaçılmaz olur. Azərbaycan məhz belə bir mərhələdə hərbi güc tətbiq edərək ərazi bütövlüyünü bərpa etdi və bununla da müasir tarixdə nadir rast gəlinən bir presedent yaratdı.

Bu prosesin ən maraqlı və mühüm mərhələsi isə müharibədən sonra əldə edilən sülh təcrübəsidir. Prezident qeyd etdi ki, Azərbaycan və Ermənistan arasında normallaşma prosesi gözləniləndən daha sürətli baş verdi. 2023-cü ilin sentyabrında baş verən son qarşıdurmadan cəmi iki ildən az müddət sonra sülh razılaşması əldə edildi və 2025-ci ilin avqustunda sülh sənədi paraflandı. Bu, müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində çox nadir hadisə hesab olunur. Dövlət başçısının sözlərinə görə, bunun əsas səbəbi güclü siyasi iradə və müharibənin sonsuza qədər davam edə bilməyəcəyinin dərk olunması idi.

Prezident İlham Əliyev həmçinin vurğuladı ki, Azərbaycan sülhü yalnız formal sənəd kimi qəbul etməyib, onu real həyatda tətbiq etməyə başlayıb. Bu gün Azərbaycan və Ermənistan sərhədində sabitlik hökm sürür, atəşkəs pozuntuları müşahidə olunmur və artıq insan tələfatı baş vermir. Bu fakt region üçün yeni təhlükəsizlik mühitinin formalaşdığını göstərir. Azərbaycan münaqişədən qalib çıxmasına baxmayaraq, revanşist siyasət yürütməyərək əksinə, sülh təşəbbüsü ilə çıxış edən tərəf kimi çıxış edir. Bu isə beynəlxalq siyasətdə nadir rast gəlinən konstruktiv yanaşma kimi qiymətləndirilə bilər.

Sülh siyasətinin praktik nəticələrindən biri də iqtisadi əməkdaşlığın bərpasıdır. Prezident İlham Əliyev çıxışında qeyd etdi ki, Azərbaycan artıq Ermənistan üçün həyati əhəmiyyət daşıyan enerji məhsullarının ixracına başlayıb və ticarət əlaqələrinin bərpası istiqamətində addımlar atılıb. Bu, regionda uzunmüddətli sabitliyin qurulmasına xidmət edən mühüm amildir. Çünki iqtisadi əməkdaşlıq dövlətlər arasında qarşılıqlı asılılığı artıraraq yeni münaqişə risklərini minimuma endirir. Azərbaycanın bu siyasəti göstərir ki, ölkə qısa müddətli siyasi dividendlər deyil, uzunmüddətli regional sabitlik strategiyasını prioritet hesab edir.

Beləliklə, XIII Qlobal Bakı Forumunda səsləndirilən fikirlər təkcə Azərbaycanın regional siyasətini deyil, həm də qlobal təhlükəsizlik gündəliyini əks etdirən mühüm mesajlar kimi qiymətləndirilə bilər. Prezident İlham Əliyevin çıxışı göstərir ki, müasir dünyada sülh yalnız siyasi bəyanatlar və diplomatik şüarlarla deyil, güclü siyasi iradə, ədalətli mövqe və real addımlar vasitəsilə təmin edilə bilər. Azərbaycanın keçdiyi yol isə münaqişələrin həlli və postmünaqişə dövrünün qurulması baxımından beynəlxalq ictimaiyyət üçün diqqətəlayiq bir model kimi çıxış edir.

