14/08/2026
Naxçıvanda təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi yalnız bu bölgənin deyil, bütövlükdə Azərbaycanın milli təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət edir.
Naxçıvan Azərbaycanın qədim və zəngin tarixə malik bölgələrindən biridir. Bu diyar öz strateji mövqeyi, qədim mədəniyyət abidələri, təbii sərvətləri və Azərbaycan tarixində yetişdirdiyi görkəmli şəxsiyyətlərlə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsi ilə birbaşa quru əlaqəsinin olmaması isə onun təhlükəsizliyinə, iqtisadi inkişafına, enerji təminatına və nəqliyyat imkanlarına xüsusi diqqət göstərilməsini zəruri edir.
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti İlham Əliyevin 11 avqust 2026-cı ildə Naxçıvana səfəri bu baxımdan mühüm hadisə olmuşdur. Prezidentin sözlərinə görə, bu, onun Prezident kimi Naxçıvana 17-ci səfəri idi və hər səfər mühüm nəticələrlə yadda qalıb. Bu fakt dövlət başçısının Naxçıvanın inkişafına göstərdiyi diqqətin davamlı xarakter daşıdığını göstərir.
Naxçıvanın strateji coğrafi mövqeyi onun müdafiə qabiliyyətinin daim gücləndirilməsini tələb edir. Prezident İlham Əliyev səfər zamanı Naxçıvanın müdafiə potensialının gücləndirilməsinin prioritet məsələ olduğunu vurğulayıb.
Naxçıvanda Əlahiddə Ordunun yaradılması da bu siyasətin mühüm göstəricilərindən biridir. Prezidentin qeyd etdiyi kimi, Naxçıvanın Azərbaycanın əsas hissəsi ilə coğrafi bağlantısının olmaması onun təhlükəsizliyinə daha böyük diqqət göstərilməsini zəruri edir. Bu istiqamətdə hərbi texnikanın yenilənməsi, müasir texnika ilə təchizat və yeni komando qüvvələrinin yaradılması mühüm addımlardır.
Beləliklə, Naxçıvanda təhlükəsizliyin möhkəmləndirilməsi yalnız bu bölgənin deyil, bütövlükdə Azərbaycanın milli təhlükəsizliyinin təmin olunmasına xidmət edir.
Naxçıvanın gələcək inkişafında sənayeləşmə xüsusi əhəmiyyət daşıyır. Səfər çərçivəsində Naxçıvan Sənaye Parkının təməli qoyulub. Bu parkın yaradılması yeni istehsal müəssisələrinin qurulmasına, iş yerlərinin açılmasına və iqtisadi fəallığın artmasına imkan verəcək.
Naxçıvan Sənaye Parkı ərazi baxımından Azərbaycanda yaradılan sənaye parkları arasında Sumqayıt Sənaye Parkından sonra ikinci böyük sənaye parkıdır. Bu isə layihənin miqyasını və Naxçıvan iqtisadiyyatı üçün əhəmiyyətini göstərir.
Naxçıvanda müasir sənaye komplekslərinin yaradılması işsizlik probleminin həllinə də müsbət təsir göstərəcəkdir. Yeni müəssisələrin fəaliyyətə başlaması həm yerli əhali üçün iş imkanlarını artıracaq, həm də bölgədə sahibkarlığın inkişafına şərait yaradacaq.
Naxçıvan yalnız iqtisadi və strateji baxımdan deyil, tarixi və mədəni irsi ilə də Azərbaycanın ən qiymətli bölgələrindən biridir. Bu ərazi qədim dövlətlərin və sivilizasiyaların izlərini özündə qoruyub saxlayır.
Prezident İlham Əliyev Naxçıvanın qədim Atabəylər dövlətinin paytaxtı olduğunu və burada dünya əhəmiyyətli çoxsaylı tarixi abidələrin yerləşdiyini qeyd edib. Bu baxımdan Möminə xatun məqbərəsinin bərpası, eləcə də digər tarixi-mədəni obyektlərin konservasiyası, qorunması və bərpası mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Naxçıvanın böyük şəxsiyyətlər yetişdirməsi də onun milli-mədəni əhəmiyyətini artırır. Prezidentin çıxışında Naxçıvanın Azərbaycan xalqına Ulu Öndər Heydər Əliyev kimi dahi şəxsiyyət bəxş etdiyi xüsusi vurğulanır.
Bu səbəbdən Naxçıvanın inkişafı yalnız yolların, binaların və sənaye müəssisələrinin tikilməsi ilə məhdudlaşmamalıdır. Burada milli kimliyin, dilin, ədəbiyyatın, tarixin və mədəni irsin qorunması da mühüm vəzifədir.
Naxçıvanın gələcəyi ilə bağlı ən mühüm məsələlərdən biri onun Azərbaycanla nəqliyyat əlaqəsinin gücləndirilməsidir. Bu baxımdan Zəngəzur dəhlizi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Azərbaycanın əsas hissəsi ilə Naxçıvanı birləşdirən dəhlizin yaradılması uzunmüddətli məqsədlərdən biri olub. 2025-ci il 8 avqust tarixində keçirilmiş Vaşinqton Zirvə Görüşündə bu məsələ ilə bağlı mühüm nəticənin əldə edildiyi və TRIPP layihəsinin icrasına start verilmişdir.
