Sumqayıt şəhər 12 nömrəli tam orta məktəb

24/08/2026

https://www.facebook.com/share/p/1JNnn9vucD/?mibextid=wwXIfr

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri: strateji tərəfdaşlıqdan çoxşaxəli müttəfiqliyə doğru

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin 23 avqust 2026-cı ildə Özbəkistana dövlət səfəri çərçivəsində verdiyi bəyanat Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin artıq ənənəvi ikitərəfli əməkdaşlıq çərçivəsini aşaraq strateji və çoxşaxəli xarakter aldığını göstərir. Prezidentin Daşkənd və bütövlükdə Özbəkistanın sürətli inkişafını xüsusi vurğulaması, ilk növbədə, iki ölkənin inkişaf modelində və dövlətlərarası münasibətlərində formalaşan qarşılıqlı etimadın göstəricisidir. İlham Əliyev Şavkat Mirziyoyevin rəhbərliyi dövründə Özbəkistanda həyata keçirilən islahatları, iqtisadiyyatın şaxələndirilməsini, sənaye və kənd təsərrüfatının inkişafını, energetika və nəqliyyat infrastrukturunun modernləşdirilməsini ölkənin beynəlxalq mövqelərinin möhkəmlənməsinin əsas amilləri kimi qiymətləndirib.

Bu baxımdan, Azərbaycan Prezidentinin səsləndirdiyi fikirlərdə mühüm məqamlardan biri Özbəkistanın son illərdə dəyişən iqtisadi və investisiya mühitinə verdiyi qiymətdir. Şavkat Mirziyoyevin hakimiyyətə gəldiyi dövrdə mövcud vəziyyətlə bugünkü Özbəkistan arasında ciddi fərqin yarandığını bildirən İlham Əliyev ölkənin iqtisadi əsaslarının formalaşdırılması, sənayenin və kənd təsərrüfatının şaxələndirilməsi, yeni investisiyaların cəlb edilməsi istiqamətində görülən işləri xüsusi qeyd edib. Bu yanaşma Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının iqtisadi tərəfinin təsadüfi deyil, hər iki ölkədə aparılan islahatların və yaradılan əlverişli biznes mühitinin nəticəsi olduğunu göstərir.

İki ölkə arasında iqtisadi əlaqələrin gələcək perspektivlərini müəyyən edən əsas hədəflərdən biri ticarət dövriyyəsinin 1 milyard ABŞ dollarına çatdırılmasıdır. Prezident İlham Əliyevin sözlərindən də göründüyü kimi, bu hədəf artıq uzaq perspektivli arzu deyil, real iqtisadi imkanlara əsaslanan nəticə kimi qiymətləndirilir. Əvvəllər iki ölkə arasında birgə layihələrin olmadığı halda, bu gün qarşılıqlı investisiyaların, müştərək müəssisələrin və müxtəlif sahələr üzrə əməkdaşlığın genişlənməsi münasibətlərin keyfiyyətcə yeni mərhələyə keçdiyini nümayiş etdirir. Enerji, nəqliyyat, turizm, bankçılıq, avtomobil sənayesi, dağ-mədən sənayesi, kənd təsərrüfatı və emal sektoru üzrə layihələr iqtisadi əlaqələrin çoxşaxəli xarakterini ortaya qoyur. SOCAR-ın Özbəkistanın pərakəndə yanacaq bazarına, Azərbaycan banklarından birinin isə Özbəkistan bazarına daxil olması bu prosesin konkret nümunələrindəndir.

Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının digər mühüm istiqaməti enerji sektorudur. Neft-qaz kəşfiyyatı ilə bağlı layihələrin artıq son mərhələyə çatması və gələn il istismar quyularının qazılmasına başlanmasının gözlənilməsi enerji sahəsində tərəfdaşlığın strateji əhəmiyyətini artırır. Bununla yanaşı, investisiya fondunun formalaşdırılması, Azərbaycan və Özbəkistan şirkətlərinin müxtəlif sahələrdə qarşılıqlı investisiyaları və yeni layihələrin reallaşdırılması iqtisadi münasibətlərin institusional əsaslarını möhkəmləndirir. İlham Əliyevin vurğuladığı kimi, investisiyanın əsas şərtlərindən biri əlverişli biznes mühitidir və Özbəkistanda aparılan islahatlar bu baxımdan Azərbaycan şirkətləri üçün yeni imkanlar yaradır.