Gülnaz Səfərova, Sumqayıt şəhər Veteranlar Təşkilatının sədr müavini

Azərbaycan–Avropa münasibətləri yaxın illərdə daha da dərinləşəcək

2026-cı il martın 11-də Azərbaycana həyata keçirilən yüksək səviyyəli səfər ölkənin Avropa strukturları ilə münasibətlərində yeni mərhələnin göstəricisi kimi qiymətləndirilir. Antonio Costanın Bakıya səfəri zamanı Azərbaycan Respublikasının Prezidenti Ilham Aliyev ilə keçirilən görüş və birgə mətbuat bəyanatı tərəflər arasında siyasi dialoqun, iqtisadi əməkdaşlığın və enerji tərəfdaşlığının genişləndirilməsi baxımından mühüm mesajlarla yadda qalıb. Bu görüş həm də Azərbaycanın Avropa məkanında artan geosiyasi və iqtisadi rolunun növbəti təsdiqi kimi qiymətləndirilir. Müasir beynəlxalq münasibətlər sistemində enerji təhlükəsizliyi, regional sabitlik və nəqliyyat marşrutlarının inkişafı kimi məsələlər əsas prioritetlərdən biri olduğundan Azərbaycan–Avropa münasibətləri strateji əhəmiyyət kəsb edir.
Prezident İlham Əliyev bəyanatında vurğulayıb ki, Azərbaycan ilə Avropa İttifaqı arasında münasibətlər hazırda müxtəlif səviyyələrdə fəal tərəfdaşlıq mərhələsindədir. Dövlət başçısının sözlərinə görə, son illər ərzində qarşılıqlı səfərlərin intensivləşməsi, o cümlədən Avropa Komissiyası üzvlərinin Azərbaycana ardıcıl səfərləri tərəflər arasında dialoqun davamlı xarakter aldığını göstərir. Bu dinamika yalnız siyasi sahədə deyil, iqtisadi və investisiya əməkdaşlığında da özünü göstərir. Statistik göstəricilər də bu tendensiyanı təsdiqləyir: 2026-cı ilin yanvar ayında Azərbaycanın xarici ticarət dövriyyəsinin təxminən yarısının Avropa İttifaqı ölkələrinin payına düşməsi Brüsselin Bakının əsas iqtisadi tərəfdaşlarından biri olduğunu bir daha ortaya qoyur.
Enerji əməkdaşlığı Azərbaycan–Avropa münasibətlərinin əsas sütunlarından biri kimi qalır. Prezident İlham Əliyevin qeyd etdiyi kimi, 2022-ci ildə Azərbaycan ilə Avropa Komissiyası arasında enerji sahəsində strateji tərəfdaşlıq haqqında sənəd imzalanıb və bu sənəd əməkdaşlığı yeni mərhələyə çıxarıb. Həmin sənəddən sonra Azərbaycanın Avropaya qaz ixracı həm həcm, həm də coğrafiya baxımından genişlənib. Hazırda Avropa İttifaqının 10 üzv dövləti Azərbaycan qazı alır, ümumilikdə isə Azərbaycan qazının ixrac edildiyi ölkələrin sayı 16-ya çatıb. Bu fakt Azərbaycanın Avropanın enerji təhlükəsizliyində oynadığı rolu daha da gücləndirir və ölkəni qlobal enerji bazarında mühüm aktorlardan birinə çevirir.
Dövlət başçısı həmçinin bildirib ki, yaxın illərdə qaz hasilatının artırılması planlaşdırılır. Yeni yataqların istismara verilməsi nəticəsində növbəti iki-üç il ərzində mövcud həcmlərlə müqayisədə minimum 10 milyard kubmetr əlavə qaz hasilatı gözlənilir. Bu artım Avropa bazarının enerji tələbatının qarşılanmasında Azərbaycanın rolunu daha da genişləndirəcək. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası çərçivəsində aparılan müzakirələr və əməkdaşlıq mexanizmləri bu istiqamətdə konkret addımların atıldığını göstərir.
Enerji əməkdaşlığının digər mühüm istiqaməti isə bərpaolunan enerji sahəsidir. Prezident İlham Əliyevin sözlərinə görə, Azərbaycan külək, günəş və su elektrik enerjisi potensialından geniş istifadə etmək niyyətindədir. Planlara əsasən, yaxın 5–6 il ərzində ölkə ixraca hazır 6–8 giqavat gücündə bərpaolunan enerji istehsal etmək imkanına malik olacaq. Azərbaycanın coğrafi xüsusiyyətləri – ildə 300-dən çox günəşli günün olması və əlverişli külək potensialı – bu sahədə geniş imkanlar yaradır. Bu kontekstdə Avropa tərəfdaşları ilə dəniz dibi enerji kabelləri və yeni ötürmə xətlərinin yaradılması istiqamətində müzakirələr aparılır.
Bəyanatda regional sabitlik və sülh məsələlərinə də xüsusi diqqət yetirilib. Prezident İlham Əliyev qeyd edib ki, Azərbaycan artıq yeddi aydır sülh şəraitində yaşayır və Ermənistanla paraflanmış sülh sazişi regionda yeni əməkdaşlıq imkanları yaradır. Bu proses çərçivəsində nəqliyyat və logistika layihələri, xüsusilə Orta Dəhlizin genişləndirilməsi məsələləri gündəmdədir. Regionda sabitliyin möhkəmlənməsi həm də Avropa ilə Asiya arasında iqtisadi əlaqələrin inkişafına müsbət təsir göstərə bilər.
Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən məqamlardan biri də sülhün yalnız sənədlərlə deyil, real addımlarla möhkəmləndirilməsi məsələsi olub. Azərbaycanın Ermənistana bəzi neft məhsullarının təchizatına başlaması və digər ölkələrdən Ermənistana yönələn yüklərin Azərbaycan ərazisindən tranzitinə qoyulan məhdudiyyətlərin aradan qaldırılması bu istiqamətdə siyasi iradənin praktiki ifadəsi kimi təqdim olunur. Dövlət başçısının fikrincə, belə addımlar iki ölkə arasında uzunmüddətli etimadın formalaşmasına xidmət edir.
Ümumilikdə, Azərbaycan Prezidenti ilə Avropa İttifaqı Şurası Prezidentinin birgə bəyanatı göstərir ki, Bakı ilə Brüssel arasında münasibətlər yalnız enerji sahəsi ilə məhdudlaşmır. Ticarət, investisiya, nəqliyyat-logistika layihələri və regional təhlükəsizlik məsələləri tərəfdaşlığın əsas istiqamətlərinə çevrilib. Mövcud siyasi dialoq və iqtisadi əməkdaşlıq perspektivləri onu deməyə əsas verir ki, Azərbaycan–Avropa münasibətləri yaxın illərdə daha da dərinləşəcək və bu tərəfdaşlıq həm regional sabitliyə, həm də Avrasiya məkanında enerji və nəqliyyat sisteminin inkişafına mühüm təsir göstərəcək.

