Gədəbəy rayonu Əlinağılar kənd tam orta ümumtəhsil məktəbi

Azərbaycan-Türkmənistan münasibətlərinin yeni mərhələsi
Azərbaycan Respublikası ilə Türkmənistan arasında münasibətlər ortaq tarixi köklərə, dil, din və mədəni yaxınlığa əsaslanır. Son illərdə iki ölkə arasında siyasi dialoqun intensivləşməsi, iqtisadi və humanitar sahələrdə əməkdaşlığın genişlənməsi əlaqələrin strateji xarakter almasına şərait yaratmışdır.
2026-cı il iyunun 22-də Türkmənistan Prezidenti Sərdar Berdiməhəmmədovun Azərbaycana dövlət səfəri zamanı keçirilən görüşlər və imzalanan sənədlər ikitərəfli münasibətlərin inkişafında mühüm mərhələ olmuşdur. Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyevin mətbuata bəyanatında vurğulandığı kimi, tərəflər siyasi, iqtisadi, nəqliyyat-logistika, enerji və humanitar sahələr üzrə əməkdaşlığın genişləndirilməsi barədə razılığa gəlmişlər.
Səfər zamanı Qarabağın bərpası istiqamətində Türkmənistanın dəstəyi xüsusi qeyd edilmişdir. Füzuli şəhərində Türkmənistanın təşəbbüsü ilə məscid tikintisinin başlanması qardaş ölkənin Azərbaycana göstərdiyi mənəvi və siyasi dəstəyin nümunəsi kimi qiymətləndirilmişdir. Bu addım iki xalq arasında dostluq və həmrəyliyin daha da möhkəmləndirilməsinə xidmət edir.
Mədəni-humanitar əlaqələr də münasibətlərin mühüm istiqamətlərindən biridir. Qarşılıqlı Mədəniyyət Günlərinin keçirilməsi, yaradıcı kollektivlərin mübadiləsi, Bakı və Aşqabad, eləcə də Füzuli və Arkadağ şəhərləri arasında qardaşlaşma əlaqələri xalqlar arasında dostluğun inkişafına töhfə verir.
Azərbaycanın Mərkəzi Asiya Dövlət Başçılarının Məşvərət Şurasına tamhüquqlu üzv qəbul olunmasında Türkmənistanın göstərdiyi dəstək regional əməkdaşlığın inkişafı baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir. Bu proses Azərbaycanın Mərkəzi Asiya ölkələri ilə siyasi, iqtisadi və nəqliyyat əlaqələrinin genişlənməsinə yeni imkanlar açır.
Nəqliyyat-logistika sahəsində əməkdaşlıq da prioritet istiqamətlərdən biri kimi çıxış edir. Xəzər dənizi vasitəsilə formalaşan beynəlxalq nəqliyyat marşrutları Avrasiya məkanında yükdaşımaların artırılmasına, tranzit potensialının genişlənməsinə və regional iqtisadi inteqrasiyanın güclənməsinə şərait yaradır. Bununla yanaşı, enerji sektorunda əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi hər iki ölkənin iqtisadi maraqlarına cavab verir.
Nəticə etibarilə, Azərbaycan–Türkmənistan münasibətləri hazırda yeni inkişaf mərhələsinə qədəm qoymuşdur. Strateji tərəfdaşlıq, regional təhlükəsizlik, enerji əməkdaşlığı, nəqliyyat-logistika layihələri və humanitar əlaqələr iki qardaş dövlət arasında əməkdaşlığın gələcək inkişafının əsas istiqamətlərini təşkil edir.

Əlinağılar kənd tam orta ümumtəhsil məktəbində "Son zəng" tədbiri.