Münasibətlərin iqtisadi çərçivədən daha geniş olduğunu göstərən mühüm istiqamətlərdən biri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əməkdaşlığı və bu prosesdə Özbəkistanın xüsusi roludur. Prezident İlham Əliyev Mərkəzi Asiya və Azərbaycanın böyük potensiala malik vahid geosiyasi və geoiqtisadi məkan kimi formalaşdığını qeyd edib. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə əməkdaşlıq formatına qoşulmasından sonra bu coğrafiyada qarşılıqlı əlaqələrin genişlənməsi yeni nəqliyyat, logistika, ticarət və investisiya imkanları yaradıb. Bu baxımdan Bakı ilə Daşkənd arasında əməkdaşlıq yalnız ikitərəfli münasibətlər üçün deyil, daha geniş regional inteqrasiya prosesləri üçün də mühüm əhəmiyyət daşıyır.

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin fərqləndirici xüsusiyyəti isə onların yalnız iqtisadi maraqlara deyil, həm də güclü mənəvi və tarixi bağlara söykənməsidir. Prezident İlham Əliyevin sözləri ilə desək, iki ölkə arasındakı münasibətlər həm mənəvi, həm də maddi təməl üzərində qurulub. Bu yaxınlığın ən konkret ifadələrindən biri Özbəkistanın Qarabağın bərpası prosesində göstərdiyi qardaşlıq dəstəyidir. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına 960 şagird yerlik məktəbin Özbəkistan tərəfindən inşa edilməsi, Xankəndidə tikiş fabrikinə investisiya yatırılması və Qarabağda digər layihələrin planlaşdırılması bu dəstəyin praktik nümunələridir. Qarabağda ilk böyük sənaye müəssisəsinin də Özbəkistanla əlaqəli olması iki ölkə arasındakı münasibətlərin yalnız siyasi bəyanatlarla deyil, real layihələrlə möhkəmləndiyini göstərir.

23 avqust səfərinin siyasi əhəmiyyətini artıran mühüm hadisələrdən biri Azərbaycan və Özbəkistan Ali Dövlətlərarası Şurasının üçüncü iclasının keçirilməsi olub. Eyni zamanda, prezidentlərin qarşılıqlı şəkildə ali dövlət təltiflərinə layiq görülməsi münasibətlərin yüksək səviyyəsini simvolik şəkildə ifadə edib. Şavkat Mirziyoyevin İlham Əliyevi Özbəkistanın ali dərəcəli “Dostluq” ordeni ilə təltif etməsi, Azərbaycan Prezidentinin isə Özbəkistan dövlət başçısına “Heydər Əliyev” ordenini təqdim etməsi iki lider arasında siyasi etimadın və qarşılıqlı hörmətin göstəricisidir. Səfər çərçivəsində çoxsaylı sənədlərin imzalanması və yeni layihələrin təməlinin qoyulması isə siyasi dialoqun praktiki nəticələrlə tamamlandığını nümayiş etdirir.

Bütövlükdə, 23 avqust dövlət səfərinin nəticələri Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu göstərir. Əlaqələr artıq yalnız prezidentlər və hökumətlər səviyyəsində siyasi dialoqla məhdudlaşmır; regionlararası əməkdaşlıq, qarşılıqlı investisiyalar, sənaye, enerji, nəqliyyat, turizm, bankçılıq, kənd təsərrüfatı və humanitar sahələr üzrə konkret layihələrlə zənginləşir. Daşkənddə keçirilən regionlararası əməkdaşlıq forumu da bu prosesin mühüm hissəsidir. Qarşıda dəqiq fəaliyyət planının olması, layihələrin maliyyə və investisiya mexanizmləri ilə təmin edilməsi və ticarət dövriyyəsinin 1 milyard dollara çatdırılması hədəfi göstərir ki, Bakı–Daşkənd münasibətləri gələcəkdə həm iki ölkənin iqtisadi inkişafına, həm də Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında formalaşan yeni geoiqtisadi əlaqələrin dərinləşməsinə mühüm töhfə verəcək. Prezident İlham Əliyevin Şavkat Mirziyoyevi Azərbaycana dövlət səfərinə dəvət etməsi isə bu strateji tərəfdaşlığın davamlı xarakter daşıdığını və qarşıdakı mərhələdə yeni siyasi və iqtisadi təşəbbüslərlə zənginləşəcəyini göstərir.

Şəfa Əliyev, Sumqayıt Dövlət Universitetinin professoru

23/08/2026

https://www.facebook.com/share/p/1C6R5RzgRk/?mibextid=wwXIfr

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətləri: strateji müttəfiqlikdən regional tərəfdaşlığa

Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin Özbəkistanın Milli İnformasiya Agentliyinə verdiyi müsahibə iki qardaş ölkə arasında münasibətlərin hazırkı mərhələsini daha geniş geosiyasi və geoiqtisadi kontekstdə qiymətləndirmək baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Müsahibədə səsləndirilən fikirlər göstərir ki, Bakı ilə Daşkənd arasında əlaqələr artıq yalnız tarixi-mədəni yaxınlıq və qarşılıqlı siyasi dəstək çərçivəsində deyil, çoxşaxəli strateji əməkdaşlıq və müttəfiqlik müstəvisində inkişaf edir. Son illərdə qarşılıqlı səfərlərin intensivləşməsi, yeni hüquqi mexanizmlərin yaradılması və yüksək səviyyəli siyasi dialoqun institusional xarakter alması bu münasibətlərin təsadüfi deyil, uzunmüddətli strateji xətt üzərində qurulduğunu göstərir.

Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin əsas xüsusiyyətlərindən biri siyasi etimadın iqtisadi əməkdaşlıqla tamamlanmasıdır. 2025-ci ildə iki ölkə arasında ticarət dövriyyəsinin əvvəlki illə müqayisədə üç dəfədən çox artaraq 795 milyon dollara çatması əlaqələrin real iqtisadi məzmununu nümayiş etdirir. Azərbaycan-Özbəkistan İnvestisiya Şirkətinin 500 milyon dollarlıq kapitalla yaradılması isə qarşılıqlı investisiyaların sistemli şəkildə genişləndirilməsi üçün mühüm mexanizm formalaşdırıb. Bu baxımdan qarşıdakı mərhələdə əsas məqsəd yalnız ticarət həcminin artırılması deyil, daha çox birgə müəssisələrin, istehsal zəncirlərinin və yüksək əlavə dəyər yaradan layihələrin sayının çoxaldılması olacaq.

Energetika, sənaye və nəqliyyat sahələrində əməkdaşlıq iki ölkənin iqtisadi potensiallarının bir-birini tamamladığını göstərir. SOCAR və Özbəknefteqaz arasında əməkdaşlıq, “Turan Energy AFEZCO”nun fəaliyyəti, eləcə də Azərbaycan-Mərkəzi Asiya yaşıl enerji dəhlizi üzrə təşəbbüslər enerji tərəfdaşlığının yeni mərhələyə keçdiyini göstərir. Eyni zamanda, tranzit daşımalarının artması Azərbaycan və Özbəkistanı Şərq-Qərb nəqliyyat marşrutunda daha mühüm tərəfdaşlara çevirir. Çin-Qırğızıstan-Özbəkistan dəmir yolunun Orta Dəhliz və TRIPP ilə inteqrasiyası perspektivi isə bu əməkdaşlığın yalnız ikitərəfli deyil, daha geniş regional əhəmiyyət daşıdığını göstərir.

Münasibətlərin digər mühüm istiqaməti Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə əlaqələrinin dərinləşməsidir. Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət görüşlərinə tamhüquqlu iştirakının təmin olunması regionlararası əməkdaşlıq baxımından yeni imkanlar yaradır. Beləliklə, əvvəlki “C5” formatının faktiki olaraq “C6” məzmunu qazanması Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ilə Cənubi Qafqaz arasında siyasi, iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin gücləndirilməsində artan rolunu göstərir. Özbəkistanın bu prosesdə göstərdiyi dəstək isə Bakı-Daşkənd münasibətlərinin ikitərəfli çərçivədən kənara çıxaraq regional əməkdaşlıq gündəliyinə təsir imkanlarını artırır.

Azərbaycan və Özbəkistanın münasibətlərində humanitar və mədəni istiqamət də xüsusi yer tutur. Mədəniyyət günləri, elmi və təhsil layihələri, şəhərlərarası qardaşlaşma proqramları və media forumları xalqlar arasında əlaqələrin institusional əsaslarını genişləndirir. Füzulidə Mirzə Uluqbəy adına məktəbin fəaliyyət göstərməsi, Bakıda “Özbəkistan” parkının yaradılması və müxtəlif şəhərlər arasında tərəfdaşlıq əlaqələrinin qurulması siyasi münasibətlərin cəmiyyətlərarası səviyyədə də möhkəmləndiyini göstərən nümunələrdir. Bu istiqamətdə əməkdaşlığın əhəmiyyəti ondan ibarətdir ki, dövlətlər arasında strateji tərəfdaşlıq yalnız hökumətlər səviyyəsində deyil, xalqların gündəlik həyatında və qarşılıqlı humanitar əlaqələrdə də özünü göstərir.

Turizm, təhsil və media sahələrindəki dinamika da münasibətlərin çoxşaxəli xarakterini təsdiqləyir. Özbəkistan vətəndaşlarının Azərbaycana səfərlərinin artması qarşılıqlı turizm potensialının hələ tam istifadə edilmədiyini göstərir. Eyni zamanda, tələbə mübadiləsi, media forumları və QHT əməkdaşlığı yeni əlaqə kanalları formalaşdırır. Bu proseslərin uzunmüddətli perspektivdə biznes, təhsil, mədəniyyət və ictimai diplomatiya sahələrində yeni təşəbbüslərə çevrilməsi mümkündür.