Flora Abışova,Tibb kollecinin sabiq şöbə müdiri, həkim-farmakoloq

Azərbaycanda ilk dəfə Bakı və regionları əhatə edən genişmiqyaslı mədəni qastrol proqramı həyata keçiriləcək

Bu aydan etibarən Azərbaycan Respublikası Mədəniyyət Nazirliyinin təşəbbüsü və təşkilatçılığı ilə ölkənin aparıcı bədii kollektivlərinin iştirakı ilə Bakı şəhərini və regionları əhatə edən genişmiqyaslı mədəni qastrol proqramı həyata keçiriləcək. Layihə paytaxt və bölgələri vahid proqram çərçivəsində birləşdirən və ölkə üzrə geniş coğrafiyanı əhatə edən ilk sistemli mədəni qastrol təşəbbüsü kimi reallaşdırılır. Xatırladaq ki, layihənin ilk tədbirləri 2025-ci ilin sonundan başlanıb.

Təşəbbüsün əsas məqsədi ölkə üzrə vahid mədəni məkanın formalaşdırılması, regionlarda mədəni həyatın daha da canlandırılması və yüksək səviyyəli incəsənət nümunələrinin bütün vətəndaşlar üçün əlçatanlığının artırılmasıdır. Layihə həmçinin paytaxt ilə bölgələr arasında mədəni əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə, milli incəsənətin regionlarda daha geniş təqdim olunmasına və gənclərin mədəni həyata fəal cəlb edilməsinə xidmət edir.

Qastrol proqramı çərçivəsində Azərbaycanın müxtəlif şəhər və rayonlarında ümumilikdə 30-a yaxın konsert və bədii proqramın təqdim olunması planlaşdırılır. Layihəyə təxminən 1200 sənətçi və yaradıcı heyət üzvünün cəlb edilməsi nəzərdə tutulur ki, bu da təşəbbüsün ölkənin mədəni həyatında geniş auditoriyanı və böyük coğrafiyanı əhatə etdiyini göstərir.

Proqram çərçivəsində Müslüm Maqomayev adına Azərbaycan Dövlət Akademik Filarmoniyası, Azərbaycan Dövlət Akademik Opera və Balet Teatrı, Heydər Əliyev Sarayı, Beynəlxalq Muğam Mərkəzi, Rəşid Behbudov adına Azərbaycan Dövlət Mahnı Teatrı və Fikrət Əmirov adına Gəncə Dövlət Filarmoniyasının nəzdində fəaliyyət göstərən bədii kollektivlər ölkənin müxtəlif bölgələrində konsert proqramları ilə çıxış edəcəklər.

Tamaşaçılara simfonik və kamera musiqisi, muğam, xalq çalğı alətləri musiqisi, xor və rəqs sənətinin seçilmiş nümunələri təqdim olunacaq. Bu proqram klassik musiqi irsinin qorunması, milli musiqi ənənələrinin təbliği və müasir ifaçılıq mədəniyyətinin geniş auditoriyaya çatdırılması baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır.

Qastrol səfərlərinin Bakı, Naxçıvan Muxtar Respublikası, Ağdam, Laçın, Gəncə, Mingəçevir, Lənkəran, Sumqayıt, Quba, Xaçmaz, Şəki, Qəbələ, Zaqatala, Balakən, Sabirabad, Şamaxı və digər şəhər və rayonları əhatə etməsi planlaşdırılır.

Layihə regionlarda fəaliyyət göstərən mədəniyyət müəssisələri və yaradıcı kollektivlərlə əməkdaşlığın genişləndirilməsinə, qarşılıqlı təcrübə mübadiləsinin inkişafına və yeni yaradıcılıq platformalarının formalaşmasına da töhfə verəcək. Eyni zamanda proqram tamaşaçıların asudə vaxtının səmərəli təşkilinə imkan yaradacaq, regionların mədəni cəlbediciliyini artıracaq və ölkə daxilində mədəni turizmin inkişafına əlavə stimul verəcək.

Qeyd edək ki, bu təşəbbüs “Azərbaycan Mədəniyyəti – 2040” Konsepsiyası çərçivəsində müəyyən olunmuş prioritet istiqamətlərdən biri – mədəniyyətin regionlarda əlçatanlığının artırılması və ölkə üzrə vahid mədəni ekosistemin formalaşdırılması məqsədlərinə uyğun olaraq həyata keçirilir.

07.03.2026-cı il tarixində Q.Qarayev adına 1 nömrəli Uşaq Musiqi Məktəbində 8 Mart Beynəlxalq Qadınlar gününə həsr edilmiş konsert keçirilmişdir. Tədbirdə məktəbin violin, fortepiano, xalq çalğı alətləri və xor şöbəsinin müəllim və şagirdləri iştirak etdi. Şagirdlərimiz öz təbrik və ürək sözlərini maraqlı çıxışları ilə qeyd etdilər. Tədbirin sonunda məktəbin direktoru Vüqar Hacıyev xanım müəllimləri təbrik etdi və xoş sözlərini çatdırdı.