𝐒̧𝐮𝐬̧𝐚 𝐁ə𝐲𝐚𝐧𝐧𝐚𝐦ə𝐬𝐢 𝐀𝐳ə𝐫𝐛𝐚𝐲𝐜𝐚𝐧 𝐢𝐥ə 𝐓𝐮̈𝐫𝐤𝐢𝐲ə𝐧𝐢𝐧 𝐪𝐚𝐫𝐝𝐚𝐬̧𝐥ı𝐠̆ı𝐧ı 𝐛𝐮̈𝐭𝐮̈𝐧 𝐝𝐮̈𝐧𝐲𝐚𝐲𝐚 𝐛𝐢𝐥𝐝𝐢𝐫ə𝐧 𝐛𝐢𝐫 𝐦𝐞𝐬𝐚𝐣𝐝ı𝐫

2021-ci il iyunun 15-də Şuşada Azərbaycan Prezidenti İlham Əliyev və Türkiyə Prezidenti Rəcəb Tayyib Ərdoğan tərəfindən “Azərbaycan Respublikası ilə Türkiyə Respublikası arasında müttəfiqlik münasibətləri haqqında Şuşa Bəyannaməsi”nin imzalanması iki qardaş ölkə arasındakı tarixi əlaqələri rəsmən ən yüksək — strateji müttəfiqlik mərhələsinə ucaltdı. Özündə çox dərin rəmzi mənalar daşıyan bu sənəd, düz yüz il əvvəl imzalanmış tarixi Qars müqaviləsinə istinad edərək keçmişlə gələcək arasında sarsılmaz bir körpü yaratdı. Bəyannamənin fəlsəfəsi və daxili mahiyyəti xalqlarımızın böyük öndərləri Mustafa Kamal Atatürkün “Azərbaycanın sevinci sevincimiz, kədəri kədərimizdir” və Ulu Öndər Heydər Əliyevin “Türkiyə və Azərbaycan bir millət, iki dövlətdir” kəlamlarına əsaslanır. Şuşa Bəyannaməsinin imzalanması ilə hər iki dövlət əcdadların vəsiyyətinə sadiqliyini bütün dünyaya nümayiş etdirməklə yanaşı, gələcək nəsillərin bərabər addımlayacağı fəaliyyət xəttini və strateji yol xəritəsini müəyyənləşdirdi.

Bu tarixi sənəd sadəcə ikitərəfli müqavilə olmaqdan sökülüb, bütün dünyaya ötürülən çox güclü geostrateji mesaj xarakteri daşıyır. Azərbaycanın 44 günlük Vətən müharibəsində qazandığı parlaq Qələbədən sonra regionda formalaşan yeni reallıqların fonunda imzalanan bu sənəd Ermənistandakı revanşist qüvvələrə və onların himayədarlarına mühüm bir ismarışdır. Bəyannamə ilə Türkiyə Respublikası açıq şəkildə bəyan edir ki, Azərbaycanın ərazi bütövlüyünün pozulması və ya dövlət sərhədlərinə hər hansı təhdidin yaranması halında, öz ordusu və bütün imkanları ilə qardaş ölkənin yanında yer alacaqdır. Müdafiə sahəsində əməkdaşlıq və qarşılıqlı hərbi yardım məsələlərinin sənəddə rəsmən əks olunması hər iki dövlətin hərbi təhlükəsizliyinin möhkəmləndirilməsinə xidmət edən tarixi bir nailiyyətdir. Sənəd çərçivəsində iki qardaş ölkənin silahlı qüvvələrinin müasir tələblərə uyğun olaraq yenidən formalaşdırılması, modernləşdirilməsi və birlikdə fəaliyyət qabiliyyətinin artırılması nəzərdə tutulur. Xüsusilə İkinci Qarabağ müharibəsində böyük rəşadət göstərmiş pilotsuz uçuş aparatlarının və müasir hərbi texnologiyaların idarə olunmasında, eləcə də birgə istehsal prosesində Azərbaycanın mühüm bir sənaye və istehsal mərkəzi kimi inkişaf etdirilməsi hədəflənir.