Azərbaycan–Özbəkistan əməkdaşlığının daha bir mühüm xüsusiyyəti onun Türk Dövlətləri Təşkilatı çərçivəsindəki inteqrasiya prosesləri ilə uzlaşmasıdır. Hər iki ölkənin TDT daxilində siyasi, iqtisadi, nəqliyyat, enerji, təhsil və humanitar gündəliyin inkişafına verdiyi töhfə Türk dünyasının institusional və iqtisadi inteqrasiyasını gücləndirir. Özbəkistanın Türk Mədəniyyəti və İrsi Fonduna tamhüquqlu üzv kimi qoşulması da ortaq türk irsinin qorunması istiqamətində yeni imkanlar yaradır. Bu baxımdan Bakı-Daşkənd münasibətlərini yalnız ikitərəfli əlaqələr kimi deyil, Türk dünyasında yeni əməkdaşlıq modelinin formalaşmasının mühüm elementlərindən biri kimi qiymətləndirmək mümkündür.

Ümumilikdə, Prezident İlham Əliyevin müsahibəsində səsləndirilən fikirlər Azərbaycan–Özbəkistan münasibətlərinin artıq strateji tərəfdaşlıqdan daha geniş məzmun daşıyan müttəfiqlik mərhələsinə daxil olduğunu göstərir. Siyasi etimad iqtisadi layihələrlə, iqtisadi əməkdaşlıq nəqliyyat və enerji təşəbbüsləri ilə, bütün bunlar isə humanitar və mədəni əlaqələrlə tamamlanır. Qarşıdakı dövrdə əsas məsələ əldə olunan siyasi nəticələri konkret investisiya, istehsal, logistika, yaşıl enerji və humanitar layihələrlə daha da möhkəmləndirməkdir. Bu baxımdan Azərbaycan və Özbəkistan arasında formalaşan əməkdaşlıq modeli təkcə iki ölkənin deyil, Cənubi Qafqaz, Mərkəzi Asiya və bütövlükdə Türk dünyasının yeni geoiqtisadi və geosiyasi reallıqlarının formalaşmasına təsir göstərə biləcək strateji tərəfdaşlıq nümunəsidir.