Azərbaycan qadını: tarixdən müasir dövrə qədər şərəfli yol
8 Mart – Beynəlxalq Qadınlar Günü bütün dünyada olduğu kimi Azərbaycanda da böyük ehtiramla qeyd olunur. Bu əlamətdar gün qadınların cəmiyyətin inkişafındakı rolunu, onların hüquq və azadlıqlarının təmin olunması istiqamətində əldə olunan nailiyyətləri bir daha diqqətə çatdırır. Azərbaycan qadını tarix boyu xalqın mənəvi dəyərlərinin qorunmasında, dövlətçilik ənənələrinin yaşadılmasında və cəmiyyətin inkişafında mühüm rol oynamışdır.
Tarixin bütün dövrlərində Azərbaycan qadınları vətənpərvərlik və fədakarlıq nümunəsi göstərmişlər. Azərbaycan xalq ədəbiyyatının qədim abidələrindən olan “Kitabi-Dədə Qorqud” dastanında qadınların cəsarəti və müdrikliyi yüksək qiymətləndirilir. Tariximizdə Tomris, Möminə Xatun, Sara Xatun, Nüşabə, Nigar, Həcər və Tutu Bikə kimi görkəmli qadın şəxsiyyətlər xalqımızın şərəfli keçmişinin parlaq səhifələrini təşkil edir və Azərbaycan qadınının gücünü, iradəsini və liderlik keyfiyyətlərini nümayiş etdirir.
Azərbaycan qadınları Şərqdə ilk demokratik respublika olan Azərbaycan Xalq Cümhuriyyəti dövründə seçmək və seçilmək hüququ əldə etmişlər. Bu mühüm addım qadınların ictimai-siyasi həyatda fəal iştirakına geniş imkanlar yaratmış və onların cəmiyyətin inkişafına daha yaxından töhfə verməsinə şərait yaratmışdır. Həmin dövrdən etibarən qadınların dövlət idarəçiliyində və ictimai fəaliyyət sahələrində rolu getdikcə artmışdır.
Müstəqil Azərbaycan dövlətində qadın siyasətinin formalaşdırılması və inkişaf etdirilməsi Ümummilli Lider Heydər Əliyevin adı ilə bağlıdır. Onun rəhbərliyi ilə ölkə həyatının bütün sahələrində qadınların rolunun artırılmasına xüsusi diqqət yetirilmiş, qadınların dövlət idarəçiliyində və ictimai həyatda fəal iştirakı üçün geniş imkanlar yaradılmışdır. Bu siyasət bu gün də Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir və yeni məzmunla zənginləşdirilir.
Azərbaycanda qadın hüquqlarının təmin olunması dövlət siyasətinin mühüm istiqamətlərindən biridir. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası kişi və qadınların hüquq və azadlıqlarının bərabərliyinə təminat verir. Bu sahədə qəbul olunmuş “Gender bərabərliyinin təminatları haqqında” və “Məişət zorakılığının qarşısının alınması haqqında” qanunlar cəmiyyətin inkişafında gender bərabərliyinin təmin edilməsinə mühüm töhfə verir.
Ölkədə qadınların ictimai-siyasi və sosial-iqtisadi həyatda fəallığının artırılması istiqamətində həyata keçirilən tədbirlər müsbət nəticələr verməkdədir. Qadınlar dövlət qurumlarında, parlamentdə, bələdiyyələrdə, elm, təhsil, səhiyyə, mədəniyyət və digər sahələrdə uğurla fəaliyyət göstərirlər. Azərbaycan qadınları həmçinin sahibkarlıq fəaliyyətində və vətəndaş cəmiyyəti quruculuğunda da fəal iştirak edərək ölkənin sosial-iqtisadi inkişafına əhəmiyyətli töhfələr verirlər.
Azərbaycan Respublikasının Birinci vitse-prezidenti Mehriban xanım Əliyevanın fəaliyyəti Azərbaycan qadınının nüfuzunun beynəlxalq miqyasda daha da yüksəlməsinə xidmət edir. Onun rəhbərlik etdiyi Heydər Əliyev Fondu tərəfindən həyata keçirilən humanitar və mədəni layihələr ölkəmizin dünyada tanıdılmasına, milli mədəniyyətimizin təbliğinə və humanitar dəyərlərin təşviqinə mühüm töhfə verir.
Bu gün Azərbaycan qadınları cəmiyyət həyatının bütün sahələrində fəal iştirak edir, dövlətimizin inkişafına və tərəqqisinə öz layiqli töhfələrini verirlər. Onların yüksək intellekti, zəngin mənəvi dəyərləri və fəal vətəndaşlıq mövqeyi ölkəmizin gələcək inkişafında mühüm rol oynayır. Azərbaycan qadını həm ailənin, həm də cəmiyyətin mənəvi dayağı olaraq milli dövlətçiliyimizin möhkəmlənməsində və gələcək nəsillərin yetişdirilməsində əvəzsiz xidmət göstərir.
Gülnur Qasımlı, Sumqayıt Regional Vəkil Bürosunun vəkili

