16/06/2026
2021-ci il 15 iyun tarixində Azərbaycanın mədəniyyət paytaxtı olan Şuşa şəhərində “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında” Şuşa Bəyannaməsi imzalanmışdır. Bu sənəd Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərinin tarixində mühüm siyasi və strateji hadisə kimi qiymətləndirilir. Bəyannamə Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən imzalanmışdır. Sənəd iki qardaş dövlət arasında mövcud olan dostluq, qardaşlıq və əməkdaşlıq münasibətlərini yeni mərhələyə yüksəltmişdir.
Şuşa Bəyannaməsi siyasi, hərbi, iqtisadi, enerji, nəqliyyat, humanitar və mədəni sahələrdə əməkdaşlığın genişləndirilməsini nəzərdə tutur. Bəyannamədə tərəflərin milli maraqların qorunması və regional təhlükəsizliyin təmin olunması istiqamətində birgə fəaliyyət göstərməsi öz əksini tapmışdır. Sənədin əsas müddəalarından biri tərəflərdən birinə qarşı təhdid və ya təcavüz halında qarşılıqlı məsləhətləşmələrin və zəruri dəstəyin göstərilməsidir. Bu, Azərbaycan və Türkiyə arasında strateji tərəfdaşlığın müttəfiqlik səviyyəsinə yüksəldiyini nümayiş etdirir.
Bəyannamədə müdafiə sənayesi sahəsində əməkdaşlığın inkişafı xüsusi yer tutur. Hərbi təlimlərin keçirilməsi, müdafiə texnologiyalarının mübadiləsi və təhlükəsizlik sahəsində koordinasiyanın gücləndirilməsi sənədin mühüm istiqamətlərindəndir. Bununla yanaşı, enerji təhlükəsizliyinin təmin olunması və beynəlxalq enerji layihələrinin dəstəklənməsi məsələləri də vurğulanmışdır. Xüsusilə Cənub Qaz Dəhlizi və digər regional layihələrin əhəmiyyəti qeyd edilmişdir. Şuşa Bəyannaməsi nəqliyyat-kommunikasiya əlaqələrinin inkişafına da böyük önəm verir. Regionda yeni nəqliyyat marşrutlarının açılması və iqtisadi inteqrasiyanın gücləndirilməsi məqsədləri sənəddə əks olunmuşdur. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizinin perspektivləri xüsusi diqqət mərkəzində saxlanılmışdır. Bəyannamə Türk dünyasında əməkdaşlığın daha da dərinləşdirilməsinə mühüm töhfə vermişdir. Sənəd elm, təhsil, mədəniyyət və gənclər siyasəti sahələrində qarşılıqlı fəaliyyətin genişləndirilməsini də nəzərdə tutur. Bu istiqamətdə ortaq tarixi-mədəni irsin qorunması və gələcək nəsillərə çatdırılması əsas məqsədlərdən biri kimi müəyyən edilmişdir. Eyni zamanda informasiya sahəsində əməkdaşlığın gücləndirilməsi və dezinformasiyaya qarşı birgə mübarizə məsələləri də öz əksini tapmışdır. Şuşa Bəyannaməsi regional və beynəlxalq münasibətlər sistemində mühüm geosiyasi əhəmiyyətə malik sənəddir. O, Cənubi Qafqazda sülhün, sabitliyin və əməkdaşlığın möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. Bəyannamə Azərbaycan və Türkiyə arasında mövcud olan “Bir millət, iki dövlət” prinsipinin hüquqi və siyasi ifadəsi hesab olunur. Sənəd iki ölkənin ortaq maraqlar əsasında gələcək fəaliyyət istiqamətlərini müəyyənləşdirmişdir. Nəticə etibarilə, Şuşa Bəyannaməsi Azərbaycan–Türkiyə münasibətlərinin strateji inkişaf xəttini müəyyən edən mühüm tarixi sənəddir. Bu bəyannamə qardaş ölkələr arasında müttəfiqlik əlaqələrinin daha da möhkəmlənməsinə, regionda təhlükəsizlik və inkişafın təmin edilməsinə mühüm töhfə verir. Şuşada imzalanması isə sənədin siyasi və mənəvi əhəmiyyətini daha da artıraraq onu müasir Azərbaycan tarixinin ən mühüm diplomatik nailiyyətlərindən birinə çevirmişdir