Eldar İsmayılov, Sumqayıt Çəhər Ağsaqqallar Şurasının sədri

14/08/2026

https://www.facebook.com/share/p/14kTcM5v44W/?mibextid=wwXIfr

Naxcıvan regional iqtisadi mərkəzlərdən birinə çevrilir

Prezident İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri zamanı Azərbaycan Televiziyasına verdiyi müsahibə muxtar respublikanın qarşıdakı inkişaf mərhələsinin əsas konturlarını müəyyənləşdirən mühüm siyasi mesajlarla zəngin oldu. Müsahibənin diqqət çəkən xüsusiyyəti ondan ibarətdir ki, Naxçıvanın gələcəyi yalnız ayrı-ayrı layihələrin icrası kontekstində deyil, təhlükəsizlik, enerji, sənaye, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, turizm, mədəni irs və idarəetməni əhatə edən vahid inkişaf konsepsiyası çərçivəsində təqdim edildi. Prezidentin sözlərindən aydın görünür ki, Naxçıvan artıq yalnız mövcud problemlərin həll edildiyi bir region kimi deyil, Azərbaycanın gələcək iqtisadi və strateji imkanlarının mühüm dayaqlarından biri kimi nəzərdən keçirilir.
Bu yanaşmanın ilk və əsas dayağı təhlükəsizlikdir. Naxçıvanın coğrafi xüsusiyyətləri, Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birbaşa quru bağlantısının olmaması və regionun strateji mövqeyi burada müdafiə potensialının daim gücləndirilməsini zəruri edir. Prezidentin müsahibəsində Əlahiddə Ordunun yaradılması, müasir hərbi texnika ilə təchizat və yeni komando qüvvələrinin formalaşdırılması xüsusi vurğulandı. Bununla verilən mesaj aydındır: Naxçıvanın inkişafının əsas şərti onun etibarlı təhlükəsizlik mühitinin təmin edilməsidir. Bu təhlükəsizlik çərçivəsi həm də regionun iqtisadi potensialının tam reallaşdırılması üçün zəmin yaradır.
Müsahibənin mühüm istiqamətlərindən biri enerji təhlükəsizliyi və Naxçıvanın gələcəkdə enerji ixrac edən mərkəzə çevrilməsi perspektividir. Hazırda muxtar respublikanın generasiya gücünün təxminən 200 meqavat olduğu bildirildi və 300 meqavatlıq yeni istilik elektrik stansiyasının tikintisinin başlanması bu potensialı əhəmiyyətli dərəcədə artıracaq. Bununla yanaşı, 50 meqavat gücündə Günəş elektrik stansiyalarının yaradılması, 600 hektardan artıq ərazidə yeni Günəş elektrik stansiyalarının planlaşdırılması, Tivi kəndində su elektrik stansiyası layihəsi və ən azı 100 meqavatlıq batareya saxlanc qurğusunun yaradılması Naxçıvanın enerji sisteminin yeni mərhələyə keçəcəyini göstərir. Əsas məsələ isə artıq yalnız enerji ilə təminat deyil, gələcəkdə bu enerjinin Türkiyəyə, İrana və daha geniş coğrafiyaya ixrac edilməsidir.
Enerji siyasətinin sənaye siyasəti ilə paralel aparılması Naxçıvanın iqtisadi modelində mühüm dəyişiklik yarada bilər. Naxçıvan Sənaye Parkının təməlinin qoyulması bu baxımdan xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Yeni sənaye müəssisələrinin yaradılması iş yerlərinin artırılması, yerli istehsalın genişləndirilməsi və muxtar respublikanın iqtisadi aktivliyinin yüksəldilməsi üçün yeni imkanlar açacaq. Burada diqqət çəkən digər məqam kənd təsərrüfatının inkişafıdır. Suvarma layihələri, artezian quyularının qazılması və müasir suvarma sistemlərinin qurulması kənd təsərrüfatı üçün istifadə olunmayan torpaqların iqtisadi dövriyyəyə cəlb edilməsinə imkan verə bilər. Beləliklə, sənaye və aqrar sektorun paralel inkişafı Naxçıvan iqtisadiyyatının daha şaxələndirilmiş strukturunun formalaşmasına xidmət edəcək.
Sosial və şəhər infrastrukturu da bu inkişaf modelinin mühüm hissəsidir. DOST və “ASAN xidmət” mərkəzlərinin fəaliyyəti dövlət xidmətlərinin əlçatanlığını artırdığı kimi, yeni elektrik avtobuslarının istifadəyə verilməsi Naxçıvan şəhərinin nəqliyyat sisteminin müasirləşdirilməsi istiqamətində atılmış addımdır. Bundan əlavə, rayonlararası və şəhərlərarası nəqliyyat üçün 217 müasir avtobusun alınması, 420 kilometr müxtəlif kateqoriyalı yolun tikintisi və əsaslı təmiri nəzərdə tutulur. Bu layihələr yalnız infrastruktur məsələsi deyil; onlar regionda insanların gündəlik həyat keyfiyyətinə, iqtisadi fəallığa və yaşayış məntəqələrinin bir-biri ilə əlaqəsinə birbaşa təsir göstərəcək.
Naxçıvanın inkişaf modelində tarix, mədəniyyət və turizm də iqtisadi və sosial layihələrlə eyni səviyyədə nəzərdən keçirilir. Möminə xatun məqbərəsinin bərpası, tarixi-mədəni abidələrin konservasiyası və Əcəmi Naxçıvaninin xatirəsinə abidənin ucaldılması milli-mədəni irsin qorunmasına yönəlmiş siyasətin davamıdır. Eyni zamanda, Naxçıvanın zəngin təbiəti, tarixi abidələri və müalicəvi imkanları turizm üçün böyük potensial yaradır. Yeni beşulduzlu hotelin tikintisinə başlanılması da bu sahənin inkişafına daha ciddi yanaşmanın göstəricisidir. Turizm infrastrukturunun genişləndirilməsi Naxçıvanın iqtisadiyyatına xidmət sektorunun daha böyük töhfə verməsinə şərait yarada bilər.
Bütün bu istiqamətləri birləşdirən əsas xətt isə idarəetmə modelinin təkmilləşdirilməsidir. Prezidentin vurğuladığı kimi, Naxçıvanda Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda tətbiq edilən Prezidentin xüsusi nümayəndəliyi modeli həyata keçirilir. Burada məqsəd muxtar respublikanın statusunu dəyişmək deyil, idarəetmənin səmərəliliyini artırmaq, layihələrin icrasını sürətləndirmək və müxtəlif sahələr üzrə fəaliyyətləri vahid strategiya çərçivəsində əlaqələndirməkdir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurun inkişaf təcrübəsinin Naxçıvana uyğunlaşdırılması bu baxımdan yeni idarəetmə fəlsəfəsinin formalaşmasından xəbər verir.
Nəticə etibarilə, 11 avqust müsahibəsi Naxçıvanın gələcəyinə dair ayrı-ayrı vədlərin deyil, genişmiqyaslı inkişaf strategiyasının təqdimatı kimi qiymətləndirilə bilər. Təhlükəsizlikdən enerjiyə, sənayedən kənd təsərrüfatına, nəqliyyatdan turizmə, mədəni irsdən idarəetməyə qədər bütün istiqamətlər bir-birini tamamlayan vahid sistem təşkil edir. Əgər nəzərdə tutulan layihələr ardıcıl və səmərəli şəkildə həyata keçirilərsə, Naxçıvan yalnız Azərbaycanın digər bölgələri ilə inkişaf fərqini aradan qaldıran deyil, həm də enerji istehsal edən, yük və nəqliyyat axınlarını qəbul edən, yeni sənaye və xidmət sahələri yaradan regional iqtisadi mərkəzlərdən birinə çevrilə bilər.