Azərbaycan yaşıl enerji istiqamətində yeni imkanlar yaratmağa çalışır

Bakıda keçirilən Cənub Qaz Dəhlizi Məşvərət Şurası və Yaşıl Enerji Məşvərət Şurası çərçivəsində nazirlərin iclasında Prezident İlham Əliyevin çıxışı Azərbaycanın enerji siyasətinin son illərdə keçdiyi yolu və qarşıdakı mərhələdə formalaşan yeni strateji istiqamətləri aydın şəkildə ortaya qoyur. Dövlət başçısının çıxışında səslənən fikirlər yalnız görülmüş işlərin xülasəsi deyil, eyni zamanda qlobal enerji bazarında dəyişən geosiyasi və iqtisadi reallıqlar fonunda Azərbaycanın rolunun necə transformasiya olunduğunu göstərən mühüm mesajlar kimi qiymətləndirilə bilər. Əslində, bu platforma artıq sadəcə texniki və ya iqtisadi müzakirə meydanı deyil; o, enerji təhlükəsizliyi məsələsində ölkələr arasında siyasi etimadın və uzunmüddətli əməkdaşlığın formalaşdığı strateji dialoq formatına çevrilib.

Son on iki ildə formalaşan əməkdaşlıq mexanizmi göstərir ki, enerji təhlükəsizliyi artıq ayrı-ayrı dövlətlərin daxili məsələsi deyil, regional və qlobal səviyyədə kollektiv məsuliyyət tələb edən bir sahədir. Prezidentin vurğuladığı kimi, müxtəlif geosiyasi gərginliklərə və iqtisadi çətinliklərə baxmayaraq, Azərbaycan və tərəfdaş ölkələr enerji təchizatının sabitliyini təmin edən dayanıqlı model qurmağa nail olublar. Bu modelin əsas xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, istehsalçı, tranzit və istehlakçı ölkələrin maraqları qarşılıqlı şəkildə uzlaşdırılır. Belə bir yanaşma isə enerji bazarında uzunmüddətli sabitlik yaradan ən vacib amillərdən biri hesab olunur.

Azərbaycanın qaz ixracının coğrafiyasının sürətlə genişlənməsi bu siyasətin praktik nəticəsi kimi diqqəti cəlb edir. Bir neçə il əvvəl on iki ölkəyə qaz tədarük edən Azərbaycan bu gün artıq on altı ölkənin enerji təhlükəsizliyinə töhfə verir. Bu göstərici boru kəmərləri vasitəsilə qaz ixrac edən ölkələr arasında Azərbaycanın xüsusi mövqeyə sahib olduğunu göstərir. Eyni zamanda, qaz təchizatının Avropa ilə məhdudlaşmaması, yeni istiqamətlərin açılması Azərbaycanın enerji diplomatiyasının daha çevik və çoxtərəfli xarakter aldığını nümayiş etdirir. Suriyaya qaz tədarükünün başlanması isə təkcə iqtisadi deyil, həm də humanitar və regional sabitlik baxımından əhəmiyyətli addım kimi dəyərləndirilə bilər.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında xüsusi vurğulanan məqamlardan biri də qaz təchizatının şaxələndirilməsi məsələsi idi. Bu yanaşma həm istehlakçı ölkələr, həm də istehsalçı dövlətlər üçün strateji əhəmiyyət daşıyır. Enerji bazarında artan rəqabət və dəyişən siyasi reallıqlar fonunda bir mənbədən asılılığın azaldılması bütün tərəflər üçün təhlükəsizlik amilinə çevrilir. Azərbaycan da məhz bu prinsipi əsas götürərək yeni bazarlara çıxış imkanlarını genişləndirməyə və mövcud tərəfdaşlıq şəbəkəsini daha da möhkəmləndirməyə çalışır.

Bununla yanaşı, Avropa enerji bazarında Azərbaycanın mövqeyinin güclənməsi də diqqət çəkən istiqamətlərdən biridir. Almaniya və Avstriyaya qaz tədarükünün başlanması ilə Avropa İttifaqının artıq on üzv dövləti Azərbaycan qazından istifadə edir. Lakin dövlət başçısının qeyd etdiyi kimi, mövcud infrastrukturların tam yüklənməsi yeni mərhələdə boru kəmərlərinin genişləndirilməsi və interkonnektorların yaradılması məsələsini gündəmə gətirir. Bu isə o deməkdir ki, Cənub Qaz Dəhlizi artıq formalaşmış layihədən daha çox inkişaf edən və genişlənən enerji sisteminə çevrilir.

Enerji strategiyasının digər mühüm istiqaməti isə bərpaolunan enerji sahəsində həyata keçirilən layihələrlə bağlıdır. Azərbaycan son illərdə günəş və külək enerjisi sahəsində iri layihələrin icrasına başlayıb və bu sahəyə beynəlxalq investorların marağı getdikcə artır. 240 meqavat gücündə külək elektrik stansiyasının istifadəyə verilməsi, eləcə də günəş enerjisi layihələri ölkənin enerji balansında alternativ mənbələrin rolunun artdığını göstərir. Bu proses yalnız ekoloji məqsədlərlə bağlı deyil; o, eyni zamanda daxili enerji balansının optimallaşdırılması və ixrac imkanlarının genişləndirilməsi baxımından da strateji əhəmiyyət daşıyır.