Naxçıvan iqtisadiyyatında kənd təsərrüfatının da mühüm rolu vardır. Yeni Dövlət Proqramında Naxçıvanın kənd təsərrüfatının inkişafına xüsusi yer ayrıldığı bildirilir.
Əkin sahələrinin məhsuldarlığının artırılması üçün suvarma layihələrinin həyata keçirilməsi, yeni artezian quyularının qazılması və müasir suvarma sistemlərinin quraşdırılması nəzərdə tutulur. Əvvəllər suvarılmayan torpaqların su ilə təmin edilməsi kənd təsərrüfatının inkişafına ciddi təkan verəcəkdir.
Bu tədbirlər kənd yerlərində yaşayan insanların məşğulluğunun artmasına, kənd təsərrüfatı məhsullarının istehsalının yüksəlməsinə və yerli iqtisadiyyatın canlanmasına şərait yaradacaq.
Naxçıvanın inkişafı yalnız iqtisadi göstəricilərlə ölçülmür. Əhalinin sosial rifahının yüksəldilməsi də dövlət siyasətinin əsas istiqamətlərindən biridir.
Nəqliyyat sahəsində də mühüm yeniliklər nəzərdə tutulur. Naxçıvan şəhərində yeni elektrik avtobuslarının istifadəyə verilməsi ilə şəhərdaxili nəqliyyatın müasirləşdirilməsi istiqamətində addım atılıb. Bundan əlavə, şəhərlərarası və rayonlararası nəqliyyatın yaxşılaşdırılması üçün 217 müasir avtobusun alınması nəzərdə tutulur.
Yol infrastrukturunun yenilənməsi də diqqət mərkəzindədir. Təxminən 420 kilometr uzunluğunda müxtəlif kateqoriyalı yolların tikilməsi və əsaslı təmiri nəzərdə tutulur. Bu tədbirlərin 26 yaşayış məntəqəsində yaşayan təxminən 160 min nəfərə fayda verəcəyi bildirilir.
Naxçıvanın turizm potensialı da olduqca böyükdür. Qədim tarixi abidələr, təmiz hava, zəngin təbiət və mənzərəli ərazilər turistlərin bölgəyə marağını artırmaq üçün mühüm üstünlüklərdir.
Naxçıvanın gələcək inkişafı Azərbaycan ərazisinin digər inkişaf edən bölgələri ilə əlaqəli şəkildə nəzərdə tutulur. Prezident İlham Əliyevin çıxışında Naxçıvanın Qarabağ və Şərqi Zəngəzurla vahid inkişaf konsepsiyası əsasında inkişaf etdirilməsinin vacibliyi vurğulanır.
Naxçıvan şəhərinin Baş planının hazırlanması, müasir infrastrukturun qurulması, yeni idarəetmə mexanizmlərinin tətbiqi və investisiyaların artırılması bu inkişaf strategiyasının mühüm hissələridir.
Prezident İlham Əliyevin Naxçıvana səfəri zamanı səsləndirilən fikirlər göstərir ki, Naxçıvanın inkişafı çoxşaxəli və uzunmüddətli strategiyaya əsaslanır. Bu strategiyada təhlükəsizlik, iqtisadiyyat, enerji, nəqliyyat, kənd təsərrüfatı, sosial xidmətlər, turizm, mədəni irsin qorunması və müasir idarəetmə bir-biri ilə əlaqəli şəkildə nəzərdə tutulur.
Naxçıvanın müdafiə potensialının gücləndirilməsi təhlükəsizliyin, yeni sənaye müəssisələrinin yaradılması iqtisadi inkişafın, enerji layihələri enerji müstəqilliyinin, Zəngəzur dəhlizi isə nəqliyyat və regional əlaqələrin möhkəmləndirilməsinə xidmət edir. 300 meqavatlıq istilik elektrik stansiyası, yüzlərlə meqavatlıq Günəş elektrik stansiyaları, 420 kilometrlik yol layihələri, 217 müasir avtobusun alınması, Naxçıvan Sənaye Parkının yaradılması kimi konkret layihələr bu strategiyanın yalnız niyyətlərdən ibarət olmadığını, praktiki layihələrlə müşayiət olunduğunu göstərir.
Ən mühüm məqam isə Naxçıvanın inkişafının Azərbaycanın ümumi inkişaf strategiyasının tərkib hissəsi olmasıdır. Tarixi-mədəni irsin qorunması ilə müasir texnologiyaların, milli dəyərlərlə iqtisadi inkişafın, təhlükəsizliklə sosial rifahın bir arada təmin edilməsi Naxçıvanın gələcəyini daha parlaq görməyə əsas verir.
Beləliklə, Naxçıvanın qarşısında böyük imkanlar açılır. Güclü iqtisadiyyat, dayanıqlı enerji sistemi, müasir nəqliyyat infrastrukturu, təhlükəsiz və rahat yaşayış mühiti, inkişaf edən turizm və qorunan milli-mədəni irs Naxçıvanı gələcəkdə Azərbaycanın ən mühüm inkişaf mərkəzlərindən birinə çevirəcəkdir.