Rafiq ODAY, Azərbaycan Jurnalistlər Birliyi Sumqayıt şəhər təşkilatının sədri, Əməkdar jurnalist

04/08/2026

"Tam orta məktəb" layihəsi – Gələcəyin uğurlu məzunlarına doğru!

Təhsil yalnız bilik əldə etmək deyil, həm də şəxsiyyətin formalaşması, gələcəyə inamla addımlamaq və düzgün həyat yolu seçmək deməkdir. Bu məqsədlə həyata keçirilən "Tam orta məktəb" layihəsi çərçivəsində məktə- bimizdə müntəzəm olaraq IX sinif şagirdləri və onların valideynləri ilə maarifləndirici görüşlər keçirilir, layihənin üstünlükləri barədə ətraflı məlumat verilir. Məktəbimizdə layihə çərçivəsində yüksək nəticə göstərən şagirdlərlə motivasiya görüşləri təşkil edilir. Valideynlərlə sıx əməkdaşlıq qurularaq layihənin mahiyyəti ətraflı izah olunur.

İnanırıq ki, hər bir şagirdin uğuru onun təhsilini davam etdirmək əzmi, müəllimlərin dəstəyi və valideynlərin etimadı ilə mümkündür. Məqsədimiz savadlı, bacarıqlı, vətənpərvər və gələcəyinə inamla baxan gənclər yetişdirməkdir.

Gələcəyini bu gündən qur! "Tam orta məktəb" layihəsi – uğurlu gələcəyin etibarlı təməlidir!

04/08/2026

04/08/2026

https://www.facebook.com/share/p/1BUfBQxk9Y/

04/08/2026

https://www.facebook.com/share/p/19AQpCtsFG/

01/08/2026

https://www.facebook.com/share/p/162MqsZQSVZ/?mibextid=wwXIfr

Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərində yeni strateji mərhələ