2032-ci ilə qədər alternativ enerji mənbələrindən 6–8 giqavat elektrik enerjisi əldə etmək planı Azərbaycanın enerji siyasətində yeni mərhələnin başlanğıcını göstərir. Bu hədəf ölkəyə daxili enerji istehlakında qazdan daha səmərəli istifadə etməyə və əlavə qaz həcmlərini ixraca yönəltməyə imkan verəcək. Eyni zamanda, iqtisadiyyatın yeni sahələri – xüsusilə rəqəmsal texnologiyalar, data mərkəzləri və sənaye infrastrukturu üçün daha sabit enerji bazasının formalaşmasına şərait yaradacaq.

Prezident İlham Əliyevin çıxışında diqqət çəkən digər məqam isə enerji siyasətinə praqmatik yanaşmanın vacibliyi ilə bağlı idi. Dövlət başçısı vurğuladı ki, bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafı vacib olsa da, faydalı qazıntı yanacaqlarını tamamilə nəzərə almamaq real deyil. Bu mövqe əslində Azərbaycanın enerji siyasətinin əsas fəlsəfəsini ifadə edir: ölkə həm ənənəvi enerji resurslarından səmərəli istifadə etməyə, həm də yaşıl enerji istiqamətində yeni imkanlar yaratmağa çalışır. Belə balanslaşdırılmış yanaşma isə qlobal enerji keçidi dövründə Azərbaycanın mövqeyini daha da gücləndirən amillərdən biri kimi qiymətləndirilə bilər.
Səbinə Ağayeva, Sumqayıt şəhər Heydər Əliyev Mərkəzinin əməkdaşı

Bu gün Xocalı dirçəliş, quruculuq və gələcəyə inamla xatırlanır

Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin açılış mərasimində Prezident İlham Əliyevin çıxışı siyasi, tarixi və ideoloji baxımdan bütöv bir dövlət mövqeyini ifadə etdi. Bu çıxışda Xocalı mövzusu təkcə keçmişin faciəsi kimi deyil, həm də ədalətin bərpası və milli iradənin təntənəsi kontekstində təqdim olundu. Prezident diqqəti ilk növbədə Memorial Kompleksinin məhz Xocalıda, faciənin baş verdiyi torpaqda açılmasına yönəltdi və bunun dərin rəmzi məna daşıdığını vurğuladı. İki il əvvəl təməli qoyulan bu kompleksin bu gün reallaşması tarixi həqiqətin və ədalətin artıq söz yox, fakt səviyyəsində təsdiqi kimi dəyərləndirildi.
Çıxışda Xocalı soyqırımı Ermənistan dövləti tərəfindən azərbaycanlılara və bütövlükdə bəşəriyyətə qarşı törədilmiş ağır cinayət kimi xarakterizə olundu. Bir gecə ərzində yüzlərlə dinc sakinin, qadın və uşağın qətlə yetirilməsi, insanların itkin düşməsi və talelərinin naməlum qalması bu cinayətin miqyasını və mahiyyətini açıq şəkildə göstərən faktlar kimi təqdim edildi. Ölkə başçısının nitqində bu məsələyə emosional deyil, siyasi və hüquqi müstəvidə yanaşılması xüsusi diqqət çəkirdi. Mesaj aydın idi: məsuliyyət konkret ünvan üzərindədir və bu məsuliyyət zaman keçdikcə aradan qalxmır.
Prezident İlham Əliyev Xocalı həqiqətlərinin dünya ictimaiyyətinə çatdırılmasında uzunmüddətli və ardıcıl fəaliyyətin rolunu xüsusi vurğuladı. Bu kontekstdə Heydər Əliyev Fondunun və “Xocalıya ədalət!” beynəlxalq kampaniyasının fəaliyyəti Azərbaycanın informasiya və diplomatik mübarizəsinin mühüm tərkib hissəsi kimi təqdim olundu. Son iyirmi il ərzində müxtəlif ölkələrdə keçirilən tədbirlər, nəşrlər və beynəlxalq platformalarda aparılan işlər nəticəsində Xocalı soyqırımının bir sıra dövlətlər tərəfindən tanınması Prezidentin çıxışında siyasi uğur kimi qiymətləndirildi. Eyni zamanda vurğulandı ki, Azərbaycan bu fəaliyyəti göstərməsəydi, Xocalı həqiqətləri təhrif edilə və ya beynəlxalq gündəmdən kənarda qala bilərdi.
Çıxışın əsas analitik xətti ədalətin mərhələli şəkildə təmin olunması ideyasına əsaslanırdı. Prezident bu prosesi tək bir hadisə ilə deyil, ardıcıl və məqsədyönlü addımların nəticəsi kimi təqdim etdi. Xocalı soyqırımının tanıdılması, 44 günlük Vətən müharibəsində əldə edilən qələbə, Xocalının işğaldan azad olunması və nəhayət, müharibə cinayətlərində ittiham olunan şəxslərin məhkəmə qarşısına çıxarılması eyni siyasi iradənin müxtəlif mərhələləri kimi göstərildi. Bu yanaşma bir daha onu ortaya qoydu ki, Azərbaycan ədaləti kənardan gözləməyib, onu öz gücü, Ordusunun peşəkarlığı və xalq-iqtidar birliyi hesabına təmin edib.
2023-cü ildə həyata keçirilən antiterror tədbirləri çıxışda xüsusi yer tutdu və separatçılığa son qoyulması suverenliyin tam bərpası kimi təqdim olundu. Bu mərhələ Xocalı məsələsində son nöqtə, yəni ədalətin tam təmin olunması kimi dəyərləndirildi. Prezidentin ritorikasında Xocalı artıq yalnız keçmişdə baş vermiş faciə deyil, dövlətin gücünü və iradəsini nümayiş etdirən siyasi simvola çevrilmişdi.
Memorial Kompleksinin açılışı ilə bağlı əsas ideyalardan biri də Xocalının bu gün dirçəliş və quruculuq məkanı kimi təqdim olunması idi. Prezident çıxışında vurğuladı ki, Xocalıda həyat yenidən bərpa olunur, insanlar doğma torpaqlarına qayıdır və bu proses dövlətin gücünün real göstəricisidir. Xocalı bu mənada həm milli yaddaşın qorunduğu məkan, həm də gələcəyə inamın simvolu kimi təqdim edildi.
Çıxışın yekun məntiqi güclü dövlət tezisi üzərində qurulmuşdu. Azərbaycan həm ədalətli müharibədə qələbə qazanan, həm ərazi bütövlüyünü bərpa edən, həm də müharibə cinayətlərinə hüquqi qiymət verən nadir ölkələrdən biri kimi təqdim olundu. Bu yanaşma Xocalı mövzusunu təkcə anım çərçivəsindən çıxararaq, müasir Azərbaycanın siyasi kimliyinin ayrılmaz hissəsinə çevirir. Nəticə etibarilə, Prezidentin çıxışı Xocalının artıq yalnız faciə ilə deyil, ədalətin bərpası, dövlət gücü və milli dirçəlişlə xatırlandığını açıq şəkildə ortaya qoydu.
İlhamə Müslümova, şair-yazar, Sumqayıt Tibb Mərkəzinin həkim-psixiatrı