Şuşa Bəyannaməsi siyasətdən iqtisadiyyata, enerjidən nəqliyyata, mədəniyyətdən təhsilə qədər həyatın bütün strateji sahələrini əhatə edən kəsintisiz bir işbirliyinin təminatıdır. Xarici siyasət müstəvisində tərəflərin öz milli maraqlarına uyğun müstəqil xətt yürütməklə bərabər, regional və qlobal miqyasda təhlükəsizlik məsələlərinin həlli üçün birgə səylər göstərməsi, Yüksək Səviyyəli Strateji Əməkdaşlıq Şurası çərçivəsində fəaliyyətlərin əlaqələndirilməsi sənədin əsas sütunlarındandır. Eyni zamanda, iqtisadi müstəvidə ixracın və daxili bazarların şaxələndirilməsi, qarşılıqlı surətdə strateji investisiya qoyuluşlarının həyata keçirilməsi hər iki dövlətin iqtisadi qüdrətini maksimum dərəcədə artırır. Vətən müharibəsində olduğu kimi, bu gün işğaldan azad edilmiş ərazilərin sürətlə yenidən qurulması, bərpası prosesində də iki ölkə çiyin-çiyinə fəaliyyət göstərir və bu tərəfdaşlıq Şuşa ilə yanaşı ətraf bölgələrin də beynəlxalq turizm, investisiya potensialını sürətlə aktivləşdirir.

Bəyannamədə yer alan ən strateji iqtisadi və nəqliyyat bəndlərindən biri də regionda tamamilə yeni geosiyasi nəfəs yaradan Zəngəzur dəhlizidir. Bu dəhliz Mərkəzi Asiya ilə Avropa arasındakı qlobal ticarət əlaqələrini genişləndirməklə yanaşı, türk dünyasının coğrafi inteqrasiyasını da dərinləşdirir. Orta Dəhlizin mühüm tərkib hissəsi olaraq uğurla reallaşdırılan Qars-İğdır-Naxçıvan dəmir yolu layihəsi muxtar respublikanın nəqliyyat-blokada statusunu tamamilə qıraraq onun iqtisadi potensialını zirvəyə daşıyır. Bu qlobal dəmir yolu şəbəkəsi Türkiyə və Naxçıvanı Azərbaycanın əsas ərazisi ilə sıx şəkildə birləşdirir və Bakı-Tbilisi-Qars xətti ilə inteqrasiya olunaraq Şərqlə Qərb arasında ən əlverişli tranzit marşrutunu formalaşdırır.

İqtisadi və hərbi uğurlarla yanaşı, sənəd beynəlxalq arenada daha çevik fəaliyyət göstərmək üçün xaricdəki Azərbaycan və türk diasporlarının parametrlər üzrə birgə addımlamasını, media platforması vasitəsilə informasiya, kommunikasiya və diplomatiya sahələrində vahid strateji qərarların qəbul edilməsini zəruri edir.

Milli Qurtuluş Günü ilə eyni tarixə təsadüf edən Şuşa Bəyannaməsinin imzalanmasından sonra, hər il iyunun 15-də Şuşa şəhərində ənənəvi olaraq qlobal əhəmiyyətli beynəlxalq konfransların keçirilməsi mühüm bir ənənəyə çevrilmişdir. Belə ki, Yeni Azərbaycan Partiyasının təşkilatçılığı ilə 2022-ci il iyunun 15-də sənədin birinci ildönümünə həsr olunmuş “Azərbaycan-Türkiyə strateji müttəfiqlik münasibətləri Qafqaz və region üçün sülh və sabitlik mənbəyidir” adlı konfrans baş tutmuşdur. Növbəti il, 2023-cü il iyunun 15-də “Heydər Əliyev İli” çərçivəsində “Qurtuluşdan Zəfərə” mövzusunda möhtəşəm tədbir keçirilmiş, 2024-cü ildə isə “Türk Dövlətləri Təşkilatı: geosiyasi reallıqlar və qlobal kataklizmlər fonunda yeni strateji hədəflərə doğru” adlı beynəlxalq konfrans regionun gələcək hədəflərini müəyyən etmişdir. Nəhayət, 2025-ci il iyunun 15-də Şuşada keçirilən “Yeni dünya nizamı: geosiyasi aspektlər və qlobal çağırışlar” adlı beynəlxalq konfrans göstərdi ki, Şuşa artıq sadəcə mədəniyyət mərkəzi deyil, həm də qlobal çağırışların müzakirə olunduğu strateji bir məkandır. Azərbaycan ilə Türkiyə arasındakı bu sarsılmaz və çoxtərəfli müttəfiqlik əlaqələri keyfiyyətcə ən uca zirvədə olmaqla, regional inteqrasiyanın, əhatəli sülhün və tərəqqinin ən etibarlı təminatçısı rolunu oynayır.