Prezident İlham Əliyevin 31 iyul 2026-cı il tarixində Qırğızıstana həyata keçirdiyi dövlət səfəri Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin inkişafında keyfiyyətcə yeni mərhələnin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. Səfər çərçivəsində keçirilən yüksək səviyyəli görüşlər, imzalanan sənədlər, qəbul edilən qərarlar və verilən siyasi mesajlar göstərir ki, tərəflər əməkdaşlığı ənənəvi dostluq münasibətlərindən strateji müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəltmək əzmindədir. Prezident İlham Əliyevin “Müttəfiqlik münasibətləri çox böyük məsuliyyət deməkdir və biz bu məsuliyyətə hazırıq” fikri iki ölkənin gələcək əməkdaşlıq modelinin əsas siyasi fəlsəfəsini ifadə edir. Bu yanaşma qarşılıqlı etimada, ortaq maraqlara və beynəlxalq münasibətlər sistemində birgə fəaliyyətə söykənən uzunmüddətli tərəfdaşlığın formalaşdığını nümayiş etdirir.
Səfərin mühüm nəticələrindən biri iqtisadi əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsi istiqamətində atılan addımlar oldu. Azərbaycan–Qırğız İnvestisiya Fondunun nizamnamə kapitalının iki dəfə artırılaraq 200 milyon ABŞ dollarına çatdırılması iki ölkənin iqtisadi əməkdaşlığa verdiyi strateji əhəmiyyətin göstəricisidir. Bu qərar yalnız maliyyə resurslarının artırılması deyil, həm də sənaye, kənd təsərrüfatı, turizm, logistika və emal sənayesi kimi sahələrdə birgə layihələrin genişlənməsi üçün yeni imkanlar yaradır. Fond vasitəsilə həyata keçirilən layihələrin yeni iş yerlərinin yaradılmasına, istehsal imkanlarının genişlənməsinə və qarşılıqlı investisiyaların artmasına xidmət etməsi Azərbaycanın Mərkəzi Asiyada iqtisadi mövqeyini daha da gücləndirir.
İssık-Kul gölünün sahilində Azərbaycan dövlətinin maliyyə dəstəyi ilə inşa edilmiş "Baku Resort & SPA" hotelinin istifadəyə verilməsi də iqtisadi əməkdaşlıqla yanaşı, Azərbaycanın xaricdə həyata keçirdiyi uğurlu investisiya siyasətinin nümunəsi kimi diqqət çəkir. Azərbaycanın adını daşıyan bu müasir turizm kompleksinin Qırğızıstanın ən məşhur turizm bölgəsində yerləşməsi ölkəmizin iqtisadi potensialını və investisiya imkanlarını nümayiş etdirməklə yanaşı, Azərbaycan brendinin beynəlxalq səviyyədə tanınmasına da töhfə verir. Bu layihə gələcəkdə turizm, xidmət və infrastruktur sahələrində yeni birgə investisiyalar üçün də stimul rolunu oynaya bilər.
Azərbaycan–Qırğızıstan münasibətlərinin əsas sütunlarından biri ortaq tarix, mədəniyyət və mənəvi dəyərlərdir. Qarabağın bərpası çərçivəsində Ağdam rayonunda "Manas" adına məktəbin inşa edilməsi qırğız xalqının Azərbaycana verdiyi siyasi və mənəvi dəstəyin rəmzinə çevrilib. Eyni zamanda Bakıda Çingiz Aytmatovun abidəsinin və parkının yaradılması, Bişkekdə Azərbaycan–Qırğızıstan Dostluq Parkının salınması, qarşılıqlı Mədəniyyət Günlərinin keçirilməsi xalqlar arasında humanitar əlaqələrin davamlı inkişaf etdiyini göstərir. Bu layihələr dövlətlərarası münasibətləri cəmiyyətlər səviyyəsində də möhkəmləndirərək gələcək əməkdaşlıq üçün etibarlı sosial baza formalaşdırır.
Səfərin geosiyasi baxımdan ən mühüm nəticələrindən biri Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Məşvərət Görüşlərinə tamhüquqlu üzv qəbul olunmasıdır. Bu qərar Azərbaycanın Mərkəzi Asiya regionu ilə əməkdaşlığının institusional xarakter aldığını və Türk dünyasının inteqrasiya prosesində rolunun daha da artdığını göstərir. Azərbaycanın Xəzər dənizi vasitəsilə Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasında əsas nəqliyyat və logistika qovşaqlarından birinə çevrilməsi, Orta Dəhlizin inkişafında oynadığı rol və enerji təhlükəsizliyinə verdiyi töhfələr ölkəmizin region üçün strateji əhəmiyyətini daha da artırır. Çolpon-Ata Bəyannaməsinin qəbul edilməsi isə Azərbaycan ilə Mərkəzi Asiya dövlətləri arasında siyasi dialoqun, iqtisadi inteqrasiyanın və regional əməkdaşlığın yeni mərhələyə qədəm qoyduğunu təsdiqləyir.
Dövlət səfəri çərçivəsində imzalanan çoxsaylı sənədlər də əməkdaşlığın əhatə dairəsinin kifayət qədər geniş olduğunu göstərir. Siyasi münasibətlər, iqtisadiyyat, investisiyalar, nəqliyyat, logistika, kənd təsərrüfatı, təhsil, elm, rəqəmsal inkişaf, mədəniyyət və digər istiqamətləri əhatə edən razılaşmalar tərəflərin əməkdaşlığı sistemli şəkildə inkişaf etdirmək niyyətini ortaya qoyur. Bu sənədlərin icrası nəticəsində ikitərəfli ticarət dövriyyəsinin artacağı, biznes mühitinin genişlənəcəyi və yeni regional layihələrin reallaşacağı gözlənilir.
Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstanın ali dövlət mükafatı – I dərəcəli "Manas" ordeni ilə təltif olunması, Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarovun isə Azərbaycanın ali dövlət təltifi olan "Heydər Əliyev" ordeni ilə mükafatlandırılması dövlət başçıları arasında mövcud olan yüksək etimadın və qarşılıqlı hörmətin bariz ifadəsidir. Bu addımlar diplomatik protokol çərçivəsini aşaraq, Azərbaycan ilə Qırğızıstan arasında münasibətlərin xüsusi xarakter daşıdığını və strateji tərəfdaşlığın siyasi əsaslarının daha da möhkəmləndiyini nümayiş etdirir.
Bütövlükdə, Prezident İlham Əliyevin Qırğızıstana dövlət səfəri təkcə ikitərəfli münasibətlərin inkişafı baxımından deyil, həm də Azərbaycanın Mərkəzi Asiya siyasətinin yeni mərhələsinin başlanğıcı kimi qiymətləndirilə bilər. İqtisadi əməkdaşlığın genişlənməsi, investisiyaların artırılması, humanitar əlaqələrin möhkəmləndirilməsi, regional inteqrasiyanın dərinləşdirilməsi və Türk dünyasında həmrəyliyin gücləndirilməsi bu səfərin əsas nəticələri sırasında yer alır. Qəbul edilən qərarlar göstərir ki, Azərbaycan və Qırğızıstan gələcək illərdə də qarşılıqlı etimada əsaslanan, regional sabitliyə və ortaq inkişafa xidmət edən strateji müttəfiqlik münasibətlərini daha da inkişaf etdirmək əzmindədir.