Qara Qarayev adına 1nömrəli uşaq musiqi məktəbində Xocalı soyqırımının ildönümü ilə bağlı tədbir keçirilmişdir. Tədbirə Xocalı faciəsi qurbanlarının, Azərbaycanın müstəqilliyi və ərazi bütövlüyu uğrunda canından keçmiş şəhidlərin əziz xatirəsinin bir dəqiqəlik sükutla yad edilməsi ilə başlanılmışdır. Tədbirdə Sumqayıt şəhər S. Vurğun adına Mərkəzi Kitabxananın uşaq şöbəsinin əməkdaşı Qasımlı Səbinə çıxış edərək 1992-ci il fevralın 25-dan 26-na keçən gecə Xocalıda törədilən faciədə Azərbaycan xalqının başına gətirilən müsibətlərdən, yüzlərlə insanın vəhşicəsinə qətlə yetirilməsindən danışmışdır.
Daha sonra Qara Qarayev adına 1 nömrəli uşaq musiqi məktəbinin nəzəriyyə şöbəsinin müdiri Səbinə Bağırova şagirdlərə tariximizi, Xocalı hadisələri barədə daha dolğun məlumat formalaşdırmaq məqsədilə keçirilən bu tədbirin böyük əhəmiyyətini vurğulamışdır.
Anım tədbirində Qara Qarayev adına 1nömrəli Uşaq Musiqi məktəbinin şagirdləri Xocalı soyqırımının ağrılarını, düşmənə qarşı nifrət hisslərini vətənpərvərlik ruhunda səsləndirdikləri şeirləri, bədii kompozisiya nümayiş etdirmişlər.

Xocalı faciəsi – insanlığa qarşı ən böyük cinayət

26 Fevral – Xocalı soyqırımı günü Azərbaycan xalqının tarixində dərin iz buraxmış, bütövlükdə insanlığa qarşı törədilmiş ən ağır cinayətlərdən birinin anım tarixidir. Ümummilli Lider Heydər Əliyev Xocalı faciəsini “öz ağlasığmaz qəddarlığı və qeyri-insani cəza üsulları ilə bəşər tarixində bir vəhşilik aktı” kimi qiymətləndirmiş, bu cinayətin təkcə Azərbaycan xalqına deyil, bütün bəşəriyyətə qarşı yönəldildiyini vurğulamışdır. Xocalı faciəsi Ermənistanın millətçi qüvvələrinin məqsədyönlü soyqırımı siyasətinin qanlı səhifəsi olmaqla, milli yaddaşımızda silinməz izlər qoymuşdur.