Əlinağılar kənd tam orta ümumtəhsil məktəbində məktəbin psixoloqu Alnağıyev Məzahir və biologiya müəllimi Paşayev Şöhrət tərəfindən məktəbin 6,8,9 cu siniflərində "Sağlam həyat tərzi və reproduktiv sağlamlıq " mövzusunda marifləndirici söhbət aparıldı.

Əlinağılar kənd tam orta ümumtəhsil məktəbində 3 cü sinif şagirdlərinin valideyinləri ilə görüş keçirildi.
Görüşün təşkil olunmasında məqsədi məktəb valideyn əlaqələrinin gücləndirilməsi və monitorinq imtahanının nəticələrinin müzakirəsindən ibarət idi.

Əlinağılar kənd tam orta ümumtəhsil məktəbində "İnsan hüquqları" aylığı çərçivəsində marifləndirici söhbət aparıldı.

Əlinağılar kənd tam orta ümumtəhsil məktəbində IV, VI, sinif şagirdlərinə BSQ-2 keçirildi.

Əlinağılar kənd tam orta ümumtəhsil məktəbinin IV və VI sinif şagirdləri Milli Qiymətləndirməyə hazırdı.

𝐀𝐳ə𝐫𝐛𝐚𝐲𝐜𝐚𝐧ı𝐧 𝐞𝐧𝐞𝐫𝐣𝐢 𝐬𝐭𝐫𝐚𝐭𝐞𝐠𝐢𝐲𝐚𝐬ı:𝐓ə𝐛𝐢𝐢 𝐬ə𝐫𝐯ə𝐭𝐥ə𝐫𝐝ə𝐧 𝐝𝐚𝐯𝐚𝐦𝐥ı 𝐢𝐧𝐤𝐢𝐬̧𝐚𝐟𝐚 𝐝𝐨𝐠̆𝐫𝐮

“Bakı Enerji Həftəsi” qlobal enerji arenasında aparıcı tədbirlərdən birinə çevrilmişdir. 1996-cı ildən bu günə qədər keçirilən bu forum Azərbaycanın enerji sahəsindəki strateji rolunu beynəlxalq ictimaiyyətə nümayiş etdirən əsas platforma kimi tanınır. Xəzər Neft və Qaz Sərgisi kimi başlayan bu tədbir zamanla çoxsaylı paralel sessiyaları, sərgiləri və imzalanma mərasimləri ilə bugünkü həftəlik formata dönüşmüşdür.

2026-cı il mərasimi xüsusi əhəmiyyət kəsb edir: “Şahdəniz” müqaviləsinin imzalanmasının 30-cu ildönümünə təsadüf edir. ABŞ Prezidenti Donald Tramp, Türkiyə Prezidenti Ərdoğan və Birləşmiş Krallığın Baş naziri Starmerin məktubla tədbirə qoşulması isə Azərbaycanın beynəlxalq enerji diplomatiyasındakı çəkisini aydın şəkildə ortaya qoyur.

1994-cü ildə Azərbaycan ağır iqtisadi böhran içindəydi: ümumi daxili məhsulun 50%-dən çoxu yoxsulluq, geniş yayılmış işsizlik, ərazisinin 20%-nin işğal altında olması və enerji idxalından tam asılılıq ölkənin real tablosunu əks etdirirdi. Həmin il imzalanan “Əsrin müqaviləsi” Azərbaycanın Xəzər ehtiyatlarını beynəlxalq neft şirkətlərinə açan ilk ölkəyə çevrildiyi tarixi bir dönüş nöqtəsi oldu.
Bu strateji seçimin nəticələri bugün əyani şəkildə görünür. Yoxsulluq 50%-dən 5%-ə enmiş, işsizlik eyni həddə gəlmiş, xarici borcu ümumi daxili məhsulun cəmi 6%-ni təşkil edir. Daha əlamətdar olan odur ki, Dövlət Neft Fondu və Mərkəzi Bankda toplanan ehtiyatlar xarici borcu 18 dəfə üstələyir. Aparıcı beynəlxalq reytinq agentliklərinin Azərbaycana investisiya dərəcəli reytinq verməsi bu transformasiyanın qlobal tanınmasının bariz sübutudur.