Maqsudəli Maqsudov, Əməkdar mühəndis, Azərbaycan Respublikası Prezidentin fərdi təqaüdçüsü

31/07/2026

https://www.facebook.com/Sumqayitshih/posts/1336181402019408

Azərbaycan dili – milli kimliyimizin, dövlətçiliyimizin və mənəvi irsimizin əsas dayağı

Hər il avqustun 1-i ölkəmizdə Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunur. Bu əlamətdar tarix xalqımızın milli-mənəvi dəyərlərinin qorunması, dövlət dilinə hörmətin daha da gücləndirilməsi və ana dilimizin gələcək nəsillərə saf şəkildə ötürülməsi baxımından xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Azərbaycan dili əsrlər boyu xalqımızın tarixini, mədəniyyətini, ədəbiyyatını və milli kimliyini yaşadan ən mühüm mənəvi sərvətlərdən biri olmuşdur.

Azərbaycan dilinin dövlət dili kimi qorunması və inkişaf etdirilməsi istiqamətində Ümummilli Lider Heydər Əliyevin misilsiz xidmətləri vardır. Sovet hakimiyyəti dövründə milli dillərin sıxışdırıldığı mürəkkəb siyasi şəraitdə belə, Ulu Öndər ana dilinin müdafiəsi naminə qətiyyətli mövqe nümayiş etdirmiş, Azərbaycan dilinin dövlət dili statusunun təmin olunması uğrunda ardıcıl mübarizə aparmışdır. Məhz onun təşəbbüsü ilə 1978-ci ildə Azərbaycan SSR Konstitusiyasında Azərbaycan dilinin dövlət dili olması təsbit edilmiş və bu tarixi qərar gələcək müstəqillik dövrünün mühüm hüquqi əsaslarından birinə çevrilmişdir.

Müstəqillik illərində də Azərbaycan dilinin hüquqi statusunun möhkəmləndirilməsi dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biri olub. 1995-ci ildə ümumxalq səsverməsi ilə qəbul edilmiş Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasında dövlət dilinin Azərbaycan dili olduğu təsbit edildi. Ardınca qəbul olunan qanunlar, fərmanlar və dövlət proqramları ana dilimizin qorunmasına, tətbiq dairəsinin genişləndirilməsinə və zənginləşdirilməsinə xidmət etdi. Bu sənədlər Azərbaycan dilinin müstəqil dövlətçiliyimizin əsas atributlarından biri olduğunu bir daha təsdiqlədi.

2001-ci ildə Ulu Öndər Heydər Əliyevin imzaladığı “Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili gününün təsis edilməsi haqqında” Fərmanla hər il avqustun 1-nin Azərbaycan əlifbası və Azərbaycan dili günü kimi qeyd olunması qərara alındı. Eyni zamanda “Dövlət dilinin tətbiqi işinin təkmilləşdirilməsi haqqında” Fərman dövlət dilinin inkişafı istiqamətində yeni mərhələnin başlanğıcı oldu və bu sahədə sistemli fəaliyyətin əsasını qoydu.

Bu siyasi xətt bu gün Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. Dövlət başçısının imzaladığı çoxsaylı sərəncam və fərmanlar nəticəsində Azərbaycan dilinin elektron məkanda istifadəsinin genişləndirilməsi, latın qrafikalı nəşrlərin artırılması, dilçiliyin inkişafı, orfoqrafiya normalarının təkmilləşdirilməsi və dövlət dilinin saflığının qorunması istiqamətində mühüm addımlar atılmışdır. Son illərdə qəbul edilən qərarlar Azərbaycan dilinin müasir çağırışlara uyğun inkişafını təmin etməklə yanaşı, onun milli-mənəvi dəyər kimi qorunmasına xidmət edir.

Ümummilli Lider Heydər Əliyev Azərbaycan dilini xalqın milli varlığının əsas göstəricisi hesab edirdi. Onun “Xalqı xalq edən, milləti millət edən onun ana dilidir” fikri bu gün də öz aktuallığını qoruyur. Prezident İlham Əliyev də çıxışlarında dəfələrlə vurğulayıb ki, Azərbaycan dili olduqca zəngin dildir və onun saflığının qorunması hər bir vətəndaşın borcudur. Bu çağırışlar dövlət dilinə münasibətin yalnız hüquqi deyil, həm də mənəvi məsuliyyət məsələsi olduğunu göstərir.

Qloballaşma şəraitində müxtəlif dillərin təsiri artsa da, Azərbaycan dilinin zənginliyi, ifadə imkanları və elmi potensialı onun bütün sahələrdə uğurla tətbiqinə imkan verir. Xüsusilə media, təhsil, elm və informasiya texnologiyaları sahəsində dövlət dilinin düzgün istifadəsi milli kimliyimizin qorunması baxımından mühüm əhəmiyyət daşıyır. Ana dilinə hörmət, ilk növbədə, onu düzgün danışmaq, düzgün yazmaq və gələcək nəsillərə olduğu kimi ötürməkdən başlayır.