1992-ci il fevralın 25-dən 26-na keçən gecə Xocalı şəhərinə hücum beynəlxalq hüququn norma və prinsiplərinin kobud şəkildə pozulması ilə müşayiət olunmuşdur. Keçmiş sovet ordusunun Xankəndidə yerləşən 366-cı alayının iştirakı ilə həyata keçirilən bu hücum zamanı dinc əhali misli görünməmiş zorakılığa məruz qalmış, şəhəri tərk etməyə çalışan insanlar pusquya salınmış, bir qismi qətlə yetirilmiş, bir qismi isə əsir götürülmüşdür. Faciə zamanı əsasən qadınlar, uşaqlar və ahıllar ağır sınaqlarla üzləşmiş, minlərlə sakin həyatını xilas etmək üçün dağlara üz tutmuşdur.

Xocalı soyqırımının rəsmi statistikası cinayətin miqyasını aydın şəkildə ortaya qoyur. 613 nəfərin həyatını itirdiyi bu faciədə onlarla uşaq, qadın və ahıl qətlə yetirilmiş, ailələr tamamilə dağıdılmış, yüzlərlə insan yaralanmış və əsir götürülmüşdür. Onlarla ailə öz başçısını, yüzlərlə uşaq valideynlərindən birini və ya hər ikisini itirmişdir. Həmçinin, uzun illərdir taleyi naməlum qalan şəxslər Xocalı ağrısının davam edən humanitar ölçüsünü göstərir.

İşğal nəticəsində Xocalı şəhəri və onun tarixi-mədəni irsi də məqsədli şəkildə məhv edilmişdir. Minlərlə yaşayış evi, təhsil və mədəniyyət ocaqları dağıdılmış, orta əsrlərə aid abidələr yerlə-yeksan edilmiş, qəbiristanlıqlar vandalizmə məruz qalmışdır. Bu faktlar Xocalıda törədilənlərin təkcə fiziki məhv deyil, həm də mədəni soyqırımı xarakteri daşıdığını təsdiqləyir.

Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə 1994-cü il fevralın 24-də Milli Məclis “Xocalı soyqırımı (genosidi) günü haqqında” qərar qəbul etmiş, 1997-ci il tarixli Sərəncamla hər il fevralın 26-sı saat 17:00-da ölkə üzrə sükut dəqiqəsi elan edilmişdir. Bu qərarlar Xocalı həqiqətlərinin dövlət səviyyəsində tanınması və qurbanların xatirəsinin əbədiləşdirilməsi baxımından mühüm əhəmiyyət kəsb edir. Xocalı faciəsi beynəlxalq hüquqda “soyqırımı” anlayışını müəyyən edən 1948-ci il BMT Konvensiyasının bütün əsas elementlərini özündə ehtiva edir.

Xocalı soyqırımının beynəlxalq aləmdə tanıdılması istiqamətində ardıcıl iş aparılır. Bu günədək 18 ölkənin parlamenti və ABŞ-ın 24 ştatı müvafiq qətnamələr qəbul etmiş, 2012-ci ildə İslam Əməkdaşlıq Təşkilatı tərəfindən Xocalıda törədilmiş cinayətlər soyqırımı kimi tanınmışdır. 2008-ci ildən etibarən Heydər Əliyev Fondunun vitse-prezidenti Leyla Əliyevanın təşəbbüsü ilə həyata keçirilən “Xocalıya Ədalət” beynəlxalq kampaniyası dünya ictimaiyyətinin məlumatlandırılmasında mühüm rol oynayır.

Azərbaycan xalqı üçün Xocalı ədalətinin bərpası tarixi zərurət idi. Prezident İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, Xocalı azad olunmadan ərazi bütövlüyümüzün və suverenliyimizin tam bərpasından danışmaq mümkün deyildi. 2020-ci il Vətən müharibəsində qazanılan Qələbə, 2023-cü ilin sentyabrında həyata keçirilən antiterror tədbirləri nəticəsində Xocalının işğaldan tam azad edilməsi tarixi ədalətin bərpası oldu. Prezident İlham Əliyevin 2023-cü il oktyabrın 15-də Xocalıda Dövlət Bayrağını ucaltması bu qələbənin rəmzinə çevrildi.

Bu gün Xocalı yalnız faciənin deyil, dirçəlişin də simvoludur. Şəhərdə və kəndlərdə bərpa-quruculuq işləri sürətlə davam edir, minlərlə keçmiş məcburi köçkün doğma yurdlarına qayıdır. Xocalı Soyqırımı Memorial Kompleksinin yaradılması, infrastruktur layihələrinin icrası və sosial həyatın bərpası dövlətin Xocalı həqiqətlərini yaşatmaqla yanaşı, gələcəyə inamla baxdığını göstərir. Xocalı soyqırımı qurbanlarının əziz xatirəsi Azərbaycan xalqının yaddaşında əbədi yaşayacaq, ədalət və həqiqət uğrunda mübarizə davam edəcəkdir.

Əbülfəz Bünyatov, Azərbaycan Vəkillər Kollegiyasının üzvü, Sumqayıt Regional Vəkil Bürosunun vəkili