Azərbaycan dünyanın dənizə çıxışı olmayan ölkələri arasında ən geniş enerji ixrac infrastrukturuna sahib dövlətlərdən birinə çevrilmişdir. Bakı-Tbilisi-Ceyhan neft kəməri, Bakı-Supsa kəməri, Cənubi Qafqaz qaz kəməri, TANAP və TAP kəmərləri 3500 kilometrlik vahim sistem yaradaraq Xəzəri Aralıq dənizi və Qara dənizlə birləşdirir.

Cənub Qaz Dəhlizi bu infrastrukturun tacını təşkil edir. Bir il öncə 12 ölkəyə qaz təchizatı həyata keçirən Azərbaycan, 2026-cı ildə bu rəqəmi 16-ya çatdırmışdır, onlardan 10-u Avropa İttifaqı üzvüdür. Qlobal müstəvidə qiymətləndirildiqdə, boru xətti ilə ən uzaq coğrafiyalara qaz çatdırmaq baxımından Azərbaycan dünya liderləri sırasındadır. “Azəri - Çıraq - Günəşli” dərin qaz layihəsi və Abşeron yatağının işlənməsi bu potensialı daha da artıracaqdır.

SOCAR-ın emal gücü sahəsindəki genişlənməsi - “Italiana Petroli”nin alınması ilə Aralıq dənizi hövzəsindəki gücün 13-dən 23 milyon tona çatması - Azərbaycanın artıq yalnız xammal ixracatçısı deyil, əlavə dəyər yaradan enerji oyunçusuna çevrildiyini göstərir.
Prezident Əliyev enerji müzakirəsindəki qlobal diskursa da aydınlıq gətirdi. Uzun illər neft-qaz hasilatçısı ölkə və şirkətlərə yönəlmiş tənqidi yanaşmanın əsassız olduğunu vurğulayaraq, dünya iqtisadiyyatının yaxın onilliklər ərzində karbohidrogenlərdən tam imtina edə bilməyəcəyini faktlarla əsaslandırdı. Eyni zamanda, cavabdehliyin tələb etdiyi yanaşmanı da açıq ifadə etdi: bərpaolunan enerji mənbələrinə paralel investisiya.

Bu sahədə Azərbaycanın göstəriciləri konkretdir: 2027-ci ilin sonunadək günəş və külək enerjisi üzrə ümumi güc 2 giqavata, 2032-ci ilə qədər isə 8 giqavata çatacaqdır. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda artıq 300 meqavatdan çox hidroenerji gücü istifadəyə verilib. “Qara dəniz Enerji Kabeli” layihəsi Azərbaycanı Gürcüstan, Rumıniya, Macarıstan və digər Avropa ölkələri ilə elektrik şəbəkəsi vasitəsilə birləşdirəcək; Mərkəzi Asiyadan Xəzərin şərq sahilləri ilə başlayacaq yaşıl enerji kabeli isə regionu daha geniş şəbəkəyə qatacaqdır.

Azərbaycanın enerji yolu sadə bir resurs ixracatından çox daha geniş bir transformasiya məsəlidir. Ölkə, 1994-cü ildəki ağır başlanğıc şəraitindən çıxaraq otuz ildən az bir müddətdə: investisiya dərəcəli iqtisadiyyat, güclü valyuta ehtiyatları, 30 il işğal altında qalmış torpaqlarını azad edəcək hərbi potensial və 16 ölkəyə qaz çatdıran regional enerji qovşağı mövqeyini qazanmışdır.
Bu nailiyyətlər yalnız resurslarla deyil, strateji tutarlılıq, praqmatik xarici siyasət və gəlirlərin yenidən ölkə inkişafına yatırılması ilə mümkün olmuşdur. Azərbaycanın təcrübəsi - xüsusilə eynı iqtisadi çətinliklərlə üzləşən inkişaf etməkdə olan ölkələr üçün - dəyərli bir nümunə modeli təşkil edir.

Cənub Qaz Dəhlizinin genişləndirilməsi, bərpaolunan enerji hədəfləri, regional tranzit dəhlizlərinin inkişafı və SOCAR-ın beynəlxalq genişlənməsi göstərir ki, Azərbaycanın qlobal enerji arenasındakı rolunun zirvəsi hələ önündədir.